- Khi nhiệt độ xuống thấp cũng có thể ảnh hưởng mạnh lên sinh trưởng và phát triển của động vật biến nhiệt và đẳng nhiệt, bởi: Nhiệt độ giảm => thân nhiệt giảm => Các chuyển hoá t[r]
Trang 1A – SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT Bài 39 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯƠNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT (tiếp theo)
o0o
-I Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:
- Kể tên được một số nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật
- Phân tích được tác động của các nhân tố bên ngoài đến sinh trưởng và phát triển của động vật
Nội dung trọng tâm:
- Ảnh hưởng của các nhân tố: nhiệt độ, thức ăn, ánh sáng đến sinh trưởng và phát triển của động vật
II Chuẩn bị
- Phương pháp:
o Phương pháp chính: giảng giải và thảo luận
o Phương pháp xen kẽ: hỏi - đáp
- Phương tiện dạy học:
o Bài giảng Powerpoint, máy projector và computer (nếu cần)
o Phiếu học tập:
Thức ăn
Nhiệt độ
Ánh sáng
Chất độc hại
III Nội dung và tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: <5 phút>
Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số, vệ sinh.
GV - HS1: - Hãy kể tên các hoocmôn điều hoà sự sinh trưởng ở động vật có xương sống
Những hoocmôn đó do cơ quan nào tiết ra? Vai trò của chúng là gì?
GV - HS2: - Hãy kể tên các hoocmôn điều hoà sự sinh trưởng ở động vật không có
xương sống
Những hoocmôn đó do cơ quan nào tiết ra? Vai trò của chúng là gì?
HS3: Nhận xét, bổ sung và đánh giá
GV: Nhận xét chung và đánh giá HS1, HS2
2 Vào bài mới:
a Mở bài: <1 phút>
GV: Sinh trưởng và phát triển là một trong những đặc trưng của cơ thể sống do nhân tố di truyền quyết định Quá trình sinh trưởng và phát triển ở động vật chịu ảnh hưởng tác động của nhiều nhân tố, trong đó có nhân tố bên trong cơ thể (giới tính, hoocmôn …) và nhân tố bên ngoài cơ thể (thức ăn, nhiệt độ, ánh sáng …) Các nhân tố bên trong và bên ngoài khác tác động đến sinh trưởng và phát triển thông qua nhân tố di truyền
Trang 2Hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu các nhân tố bên ngoài cơ thể để tìm hiểu xem: chúng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển ở động vật như thế nào qua bài 39
Vào bài mới.
b Tiến trình dạy học: <37 phút>
* Hoạt động 1.
GV: TỔ CHỨC LỚP THẢO LUẬN:
+ Học sinh thảo luận các câu hỏi sau đây:
- Cho ví dụ về ảnh hưởng môi trường lên SINH
TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN ở ĐỘNG VẬT?
- Giải thích vì sao?
+ Các nhóm thảo luận
+ Đồng thời sử dụng phiếu học tập để ghi ý
kiến thảo luận của nhóm mình vào phiếu (5-8
phút)
Phiếu học tập
Các yếu tố ảnh
hưởng Mức độ ảnh hưởng
Thức ăn -
-Nhiệt độ -
-Ánh sáng -
-Chất độc hại -
-+ Cho các nhóm báo cáo kết quả, và một số
nhóm bổ sung thêm
+ GV nhận xét, bổ sung, kết luận
I CÁC YẾU TỐ BÊN NGOÀI MÔI TRƯỜNG 1.Thức ăn
- Cấu tạo tế bào, cơ quan
- Cung cấp NĂNG LƯỢNG
2 Nhiệt độ
- Cao, thấp => tiêu tốn NĂNG LƯỢNG
- Hệ ENZIM rối loạn => chậm SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN
3 Ánh sáng
- Ảnh hưởng chuyển Ca cấu tạo xương, bổ sung nhiệt khi trời rét
4 Chất độc hại
- ví dụ: (?)
- Làm chậm SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN
- Ảnh hưởng mạnh đến sự phát triển của bào thai
=> có thể gây quái thai với hàm lượng chất độc hại đủ lớn tồn tại trong cơ thể người mẹ
BẢNG TÓM TẮT Các yếu tố
ảnh hưởng Mức độ ảnh hưởng
Thức ăn - Cấu tạo Tế BÀO, cơ quan
- Cung cấp NĂNG LƯợNG
Nhiệt độ
- Cao, thấp => tiêu tốn NĂNG LƯợNG
- Hệ ENZIM rối loạn => chậm SINH TRƯỞNG,PHÁT TRIỂN
Ánh sáng
- Ảnh hưởng chuyển Ca cấu tạo xương
- Bổ sung nhiệt khi trời rét
Chất độc hại
- Làm chậm SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN
- Phát triển của bào thai
Trang 3* Hoạt động 2.
+ HS làm bài tập (tr.156)
- Tại sao thức ăn có thể ảnh hưởng mạnh lên
sinh trưởng và phát triển của động vật?
- Tại sao khi nhiệt độ xuống thấp lại có thể ảnh
hưởng mạnh lên sinh trưởng và phát triển của
động vật biến nhiệt và đẳng nhiệt?
+ HS: yêu cầu nêu được:
* Nhiệt độ giảm => thân nhiệt giảm => Các
chuyển hoá trong cơ thể giảm (có thể rối loạn)
=> Sinh trưởng và phát triển chậm lại
- Tại sao cho trẻ nhỏ tắm nắng vào sáng sớm
hoặc chiều tối (khi ánh sáng yếu) sẽ có lợi cho
sinh trưởng và phát triển của chúng?
- Hầu hết các loài chim đều ấp trứng - ấp trứng
có tác dụng gì?
+ Giáo viên cho các nhóm thảo luân, nêu thêm
ví dụ và phân tích Sau đó bổ sung và kết luận
chung
CHÚ Ý:
- Thức ăn có thể ảnh hưởng mạnh lên sinh trưởng
và phát triển của động vật: Các chất dinh dưỡng
có trong thức ăn là nguyên liệu được cơ thể sử dụng để tăng số lượng và tăng kích thước tế bào, hình thành các cơ quan và hệ cơ quan Các chất dinh dưỡng còn là nguồn cung cấp năng lượg cho các hoạt động sống của động vật
- Khi nhiệt độ xuống thấp cũng có thể ảnh hưởng mạnh lên sinh trưởng và phát triển của động vật biến nhiệt và đẳng nhiệt, bởi: Nhiệt độ giảm => thân nhiệt giảm => Các chuyển hoá trong cơ thể giảm (có thể rối loạn) => Sinh trưởng và phát triển chậm lại
- Nên cho trẻ nhỏ tắm nắng vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối (khi ánh sáng yếu) sẽ có lợi cho sinh trưởng và phát triển của chúng: giúp đẩy mạnh quá trình hình thành xương của trẻ
Tiền Vitamin D Vitamin D
* Hoạt động 3.
+ Các nhóm thảo luận câu hỏi sau đây:
- Muốn động vật sinh trưởng và phát triển tốt
cần chú ý những điểm gì?
+ Giáo viên hướng học sinh tập trung vào ba
vấn đề sau:
- Cải tạo giống (tính di truyền)
- Cải thiện môi trường sống
- Chất lượng dân số ở người
+ Liên hệ thực tiễn:
- Sinh trưởng và phát triển tốt ở động vật
- Cải thiện tuổi thọ người
III MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐIỀU KHIỂN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT VÀ NGƯỜI :
+ Cải tạo tính di truyền + Cải thiện môi trường sống + Điều khiển dân số thích hợp
3 Củng cố và dặn dò: <2 phút>
Củng cố:
Nhấn mạnh các tác nhân môi trường ảnh hưởng lên sinh trưởng và phát triển của động vật Nêu một số ví dụ minh hoạ
Yêu cầu HS: đọc phần tóm tắt trong khung ở cuối bài
Dặn dò:
Tia tử ngoại (yếu)
Có vai trò trong chuyển hoá canxi, hình thành xương.
Trang 4Học bài phần ghi trong tập và phần ghi trong phiếu học tập.
Kiểm tra sự hiểu bài bằng cách tự trả lời các câu hỏi 1 4/trang 157
4 Rút kinh nghiệm