Trong thơ Xuân Diệu ta băt gặp một tâm hồn yêu cuộc sống, ham sống tới cuồng nhiệt và cũng chính ông là người mang tới quan niệm nhân sinh mới mẻ và những cách tân nghệ thuật độc đáo .[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 11
ĐỀ BÀI: PHÂN TÍCH ĐOẠN THƠ ĐẦU BÀI TRONG THƠ VỘI VÀNG CỦA XUÂN
DIỆU
Tôi muốn tắt nắng đi Cho màu đừng nhạt mất;
Tôi muốn buộc gió lại Cho hương đừng bay đi
Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đòng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi, Mỗi buổi sáng thần vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng nhưng vộ vàng một nửa:
Tôi không chờ nắng hạ mới vào xuân
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
Trang 2B DÀN BÀI CHI TIẾT
1 Mở bài
- Giới thiệu tác giả Xuân Diệu và bài thơ Vội vàng
- Dẫn dắt và trích dẫn đoạn thơ
2 Thân bài
- Khái quát chung
• Xuất xứ: In trong tập Thơ thơ (1938), một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của Xuân Diệu trước Cách mạng tháng Tám
• Chủ đề: thể hiện cái tôi khát khao giao cảm với đời cũng như quan niệm sống độc đáo, mới mẻ của tác giả
• Nội dung đoạn thơ đầu: Tình yêu đời, cuộc sống tha thiết
- Phân tích
• 4 câu thơ đầu:
Trang 3o Mở đầu bằng thể ngũ ngôn như lời tuyên bố ngắn gọn, mạnh mẽ về khát vọng mãnh liệt
✓ Thi sĩ xưng “tôi”→ muốn bộc bạch với mọi người
✓ Gió, nắng, hương: hiện tượng thiên nhiên, quy luật của trời đất, cái khách quan, sự tồn tại vĩnh hằng ngoài ý muốn chủ quan của con người
o Kiểu câu điệp cấu trúc, điệp từ, điệp ngữ, nhịp thơ nhanh, gấp gáp: tôi muốn,
cho…→ mong muốn chủ quan, ý tưởng táo bạo “muốn tắt nắng”, “muốn buộc gió”: mới thoạt nghe như phi lí, nhưng lại dễ dàng lí giải được ở hồn thơ Xuân
Diệu- trái tim thi sĩ đang muốn giữ mãi bên mình hương sắc của cuộc đời
Tình yêu cuộc đời, bộc lộ thái độ sống: mong muốn được chiếm lĩnh mọi vẻ đẹp của cuộc sống
• 7 câu thơ tiếp “Của ong bướm… cặp môi gần”: Bức tranh cuộc sống tươi đẹp, tràn
ngập hương sắc tình yêu
o “Của”: nối liền 4 câu thơ trên với đoạn thơ tiếp, tạo sự liền mạch trong cảm
hứng và hình tượng thơ
o Điệp từ “này đây”: có tính chất chỉ định, nhấn mạnh:
✓ sự phong phú, đa dạng, diệu kỳ của cuộc đời
✓ sự hiện hữu: thời gian (ngay lúc này), không gian (ở đây)
o Hình ảnh của cuộc sống được liệt kê chật đầy trong các dòng thơ:
✓ Ong bướm rộn ràng bởi những đóa hoa xuân khoe sắc thắm giữa đồng nội xanh rì
✓ Cành tơ phơ phất vươn dáng nõn nà
✓ Ánh sáng bình minh tỏa màu hồng bừng hé đầy ngạc nhiên vì thế giới xung quanh mình
o Mỗi sáng sớm…gõ cửa: cuộc sống mỗi ngày đều chứa đựng những niềm vui, nhà thơ hình dung như có một vị thần độ lượng mỗi sáng sớm đem niềm vui ban phát cho mọi người
o Tháng giêng ngon… môi gần: cách diễn đạt rất mới; tháng giêng – mùa xuân: mùa tươi đẹp nhất nhưng trong văn học VN, chưa có ai cảm nhận mùa xuân như
XD – so sánh tháng giêng ngon như cặp môi gần Câu thơ thể hiện tình yêu cuộc
Trang 4các nhà Thơ mới trong cách cảm nhận thiên nhiên – luôn lấy con người làm chuẩn mực để so sánh với con người
Đoạn thơ thể hiện sự nhạy cảm của tâm hồn thi sĩ, thiên nhiên vừa giàu sức sống vừa tràn ngập xuân tình
• 2 câu cuối: chợt nhận ra sự hữu hạn của đời người, tâm thế nuối tiếc sự sống, cuộc đời
o Giọng thơ đột ngột trở nên buồn bã, dấu chấm ở giữa dòng trong câu: Tôi sung sướng…→ câu thơ như chợt sững lại, tựa như một nốt nhạc trầm trong một bản đàn đang vút cao ở giai điệu bay bổng nhất Nhà thơ thất vọng vì nhận ra niềm vui sướng ấy ngắn ngủi biết bao
