Tình yêu - hôn nhân - gia đình là những vấn đề liên quan chặt chẽ với nhau. Tình yêu chân chính sẽ dẫn đến hôn nhân. Hôn nhân sẽ tạo ra một cuộc sống gia đình. Một gia đình hạnh phúc khô[r]
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN GDCD LỚP 10
SV soạn bài: Nguyễn Thị Thu Hiền Lớp: GDCT 4B
Năm học: 2008 – 2009
-BÀI 12: CÔNG DÂN VỚI TÌNH YÊU, HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH (2 tiết)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Học xong bài này, học sinh cần đạt được các yêu cầu sau:
1 Về kiến thức:
- Hiểu được thế nào là tình yêu; tình yêu chân chính; hôn nhân; gia đình là gì.
- Biết được các đặc trưng tốt đẹp, tiến bộ của chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay.
- Nêu được các chức năng cơ bản của gia đình.
- Hiểu được các mối quan hệ trong gia đình và trách nhiệm của các thành viên.
- Hiểu được mối quan hệ giữa tình yêu, hôn nhân và gia đình.
2 Về kĩ năng:
- Biết nhận xét, đánh giá một số quan niệm sai lầm về tình yêu, hôn nhân, gia đình.
- Thựchiện tốt trách nhiệm của bản thân trong gia đình.
3 Về thái độ:
- Đồng tình ủng hộ các quan niệm đúng đắn về tình yêu, hôn nhân, gia đình.
- Yêu quý gia đình.
- Phê phán các quan niệm không đúng về tình yêu, hôn nhân và gia đình.
II NỘI DUNG
Trọng tâm của bài học gồm:
Tiết một: Mục 1 Tình yêu
- Làm rõ tình yêu chân chính
- Những biểu hiện của tình yêu chân chính
- Một số điều nên tránh trong tình yêu nam nữ
Tiết hai: Mục 2 Hôn nhân; mục 3: Gia đình…
- Làm rõ những đặc trưng của chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay
- Các chức năng của gia đình
- Trách nhiệm của mỗi thành viên trong mối quan hệ gia đình
III PHƯƠNG PHÁP :
PP1: Thuyết trình
PP2: Giảng giải
PP3: Đàm thoại
PP4: Thảo luận nhóm
PP5: Nêu vấn đề
IV TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN:
- Sách giáo khoa GDCD 10
- Sách giáo viên GDCD 10
- Tài liệu bồi dưỡng giáo viên GDCD 10
- Thiết kế bài giảng GDCD 10
- Thực hành GDCD 10
- Câu hỏi luyện tập GDCD 10
- Tranh ảnh minh họa
- Máy vi tính và đầu video, projecter…
Trang 2V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
- Hạnh phúc là gì? Vai trò của hạnh phúc cá nhân và hạnh phúc xã hội? Theo em hạnh phúc của một học sinh trung học là gì?
2 Giới thiệu bài mới: (2 phút)
Trước khi đi vào bài mới cả lớp cho cô biết trong tháng 2 vừa qua có ngày nào là ngày đặc biệt nhất?À ngày 14-2 là ngày đặc biệt phải không?Đó là ngày gì vậy? Đó chính là ngày lễ tình yêu Tình yêu là vấn đề luôn được mọi người quan tâm, là đề tài muôn thuở của nhân loại Vậy
để tìm hiểu xem tình yêu, tình yêu chân chính là gì? Những điều gì cần tránh trong tình yêu?Các đặc trưng của chế độ hôn nhân ở nước ta? Một gia đình hạnh phúc trước hết phải cần có những
yếu tố nào? thì cô và các em cùng đi tìm hiểu Bài 12: Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia
đình.
3 Dạy bài mới:
BÀI 12: CÔNG DÂN VỚI TÌNH YÊU, HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
Hoạt động 1(10phút): Thảo luận nhóm và lớp
tìm hiểu khái niệm tình yêu
GV: Cho HS nghe một bài hát và xem những
bức hình có chủ đề tình yêu
GV: Chia lớp thành 3 nhóm:
Nhóm 1: Hãy đọc những câu thơ viết về tình
yêu
Nhóm 2: Hãy đọc những câu ca dao, tục
ngữ viết về tình yêu
Nhóm 3:Hãy đọc những câu danh ngôn, bài
hát viết về tình yêu.
HS: Đại diện mỗi nhóm trả lời
GV: Nhận xét và hỏi: Qua các ví dụ trên các em
thấy tình yêu có những biểu hiện gì?
HS: Phát biểu ý kiến
GV: Những biểu hiện của tình yêu qua thơ ca,
ca dao, tục ngữ, danh ngôn, bài hát: Nhớ nhung,
quyến luyến, tình cảm tha thiết,động cơ mãnh
liệt, giận hờn, ghen…
GV: Đưa một số hình ảnh minh họa.
GV: Theo em, tình yêu là gì?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và cho học sinh ghi bài.
GV: Gỉai thích cho HS hiểu rung cảm, quyến
luyến sâu sắc là gì?
GV: Cho các em xem một đoạn phim nói lên
những biểu hiện của tình yêu
GV: Có nhiều ý kiến cho rằng: Tình yêu là
chuyện riêng của mỗi cá nhân, không liên quan
đến xã hội Em có nhận xét gì về ý kiến đó?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và khẳng định đó là quan niệm
1 Tình yêu
a) Tình yêu là gì?
- Tình yêu là sự rung cảm và quyến
luyến sâu sắc giữa hai người khác giới Ở
họ có sự phù hợp về nhiều mặt … làm cho
họ có nhu cầu gần gũi, gắn bó với nhau, tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống của mình
Trang 3không đúng và giải thích, cho học sinh ghi.
GV: Hoạt động 2(15phút): Thảo luận lớp về
tình yêu chân chính
GV: Các em cho cô ví dụ về tình yêu trong các
chế độ xã hội:
- Phong kiến
- TBCN
- XHCN
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, đánh giá.
GV:Cho HS làm bài tập:
Tình yêu chân chính được hiểu như thế nào?
a) Là tình yêu trong sáng và lành mạnh
b) Phù hợp với các quan niệm đạo đức tiến
bộ của xã hội
c) Cả hai ý kiến trên
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, cho học sinh ghi.
GV: Gỉai thích cho HS hiểu tình yêu trong sáng
và lành mạnh là gì? Quan niệm đạo đức tiến bộ
của xã hội là gì?
GV:Đưa một số hình ảnh minh họa.
GV:Em hãy nêu các biểu hiện của tình yêu chân
chính, phân tích các biểu hiện?
GV:Đưa một số hình ảnh minh họa.
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và cho học sinh ghi.
GV: Hoạt động 3(13phút): Thảo luận lớp tìm
hiểu những điều cần tránh trong tình yêu
GV:Đưa một số hình ảnh minh họa.
GV: Theo em, những điều nào sau đây cần tránh
trong tình yêu?
a) Yêu đương quá sớm
b) Yêu một lúc nhiều người
c) Yêu để chứng tỏ khả năng chinh phục
bạn khác giới hoặc yêu vì mục đích vụ lợi
d) Có quan hệ tình dục trước hôn nhân
e) Tất cả các câu trên
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, cho HS ghi bài.
GV:Đặt câu hỏi:
Tại sao lại ko nên yêu quá sớm?
- Tình yêu luôn mang tính xã hội.
b) Thế nào là một tình yêu chân chính?
- Tình yêu chân chính là tình yêu
trong sáng và lành mạnh, phù hợp với các quan niệm đạo đức tiến bộ của xã hội
* Biểu hiện của tình yêu chân chính:
- Có tình cảm chân thật, sự quyến luyến, gắn bó giữa một nam và một nữ
- Có sự quan tâm sâu sắc đến nhau không vụ lợi
- Có sự chân thành, tin cậy và tôn trọng
từ cả hai phía
- Có lòng vị tha và sự thông cảm
c) Một số điều nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh niên
- Yêu đương quá sớm.
- Yêu một lúc nhiều người, yêu để
chứng tỏ khả năng chinh phục bạn khác
Trang 4Tại sao lại ko nên yêu một lúc nhiều người?
Tại sao lại ko nên quan hệ tình dục trước hôn
nhân?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và cho HS coi một số trang Web:
1 Tình Trạng Mang Thai Và Nạo Phá ThaiNơi
Lứa Tuổi Vị Thành Niên Ở Sài-gòn.htm
2 Tác hại của trẻ yêu sớm
Phim về yêu một lúc nhiều người
Hoạt động 4(15phút): Thảo luận lớp và nhóm
tìm hiểu khái niệm hôn nhân và chế độ hôn nhân
ở nước ta hiện nay
GV: Đưa một số hình ảnh minh họa.
GV: Nêu tình huống:
Anh An và chị Bình sống chung với nhau đã
được 10 năm nhưng không đăng kí kết hôn
Quan hệ giữa họ về mặt pháp lý có được xem là
vợ chồng hay không , vì sao ?
HS: Thảo luận.
GV: Quan hệ của họ về mặt pháp lý không đươc
xem là vợ chồng vì giữa họ không có kết hôn
GV: Em hiểu hôn nhân là gì?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, cho HS ghi bài.
GV: Gỉai thích cho HS hiểu kết hôn là việc nam
nữ xác lập quan hệ vợ chồng theo quy định của
pháp luật về điều kiện kết hôn và đăng kí kết
hôn
GV: Ở nước ta, pháp luật quy định tuổi kết hôn
là bao nhiêu?
HS: Trả lời
GV:Nam từ 20 tuổi trở lên, nữ từ18 tuổi trở lên.
GV: Nêu tình huống:
Hương sinh ra trong một gia đình nghèo, lại
đông anh chị em Khi lấy chồng Hương đòi bố
mẹ phải tổ chức đám cưới thật to cho đỡ bẽ mặt
với nhà trai giàu có, mặt khác cô nghĩ đời chỉ có
một lần lên xe hoa nên phải tổ chức thật lớn để
tự hào với mọi người Em có đồng ý với suy
nghĩ của Hương không? Vì sao?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, giải thích.
GV: Chia lớp thành 3 nhóm:
Nhóm 1: Cho biết và phân tích nội dung cơ bản
trong chế độ hôn nhân ở nước ta?
Nhóm 2: Theo em, li hôn có những tác hại gì?
Nhóm 3: So sánh chế độ hôn nhân ở nước ta
giới hoặc yêu vì mục đích vụ lợi
- Có quan hệ tình dục trước hôn nhân.
2 Hôn nhân
a) Hôn nhân là gì ?
Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng
sau khi đã kết hôn
b) Chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay
TIẾT 2
Trang 5hiện nay và trước đây?
HS: Đại diện mỗi nhóm trả lời
GV: Nhận xét, đánh giá và cho học sinh ghi bài
Hoạt động 5(15phút): Thảo luận lớp và nhóm
tìm hiểu khái niệm gia đình và các chức năng
của gia đình
GV: Cho HS nghe bài hát và đoạn phim nói về
gia đình
GV: Gia đình các em gồm những ai? Các thành
viên trong gia đình có tình cảm với nhau như thế
nào? Qua đó em hiểu gia đình là gì?Ngày gia
đình Việt Nam là ngày nào?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và cho HS ghi bài
GV: Đưa ra bài tập để HS hiểu được quan hệ
hôn nhân, quan hệ huyết thống
Chọn quan hệ hôn nhân đánh (X) và quan hệ
huyết thống đánh(Y)trước các câu sau:
Quan hệ giữa vợ và chồng
Quan hệ giữa cha mẹ và con cái
Quan hệ giữa ông bà với các cháu
Quan hệ giữa anh, chị, em ruột với nhau
GV: Dựa vào cuộc sống của gia đình em và các
gia đình khác mà em biết, cho biết gia đình có
những chức năng gì?
GV:Theo các em, gia đình Việt Nam hiện nay
nên có bao nhiêu con là tốt nhất? Vì sao?
GV:Gia đình các em có tổ chức sản xuất, kinh
doanh hoặc hoạt động dịch vụ không? Việc đó
Thứ 1:Hôn nhân tự nguyện và tiến bộ.
- Hôn nhân tự nguyện và tiến bộ là hôn nhân dựa trên tình yêu chân chính
- Tự nguyện trong hôn nhân thể hiện qua việc cá nhân được tự do kết hôn theo luật định
- Hôn nhân tiến bộ là hôn nhân bảo đảm về mặt pháp lý
- Hôn nhân tự nguyện và tiến bộ còn thể hiện ở việc bảo đảm quyền tự do li hôn
Li hôn chỉ được coi là việc bất đắc dĩ, vì li hôn gây nhiều hậu quả xấu cho cả hai người, đặc biệt là đối với con cái
Thứ 2: Hôn nhân một vợ một chồng, vợ
chồng bình đẳng.
- Hôn nhân dựa trên tình yêu chân chính
là hôn nhân một vợ một chồng Bởi vì, tình yêu là không thể chia sẻ được
- Bình đẳng trong quan hệ vợ chồng là nguyên tắc cơ bản trong gia đình mới Sự bình đẳng không phải là sự cào bằng, chia đôi, mà là vợ chồng có nghĩa vụ và quyền lợi ngang nhau trong mọi mặt của đời sống gia đình
3 Gia đình, chức năng của gia đình, các mối quan hệ gia đình
a) Gia đình là gì?
Gia đình là một cộng đồng người chung
sống và gắn bó với nhau bởi hai mối quan hệ
cơ bản là quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống
c) Chức năng của gia đình
Trang 6giúp gì cho gia đình em?
GV:Các em có thể làm được những gì để góp
phần xây dựng gia đình mình yên vui, hạnh
phúc?
GV:Rất nhiều người cho rằng, việc giáo dục trẻ
em chỉ là việc của nhà trường Em có đồng ý với
ý kiến đó không? Vì sao?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, đưa một số hình ảnh minh họa
và cho học sinh ghi bài
Hoạt động 6(10phút): Thảo luận nhóm tìm hiểu
mối quan hệ gia đình và trách nhiệm của các
thành viên
GV: Có bao nhiêu mối quan hệ trong gia đình?
Kể tên?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và cho HS ghi bài.
GV: Chia lớp thành 4 nhóm:
Nhóm 1: Em hãy cho biết quan hệ giữa vợ và
chồng được xây dựng trên cơ sở nào? Vợ, chồng
phải có trách nhiệm với nhau như thế nào?Một
gia đình mà vợ chồng bất hòa sẽ ảnh hưởng như
thế nào đối với con cái?
Nhóm 2: Theo em, cha mẹ phải có trách nhiệm
như thế nào đối với con cái và ngược lại?Em
phải làm gì để trở thành một người con hiếu
thảo?
Nhóm 3: Theo em, ông bà cần có trách nhiệm
như thế nào đối với các cháu và ngược lại? Em
đã làm những gì để phụng dưỡng, chăm sóc ông
bà?
Nhóm 4:Anh chị em trong gia đình cần có trách
nhiệm như thế nào đối với nhau?Em hiểu như
thế nào về câu: “ Anh em như thể chân tay”?
HS: Thảo luận, cử đại diện lên trình bày.
GV: + Vợ chồng phải có trách nhiệm chung
thủy, yêu thương, chăm sóc giúp đỡ nhau
+ Cha mẹ có trách nhiệm yêu thương,
nuôi dưỡng, giáo dục con cái
+ Con cái có bổn phận yêu quý, kính
trọng, hiếu thảo với cha mẹ Đối với cha mẹ già
thì con cái có nghĩa vụ nuôi dưỡng, chăm sóc
chu đáo
+ Ông bà (nội ngoại) có trách nhiệm yêu
thương, chăm sóc, giáo dục các cháu, nêu gương
tốt cho con cháu
- Chức năng duy trì nòi giống
- Chức năng kinh tế
- Chức năng tổ chức đời sống gia đình
- Chức năng nuôi dưỡng và giáo dục con cái
c) Mối quan hệ và trách nhiệm của mỗi thành viên
- Quan hệ giữa vợ và chồng
- Quan hệ giữa cha mẹ và con cái
- Quan hệ giữa ông bà và các cháu
- Quan hệ giữa anh, chị, em
Trang 7+ Cháu có bổn phận yêu thương, kính
trọng, hiếu thảo và có trách nhiệm phụng dưỡng
ông bà
+ Anh, chị, em phải luôn gắn bó, có trách
nhiệm phải thương yêu, tôn trọng, đùm bọc giúp
đỡ lẫn nhau trong cuộc sống
GV: Đưa một số hình ảnh, và trang Web:
Tuyên dương 196 tấm gương hiếu thảo.htm
GV: Kết luận toàn bài:
Tình yêu - hôn nhân - gia đình là những vấn
đề liên quan chặt chẽ với nhau Tình yêu chân
chính sẽ dẫn đến hôn nhân Hôn nhân sẽ tạo ra
một cuộc sống gia đình Một gia đình hạnh phúc
không chỉ mang lại những điều tốt đẹp cho mỗi
thành viên mà còn trở thành một tế bào lành
mạnh của xã hội
4 Bài tập củng cố: (5 phút)
Bài tập 1 Ở nước ta, pháp luật quy định tuổi kết hôn
a) Nam từ 20 tuổi trở lên, nữ từ18 tuổi trở lên
b) Nam đủ 20 tuổi trở lên, nữ đủ 18 tuổi trở lên
c) Cả a, b đều đúng
Bài tập 2 Bình đẳng về nghĩa vụ và quyền giữa vợ, chồng được hiểu:
a) Vợ, chồng bình đẳng với nhau về mọi mặt
b) Có nghĩa vụ và quyền ngang nhau về mọi mặt
c) Cả a, b đều đúng
d) Cả a, b đều sai
Bài tập 3 Tình yêu đích thực diễn biến theo ba giai đoạn nào?
a) Tình yêu – Hôn nhân – Gia đình hạnh phúc
b) Hôn nhân – Gia đình hạnh phúc – Tình yêu
c) Hôn nhân – Tình yêu – Gia đình hạnh phúc
Bài tập 4 Bình đẳng trong quan hệ vợ chồng là nguyên tắc………… trong gia đình mới.
a.Quyết định
b.Chủ yếu
c.Cơ bản
d.Quan trọng
Bài tập 5 Hãy nối các ý ở cột trái với các ý ở cột phải sao cho phù hợp:
a Gia đình là nơi con người sinh ra và lớn lên để thế
hệ nối tiếp thế hệ 1 Chức năng tổ chức đời sống giađình
b Gia đình phải biết làm kinh tế với những hình
thức sản xuất, kinh doanh
2 Chức năng nuôi dưỡng, giáo dục con cái
c Cha mẹ phải biết nuôi con khỏe mạnh, thông
minh và giáo dục con cái trở thành những công dân
có ích cho xã hội
3 Chức năng duy trì nòi giống
d Gia đình phải tạo ra cho mỗi thành viên một môi
trường sống an toàn, lành mạnh và dễ chịu
4 Chức năng kinh tế
Trang 85 Dặn dò: Về nhà học bài, làm các bài tập trong SGK trang 86 và chuẩn bị bài 13: “Công dân với cộng đồng”.