NguyÔn HuÖ quyÕt ®Þnh ®em qu©n ra B¾c tiªu diÖt vua Lª-Chóa TrÞnh, tiÕn tíi thèng nhÊt ®Êt níc nh thÕ nµo.. Chóng ta cïng t×m hiÓu tiÕt häc h«m nay2[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 25
Phong trào tây sơn
Tiết 53
III/ Tây sơn lật đổ chính quyền họ trịnh
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày đợc diễn biến kết quả của việc tiến quân hạ thành Phú Xuân, tiến quân
ra Bắc của Nguyễn Huệ để tiêu diệt tập đoàn phong kiến Trịnh
- Nhận biết đợc việc mu phản của Nguyễn Hữu Chỉnh và việc 2 lần Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, thống nhất đất nớc
2 Kỹ năng:
- Đọc, phân tích, nhận xét các sự kiện lịch sử
3 Thái độ:
- Thái độ đúng đắn trong học tập, nhận xét các sự kiện lịch sử
II Đồ dùng:
- Giáo viên: Hình 57 trang 123
- Học sinh: Học bài và chuẩn bị bài mới
III Phơng pháp:
Vấn đáp, quan sát, nhận xét, so sánh
IV Tiến trình dạy học:
1 Khởi động: (7 )’)
*Kiểm tra:
CH- Dự vào lợc đồ H58, thuật lại chiến thắng Rạch Ngầm- Xoài Mút và ý nghĩa của chiến thắng này?
TL- Diễn biến:
- 1784 Quân Xiêm chiếm đợc hầu hết miềm Tây Gia Định (Tây Nam Bộ)
- 1/1785 Nguyễn Huệ chọn Rạch Giá- Xoài Mút
- ý nghĩa:
- Là một trong những trận thuỷ chiến lớn nhất trông lịch sử dân tộc
- Đập tan âm mu xâm Lợc Xiêm
- Khẳng định sức mạnh của nghĩa quân và thiên tài quân sự Nguyễn Huệ
* Giới thiệu bài:
Sau khi tiêu diệt chính quyền phong kiến nhà Nguyễn ở phía Nam Nguyễn Huệ quyết định đem quân ra Bắc tiêu diệt vua Lê-Chúa Trịnh, tiến tới thống nhất đất nớc nh thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu tiết học hôm nay
2 Bài mới: (36 )’)
Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Hạ thành phú Xuân- tiến ra Bắc Hà tiêu diệt họ trịnh
*Mục tiêu: Trình bày đợc diễn biến kết quả của việc tiến quân hạ thành Phú Xuân,
tiến quân ra Bắc của Nguyễn Huệ để tiêu diệt tập đoàn phong kiến Trịnh
*Thời gian: 18’)
*Cách tiến hành:
Đọc phần 1 trang 125 theo giõi lợc đồ H57
trang 123
* Sau khi tiêu diệt chính quyền phong kiến
đàng trong Còn lại từ Nam sông Ranh => Phú
Xuân Phần đất đàng trong nhng bị quân Trịnh
đóng Năm 1786 đợc sự giúp đỡ của Nguyễn
Hữu Chỉnh Nguyễn Huệ cho quân vợt đèo
Hải Vân đánh thành Phú Xuân
? Nguyễn Huệ tiến đánh thành Phú Xuân nh
thến nào ?
(dựa vào sgk trang 125 trả lời)
- Kết quả:
+ Hạ đợc thành Phú Xuân giải phóng toàn bộ
Quân Trịnh đang đóng ở thành Phú Xuân kiêu căng, sách nhiễu dân chúng
- Tháng 6/1786 Nguyễn Huệ hạ
Trang 2đàng trong.
+ Nhân cơ hội này Nguyễn Huệ tiến thẳng ra
Bắc
? Vì sao Nguyễn Huệ lại nêu danh nghĩa “Phù
Lê diệt Trịnh”
- Nhằm tập hợp nhân dân hởng ứng
- Nhân dân nhiều ngời còn tởng nhớ đến nhà
Lê
? Giữa 1786 Nguyễn Huệ đã đánh ra Thăng
Long nh thế nào ? Kết quả ?
? Vì sao quân Tây Sơn diệt Trịnh nhanh chóng
nh vậy
- Nhân dân chán gét Trịnh, ủng hộ Tây Sơn
- Thế lực Tây Sơn đang mạnh
* Sau khi diệt Trịnh - Nguyễn Huệ giao lại
đàng ngoài cho vua Lê (Lê Chiêu Thống)
Đất nớc thống nhất sau 200 năm chia cắt
thành Phú Xuân
- Giữa 1786 Nguyễn Huệ đã đánh ra Thăng Long lật đổ chính quyền họ Trịnh
HĐ 2: Nguyễn Hữu Chỉnh mu phản- Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà
*Mục tiêu: Nhận biết đợc việc mu phản của Nguyễn Hữu Chỉnh và việc 2 lần Nguyễn
Huệ tiến quân ra Bắc, thống nhất đất nớc
*Thời gian: 18’)
*Cách tiến hành:
(Đọc mục 2 trang 126 SGK)
? Tình hình Bắc Hà sau khi quân Tây Sơn rút
vào Nam ?
- Con cháu họ Trịnh nổi Loạn
- Lê Chiêm Thống bạc nhợc không dẹp nổi
loại mời Nguyễn Chỉnh ra giúp Nguyễn Huệ
đồng ý- Chỉnh ra giúp vua Lê dẹp loạn- sau đó
Chỉnh có âm mu phản Tây Sơn
- Đọc câu thơ (126)
? Em hiểu gì về câu thơ đó ?
? Sau khi rút về Nam Ba anh em Tât Sơn đã
chốt giữ ở các vùng nh thến nào ?
- Nguyễn Nhạc: TW Hoàng Đế- Quy Nhơn
- Nguyễn Huệ: Phú Xuân- Bắc Bình Vơng
- Nguyễn Lữ: Gia Định- Đông Định Vơng
? Trớc thái độ ý đồ của Nguyễn Hữu Chỉnh
Nguyễn Huệ đã làm gì ?
- Nguyễn Huệ cử Vũ Văn Nhậm ra Bắc diệt
Chỉnh
?Diệt Chỉnh xong Vũ Văn Nhậm lại có ý đồ
gì?
- Nhận kiêu căng có, mu đồ riêng
? Trớc tình hình đó Nguyễn Huệ đã làm gì ?
-1788 Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc lần 2 để
tiêu diệt Nhậm
? Kéo quân ra Bắc lần 2 này vì sao Nguyễn
Huệ thu phục đợc Bắc Hà ?
- Đợc nhân dân và nhiều Sỹ phu nổi tiếng giúp
đỡ
- Lực lợng Tây Sơn hùng mạnh
- Chính quyền Trịnh- Lê quá thối nát
? Việc lật đổ chính quyền Lê - Trịnh có ý
nghĩa gì ?
- Do ý đồ mu phản của Nguyễn Hữu Chỉnh và Vũ Văn Nhận
- 1788 Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc lần 2 thu phục Bắc Hà
* ý nghĩa: Tiêu diệt cả chính quyền
phong kiến Đàng trong và Đàng ngoài đặt cơ sở cho sự thống nhất đất nớc
3 Tổng kết & HD học bài: (2 )’)
* Tổng kết:
Trang 3- Cho biết vai trò của Nguyễn Huệ trong phong trào Tây Sơn.
* HD học bài:
- Xác định các mốc thời gian và sự kiện lịch sử trong phong trào Tây Sơn Tháng 6/1786 1786 1788
- Yếu tố nào giúp Tây Sơn lật đổ chính quyền phong kiến Đàng trong Đàng ngoài
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 25
Phong trào tây sơn
Tiết 54
IV Tây sơn đánh tan quân thanh
I Mục tiêu:
- Nhận biết đợc lý do quân Thanh rút khỏi Thăng Long Việc Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng Đế có ý nghĩa tập hợp đợc sức mạnh dân tộc, tạo sự đoàn kết thống nhất trong nhân dân
- Nhận biết đợc nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa
II Đồ dùng:
- Giáo viên: Lợc đồ H.57 trang 123, Lợc đồ H.59- Diễn biến trận Ngọc Hồi Đống
Đa (129)
- Học sinh: Học và chuẩn bị bài
III Phơng pháp:
Vấn đáp, quan sát, thuyết minh, nhận xét
IV Tiến trình dạy học:
1 Khởi động: (5 )’)
*Kiểm tra:
CH- Phong trào Tây Sơn từ 1773-1788 đặt đợc những gì?
TL- Diệt Nguyễn- đánh Xiêm, diệt Trịnh, Lê tạo tiền đề thống nhất đất nớc
*Giới thiệu bài:
Lê Chiiêu thống bỏ chạy lên kinh Bắc (Bắc Ninh) sau đó cầu cứu nhà Thanh
=> Quân Thanh xâm lợc nớc ta Tây Sơn đại phá quân Thanh nh thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu tiết học hôm nay
2 Bài mới: (38 )’)
Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Quân Thanh xâm lợc nớc ta
*Mục tiêu: Nhận biết đợc lý do quân Thanh rút khỏi Thăng Long
*Thời gian: 13’)
*Cách tiến hành:
Trang 4Sau khi Nguyễn Huệ thu phục đợc Bắc Hà vua
Lê Chiêu Thống đã có hành động gì ?
- Cầu cứu nhà Thanh
Nhà Thanh có bỏ lỡ cơ hội này không?
- Lấy cớ đa quân giúp vua Lê, Càn Long thực
hiện âm mu xâm lợc nớc ta
(H/S quan sát lợc đồ H.57 :1788 Nhà Thanh
cử Tôn Sỹ Nghị đem 29 vạn quân xâm lợc nớc
ta theo 4 đờng:
- Đạo 1:Tôn Sỹ Nghị => Quảng Tây => Lạng
Sơn
- Đạo 2: Sầm Nghi Đống: Cao Bằng=>Nớc ta
- Đạo 3: => Tuyên Quang=> Nớc ta
- Đạo 4: Quảng Ninh=>Hải Dơng=>Nớc ta
Em có nhận xét gì về sự chuẩn bị của quân
Thanh cho cuộc xâm lợc nớc ta?
- CHúng chuẩn bị chu đáo: Lực lợng mạnh cả
bộ binh, thuỷ binh
- Đợc bè lũ Lê Chiêu Thống dẫn đờng, ủng hộ
lơng thảo, quân nhu, quân dụng
- Tớng giặc là những tớng giỏi, hiếu chiến,
hăm hở “muốn lập công lớn”
Em có suy nghĩ gì về bè lũ Lê Chiêu Thống?
- Vua: Bán nớc hèn nhát
- Vì quyền lợi cá nhân mà bán rẻ tổ quốc, gây
bao đau khổ cho nhân dân
Trớc thế giặc mạnh, quân Tây Sơn hành động
NTN ?
- Rút khỏi Thăng Long Ngô Văn Sở, Ngô
Thừa Nhận báo tin gấp cho Nguyễn Huệ biết
- Lập phòng tuyến Tam Điệp- Biện Sơn
Vì sao quân ta rút khỏi Thăng Long ? có ý
kiến cho rằng quân Tây Sơn rút khỏi Thăng
Long là vì hèn nhát EM có đồng ý với ý kiến
đó không ? Vì sao ?
- Đây chính là kế hoạch sáng suốt chu đáo để
chuẩn bị
- Quân Thanh lại đẩy mạnh tấn công ta lui để
bảo toàn lực lợng
- Làm kiêu lòng địch
- Chờ thờ cơ
Nhìn vào lợc đồ H.57 Vì sao quân Tây Sơn
lập phòng tuyến Tam Điệp- Biện Sơn
- PHòng tuyến có chiều sâu, liên kết thuỷ bộ
vững chắc
- Làm nơi hội quân Tây Sơn và từ đây tấn
công Thăng Long diệt Thanh
Thái độ của quân Thanh khi vào xâm lợc nớc
ta NTN ?
a Hoàn cảnh:
- Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh
- 1788 Tôn Sỹ Nghị đem 29 vạn quân, chia làm 4 đạo quân xâm lợc nớc ta
b Chuẩn bị của nghĩa quân Tây sơn
- Lập phong tuyến Tam Điệp- Biện Sơn
HĐ 2: Quang Trung đại phá quân thanh (1789)
*Mục tiêu: Việc Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng Đế có ý nghĩa tập hợp đợc sức mạnh
dân tộc, tạo sự đoàn kết thống nhất trong nhân dân
*Đồ dùng: Lợc đồ diễn biến trận đánh Ngọc Hồi-Đống Đa.
*Thời gian: 15’)
*Cách tiến hành:
(Đọc SGK trang 128)
(Chủ quan, kiêu ngạo, tàn ác)
Việc Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế có ý
nghĩa gì ?
- Tập hợp đợc lòng dân => Tạo sức mạnh đoàn - Tháng 11.1788 Nguyễn Huệ lên
Trang 5kết dân tộc.
- Khẳng định chủ quyền của dân tộc, cho quân
Thanh biết là nớc ta có chủ
(Quan sát lợc đồ: Mũi tên xanh đờng tiến quân
của quân ta ra Bắc từ Phú Xuân => Tam Điệp
Quang Trung hành quân gấp, vừa tuyển thêm
lực lợng, vừa động viên quân sỹ Đến Nghệ
An Quang Trung mở cuộc duyệt binh lớn
Vì sao Quang Trung mở cuộc duyệt binh lớn ?
- Để lấy khí thế và tình thần cho binh sỹ
(đọc lời tuyên thề của Quang Trung tại Nghệ
An trang 128 đọc phần chú thích (128)
Em có suy nghĩ và nhận xét gì về lời tuyên thề
của Quang Trung
- Thể hiện tinh thân quan tâm chống giặc bảo
vệ độc lập dân tộc,
Tam Điệp- là danh giới giữa Ninh Bìnhd và
Thanh Hoá, tại đây Quang Trung đã động viên
tớng sỹ, khen kế sách của Ngô thì Nhậm
Quang Trung dự định đánh quân Thanh vào
thời gian nào ?
Vào dịp tến
Vì sao Quang Trung tiêu diệt
quân Thanh vào dịp tết Kỷ Dậu ?
- Quân Thanh mới chiếm đợc Thăng Long rễ
chủ quan kiêu ngạo
- Tết quân Thanh dễ lơ là => không đề phòng
=> địch dễ bị bất ngờ
Quang Trung đã chuẩn bị cho cuộc đánh quân
Thanh nh thế nào ?
- Cho quân ăn tết trớc tạo khí thế
(Quan sát lợc đồ H.59)
Cung Tây Long- Nơi tớng soái Tôn Sỹ Nghị
tập trung vui chơi yến tiệc, hát xớng…)
- Đêm 30 tết kỷ dậu Vợt sông gian khổ diệt
địch ở đồn tiêu
- Đêm mùng 3 tết : Bí mật vây đồn Hà Hồi
- Đêm mùng 5 tết: Đánh đồn Ngọc Hồi (đây là
đồn quan trọng nhất) Khoảng 3 vạn quân tinh
nhuệ đóng giữ, đồn luỹ kiên cố, chông sắt, địa
lôi vây đặc
(Đọc đoạn in ngiêng SGK trang 130)
Chiến thắng Ngọc Hồi có ý nghĩa NTN ?
- Là vị trí quan trọng nhất của địch ở Nam
Thăng Long
- Cách đánh bất ngờ làm giặc hoảng loạn, khí
thế đấu tranh của quân ta nh vũ bão
- Trong khi Quang Trung đánh đồn Ngọc Hồi,
thì sáng mùng 5 tết thì đạo quân của đô đốc
Long tấn công Khơng thợng Đống Đa
? Tại sao quân Quang Trung tấn công đồn
Ngọc Hồi, Khơng Thợng vào cùng một thời
điểm mùng 5 tết?
- Sự chỉ đạo hiệp đồng tác chiến thống nhất
- Cùng một thời điểm Tôn Sỹ Nghị bị bối rối
không kịp trở tay để điều quân tiếp viện
- Tớng giặc Sầm Nghi Đống tại Đống Đa phải
thắt cổ tự tử
- Tôn Sỹ Nghị ở Ngọc Hồi bỏ trốn sang Gia
Lâm
ngôi Hoàng Đế (Quang Trung)
- Vua Quang Trung đã tiến quân ra Bắc chia làm 5 đạo quân
- Trong 5 ngày đêm chiến đấu (30 tết- mùng 5 tết) kỷ dậu 1789 Quang Trung đã tiêu diệt sạch 29 vạn quân thanh, bảo vệ độc lập dân tộc
Trang 6- Tra mùng 5 tết kỷ Dậu vua Quang Trung
trong bộ chiến bào xám đen khói thuốc súng
cùng đoàn quân chiến thắng tiến vào thăng
Long giữa muôn tiếng reo hò chào đón của
nhân dân
HĐ 3: Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn
*Mục tiêu: Nhận biết đợc nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi
nghĩa
*Thời gian: 10’)
*Cách tiến hành:
Nh vậy suốt 17 năm (1771- 1789) anh em Tây
Sơn đã đấu tranh thu đợc những kết quả to lớn
NTN ?
- Diệt chính quyền phong kiến Nguyễn-
Trịnh-Lê
- Thống nhất đất nớc
- Đánh tan Xiêm, Thanh bảo vệ đất nớc
Vì sao Tây Sơn giành đợc nhiều thắng lợi nh
vậy ?
- Nhân dân ủng hộ
- Sự lãnh đạo tài chí của Quang Trung
Em có nhận xét gì về ngời anh hung áo vải
Quang Trung?
- Chỉ huy tài giỏi
- Hành quân thần tốc
- chỉ đạo nghệ thuật: Thần tốc, táo bạo, đột
xuất bất ngờ, cơ động
Một lần nữa ta lại đập tan cuồng vọng xâm lơc
của các đế chế quân chủ phong kiến phơng
Bắc
a ý nghĩa:
- Lật đổ các tập đoàn phong kiến thống nhất đất nớc
- Đánh đuổi ngoại xâm , bảo vệ độc lập dân tộc
b Nguyên nhân thắng lợi
- Đợc nhân dân ủng hộ
- Sự lãnh đạo và chỉ huy tài tình sáng suốt của Nguyễn Huệ
3 Tổng kết & HD học bài: (2 )’)
* Tổng kết:
- Diễn biến chính trận Ngọc Hồi, Đống Đa xuân kỷ Dậu
- Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
* HD học bài:
- Lập liên biểu về phong trào Tây Sơn từ năm 1771- 1789 ( thời gian, sự kiệnlịch sử)
- Chuẩn bị trớc bài 26 Quang Trung xây dựng đất nớc