o Sự nhảy cảm của nhà thơ trước sự chảy trôi của thời gian,với sự nhạy cảm lạ lùng mới có cảm nhận độc đáo: nhà thơ nhìn thấy cái kết, cái chung cuộc của bản thân sự việc kể cả khi nó mới bắt đầu.Tả cảnh ngụ tình
3 Kết bài:
- Nêu nhận xét, đánh giá về đoạn thơ
- Mở rộng vấn đề bằng những liên tưởng, suy ngẫm của cá nhân
C BÀI VĂN MẪU
Phong trào Thơ Mới thời kì 1930- 1945 là một nhánh rẽ táo bạo của thơ ca Việt Nam, những hồn thơ tài hoa như Xuân Diệu, Huy Cận, Thế Lữ đã mang tới một màu sắc hoàn toàn mới lạ cho thi ca Việt Nếu Hoài Thanh trong cuốn Thi nhân Việt Nam đã nhận định
mỗi tác giả có một hồn thơ riêng, “ảo não như Huy Cận, mở rộng như Thế Lữ, mơ màng như Lưu Trọng Lư , hùng tráng như Huy Thông, trong sáng như Nguyên Nhược Pháp, quê mùa như Nguyễn Bính, rạo rực, băn khoăn như Xuân Diệu.” Là nhà thơ mới nhất trong các
nhà thơ mới, ông hoàng của thơ tình yêu Trong thơ Xuân Diệu ta băt gặp một tâm hồn yêu cuộc sống, ham sống tới cuồng nhiệt và cũng chính ông là người mang tới quan niệm nhân sinh mới mẻ và những cách tân nghệ thuật độc đáo Nhắc tới thi sĩ này ta nghĩ ngay tới nhà thơ của tình yêu, của mùa xuân và tuổi trẻ với một cái tôi khao khát giao cảm với cuộc đờì Trong suốt cuộc đời cống hiến cho nghệ thuật của nước nhà thi sĩ đã để lại cho
đời vô số những bài thơ hay, giàu giá trị, trong đó “Vội Vàng” là một thi phẩm đặc sắc
Trang 5được rút ra từ tập Thơ Thơ sáng tác năm 1938 Đặc biệt khổ thơ đầu với những lời thơ ngắn gọn nhưng đã để lại trong lòng người đọc những ấn tượng khó phai mờ Chỉ với mười ba câu thơ nhưng đã phần nào đưa độc giả đi khám phá hồn thơ chân thật của Xuân Diệu Ở đó ta thấy tâm hồn của một chàng trai trẻ ham sống, nặng tình với cuộc đời và mong muốn làm những điều tưởng chừng như phi lý để níu giữ lại những khoảnh khắc tươi đẹp nhất của ty và tuổi trẻ Nó như một điểm xuất phát để từ đây nhà thơ trình bày những quan niệm táo bạo, mới lạ về thời gian và triết lý sống vội vàng ở những phần sau Khổ thơ đầu cho ta thấy một tình yêu cuộc sống tới mãnh liệt của nhân vật trữ tình:
“Tôi muốn tắt nắng đi, Cho màu đừng nhạt mất Tôi muốn buộc gió lại, Cho hương đừng bay đi ”
Ở đây nhân vật trữ tình muốn thực hiện những hoạt động kì lạ, muốn “tắt nắng, buộc gió” để “màu đừng nhạt” và “hương đừng bay” Có lẽ xuất phát từ một con người yêu tuổi
trẻ,mê cuộc sống và cũng ý thức được rằng những thứ đó gắn liền với thời gian, mà thời gian trôi đi theo quy luật của tạo hóa sẽ không bao giờ trỏ lại được Vì thế nhà thơ khát khao thực hiện những hành động có vẻ ngông cuồng, phi lý đó là tắt nắng, buộc gió để giữ lại những gì tươi đẹp nhất của hiện tại, giữ lại cái ấm áp của mùa xuân, giữ lại hương thơm nồng nàn của cuộc đời Nghĩa là Xuân Diệu muốn đoạt quyền của tạo hóa, muốn chống lại những quy luật vốn có của tự nhiên Và điều đó là hoàn toàn không thể Mong
muốn ấy như được đẩy lên tới cao trào khi điệp từ “Tôi muốn” được nhắc lai hai lần kết
hợp với các động từ mạnh khẳng định khát vọng tới cháy bỏng của nhà thơ rằng tôi muốn giữ được cái đẹp ,muốn giữ sức tươi trẻ của ngày hôm nay Có thể nói đây không chỉ là ước mơcủa riêng mình Xuân Diệu mà còn là của chung nhân loại nhưng khát vọng tới da diết, tới cuồng say và cách mở đầu mới lạ như thế này thì chỉ Xuân Diệu mới có
Vốn có trái tim đa cảm, tinh tế, Xuân Dịêu thấy cuộc đời đẹp như một bức tranh mùa xuân đang trải ra trước mẳt:
Của ong bướm này đây tuần tháng mật,
Trang 6Này đây hoa của đồng nội xanh rì Này đây lá của cành tơ phơ phất Của yến anh này đây khúc tình si
Và này đây ánh sáng chớp hang mi Mỗi sáng sớm thần vui hằng gõ cửa Điệp ngữ “Này đây” xuất hiện liên tục trong các câu thơ, kết hợp với cách đọc nhanh,
khẩn trương đưa ta tới một thế giới mùa xuân tuyệt đẹp với những hương sắc ngọt ngào nhất của tạo hóa Ong bướm ngày đầu xuân dập dìu say trong mật ngọt của hoa một cách
diễn tả hoàn toàn mới mẻ của thi sĩ, “tuần tháng mật” chính là cách nói của người phương
tây về những ngày tháng đầu tiên của các cặp uyên ương mới cưới, hạnh phúc say đắm trong tuần trăng mật Xuân Diệu là một trí thức tây học nên ông luôn có những cái nhìn mới mẻ, sáng tạo Không chỉ có ong bướm say mật ngọt mà hoa cũng trỏ nên xanh hơn,xanh rì trong những cánh đồng nội Và kìa cành lá không còn cằn cỗi mà đã thay mình thành những cành tơ non phơ phất Không gian, hình ảnh tràn đầy nhựa sống mà ở đó mọi vẩt đều có đôi có cặp Mặt đât trở nên hấp dẫn hơn, ngot ngào hơn và thi sĩ có lẽ đang dạo chơi tung tăng, hân hoan trong chính không gian bao la như thiên đàng tuyệt diệu ây Chỉ có tâm hồn yêu cuộc sống cuồng nhiệt như xuân diệu mới có thể diễn tả đc tất cả diều huyền diệu ây mới thấy được niềm lạc quan của mỗi sáng sớm khi thần vui đến gõ cửa mọi nhà
Cũng chỉ ở Xuân Diệu mới có cách so sánh độc đáo, mới lạ nhất, ông vi “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần” Thời gian được nhà thơ lựa chọn chính là những ngày đầu
của tháng giềng, của mùa xuân, của năm mới vì thế tất cả cái tươi non, cái sôi nổi trẻ trung
nhất của mùa xuân và tuổi trẻ được gói trọn trong một chữ “ngon” thậm chí “ngon như một cặp môi gần” Ở đây ta dễ dàng hình dung ra đôi môi ấy như của người thiếu nữ đang
độ xuân thì với tình yêu phơi phới, trọn vẹn Hay như cặp môi của những đôi lứa đang yêu nhau Và rồi khi đang mải miết đắm mình trong hương vị ngọt ngào ấy tác giả chợt giật mình nhận ra thời gian đang từng lúc từng giờ trôi đi một cách nhanh chóng nên:
“Tôi sung sướng nhưng vội vàng một nửa Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân”
Trang 7Nghĩa là thi sĩ ý thức được sự vô tình của thời gian và tạo hóa Ngay giờ phút này đây hãy tỉnh táo vội vàng tận hưởng cuộc sống tươi đẹp bởi nó là sự một đi không trở lại Ta cũng thấy điểm lạ trong hình thức trình bày của câu thơ trên, đó là dấu chấm được đặt giũa dòng thơ như bước chân đang hân hoan dạo bước trong một khu vườn đầy hương sắc bỗng khựng lại trước ranh giới mong manh, không thể vượt qua được Trước bao lo âu bởi sự hữu hạn của đời người và cái vô hạn của cuộc đời Chính vì thế chàng Xuân Diệu nuối tiếc xuân ngay khi mùa xuân vừa mới tới Những câu thơ diễn tả tâm trạng vừa sung sướng vừa vội vàng để hưởng thụ cuộc đời Và cũng từ đây mở ra những dòng tâm trạng mới vội vàng hơn, thiết tha hơn trong những câu thơ tiếp theo
Khổ thơ đầu đã bộc lộ một tâm hồn yêu đời, ham sống đến khát khao mãnh liệt của nhân vật trữ tình Với bút pháp miêu tả, liệt kê Xuân Diệu đã vẽ ra trước mắt người đọc bức tranh tràn đầy nhựa sống và sự lung linh của sắc màu vạn vật, đưa người đọc cùng dạo chơi với thi sĩ, cùng tận hưởng những khoảnh khắc đẹp nhất của tuổi trẻ rồi giục dã con người hãy sống nhanh, sống sao cho hết mình, vì chỉ có sống vội vàng ta mới không làm hoang phí thời gian và tuổi thanh xuân Để có đc một thông điệp mới mẻ này chứng
tỏ người thi sĩ phải thật sự tinh tế, nhạy cảm với bước đi của thời gian và Xuân Diệu đã
có thể làm nên điều ấy
Trang 8Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí