Cảm nhận về bài Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

+ Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh viết về cảnh ăn chơi xa hoa của chúa Trịnh Sâm, cảnh bán hàng của bọn nội thần, nội thị, cảnh tấu nhạc công cung đình tại chùa Trấn Quốc ở Hồ Tây giữa [r]

BÀI VĂN MẪU LỚP 9 CẢM NHẬN VỀ BÀI CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH

A Sơ đồ gợi ý tóm tắt

B Dàn bài chi tiết

1 Mở bài

- Giới thiệu tác giả Phạm Đình Hổ

+ Phạm Đình Hổ (1768 – 1839) là một người tiểu biểu cho cốt cách kẻ sĩ Bắc Hà cưới thời Lê – Trịnh và thời kì đầu nhà Nguyễn

- Giới thiệu Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh là một trang tùy bút đặc sắc, trích trong Vũ

trung tùy bút của Phạm Đình Hổ

2 Thân bài

- Thể tùy bút: tùy bút là viết tùy thích theo ý thích của mình, không có chủ đề gì cả, thường miêu tả cảm xúc của tác giả về vấn đề gì đó

- Tóm lược về tác phẩm Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

+ Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh viết về cảnh ăn chơi xa hoa của chúa Trịnh Sâm, cảnh bán hàng của bọn nội thần, nội thị, cảnh tấu nhạc công cung đình tại chùa Trấn Quốc ở Hồ Tây giữa thế kỉ XVIII, sự nhũng nhiễu của bọn hoạn quan khắp chốn dân gian

- Cuộc sống hưởng thụ của chúa Trịnh Sâm

+ Thích chơi đèn đuốc

+ Bày đặc nghi lễ

+ Xây nhiều cung điện, dựng đình đài liên miên

+ Bày ra nhiều trò giải trí lố lăng, tốn kém:

 Những cuộc dạo chơi liên miên: mỗi tháng bốn lần, binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt

hồ

 Các nội thần bịt khăn, giả đàn bà bày hàng bán bên hồ, thuyền ngự đến đâu các quan đại thần vào bơ mua bán

 Dàn nhạc bố trí khắp nơi để tấu nhạc làm vui

+ Thu tìm vật quý của dân: cổ mộc quái thạch, chậu hoa, cây cảnh,…

 Phản ánh cuộc sống xa hoa, hưởng lạc và dấu hiệu suy vong của vua Lê chúa Trịnh

- Những hành động của bọn quan lại, thái giám

+ Thủ đoạn: Mượn gió bẻ măng, vu khống

 “Có chậu hoa, chim tốt,… biên ngay chữ phụng thử”

 “Dùng thủ đoạn khép những nhà giàu có vào tội giấu vật cung phụng để doạ lấy tiền”

 Thủ đoạn xấu xa, bỉ ổi, vừa ăn cắp vừa la làng, vừa vơ vét lại vừa được tiếng là mẫn cán

- Thái độ của tác giả:

+ Tố cáo, khinh bỉ bọn quan lại

+ Bất bình và phê phán bọn quan lại trong phủ chúa Trịnh

3 Kết bài

- Nội dung:

+ Phản ánh đời sống xa hoa của vua chúa và sự nhũng nhiễu của bọn quan lại thời Lê - Trịnh

+ Hiện thực lịch sử và thái độ của kẻ thức giả trước những vấn đề của đời sống xã hội

- Nghệ thuật:

+ Giọng điệu, từ ngữ lột tả bản chất của bọn quan lại

+ Ngôi kể phù hợp, ngôn ngữ khách quan, sinh động

C Bài văn mẫu

Đề bài: Cảm nhận về bài Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh của Phạm Đình Hổ

Gợi ý làm bài:

Nhắc tới Phạm Đình Hổ (1768 - 1839), người đời nhớ tới tác phẩm Vũ trung tùy bút của ông Một bút pháp nghệ thuật tinh tế, tài hoa, một phong thái thư nhàn cao nhã, ông tiêu biểu cho cốt cách kẻ sĩ Bắc Hà cuối thời Lê - Trịnh và thời kì đầu nhà Nguyễn

Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh là một trang tùy bút đặc sắc, rút trong Vũ trung tùy bút của Phạm Đình Hổ

Tùy hứng mà viết, tùy bút mà viết, cảm hứng dào dạt, dâng trào, cảnh ăn chơi xa hoa của chúa Trịnh Sâm, cảnh bán hàng của bọn nội thần nội thị, cảnh tấu nhạc của bọn nhạc công cung đình tại chùa Trấn Quốc nơi Hồ Tây giữa thế ki XVIII, sự nhũng nhiễu của bọn hoạn quan khắp chốn dân gian đã được tác giả Vũ trung tùy bút chấm phá qua một vài nét, thế

mà ta chỉ đọc qua một lần là có thể nhớ mãi

Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh đã xảy ra vào khoảng năm Giáp Ngọ - Ất Mùi (1774 - 1775),

đó là lúc Đàng Ngoài “vô sự”, là những năm tháng hoàng kim của Thịnh Vương (Trịnh Sâm); khi mà người ngọc Đặng Thị Huệ được chúa sủng ái trở thành nguyên phi Trịnh Sâm sống trong xa hoa: thích đi chơi ngắm cảnh đẹp, thường ngự ở các li cung trên Tây Hồ, núi Tử Trầm, núi Dũng Thúy Chúa ra chơi cung Thụy Liên trên bờ Tây Hồ mỗi tháng ba bốn lần Cảnh đón tiếp với các thứ nghi lễ thật tưng bừng độc đáo: có “binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ, có tổ chức hội chợ, do quan nội thần cải trang “đều bịt khăn, mặc đồ đàn bà, bày bách hóa chung quanh bờ hồ để bán” Thuyền ngự đi tới đâu thì các quan hỗ tụng đại thần tùy ý ghé vào bờ mua bán các thứ Gác chuông chùa Trấn Quốc trở thành nơi hòa nhạc của bọn nhạc công cung đình Đình đài, cung điện được xây dựng “liên tục” nhằm thỏa mãn cuộc sống ăn chơi của vua chúa và bọn quan lại thời Lê - Trịnh Bao nhiêu tiền của, vàng bạc, châu báu, nước mắt mồ hôi của nhân dân bị bòn vét đến kiệt cùng Phạn Đình Hổ đã được mắt thấy tai nghe những chuyện trong phủ chúa Trịnh nên cách kể, cách tả của ông rất sống động

Để được sống trong xa hoa, hưởng lạc đế vương, từ chúa đến quan đều trở thành bọn cướp ngày ra sức hoành hành, trấn lột khắp chốn cùng quê Chúa thì “sức thu lấy” trân cầm dị thú,

cổ mộc, quái thạch và chậu hoa cây cảnh ở chốn dân gian “không thiếu một thứ gì” Có những cây cảnh “cành lá rườm rà như cây cổ thụ mọc trên đầu non hốc đá, rễ dài đến vài trượng” phải dùng đến một cơ binh mới khiêng nổi, từ bên bắc chở qua sông đem về Trong phù chúa “điểm xuyết” bao núi non bộ trông lạ mắt như “bốn bể đầu non” Vườn ngự uyển, trong những đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu vượn hót ran khắp bốn bề, hoặc nửa đêm

“ồn ào như trận mưa sa gió táp, vỡ tổ tan đàn” Nếu như trong Thượng kinh kí sự, Lê Hữu Trác ngạc nhiên viết:

Hoa cung thoảng ngạt ngào đưa tới, Vườn ngự nghe vẹt nói đòi phen

Quê mùa cung cấm chưa quen, Khác gì ngư phủ đào nguyên thuở nào

Thì ở đây, Phạm Đình Hổ ái ngại nghĩ: “kẻ thức giả biết đó là triệu bất tường” Cuộc sống cực

kì xa hoa ấy là nguyên nhân cho sự sụp đổ ngai vàng ngày một ngày hai sẽ xảy ra Đó là năm

1782, Trịnh Sâm qua đời; loạn kiêu binh nổ ra, kinh thành Thăng Long bị đốt phá tan hoang; năm 1786, Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc Hà lần thứ nhất, cơ nghiệp họ Trịnh tan tành trong nháy mắt! “Cái triệu bất tường” mà Phạm Đình Hổ nghĩ tới thật linh nghiệm Quy luật cuộc đời vô cùng sòng phẳng, cay nghiệt:

Thịnh mãn lắm, oán thù càng lắm, Trăm loài ma mồ nấm chung quanh

Nghìn vàng khôn đổi được mình Lầu ca viện hát, tan tành còn đâu?

( Văn chiêu hồn - Nguyễn Du)

Bọn hoạn quan trong phủ chúa vừa trắng trợn vừa xảo quyệt, như dân gian đã khinh bỉ chửi vào mặt: “Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan” Chúng dùng thủ đoạn “nhờ gió bẻ măng, ra ngoài dọa dẫm” Chỉ bằng hai chữ “phụng thủ” biên ngay vào chậu hoa cây cảnh, chim tốt khiếu hay của bất cứ nhà nào là chúng cướp được Chúng còn lập mưu đêm đến cho tay chân sai lính lẻn vào “lấy phăng đi, rồi buộc cho tội đem giấu vật cung phụng để dọa lấy tiền” Chúng ngang ngược “phá nhà hủy tường” của dân để khiêng hòn đá hoặc cây cối gì mà chúng cướp được! Đối với nhà giàu thì chúng lập mưu vu cho là “giấu vật cung phụng” để hành hạ, để làm tiền, nhiều người phải “bỏ của ra kêu van chí chết”, có gia đình “phải đập bỏ núi non bộ, hoặc phá bỏ cây cảnh để tránh khỏi tai vạ”

Gia đình tác giả thuộc hàng quan lại, quý tộc thời Lê - Trịnh Trước sự nhũng nhiễu hoành hành, mẹ Phạm Đình Hổ là bà cung nhân phải sai người nhà chặt cây lê “cao vài mươi trượng, lúc nở hoa trắng xóa thơm lừng”, hai cây lựu trắng, lựu đỏ “lúc ra quả trông rất đẹp” Chi tiết này, tình tiết này rất sống, rất thực

Tác giả đã kể lại một chuyện có thật của gia đình mình ở phường Hà Khẩu để vừa tạo nên niềm tin cho người đọc mai hậu, vừa phê phán bộ mặt tham lam, ghê tởm của bọn quan lại thời Lê - Trịnh, vạch trần sự thối tha trong phủ chúa

Trang tùy bút Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh của Phạm Đình Hổ có giá trị lịch sử sâu sắc,

nó đã làm hiện lên cảnh vật và con người, cuộc sống xa hoa ăn chơi của vua chúa, hành động

ăn cướp, làm tiền trắng trợn của bọn quan lại trong phủ chúa

Ngòi bút của Phạm Đình Hổ rất trầm tĩnh và sâu sắc Mọi cảm xúc, ý nghĩ của ông về nhân tình thế sự được gửi gắm qua những chi tiết, tình tiết, mẩu chuyện rất sống động, rất chọn lọc, đậm đà, nhã thú

Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các

trường chuyên danh tiếng

I Luyện Thi Online

- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học

- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các

trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn

II Khoá Học Nâng Cao và HSG

- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt

ở các kỳ thi HSG

- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho

học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần

Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt

thành tích cao HSG Quốc Gia

III Kênh học tập miễn phí

- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các

môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất

- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn

phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

Học Toán Online cùng Chuyên Gia

HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí