Chia nội dung câu chuyện thành các hệ thống sự kiện, chi tiết phù hợp; nội dung câu chuyện được kể theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các yếu tố miêu tả và biểu c[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KIÊN GIANG
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HUỲNH MẪN ĐẠT
BÀI VIẾT SỐ 2 MÔN NGỮ VĂN - KHỐI 10
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
Ngày kiểm tra: 08/10/2018
I PHẦN ĐỌC - HIỂU (3 điểm):
Đọc văn bản và trả lời câu hỏi nêu dưới:
Trí tuệ cảm xúc là khả năng nhận dạng cảm xúc, hiểu được ý nghĩa của chúng và nhận ra tác động của chúng đối với những người xung quanh Trí tuệ cảm xúc bao hàm cả việc nhận thức người khác: khi bạn hiểu cảm xúc của mọi người, bạn sẽ kiểm soát các mối quan hệ hiệu quả hơn Những người giàu trí tuệ cảm xúc hiểu rõ cảm xúc của mình nên không bao giờ để chúng chế ngự Đồng thời, họ cũng rất nghiêm khắc khi đánh giá bản thân Họ biết đâu là điểm mạnh và điểm yếu của mình để từ đó phát huy hoặc khắc phục, nhờ vậy họ có thể làm việc hiệu quả hơn Nhiều người tin rằng sự hiểu rõ bản thân chính là thành tố quan trọng nhất của trí tuệ cảm xúc Biết thông cảm có lẽ là thành tố quan trọng thứ hai của trí tuệ cảm xúc Cảm thông là việc bạn đồng cảm và hiểu được ước muốn, nhu cầu và quan điểm của những người sống quanh bạn Những người biết cảm thông thường rất giỏi trong việc nắm bắt cảm xúc của người khác, kể cả những cảm xúc tinh tế nhất Nhờ vậy, họ luôn biết cách lắng nghe người khác và thiết lập quan hệ với mọi người Họ không bao giờ nhìn nhận vấn đề một cách rập khuôn hay phán đoán tình huống quá vội vàng Họ luôn sống chân thành và cởi mở
Như vậy, trí tuệ cảm xúc là một yếu tố quan trọng để giúp bạn đạt đến thành công trong cuộc sống, đặc biệt là trong sự nghiệp Quản lý con người và các mối quan hệ là kỹ năng quan trọng của mọi nhà lãnh đạo, vì thế nâng cao và vận dụng trí tuệ cảm xúc trong công việc là một cách thể hiện khả năng lãnh đạo của bạn
(Theo mindtools.com)
Câu 1: Xác định nội dung của đoạn văn bản (0.5đ)
Câu 2: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn bản trên? (0.5đ)
Câu 3: Theo tác giả bài viết, trí tuệ cảm xúc là gì và người có trí tuệ cảm xúc là người như thế
nào? (1.0đ)
Câu 4: Theo anh/chị vì sao con người cần phải có trí tuệ cảm xúc? (1.0đ)
II PHẦN LÀM VĂN (7 điểm):
Học sinh chọn một câu thích hợp (câu 1 hoặc câu 2) để làm bài Nếu làm cả hai câu thì không được chấm
Câu 1: (Dành cho chương trình cơ bản)
Hãy hóa thân vào nhân vật Mị Châu kể lại truyền thuyết “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” (Bài văn có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm)
Câu 2: (Dành cho chương trình chuyên)
Hóa thân vào nhân vật Tấm trong truyện cổ tích “Tấm Cám”, kể lại câu chuyện của mình.
(Bài văn có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm)
Hết -Học sinh không sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM - KHỐI 10
(Kiểm tra ngày: 8/10/2018)
I PHẦN ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Câu 1: Nội dung chính của đoạn văn bản: Bàn về trí tuệ cảm xúc của con người
- Điểm 0.5: Đáp ứng đúng yêu cầu trên.
- Điểm 0: Không viết hoặc viết sai.
Câu 2: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
- Điểm 0.5: Trả lời được ý trên
- Điểm 0: Không trả lời hoặc trả lời sai.
Câu 3: Theo tác giả bài viết, trí tuệ cảm xúc là gì và người có trí tuệ cảm xúc là người như thế nào?
- Trí tuệ cảm xúc là:
+ Khả năng nhận dạng cảm xúc, hiểu được ý nghĩa của chúng và nhận ra tác động của chúng đối với những người xung quanh.
+ Trí tuệ cảm xúc bao hàm cả việc nhận thức người khác
- Người có trí tuệ cảm xúc là người:
+ Hiểu rõ cảm xúc của mình
+ Biết thông cảm và nắm bắt cảm xúc của người khác
+ Luôn biết cách lắng nghe người khác và thiết lập quan hệ với mọi người
+ Luôn sống chân thành và cởi mở…
- Điểm 1.0: Đáp ứng đầy đủ yêu cầu
- Điểm 0.5: Trả lời được 1/2 ý
- Điểm 0: Không trả lời hoặc trả lời sai.
Câu 4: Theo anh/chị vì sao con người cần phải có trí tuệ cảm xúc ? Vì:
- Trí tuệ cảm xúc giúp con người thành công trong cuộc sống
- Trí tuệ cảm xúc giúp các nhà lãnh đạo quản lí con người và các mối quan hệ
- Trí tuệ cảm xúc giúp con người chế ngự được cảm xúc của bản thân, biết làm chủ bản thân, biết thông cảm và thấu hiểu người khác…
- Điểm 1.0: Đáp ứng đầy đủ yêu cầu
- Điểm 0.5: Trả lời được 1/2 ý
- Điểm 0: Không trả lời hoặc trả lời sai.
II PHẦN LÀM VĂN
Câu 1:
Hãy hóa thân vào nhân vật Mị Châu kể lại truyền thuyết “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” (Bài văn có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm)
* Yêu cầu chung:
- Về kiến thức: Tái hiện được câu chuyện “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” ở ngôi kể thứ nhất
- Về kĩ năng: Biết cách làm bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
* Yêu cầu cụ thể:
a Đảm bảo cấu trúc bài luận (1.0đ)
- Điểm 1.0đ: Trình bày đầy đủ các phần Mở, Thân, Kết Phần Mở biết dẫn dắt vào câu
chuyện một cách hợp lí; phần Thân biết tổ chức thành nhiều đoạn, liên kết chặt chẽ với nhau, cùng thể hiện được diễn biến của câu chuyện; phần Kết khái quát được ý nghĩa triết lí rút ra từ câu chuyện
Trang 3- Điểm 0.5đ: Trình bày đầy đủ các phần Mở, Thân, Kết nhưng chưa thể hiện đầy đủ các
yêu cầu trên, phần Thân chỉ có 1 đoạn văn
- Điểm 0đ: Thiếu mở hoặc kết, phần thân chỉ viết một đoạn văn hoặc cả bài chỉ viết 1 đoạn
văn
b Kể đúng ngôi kể và nắm vững cốt truyện
- Điểm 1.0đ: Xác định đúng vấn đề: Hóa thân vào nhân vật Mị Châu kể lại truyền thuyết
“Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” theo ngôi kể thứ nhất
- Điểm 0.5đ: Xác định chưa rõ, kể chung chung về nội dung câu chuyện.
- 0đ: Lạc đề
c Chia nội dung câu chuyện thành các hệ thống sự kiện, chi tiết phù hợp; nội dung câu chuyện được kể theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các yếu tố miêu
tả và biểu cảm (4.0đ)
1 Nhân vật tự giới thiệu: là con gái An Dương Vương, công chúa nước Âu Lạc.
2 Mị Châu kể lại câu chuyện:
- An Dương Vương xây thành, chế nỏ và chiến thắng quân Triệu Đà
- An Dương Vương nhận lời cầu hòa, cầu hôn của Triệu Đà cho Trọng Thủy ở rể, bản thân mất cảnh giác, tiết lộ bí mật và nơi cất giấu nỏ thần, Trọng Thủy đánh tráo được lẫy nỏ thần mang về nước
- Khi Triệu Đà đem quân xâm lược, An Dương Vương vẫn điềm nhiên ngồi đánh cờ vì chủ quan đã có nỏ thần, giặc đến nơi đem nỏ thần ra bắn nhưng nỏ thần vô hiệu, Mị Châu theo cha lên ngựa chạy về biển Đông, rắc lông ngỗng làm dấu cho chồng
- Cùng đường An Dương Vương khấn Rùa Vàng, Rùa kết tội Mị Châu, nàng bị xử chết, xác biến thành ngọc thạch, máu hóa thành ngọc trai Không gặp được vợ, Trọng Thủy tự tử ở giếng Loa Thành.
* Ý nghĩa câu chuyện: Bài học dựng nước và giữ nước
* Yếu tố miêu tả và biểu cảm: làm bật nổi được sự ray rứt, ân hận, thương cha, giận chồng
của Mị Châu khi kể lại câu chuyện
3 Cảm xúc của Mị Châu: nỗi bi thương, ân hận, bài học cảnh giác
- Điểm 4.0: Đảm bảo các yêu cầu trên.
- Điểm 3.0đ: Đáp ứng khoảng 2/3 các yêu cầu trên.
- Điểm 2.0đ: Đáp ứng được khoảng 1/2 yêu cầu trên.
- Điểm 1.0đ: Đáp ứng rất ít, kể chung chung.
- Điểm 0đ: Lạc đề hoặc chưa viết được gì.
d Sáng tạo (0.5đ)
- Điểm 0.5đ: Có cách diễn đạt sáng tạo và độc đáo, văn viết giàu cảm xúc, thể hiện khả
năng cảm thụ tốt, vận dụng tốt yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Điểm 0.25đ: Có cách diễn đạt sáng tạo, có vận dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm nhưng
chưa nhiều
- Điểm 0đ: Không có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo, không sử dụng yếu tố miêu tả và
biểu cảm
e Chính tả, dùng từ, đặt câu (0.5đ)
- Điểm 0.5đ: Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
- Điểm 0.25đ: Mắc lỗi vừa phải
- Điểm 0đ: Mắc nhiều lỗi
Trang 4Câu 2:
Hóa thân vào nhân vật Tấm trong truyện cổ tích “Tấm Cám”, kể lại câu chuyện của mình.
(Bài văn có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm)
* Yêu cầu chung:
- Về kiến thức: Tái hiện được cốt truyện Tấm Cám với ngôi kể là nhân vật Tấm.
- Về kĩ năng: Biết cách làm bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
* Yêu cầu cụ thể:
a Đảm bảo cấu trúc bài luận (1.0đ)
- Điểm 1.0đ: Trình bày đầy đủ các phần Mở, Thân, Kết Phần Mở biết dẫn dắt vào câu
chuyện một cách hợp lí; phần Thân biết tổ chức thành nhiều đoạn, liên kết chặt chẽ với nhau, cùng thể hiện được diễn biến của câu chuyện; phần Kết khái quát được ý nghĩa triết lí rút ra từ câu chuyện
- Điểm 0.5đ: Trình bày đầy đủ các phần Mở, Thân, Kết nhưng chưa thể hiện đầy đủ các
yêu cầu trên, phần Thân chỉ có 1 đoạn văn
- Điểm 0đ: Thiếu mở hoặc kết, phần thân chỉ viết một đoạn văn hoặc cả bài chỉ viết 1 đoạn
văn
b Kể đúng ngôi kể và nắm vững cốt truyện
- Điểm 1.0đ: Xác định đúng vấn đề: Hóa thân vào nhân vật Tấm, kể lại câu chuyện Tấm
Cám theo ngôi kể thứ nhất
- Điểm 0.5đ: Xác định chưa rõ, kể chung chung về nội dung câu chuyện.
- 0đ: Lạc đề
c Chia nội dung câu chuyện thành các hệ thống sự kiện, chi tiết phù hợp; nội dung câu chuyện được kể theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các yếu tố miêu
tả và biểu cảm (4.0đ)
1 Nhân vật tự giới thiệu: là người con gái mồ côi, sống với dì ghẻ
2 Tấm kể lại câu chuyện của mình:
- Con đường đi đến hạnh phúc:
+ Bị mẹ con Cám bóc lột cả vật chất lẫn tinh thần: Hàng ngày phải làm việc vất vả, khổ sở; đi bắt tép thì bị Cám lừa lấy giỏ tép; nuôi cá bống thì bị mẹ con Cám giết bống ăn thịt; muốn
đi xem hội thì dì ghẻ bắt nhặt thóc
+ Được Bụt giúp đỡ hết lần này tới lần khác (cho con Bống về nuôi, cho đàn gà bới xương, cho đàn chim sẻ nhặt thóc, cho quần áo giày ngựa để đi xem hội) Nhờ sự giúp đỡ đó mà được làm hoàng hậu.
- Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc:
+ Về giỗ cha, bị dì ghẻ chặt cau, ngã xuống ao chết.
+ Tấm tìm cách hóa kiếp nhưng mỗi lần hóa kiếp lại bị Cám giết thêm lần nữa: hóa thành chim vàng anh, vàng anh bị giết; hóa thành xoan đào, xoan đào bị chặt; hóa thành khung cửi, khung cửi bị đốt Cuối cùng Tấm ẩn mình trong một quả thị
+ Bà lão hàng nước bắt được quả thị, từ đó Tấm về sống chung với bà cụ Nhờ miếng trầu têm cánh phượng mà vua nhận ra Tấm và rước Tấm về cung
+ Tấm trở lại cung vua và trả thù mẹ con Cám.
* Yếu tố miêu tả và biểu cảm: làm bật nổi được sự buồn tủi, đau khổ của Tấm khi bị mẹ
con dì ghẻ bóc lột cả về vật chất lẫn tinh thần; sự quyết liệt của Tấm khi tìm cách hóa kiếp và sự căm hận của Tấm khi quyết định trả thù
3 Bài học nhân sinh: ở hiền gặp lành, ác giả ác báo.
- Điểm 4.0: Đảm bảo các yêu cầu trên.
Trang 5- Điểm 3.0đ: Đáp ứng khoảng 2/3 các yêu cầu trên.
- Điểm 2.0đ: Đáp ứng được khoảng 1/2 yêu cầu trên.
- Điểm 1.0đ: Đáp ứng rất ít, kể chung chung.
- Điểm 0đ: Lạc đề hoặc chưa viết được gì.
d Sáng tạo (0.5đ)
- Điểm 0.5đ: Có cách diễn đạt sáng tạo và độc đáo, văn viết giàu cảm xúc, thể hiện khả
năng cảm thụ tốt, vận dụng tốt yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Điểm 0.25đ: Có cách diễn đạt sáng tạo, có vận dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm nhưng
chưa nhiều
- Điểm 0đ: Không có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo, không sử dụng yếu tố miêu tả và
biểu cảm
e Chính tả, dùng từ, đặt câu (0.5đ)
- Điểm 0.5đ: Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
- Điểm 0.25đ: Mắc lỗi vừa phải
- Điểm 0đ: Mắc nhiều lỗi