Để rồi chỉ đến khi “Chí Phèo ngật ngưỡng bước ra từ trang sách … người đọc thấy rằng đây mới là kẻ khốn cùng nhất của nông thôn ta ngày trước” (so sánh với chị Dậu trong tác phẩm Tắt[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẮK LẮK TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN
KỲ THI OLYMPIC 10-3 LẦN THỨ IV, NĂM 2019
ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ MÔN: NGỮ VĂN 11
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẮK LẮK KỲ THI OLIMPIC 10-3 LẦN THỨ IV
ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ Thời gian: 180 phút (không kể thời gian phát đề)
-ĐỀ BÀI
Câu 1: (8,0 điểm)
Anh (chị) suy nghĩ gì về câu nói sau:
Đường đời không chỉ có một lối đi
Câu 2: (12,0 điểm)
Nhà văn Nguyễn Đình Thi cho rằng: “Tác phẩm văn học lớn hấp dẫn người ta bởi cách nhìn nhận mới, tình cảm mới về những điều, những việc mà ai cũng biết cả rồi”
(Trích “Nhà văn nói về tác phẩm”, NXB Văn học, 1998)
Anh/ chị hiểu điều đó như thế nào? Bằng hiểu biết của mình về tác phẩm “Chí Phèo” của nhà văn Nam Cao, anh/ chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên?
Hết
-Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh: ………Số báo danh:……… Chữ kí của Cán bộ coi thi 1:……… …… Chữ kí của Cán bộ coi thi 2:……….……
Trang 3SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẮK LẮK KỲ THI OLIMPIC 10-3 LẦN THỨ IV TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN
-MÔN THI: NGỮ VĂN 11
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Gồm 3 trang)
A Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng
điểm của mỗi ý và được thống nhất trong tổ chấm Điểm của toàn bài thi làm tròn: từ 0,25
lên 0,5 và 0,75 lên 1,0.
B Đáp án và thang điểm
1 Anh (chị) suy nghĩ gì về câu nói sau:Đường đời không chỉ có một lối đi 8.0
1) Yêu cầu về kĩ năng:
Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, có sự vận dụng nhuần nhuyễn các thao tác nghị luận; kết cấu bài làm chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; dẫn chứng tiêu biểu, giàu sức thuyết phục
2) Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ
các ý sau:
a Giải thích ý kiến:
- Đường đời: con đường cuộc đời mỗi người
- không chỉ có một lối đi: lời khẳng định,đã nhấn mạnh: có nhiều lối
đi trên đường đời Cuộc đời nhiều ngã rẽ, nhiều nẻo đường; mỗi con
đường dẫn đến những mục tiêu khác nhau Có con đường thẳng, phẳng
phiu; có con đường chông gai, gồ ghề, trắc trở, gập ghềnh Nhưng lối đi
nào ngắn nhất, thông minh nhất, đạt mục tiêu sớm nhất thì còn tùy thuộc
vào sự lựa chọn của mỗi người
=> Câu nói đặt ra vấn đề lựa chọn đường đi trên đường đời của con người
2.0
b Bàn luận
- Đây là vấn đề rất quan trọng đặt ra với mỗi người, nhất là những người sắp bước vào đời, đang lựa chọn đường đi cho cuộc đời mình
- Tại sao trên đường đời lại có nhiều lối đi? Bởi con đường là do con người tạo ra, người ta đi mãi thành đường Con đường kết nối những
điểm trong không gian, cũng là cái đích cần tới của con người Tạo ra
nhiều con đường cũng tức là tạo ra nhiều cách đi đến đích, tạo ra nhiều
sự lựa chọn cho con người
- Nhưng lựa chọn con đường đi nào tùy thuộc vào: mục tiêu, ước
5.0
Trang 4mơ, khát vọng, ham muốn, hay bản lĩnh, ý chí của mỗi người Có người
chọn con đường đúng đắn, đi đến đích nhanh chóng dễ dàng Có người
lựa chọn sai con đường của mình dẫn đến những sai lầm, đổ vỡ
- Vấn đề đặt ra: có nhiều con đường đi trên đường đời đến đích,
vậy nên con người không nên bi quan chán nản mỗi khi vấp ngã trên
đường đời Có những lúc băn khoăn, chao đảo, đứng ở ngã ba cuộc đời
nhiều lối rẽ, không biết đi con đường nào Lúc ấy hãy tỉnh táo nhận ra
con đường đi của riêng mình và quyết tâm dấn bước, đó là điều tiên
quyết để lập thân lập nghiệp với mỗi người, nhất là người thanh niên Và
phải chọn được con đường của riêng mình, không nên dẫm lên vết chân
người đi trước
- Phê phán những người hèn yếu, không biết chọn đường đi trên
đường đời, hoặc chọn con đường sai lầm hại dân hại nước, hại nhà hại
mình; hoặc bỏ cuộc, đầu hàng số phận
c Bài học nhận thức và hành động
- Nhận thức được những ngã rẽ cuộc đời, con đường đúng đắn để đi
- Quyết tâm thực hiện con đường mình đã lựa chọn, không bỏ dở con
đường; có nghị lực bản lĩnh vượt qua mọi trở ngại trên đường đời nhiều
chông gai trắc trở; biết chống lại những cám dỗ trên đường đời, biết
tránh những xấu xa trên con đường để đi đến đích
1.0
Lưu ý: Học sinh cần lựa chọn dẫn chứng tiêu biểu để chứng minh
2 Nhà văn Nguyễn Đình Thi cho rằng: “Tác phẩm văn học lớn hấp dẫn người ta bởi cách nhìn nhận mới, tình cảm mới về những điều, những
việc mà ai cũng biết cả rồi”
(Trích “Nhà văn nói về tác phẩm”, NXB Văn học, 1998) Anh/
chị hiểu điều đó như thế nào? Bằng hiểu biết của mình về tác phẩm “Chí
Phèo” của nhà văn Nam Cao, anh/ chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên?
12.0
1) Yêu cầu về kĩ năng
Biết cách làm bài nghị luận văn học; kết cấu chặt chẽ, bố cục rõ
ràng, diễn đạt tốt; không mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp, kĩ năng
vận dụng các thao tác lập luận Chữ viết cẩn thận, rõ ràng
2) Yêu cầu về kiến thức.
Trên cơ sở những hiểu biết về nhà văn Nam Cao và tác phẩm Chí
Phèo, học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, song cần
đảm bảo các ý sau:
a Giải thích ý kiến của Nguyễn Đình Thi:
- Cách nhìn nhận mới: (còn gọi là cái nhìn): chỉ thái độ, lập trường của
người nghệ sĩ trước hiện thực cuộc sống Hay nói cách khác là những
phát hiện mới mẻ, độc đáo của nhà văn về con người, về cuộc đời Cái
nhìn mới mẻ, độc đáo luôn được coi là dấu hiệu bản chất nhất của phong
cách nghệ thuật
- Tình cảm mới: là những cảm xúc mãnh liệt, được thể hiện theo một
cách riêng của người nghệ sĩ trong quá trình sáng tác
=> Ý kiến của Nguyễn Đình Thi nhấn mạnh: Chỉ khi nhà văn có những
khám phá và thể hiện mới mẻ về con người, cuộc đời mới tạo nên tác
phẩm lớn (tác phẩm có giá trị), làm phong phú thêm cho nền văn học và
tác phẩm mới tìm được chỗ đứng trong lòng độc giả
3.0
Trang 5– Giới thiệu ngắn gọn tác giả, tác phẩm.
– Phân tích được cái nhìn mới, tình cảm mới của Nam Cao đối với
người nông dân Việt Nam trước cách mạng trong một đề tài không còn
là mới mẻ:
+ Nhà văn phát hiện ra nỗi đau nhức nhối hơn cả chuyện “bần cùng”, ấy
là bi kịch của người nông dân bị lưu manh hóa Để rồi chỉ đến khi
“Chí Phèo ngật ngưỡng bước ra từ trang sách … người đọc thấy rằng
đây mới là kẻ khốn cùng nhất của nông thôn ta ngày trước” (so sánh
với chị Dậu trong tác phẩm Tắt đèn của Ngô Tất Tố và anh Pha trong
Bước đường cùng của Nguyễn Công Hoan: tuy bị bóc lột, bị chà đạp,
chịu sự đọa đày về vật chất nhưng vẫn là con người; còn Chí Phèo phải
bán linh hồn của mình để rồi trở thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại )
-> Với Chí Phèo, Nam Cao không chỉ lột trần sự thật đau khổ của người
nông dân mà còn khái quát thành một hiện tượng mang tính quy luật ở
nông thôn Việt Nam trước cách mạng
+ Với tình cảm nhân đạo sâu sắc, nhà văn còn trân trọng, tin tưởng vào
ngọn lửa lương tri với một quá trình hồi sinh kì diệu để bùng cháy thành
một khao khát mãnh liệt trong Chí Phèo: khao khát trở về cuộc sống
lương thiện mà bị xã hội lạnh lùng cự tuyệt.(Nếu Ngô Tất Tố ngợi ca vẻ
đẹp tâm hồn trong sáng, trọn vẹn không tì vết của chị Dậu thì Nam Cao
đã phải miệt mài lật xới tận cùng để gạn lấy “giọt thiên lương” nhỏ nhoi,
khuất lấp nhưng trong trẻo, thanh khiết nơi tâm hồn tưởng như đã hoàn
toàn méo mó của Chí)
c Đánh giá khái quát về ý kiến
– Đánh giá được giá trị tư tưởng, giá trị nghệ thuật, vị trí và những
đóng góp của tác giả với nền văn học
2.0
-