Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện thẳng dài là những đường tròn đồng tâm nằm trong mặt phẳng vuông góc với dây dẫn... Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tu[r]
Trang 1TỔNG ÔN CHUYÊN ĐỀ TỪ TRƯỜNG
A TÓM TẮT LÝ THUYẾT
I / Các định nghĩa
1 - Từ trường :
- Đ/N: Từ trường là một dạng vật chất tồn tại trong không gian mà biểu hiện cụ thể là sự xuất hiện của lực từ tác dụng lên nam châm hay một dòng điện đặt trong nó
- Đặc trưng của từ trường là cảm ứng từ ký hiệu là B⃗⃗ đơn vị của cảm ứng từ là T ( Tesla)
- Quy ước : Hướng của từ trường tại một điểm là hướng Nam - Bắc của kim nam châm cân bằng tại điểm đó
2 - Đường sức từ :
- Đ/N : đường sức từ là những đường vẽ trong không gian có từ trường sao cho tiếp tuyến
tại mỗi điểm có hướng trùng với hướng của của từ trường tại điểm đó
- Tính chất :
Qua mỗi điểm trong không gian chỉ vẽ được một đường sức từ
Chiều của đường sức từ tuân theo những quy tắc xác định ( quy tắc nắm tay phải ,
quy tắc đinh ốc…)
đường sức dày và chỗ nào từ trường yếu thì các đường sức từ thưa
II / Từ trường tạo bởi các dây dẫn điện có hình dạng đặc biệt
1 - Từ trường của dòng điện thẳng dài vô hạn
độ I (A) gây ra ta làm như sau :
- Điểm đặt : Tại M
- Phương : cùng với phương tiếp tuyến của đường tròn ( O,r) tại M
- Chiều : được xác định theo quy tắc nắm bàn tay phải họăc quy tắc
đinh ốc 1 :
Quy tắc nắm bàn tay phải : Để bàn tay phải sao cho ngón cái
nằm dọc theo dây dẫn và chỉ theo chiều dòng điện , khi đó các ngón kia khum lại cho
ta chiều của cảm ứng từ
I
B M
Trang 2 Quy tắc cái đinh ốc 1 : Quay cái đinh ốc để nó tiến theo chiều dòng điện thì chiều
của nó tại điểm đó là chiều của cảm ứng từ
2 10
M
I B
r
2 - Từ trường của dòng điện tròn
Giả sử cần xác định từ trường B tại tâm O cách dây dẫn 0
hìng tròn bán kính r do dây dẫn điện có cường độ I (A) gây ra ta làm như sau :
- Điểm đặt : Tại O
- Phương : Vuông góc với mặt phẳg vòng dây
- Chiều : được xác định theo quy tắc đinh ốc 2 : “Quay cái đinh ốc theo chiều dòng điện thì
chiều tiến của nó tại điểm đó là chiều của cảm ứng từ
- Độ lớn: B o 2 10 7 I
R
3 - Từ trường của ống dây
Giả sử cần xác định từ trường B tại tâm O của ống 0
dây dẫn điện có cường độ I (A) gây ra ta làm như sau :
- Phương : song song với trục ống dây
- Chiều : được xác định theo quy tắc đinh ốc 2 : “Quay
cái đinh ốc theo chiều dòng điện thì chiều tiến của nó tại điểm đó là chiều của cảm ứng từ
- Độ lớn : B o 4 10 7 NI
l
B BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 1 : Phát biểu nào sau đây là không đúng?
Người ta nhận ra từ trường tồn tại xung quanh dây dẫn mang dòng điện vì:
A có lực tác dụng lên một dòng điện khác đặt song song cạnh nó
B có lực tác dụng lên một kim nam châm đặt song song cạnh nó
C có lực tác dụng lên một hạt mang điện chuyển động dọc theo nó
D có lực tác dụng lên một hạt mang điện đứng yên đặt bên cạnh nó
Câu 2 : Tính chất cơ bản của từ trường là:
A gây ra lực từ tác dụng lên nam châm hoặc lên dòng điện đặt trong nó
l - N vòng
I
B M
Trang 3B gây ra lực hấp dẫn lên các vật đặt trong nó
C gây ra lực đàn hồi tác dụng lên các dòng điện và nam châm đặt trong nó
D gây ra sự biến đổi về tính chất điện của môi trường xung quanh
Câu 3 : Từ phổ là:
A hình ảnh của các đường mạt sắt cho ta hình ảnh của các đường sức từ của từ
trường
B hình ảnh tương tác của hai nam châm với nhau
C hình ảnh tương tác giữa dòng điện và nam châm
D hình ảnh tương tác của hai dòng điện chạy trong hai dây dẫn thẳng song song
Câu 4 : Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A Qua bất kỳ điểm nào trong từ trường ta cũng có thể vẽ được một đường sức từ
B Đường sức từ do nam châm thẳng tạo ra xung quanh nó là những đường thẳng
C Đường sức mau ở nơi có cảm ứng từ lớn, đường sức thưa ở nơi có cảm ứng từ nhỏ
D Các đường sức từ là những đường cong kín
Câu 5 : Phát biểu nào sau đây là không đúng?
Từ trường đều là từ trường có
A các đường sức song song và cách đều nhau
B cảm ứng từ tại mọi nơi đều bằng nhau
C lực từ tác dụng lên các dòng điện như nhau
D các đặc điểm bao gồm cả phương án A và B
Câu 6 : Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A Tương tác giữa hai dòng điện là tương tác từ
B Cảm ứng từ là đại lượng đặc trưng cho từ trường về mặt gây ra tác dụng từ
C Xung quanh mỗi điện tích đứng yên tồn tại điện trường và từ trường
D Đi qua mỗi điểm trong từ trường chỉ có một đường sức từ
Câu 7 : Phát biểu nào sau đây là đúng?
A Các đường mạt sắt của từ phổ chính là các đường sức từ
B Các đường sức từ của từ trường đều có thể là những đường cong cách đều nhau
C Các đường sức từ luôn là những đường cong kín
D Một hạt mang điện chuyển động theo quỹ đạo tròn trong từ trường thì quỹ đạo chuyển động của hạt chính là một đường sức từ
Trang 4Câu 8 : Dây dẫn mang dòng điện không tương tác với
A các điện tích chuyển động
B nam châm đứng yên
C các điện tích đứng yên
D nam châm chuyển động
Câu 9: Phát biểu nào sau đây là đúng?
Một dòng điện đặt trong từ trường vuông góc với đường sức từ, chiều của lực từ tác dụng vào dòng điện sẽ không thay đổi khi
A đổi chiều dòng điện ngược lại
B đổi chiều cảm ứng từ ngược lại
C đồng thời đổi chiều dòng điện và đổi chiều cảm ứng từ
Câu 10 : Một đoạn dây dẫn có dòng điện I nằm ngang đặt trong từ
trường có các đường sức từ thẳng đứng từ trên xuống như hình vẽ Lực
từ tác dụng lên đoạn dây dẫn có chiều
A thẳng đứng hướng từ trên xuống
B thẳng đứng hướng từ dưới lên
C nằm ngang hướng từ trái sang phải
D nằm ngang hướng từ phải sang trái
Câu 11 : Phát biểu nào dưới đây là Đúng?
A Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện thẳng dài là những đường thẳng song
song với dòng điện
B Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện tròn là những đường tròn
C Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện tròn là những đường thẳng song song
cách đều nhau
D Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện thẳng dài là những đường tròn
đồng tâm nằm trong mặt phẳng vuông góc với dây dẫn
Trang 5Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thày Nguyễn Đức
Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thày Lê Phúc Lữ, Thày Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí