Trong gia đình, nó hết lòng với vợ con lúc “ bụng mang dạ chửa” , luôn biết quan tâm, chăm sóc yêu thương Hổ cái lúc sắp sinh con..., Hổ đực vui mừng, sung sướng đến tột độ khi được là[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 6 VĂN BIỂU CẢM
ĐỀ BÀI: CẢM NHẬN TRUYỆN CON HỔ CÓ NGHĨA
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
I Mở bài
- “Con hổ có nghĩa” của tác giả Vũ Trinh (sống vào cuối thế kỉ 18, đầu thế kỉ 19),
là một truyện ngụ ngôn được lưu truyền rộng rãi trong dân gian
- Nội dung mượn chuyện loài vật để đề cao đạo lí ân nghĩa của loài người
II Thân bài
1 Diễn biến truyện
a Câu chuyện thứ nhất: Hổ đực nhờ bà đỡ Trần đã đẻ cho hổ cái
- Bà đỡ Trần nhà ở huyện Đông Triều, nổi tiếng đỡ đẻ mát tay
- Một đêm, hổ đực tới nhà, cõng bà chạy vào rừng sâu, nhờ bà đỡ đẻ cho hổ cái
- Hổ đực trả ơn bà mười lạng bạc, sau này nhờ số bạc đó, bà đỡ Trần sống qua cảnh mất mùa đói kém,
Trang 2b Câu chuyện thứ hai: Hổ trán trắng và Bác tiều phu
- Bác tiều phu đang đốn củi ở sườn núi thì nhìn thấy dưới chân núi, cỏ cây lay động không ngớt
- Bác xuống xem, thì ra hổ trán trắng bị hóc xương nên đau đớn giãy giụa
- Bác lấy xương ra giúp hổ
- Hôm sau, hổ cõng một con nai để ngay trước cửa nhà bác, đền ơn cứu mạng
- Mười năm sau, bác tiều phu chết, hổ đến tận mộ vĩnh biệt
- Năm nào cũng vậy, cứ đến ngày giỗ bác tiều phu là hổ lại mang lễ vật tới viếng
2 Ý nghĩa giáo dục của truyện
- Tưởng tượng ra hai con hổ sống có nghĩa có tình đến như vậy là tác giả có mục đích giáo huấn rõ ràng: Loài vật đã vậy, loài người phải sống ra sao cho đúng đạo làm người
III Kết bài
- Truyện “Con hổ có nghĩa” giáo huấn đạo đức bằng hình tượng nghệ thuật sinh
động nên nhẹ nhàng, dễ tiếp thu
- Bài học đúc kết từ truyện là đề cao lòng biết ơn và nhắc nhở con người phải sống cho có tình có nghĩa
C BÀI VĂN MẪU
Đề bài: Truyện “Con hổ có nghĩa” (Chương trình Ngữ văn lớp 6, tập 1) là một truyện
hay mang tính giáo huấn sâu sắc Hãy cho biết cảm nghĩ của em khi đọc truyện
Gợi ý làm bài
Truyện trung đại Việt Nam từ thế kỷ X đến cuối thế kỷ XIX là loại truyện văn xuôi chữ Hán, có cách viết không giống với truyện hiện đại ngày nay Truyện nhiều khi gần với
kể, với sử và thường mang tính giáo huấn Tuy vậy cũng có loại truyện hư cấu, tưởng tượng nghệ thuật, các nhà văn mượn hình ảnh của loài vật để nói về con người, đạo
đức nhân sinh Truyện “Con hổ có nghĩa” là một thí dụ điển hình
Ngay sau khi bà Trần cứu được hổ cái qua cơn hoạn nạn mà tưởng chừng không thể
vượt qua Hổ cái được “mẹ tròn con vuông”, gia đình nhà hổ vô cùng hạnh phúc và sung
sướng mừng rỡ đùa giỡn với con Cảm động trước ơn cứu mạng của bà Trần, hổ đực
Trang 3quỳ xuống bên cạnh một gốc cây, lấy tay đào lên một cục bạc, tặng ngay cho bà Trần giúp bà sống qua năm mất mùa đói kém Hành động trả ơn của hổ đực để lại trong em bao ấn tượng sâu sắc Việc trả ơn diễn ra tức thì, không đắn đo suy nghĩ, mà số bạc đâu
có ít những “hơn mười lạng bạc”
Hình ảnh hổ đực được khắc họa sinh động, ấn tượng qua thủ pháp nghệ thuật nhân hoá, nhờ đó chúng ta thấy rằng con Hổ đực mang trong mình những hành động, suy
nghĩ như một con người Trong gia đình, nó hết lòng với vợ con lúc “bụng mang dạ chửa”, luôn biết quan tâm, chăm sóc yêu thương Hổ cái lúc sắp sinh con , Hổ đực vui
mừng, sung sướng đến tột độ khi được làm cha, lưu luyến cảm động nghẹn ngào khi chia tay ân nhân cứu mạng vợ mình
Hổ đực nhận thức được rằng nó sẽ chẳng bao giờ thấy vợ và con trên cõi đời này nữa nếu như không có bà đỡ Trần Nó hiểu rằng hạnh phúc hôm nay với gia đình nó là do
bà đỡ Trần đem lại Từ những suy nghĩ mang đậm chất nhân văn, chất Con người như vậy giúp hổ đực hành động thật cao đẹp và cảm động nhường nào - ân nghĩa vẹn tròn Hành động trả ơn được diễn ra tự nhiên như một bản năng, một thói quen đã ăn sâu vào tiềm thức Nó như hiểu vô đạo lí ở đời rằng ơn ai một chút chẳng quên, chịu ơn
cứu mạng thì phải “khắc cốt ghi xương” Trong đôi mắt hổ đực, bàn tay của bà Trần
như đôi bàn tay tiên tri, nhẹ nhàng cứu vợ nó qua cơn vật lộn với tử thần Và trong tâm
khảm hổ đực ơn cứu mạng này phải “ghi lòng tạc dạ” và đền đáp ân sinh Khi tiễn bà
Trần - vị ân nhân đáng kính ra về, hổ vẫn cúi đầu vẫy đuôi, khi bà Trần đã rời xa nó
“Gầm lên một tiếng rồi bỏ đi”
Tiếng gầm của hổ đực phải chăng cảm phục đến nghẹn ngào mà không cất được nên lời? Hay chính là lời chào tiễn biệt vị ân nhân, mà cả đời mang ơn cứu mạng Trong đôi mắt hổ đực hình ảnh bà Trần như một vị tiên, và chính trong đôi mắt ấy hiện lên lòng biết ơn vô hạn với người đã cứu sống vợ con mình Và để rồi hổ đực, hổ cái ngày ngày bên con và cũng ngày ngày nhớ đến bà Trần, dẫu rằng đã hậu tạ chút bạc Nó hiểu rằng chút bạc ấy không thể so sánh, mua bán ơn cứu mạng Cả gia đình nó, cha truyền cho con ghi nhớ đời đời
Cũng là lối sống có nhân nghĩa nhưng cách báo đáp ân nghĩa của Hổ trán trắng lại khác
Nó được cứu sống sau lần hóc xương Và nó cũng hiểu rằng, nó sẽ chẳng bao giờ được nhìn thấy thiên nhiên cuộc sống, chốn rừng thiêng kia nếu như không có bác tiều Vị
Trang 4ân nhân ấy như một vị thánh xuất hiện trước mặt nó, ân cần, hết lòng giúp nó trước khi nó từ giã cuộc sống Nó cũng san xẻ miếng ngon cho ân nhân của mình Nhưng cảm động hơn khi biết rằng vị ân nhân đã chết, nó đau xót vô chừng bởi nó không thế làm
gì giúp bác được Nén chặt đau thương, tình cảm dâng trào, hổ trán trắng đã đến đưa tang bác tiều Khi chôn cất, hổ bỗng nhiên đến trước mộ nhảy nhót Từ xa, nhìn thấy
hổ dụi dầu vào quan tài gầm lên, chạy quanh quan tài vài vòng rồi đi Và đâu phải chỉ ngày bác mất, mà từ đó về sau, mỗi dịp ngày giỗ bác tiều hổ lại đưa dê hoặc lợn đến để
ở ngoài cửa nhà bác tiều
Thật cảm động và đáng khâm phục biết bao trước hành động của hổ trán trắng Nhớ
ơn cứu mạng, trong tâm khảm Hổ trán trắng, hình ảnh vị ân nhân đã cứu sống mình không bao giờ phai nhạt Lúc sống hổ quan tâm, chăm sóc, có miếng ngon đều mang biếu bác tiều, và khi qua đời nó vẫn giữ trong lòng biết ơn như ngày nào, dân gian có
câu “Sống tết chết giỗ”, tỏ lòng biết ơn, ngày giỗ lần nào hổ trán trắng đều có lễ vật
cúng, tế ân nhân Ân nghĩa ấy được kết tụ trong hai tiếng gầm của nó; một tiếng gầm:
“Đền ơn khi đem nai đến cho ân nhân khi còn sống”, mà một tiếng gầm đau thương khi
ân nhân sang thế giới bên kia Trong những tiếng gầm ấy hằn lên niềm tiếc thương vô hạn với người đã cứu mình Đồng thời nó cũng khẳng định với cuộc đời và chính bản thân nó phải ghi lòng tạc dạ với lời hứa, với ân nhân cứu mạng cả khi sống cũng như
đã khuất
Chúng ta thấy rằng trên thực tế có những con hổ có nghĩa nhưng hẳn không thế cao đẹp như con hổ trong truyện
