– Với thấu kính phân kì: Chùm tia ló không hội tụ thực sự mà có đường kéo dài của chúng cắt nhau tại điểm F / trên trục chính.. F / gọi là tiêu điểm chính của thấu kính phân kì.[r]
Trang 1LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP THẤU KÍNH MỎNG
I TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1 Định nghĩa
Thấu kính là một khối
chất trong suốt giới
hạn bởi hai mặt cong,
thường là hai mặt
cầu Một trong hai
mặt có thể là mặt
phẳng
Thấu kính mỏng là thấu kính có khoảng cách O1O2 của hai chỏm cầu rất nhỏ so với bán kính
R1 và R2 của các mặt cầu
2 Phân loại
Có hai loại: – Thấu kính rìa mỏng gọi là thấu kính hội tụ
– Thấu kính rìa dày gọi là thấu kính phân kì
Đường thẳng nối tâm hai chỏm cầu gọi là trục chính của thấu kính
Coi O1 O2 O gọi là quang tâm của thấu kính
3 Tiêu điểm chính
– Với thấu kính hội tụ: Chùm tia ló hội tụ tại điểm F/ trên trục chính F/ gọi là tiêu điểm chính của thấu kính hội tụ
– Với thấu kính phân kì: Chùm tia ló không hội tụ thực sự mà có đường kéo dài của chúng cắt nhau tại điểm F/ trên trục chính F/ gọi là tiêu điểm chính của thấu kính phân kì
Mỗi thấu kính mỏng có hai tiêu điểm chính nằm đối xứng nhau qua quang tâm Một tiêu điểm
gọi là tiêu điểm vật (F), tiêu điểm còn lại gọi là tiêu điểm ảnh (F/)
4 Tiêu cự
Khoảng cách f từ quang tâm đến các tiêu điểm chính gọi là tiêu cự của thấu kính: f = OF =
OF/
5 Trục phụ, các tiêu điểm phụ và tiêu diện
– Mọi đường thẳng đi qua quang tâm O nhưng không trùng với trục chính đều gọi là trục phụ
– Giao điểm của một trục phụ với tiêu diện gọi là tiêu điểm phụ ứng với trục phụ đó
O
(Hình 36)
(a) (b)
(c)
Trang 2– Có vô số các tiêu điểm phụ, chúng đều nằm trên một mặt phẳng vuông góc với trục chính, tại tiêu điểm chính Mặt phẳng đó gọi là tiêu diện của thấu kính Mỗi thấu kính có hai tiêu diện nằm hai bên quang tâm
II VÍ DỤ MINH HỌA
Qua thấu kính, nếu vật thật cho ảnh cùng chiều thì thấu kính
A không tồn tại
B chỉ là thấu kính hội tụ
C chỉ là thấu kính phân kì
D có thể là thấu kính hội tụ hoặc phân kì đều được
Giải
Đáp án: D
Vật và ảnh cùng chiều thì ảnh là ảnh ảo nên có thể là THPK hoặc TKHT
III BÀI TẬP VẬN DỤNG
1/ Thấu kính là một khối chất trong suốt được giới hạn bởi
A 2 mặt cầu lồi
B hai mặt phẳng
C hai mặt cầu lõm
D hai mặt cầu hoặc một mặt cầu, một mặt phẳng
2/ Trong không khí, trong số các thấu kính sau, thấu kính có thể hội tụ được chùm sáng tới
song song là
A thấu kính hai mặt lõm
B thấu kính phẳng lõm
C thấu kính mặt lồi có bán kính lớn hơn mặt lõm
D thấu kính phẳng lồi
3/ Trong các nhận định sau, nhận định không đúng về ánh sáng truyền qua thấu kính hội tụ là:
A Tia sáng tới song song với trục chính của gương, tia ló đi qua tiêu điểm vật chính;
Trang 3B Tia sáng đia qua tiêu điểm vật chính thì ló ra song song với trục chính;
C Tia sáng đi qua quang tâm của thấu kính đều đi thẳng;
D Tia sáng tới trùng với trục chính thì tia ló cũng trùng với trục chính
trong kkhí là:
A Chùm sáng tới song song, chùm sáng ló hội tụ;
B Chùm sáng tới hội tụ, chùm sáng ló hội tụ;
C Chùm sáng tới qua tiêu điểm vật, chùm sáng ló song song với nhau;
D Chùm sáng tới thấu kính không thể cho chùm sáng phân kì
A Tia sáng tới kéo dài đi qua tiêu điểm ảnh chính thì ló ra song song với trục chính;
B Tia sáng song song với trục chính thì ló ra đi qua tiêu điểm vật chính;
C Tia tới qua tiêu điểm vật chính thì tia ló đi thẳng;
D Tia sáng qua thấu kính bị lệch về phía trục chính
phân kì đặt trong không khí là:
A Tia sáng tới qua quang tâm thì tia ló đi thẳng;
B Tia sáng tới kéo dài qua tiêu điểm vật chính, tia ló song song với trục chính;
C Tia sáng tới song song với trục chính, tia sáng ló kéo dài qua tiêu điểm ảnh chính;
D Tia sáng qua thấu kính luôn bị lệch về phía trục chính
7/ Trong các nhận định sau về chùm tia sáng qua thấu kính phân kì đặt trong không khí, nhận
định không đúng là:
A Chùm tia tới song song thì chùm tia ló phân kì;
B Chùm tia tới phân kì thì chùm tia ló phân kì;
Trang 4D Chùm tới qua thấu kính không thể cho chùm tia ló hội tụ
8/ Nhận định nào sau đây là đúng về tiêu điểm chính của thấu kính?
A Tiêu điểm ảnh chính của thấu kính hội tụ nằm trước kính;
B Tiêu điểm vật chính của thấu kính hội tụ nằm sau thấu kính;
C Tiêu điểm ảnh chính của thấu kính phân kì nằm trước thấu kính;
D Tiêu điểm vật chính của thấu kính phân kì nằm trước thấu kính
9/ Nhận định nào sau đây không đúng về độ tụ và tiêu cự của thấu kính hội tụ?
A Tiêu cự của thấu kính hội tụ có giá trị dương;
B Tiêu cự của thấu kính càng lớn thì độ tụ của kính càng lớn;
C Độ tụ của thấu kính đặc trưng cho khả năng hôi tụ ánh sáng mạnh hay yếu;
D Đơn vị của độ tụ là đi ốp (dp)
Trang 5Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức
Tấn
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí