Đề: Phõn tớch bài ca dao sau đõy:“Trõu ơi ta bảo trõu này Trõu ra ngoài ruộng trõu cày với ta Cấy cầy vốn nghiệp nụng gia Ta đõy trõu đấy ai mà quản cụng Bao giờ cõy lỳa cũn bụng Thỡ cũn
Trang 1Đề: Phõn tớch bài ca dao sau đõy:
“Trõu ơi ta bảo trõu này Trõu ra ngoài ruộng trõu cày với ta Cấy cầy vốn nghiệp nụng gia
Ta đõy trõu đấy ai mà quản cụng Bao giờ cõy lỳa cũn bụng Thỡ cũn ngọn cỏ ngoài đồng trõu ăn.”
Bài làm:
Ca dao, dân ca VN vô cùng phong phú, đẹp đẽ Nó là điệu tâm hồn of n dân VN
Từ bao đời nay, ca dao dân ca cùng với dòng sữa ngọt ngào of me thấm sâu vào lòng tuổi thơ Bài hát of bà, lời ru of mẹ theo nhịp võng kẽo kà kẽo kẹt qua năm tháng t/g, dạt dào nỗi thơng nhớ vơI đầy (.) tâm hồn mỗi con n Chỳng ta hóy dựng chiếc chỡa khúa văn học
để mở cỏnh cửa kho tàng ca dao Việt Nam và hiểu thờm về cụng việc của những người nụng dõn chõn lấm, tay bựn qua bài ca dao:
“Trõu ơi ta bảo trõu này, Trõu ra ngoài ruộng trõu cày với ta, Cấy cầy vốn nghiệp nụng gia,
Ta đõy trõu đấy ai mà quản cụng
Bao giờ cõy lỳa cũn bụng, Thỡ cũn ngọn cỏ ngoài đồng trõu ăn.”
Hóy cựng lắng nghe lời ca dao ấy để hiểu thờm về tõm hồn của người dõn Việt Nam và những gỡ người xưa muốn gửi gắm chỳng ta
Mở đầu bài ca dao là tiếng gọi trâu trìu mến của người nụng dõn:
“Trõu ơi ta bảo trõu này”
Hai tiếng cảm thán “ Trõu ơi” nghe mới thõn thiết và tỡnh cảm làm sao! Trõu trong cuộc sống người nụng dõn Việt Nam vốn là một yếu tố rất quan trọng, là tài sản quý bao đời gắn bú với cụng việc của người nụng dõn quanh năm suốt thỏng
Nhưng dự vậy, con trõu vẫn chỉ là con vật trung thành và giỳp ớch cho con người, vậy mà ở đõy hai tiếng “ Trõu ơi” như xúa đi cỏi ranh giới giữa người nụng dõn với chỳ trõu Tiếng gọi như gọi một người bạn, một người thõn và tiếp theo đú là lời nhắn nhủ:
“ta bảo trõu này” Đọc cõu ca dao, ta khụng cảm nhận được gỡ khỏc hơn là một lời nhắn gửi hết mực chõn tỡnh
Tiếp theo người nụng dõn bảo với trõu:
“Trõu ra ngoài ruụng trõu cày với ta”
Trõu to, khỏe, vạm vỡ,cần cự, chịu thương chịu khú nờn người nụng dõn luụn dựng trõu vào việc chớnh,viờc nặng nhọc nhất của nhà nụng:kộo cày,kộo bừa.Từ sỏng tinh mơ khi mặt trời cũn ngỏi ngủ , trõu đó cựng người trờn ruộng cạn ,ruộng sõu.Cho đến khi mặt trời đứng búng,ta vẫn thấy trõu miệt mài theo nhữngluống cày Trong mỗi bước chõn nặng
nề, chậm chạp ấy, mạch đất lại sinh sụi, nhựa sống lại căng trào Bảo trõu ra ruộng làm việc , người dõn cày khụng dựng đến mệnh lệnh hoặc đũn roi mà là một lời núi thật chõn tỡnh Nhất là từ “với ta”đầy thõn thiết.Nú thể hiện sự gắn bú của người nụng dõn với cụng
của người nụng dõn với con trõu trong những cụng việc cực khổ, nhọc nhằn như cày đồng Nú càng chứng tỏ sự gần gũi giữa những người lao động và con trõu, cỏi cày của họ
Trang 2Câu tiếp theo vẫn là lời khuyên nhủ chân thành của người nông dân :
“Cấy cày vốn nghiệp nông gia
Ta đây trâu đấy ai mà quản công”
Quả là vậy, người nông dân Việt Nam luôn gắn bó với ruộng đồng_ sự nghiệp cha truyền con nối: “Cấy cày vôn nghiệp nông gia” Từ vốn càng nhấn mạnh hơn sự gắn bo giữa cái cày ,cây lúa với người nông dân
“Ta đây trâu đấy ai mà quản công” Cụm từ “ta đây trâu đấy”nhịp nhàng , thể hiện sự gắn bó cũng trong công việc đồng áng , cùng với tiếng “ai” thể hiện sự trân trọng của người nông dân đối với con trâu, coi nó cũng như con người Đăc biệt là cụm từ “ai mà quản công” nghe thân thương lạ kỳ No như lời nói yêu thương dành cho một người bạn thân mật và đầm ấm.Hiểu sâu hơn , đây chính là lời nhắn gửi đến con người xưa và nay trong xã hội: lao động thì phải hết lòng, tận tụy, đừng nên tiếc công ngại khó Cùng nhau dốc sức làm việc thì mới mong có được thành quả
“Bao giờ cây lúa còn bông
Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn”
Đúng là một phần thưởng tuyệt vời, một lời hứa hẹn cho công sức lao động bỏ ra Trâu giúp người cày cấy, người nông dân có được hạt lúa thơm thì trâu cũng được thưởng những ngọn cỏ xanh tươi Ta cảm ơn trâu nhé!
Bài ca dao là một bài học kín đáo gởi gắm đến chúng ta của người xưa Xuyên suốt bài ca dao là giọng điệu chân tình, nhắn nhủ tâm sự , nhẹ nhàng mà thâm thúy Bên cạnh
đó, sư có mặt của thanh bằng tràn ngâp trong bài ca dao và những hình ảnh thân quen: chú trâu , cày, ruộng đồng, lúa , cỏ góp phần tạo nên bức tranh thôn dã quen thuộc ,êm đềm Lời lẽ nhẹ nhàng,thân thiết, bài ca dao thể hiện tâm hồn người Việt Nam:nhân hậu ,bao dung , chất phác và tình yêu công việc lao động của họ.Hơn thế nữa, bài ca dao giúp ta hiểu hơn về giá trị của sự cần cù lao động trong cuộc sống mà chúng ta đã được biết một phần qua một số bài ca dao khác:
“Trên đồng cạn , dưới đồng sâu
Chòng cày ,vợ cấy, con trâu đi bừa”
“Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi! Bưng bát cơm đây
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”
Ngày nay , công nghiệp phát triển , công việc của người nông dân bớt lam lũ, nhọc nhằn, trâu cũng đỡ vất vả hơn.Trâu bớt cày, người nông dân lại dùng trâu để kéo xe, chở nông
cụ ra đồng, chở thóc lúa về kho Trâu lại lặng lẽ chia sẻ, đỡ đần không một lời than thở Trâu đâu chỉ là đầu cơ nghiệp mà thực sư là người bạn sống có thủy có chung Còn đối với người nông dân suốt đời lam lũ ấy bản thân họ sao lại có thể thốt lên những câu nói
vô cùng chân thành và thân thương đến thế! Bởi sâu thẳm trong tâm hồn họ là cả một tinh thần lạc quan, lòng yêu và say mê công việc hết mình Đối với họ dường như tất cả đã đủ , họ thỏa mãn với những gì họ có trong thế giới hiện tại này Sống một sống nhàn hạ , không đòi hỏi ở xã hội bất cứ gì, họ biết cố gắng làm việc để tạo nên thành quả cho bản thân cũng như cho gia đình và xã hội Điều đó thật đáng quý
Khép lại cánh cửa ca dao Việt Nam , nhưng bài ca dao và những hình ảnh thân quen
ấy vẫn luôn văng vẳng bên tai Càng đọc , ta càng thấm thía hơn về sự vất vả , cực khổ
Trang 3của những bác nông dân Viêt Nam Trải qua bao tháng năm , bài học ấy vẫn không bao giò là cũ đối với con người ngày nay
Song , cái để người Việt nhắc đến con trâu với tất cả niềm yêu mên vẫn là:trâu là người bạn thủy chung , của người nông dân Việt Nam Hãy làm việc hết mình để có được thành quả xứng đáng như những người nông dân xưa kia đã làm Như bao bài ca dao khác , bài
ca dao này cũng cho tôi thêm Hiểu, thêm yêu con người Việt Nam và tiếp nhận một bài học thấm thía để rèn luyện bản thân mình