Mục đích của các nhà nho phong kiến dựng lên câu chuyện này nhằm mục đích giáo huấn, răn dạy con người, hay nói theo cách khác là mượn chuyện hổ nói chuyện người Quan niệm nho giáo phong kiến ngày xưa luôn đề cao lối sống nhân nghĩa, vì vậy các tác giả xây dựng hai con hổ trong câu chuyện là tiêu biểu cho suy nghĩ, hành động của người đền ơn đáp nghĩa Nhưng từ xưa đến nay trong tiềm thức nhân dân ta hổ là loài hung tợn nhất vậy sao lại có nghĩa và ân tình đến thế Con Hổ đực và Hổ trán trắng đã được tác giả thổi vào suy nghĩ và hành động của con người, và nó hành động như con người Loài vật dữ tợn như vậy mà trong lòng ẩn chứa bao tình cảm con người, ân nghĩa vẹn tròn, có tình có nghĩa Vậy con người thì sao? Câu chuyện mượn hình ảnh hai con hổ trả ơn đáp nghĩa để răn dạy con người phải sống có nghĩa Khi người khác
Trang 5gặp hoạn nạn phải sẵn lòng giúp đỡ không nề hà, nguy hiểm Bà đỡ Trần và bác tiều phu có sợ hổ ăn thịt không? Họ sợ chứ, nhưng nhờ lòng yêu thương của một con người, tình cảm con người họ vượt qua sợ hãi cứu hai con hổ thoát chết
Và khi mang ơn, chịu ơn phải biết nhớ ơn và tìm cách trả ơn Sự trả ơn phải xuất phát
từ sự ngưỡng mộ, khâm phục và lòng biết ơn chân thành, từ suy nghĩ và hành động, từ
sự nhận thức về đạo lí, cuộc sống ở đời Người làm ơn không so đo tính toán, giúp đỡ
kẻ khác gặp hoạn nạn là bổn phận, trách nhiệm, đồng thời kẻ chịu ơn phải khắc cốt ghi xương, ở đây ta nhận thấy điều đáng quý, đáng khâm phục của hình ảnh hai người làm việc nghĩa là bác tiều và bà Trần là: Họ không hề đòi hỏi gì sau khi cứu hổ mẹ và hổ trán trắng Và dường như họ sinh ra là để làm việc thiện Và cũng rất tự nhiên, hai con
hổ trả ơn, đáp nghĩa như một thói quen, bản năng có sẵn
Câu chuyện hết sức sâu sắc, nó không chỉ dừng lại ở góc độ một con vật, một giai đoạn lịch sử mà nó mang yếu tố thời đại Bất kì một xã hội nào mà con người sống với nhau nhân nghĩa, yêu thương đều phải ca ngợi, và có như vậy xã hội mới tốt đẹp Từ xưa cho
đến nay dân tộc ta luôn có truyền thống đẹp “sống có ân nghĩa” Đặc biệt qua câu chuyện này chúng ta càng hiểu thêm rằng “ân nghĩa” là sợi dây nối kết con người gần
nhau hơn, giúp họ vượt qua rào cản của tiền bạc, công danh, giúp họ quên đi sự sòng phẳng mua bán bằng tiền Câu chuyện mang tính triết lí sâu sắc, mang một lối sống đáng khâm phục, cảm động xiết bao Đã bao câu chuyện, đã bao lần con người nói đến
“có nghĩa” Cái nghĩa chính là cái gốc làm nên giá trị đích thực trong nhân cách sống
của con người Và hơn thế cái nghĩa trong mỗi người phải luôn tự tu dưỡng, hoàn chỉnh Đó cũng chính là đạo đức sống Câu chuyện khuyên dạy chúng ta hãy sống tốt đẹp hơn, yêu thương nhau hơn Đồng thời câu chuyện đề cao lối sống ân nghĩa vẹn tròn sau trước Các tác giả viết câu chuyện này cũng thầm gửi tới cho chúng ta một thông điệp: Mọi người hãy biết quan tâm giúp đỡ lẫn nhau, sống nhân nghĩa với nhau sống đúng với đạo lý làm người để nhằm xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn Câu chuyện
có giá trị nhân văn sâu sắc, có giá trị thời đại to lớn
Khi học xong câu chuyện, em như lớn lên trước đạo lý trong cuộc sống, chịu ơn thì phải trả ơn, ơn nghĩa ấy trả đến bao giờ cũng không hết, và phải lấy đó làm phương châm
Trang 6sống, lẽ sống Em thầm mơ ước xã hội này, thế giới này, ai ai cũng hiểu và làm được như vậy
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí