Tài liệu sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Phần I: Đặt vấn đềTh viện trờng học là cơ sở vật chất trọng yếu , nó đảm bảo số lợng và chất lợngsách giáo khoa, sách nghiệm vụ của giáo viên và sách tham khảo dùng chung, làtrung tâm si

Phần I: Đặt vấn đề

Th viện trờng học là cơ sở vật chất trọng yếu , nó đảm bảo số lợng và chất lợngsách giáo khoa, sách nghiệm vụ của giáo viên và sách tham khảo dùng chung, làtrung tâm sinh hoạt văn hoá khoa học của giáo viên và học sinh trong những buổingoại khoá mà còn là công cụ, phơng tiện góp phần thực hiện mục tiêu giáo dụcmới Nó quyết định chất lợng và không ngừng nâng cao năng lực giảng dạy của giáoviên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học tự nghiên cứu của học sinh

Đồng thời tham gia vào bồi dỡng t tởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mớitrong nhà trờng Để th viện nhà trờng có đủ các điều kiện theo tiêu chuẩn đã đợc BộGD&ĐT ban hành Là ngời quản lý trong trờng tôi luôn trăn trở “Làm thế nào để tr-ờng có một th viện có đầy đủ sách báo, tạp chí, tài liệu và phải làm gì để thu hút

đông đảo bạn đọc đến với th viện và thực hiện tốt công tác xã hội hóa th viện” Năm học 2002 – 2003 th viện trờng THCS Gia Điền mặc dù đã đợc côngnhận th viện chuẩn 659 nhng giáo viên và học sinh vẫn cha có đầy đủ các loại sách,báo phục vụ cho giảng dạy và học tập Cơ sở vật chất của th viện cha đầy đủ, và chấtlợng cha đợc cao Cán bộ th viện là giáo viên kiêm nhiệm do đó còn hạn chế vềnghiệp vụ th viện, do vậy việc tổ chức các hoạt động cha phong phú về nội dung vàhình thức

Xuất phát từ thực trạng của th viện nhà trờng còn cha đáp ứng yêu cầu củacông cuộc đổi mới của ngành giáo dục Về đổi mới nội dung chơng trình, sách giáokhoa và phơng pháp giảng dạy Vì vậy việc xây dựng một th viện có đầy đủ cơ sở

vật chất, sách báo, tạp chí đạt chuẩn th viện trờng học theo QĐ số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT là một yêu cầu hết sức cần thiết và cấp

bách

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục và đào tạo về đổimới chơng trình giáo dục đào tạo theo hớng chuẩn hóa , hiện đại hóa, xã hội hóa.Nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi d-ỡng nhân tài trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc Với phơngchâm: Vừa học, vừa làm, vừa rút kinh nghiệm và đã thành công tại th viện trờng

THCS Gia Điền Tôi mạnh dạn viết sáng kiến kinh nghiệm: “Kinh nghiệm xây dựng

th viện đạt chuẩn th viện trờng học theo QĐ số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT”, để bạn

đọc cùng tham khảo

Phần II : Giải quyết vấn đề

I Cơ sở lý luận và thực tiễn

1 Cơ sở lý luận:

1.1 Khái niệm th viện:

Th viện là nơi tàng trữ, lu giữ bảo quản sách báo, tạp chí, tài liệu và tổ chức chongời đọc khai thác sử dụng

Th viện trờng phổ thông là th viện khoa học chuyên ngành Giáo dục và Đào tạo,nằm trong hệ thống th viện nói chung và thực hiện nghiêm chỉnh những văn bảnquy phạm pháp luật về công tác th viện nhà nớc

Th viện không những là cơ sở vật chất trọng yếu, nó đảm bảo số lợng và chất ợng sách giáo khoa, sách nghiệm vụ của giáo viên và sách tham khảo dùng chung

l-mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hoá khoa học của giáo viên và học sinh trongnhững buổi ngoại khoá Hoạt động của th viện thực sự đã góp phần quyết định chấtlợng và nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựngthói quen tự nghiên cứu cho học sinh đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi dỡng

t tởng chính trị, xây dựng nếp sống văn hoá mới trong nhà trờng Ngoài ra th việncòn giúp các em học sinh biết sử dụng và khai thác sách báo trong th viện phù hợpvới trình độ và nhận thức của mình

1.2 Nhiệm vụ của th viện trờng phổ thông:

Nhiệm vụ của th viện trờng học là cung ứng đầy đủ các loại sách báo nhằmgóp phần nâng cao chất lợng giảng dạy, học tập và tự bồi dỡng thờng xuyên củagiáo viên và học sinh

Su tầm và giới thiệu nhũng sách báo cần thiết phục vụ giảng dạy, học tậpnghiên cứu khoa học, bổ xung kiến thức của các môn khoa học, góp phần vào việcnâng cao chất lợng giáo dục toàn diện

Tổ chức thu hút toàn thể giáo viên và học sinh tham gia sinh hoạt th viện thôngqua các hoạt động phù hợp với chơng trình và kế hoạch dạy học

Phối hợp với th viện trong ngành, th viện địa phơng để chủ động khai thác, sửdụng vốn sách báo, trang thiết bị chuyên dùng làm phong phú nội dung kho sách

Tổ chức quản lý đúng nghiệp vụ th viện.

1.3 Qui định về tiêu chuẩn th viện trờng phổ thông (Ban hành kèm

theo quyết định số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT)

a Tiêu chuẩn thứ nhất:

Sách giáo khoa: Đảm bảo cho mỗi học sinh có một bộ SGK.

Sách nghiệp vụ của giáo viên: Mỗi tên sách nghiệp vụ của giáo viên phải đủ

cho giáo viên có một bản và 3 bản lu tại th viện (tính theo bộ môn mà giáo viên trựctiếp giảng dạy)

Sách tham khảo: Trờng ở Thành phố, Thị xã, đồng bằng tối thiểu mỗi học

sinh có 02 cuốn sách Các trờng miền núi vùng có điều kiện kinh tế khó khăn tốithiểu mỗi học sinh có 01 cuốn sách, số sách tham khảo phải có đầy đủ tên sách theodanh mục dùng chung cho th viện các trờng phổ thông do BGD&ĐT hớng dẫn hàngnăm

Báo, tạp chí, bản đồ và tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa:

Báo, tạp chí: Báo nhân dân, báo giáo dục & thời đại, tạp chí giáo dục, tạp chí

thế giới mới, tạp chí tập san của ngành phù hợp với ngành học cấp học

Bản đồ và tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa: Đảm bảo đủ các loại

bản đồ, tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa do nhà xuất bản giáo dục xuất bản

và ban hành từ năm 1998 đảm bảo mỗi tên bản đồ tranh ảnh đợc tính tối thiểu theolớp, cứ 02 lớp cùng khối có 01 bản

b Tiêu chuẩn thứ 2: Về cơ sở vật chất.

Phòng th viện: đợc đặt ở trung tâm hoặc nơi thuận tiện đảm bảo diện tích tối

thiểu là 50m2 để làm phòng đọc và kho sách

Trang thiết bị chuyên dùng: có giá, tủ chuyên dùng, đủ bàn ghế, ánh sáng,

có tủ hoặc hộp mục lục, sổ mục lục, bảng để giới thiệu với ban đọc Phòng đọc chogiáo viên có tối thiểu 20 chỗ ngồi, phòng đọc cho học sinh tối thiểu có 25 chỗ ngồi,nơi làm việc của cán bộ th viện, nơi để sách

c Tiêu chuẩn thứ 3: Về nghiệp vụ.

Tất cả các loại ấn phẩm trong th viện phải đợc đăng ký mô tả, phân loại, tổchức mục lục, sắp xếp theo đúng nghiệp vụ th viện Có nội quy th viện, hàng nămcán bộ th viện phải tổ chức biên soạn từ 01 đến 02 th mục phục vụ cho giảng dạy vàhọc tập trong nhà trờng.

d Tiêu chuẩn thứ 4:

Tổ chức quản lý: Hiệu trởng phân công 01 lãnh đạo trờng trực tiếp phụ trách

công tác th viện, bố trí công tác cán bộ th viện, chỉ đạo thực hiện và báo cáo lên cấptrên về khả năng huy động các ngồn kinh phí bổ xung sách cho th viện

Cán bộ làm công tác th viện: Mỗi trờng phải bố trí 1 giáo viên làm công tác

th viện Nếu là giáo viên kiêm nghiệm thì phải đợc bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ

về công tác th viện trờng học, đợc hởng lơng và các tiêu chuẩn khác nh giáo viên

đứng lớp

Phối hợp trong công tác th viện: Th viện phải có mạng lới cộng tác viên

trong giáo viên ,học sinh và hội CMHS để cán bộ th viện khai thác phát triển phongtrào đọc sách báo, tài liệu của trờng

Kế hoạch kinh phí hoạt động: Hàng năm th viện lập kế hoạch đầu t củng cố

phát triển mua sách, đảm bảo chỉ tiêu phần trăm, tỷ lệ giáo viên và học sinh thờngxuyên sử dụng sách, báo th viện

Hoạt động của th viện: Có nội dung hoạt động phù hợp với giáo dục toàn

diện, phục vụ tốt các hoạt động ngoại khoá, cho thuê, mợn SGK theo đúng chế dộchính sách hiện hành

e Tiêu chuẩn thứ 5: Quản lý th viện

Các danh hiệu th viện:

Th viện trờng học đạt chuẩn: đạt đầy đủ 5 tiêu chuẩn nêu trên, Sở GD&ĐT cấpgiấy chứng nhận th viện trờng học đạt chuẩn cho các th viện trờng phổ thông của

địa phơng

Th viện trờng học tiên tiến: là th viện đạt chuẩn có những mặt vợt trội, có ítnhất từ 3 tiêu chuẩn trở lên

Th viện trờng học xuất sắc: là th viện đạt tiên tiến có những hoạt động đặc biệtxuất sắc, có hiệu quả cao, có sáng tạo.

đó có 09 giáo viên trình độ trên chuẩn số còn lại đều đạt chuẩn, có 04 đồng chígiáo viên đang theo học các lớp đại học

Năm học 2002-2003 th viện trờng THCS Gia Điền đã đợc công nhận th việnchuẩn 659 BGH và giáo viên của trờng coi th viện lúc đó là đã đạt yêu cầu Song cơ

sở vật chất của th viện vẫn cha đáp ứng đợc nhu cầu phục vụ cho giáo viên và họcsinh, chất lợng một số đầu sách đã lạc hậu, sách cũ nhiều nên việc bảo quản cònkhó khăn Số lợng báo và tạp chí tuy đã có nhng cha phong phú về thể loại Cán bộphụ trách th viện là giáo viên kiêm nhiệm do đó còn hạn chế về nghiệp vụ th viện ,

do vậy việc tổ chức các hoạt động cha phong phú về nội dung và hình thức

Để đáp ứng yêu cầu hiện ngày càng cao của đội ngũ cán bộ giáo viên và họcsinh trong nhà trờng, nhằm thực hiện tốt chơng trình đổi mới giáo dục phổ thông,

đặc biệt là giáo dục THCS, từng bớc đổi mới nội dung, chơng trình, sách giáo khoa

và đổi mới phơng pháp giảng dạy theo hớng tích cực Trờng THCS Gia Điền đã xác

định: Cần phải có một th viện chuẩn có đủ sách báo tạp chí, có đủ cơ sở vật chấtphục vụ cho hoạt động th viện, nhằm đáp ứng đầy đủ nhu cầu của việc đổi mới giáodục phổ thông, để từ đó mở mang tầm nhận thức cho giáo viên và học sinh, đáp ứngyêu cầu của sự nghiệp giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay

Trên nền tảng của th viện đạt chuẩn 659 Các tiêu chuẩn cơ bản đã đạt đợc,song nhu cầu về sách báo, tạp chí, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động th viện cần

đợc đầu t và nâng cấp, đồng thời bổ xung các đầu sách trong danh mục quy định vàkho sách cho phù hợp với điều kiện hiện nay Là một nhà quản lý trực tiếp chỉ đạocác hoạt động của nhà trờng, tôi đã có kế hoạch xây dựng th viện đạt chuẩn theo

quyết định 01/2003/QĐ/BGD&ĐT Bằng những giải pháp cụ thể, tranh thủ sự nỗlực, kinh phí và trí tuệ của tập thể giáo viên, cán bộ công nhân viên trong nhà trờng,các tổ chức chính trị xã hội Cho đến năm 2008 trờng THCS Gia Điền đã đợc sởgiáo dục và đào tạo Tỉnh Phú Thọ về kiểm tra và công nhận th viện trờng đạt chuẩntheo quyết định 01/2003/QĐ/BGD&ĐT Trong quá trình chỉ đạo xây dựng th việnchuẩn tuy có rất nhiều thuận lợi song cũng gặp không ít những khó khăn, nhng vớilòng quyết tâm của ngời lãnh đạo, tất cả các tiêu chí của th viện chuẩn theo quyết

định 01/2003/QĐ/BGD&ĐT đã đợc hoàn thành và thực sự đã đi vào hoạt động cóhiệu quả từ năm 2008

II Giả thuyết

Nếu các nhà quản lý mạnh dạn áp dụng sáng kiến kinh nghiệm nhỏ này của tôi

thì “công tác xây dựng th viện đạt tiêu chuẩn th viện trờng học theo QĐ số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT” sẽ thành công, góp phần đắc lực vào việc nâng cao chất l-

ợng giáo dục toàn diện trong nhà trờng

III Quá trình áp dụng giải pháp mới.

đáp ứng yêu cầu của hiện tại trong việc nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện trongnhà trờng, làm cho mọi ngời hiểu rõ và cùng nhau chia sẻ những khó khăn của nhàtrờng trong việc xây dựng các tiêu chí của th viện

Các hình thức tuyên truyền đó là:

- Tuyên truyền trong các buổi chào cờ đầu tuần

- Tuyên truyền trong hội đồng s phạm

- Tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh của xã đến mọi khu dân c

- Tuyên truyền trong các hội nghị mở rộng của Đảng và chính quyền địa

ph-ơng

- Tuyên truyền trong các cuộc họp phụ huynh học sinh của toàn trờng

Với chính quyền địa phơng vừa kết hợp tuyên truyền miệng và thông quacông tác truyền thông các hoạt động có hiệu quả cụ thể của tìm hiểu sách từ th viện

Từ đó chiếm đợc thiện cảm và sự thu hút của các cấp các ngành thông qua nhữnghoạt động hiệu quả và thiết thực của giáo viên và học sinh Chẳng hạn thực hiện sự

chỉ đạo của Đảng ủy về cuộc thi : “Kể chuyện theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh” cho các Đảng viên của các chi bộ Nhà trờng một mặt tham gia tích cực từ

giáo viên đến học sinh, mặt khác chi ủy chi bộ giới thiệu những quần chúng là giáoviên và học sinh có khả năng tham gia kể những câu truyện đợc chắt lọc từ sáchbáo của th viện trờng đã đạt đợc kết quả cao Bên cạnh đó nhà trờng đã tổ chức các

cuộc thi nh: “Phòng chống buôn bán phụ nữ, trẻ em”, “Phòng chống ma túy”,

“Phòng chống HIV/AIDS” do tổ chức PLAN tài trợ, xây dựng những tiểu phẩm dự

thi thông qua tài liệu từ th viện đạt kết quả tốt Từ đó nâng cao hiệu quả của côngtác th viện trong nhận thức của nhân dân địa phơng

Nhờ việc làm tốt công tác tuyên truyền đã làm thay đổi nhận thức đối với lãnh

đạo Đảng, chính quyền và cộng đồng xã hội làm cho mọi ngời hiểu rõ: “Xây dựng

th viện đạt chuẩn theo quyết định 01/2003/QĐ/BGD&ĐT là việc làm cần thiết, kịpthời và trách nhiệm chung của mọi ngời, mọi tổ chức và toàn xã hội Đầu t cho tri

thức là đầu t cho sự nghiệp giáo dục và “Đầu t cho giáo dục là đầu t cho sự phát triển”.

1.2 Bớc 2: Lập kế hoạch

Sau khi làm tốt công tác tuyên truyền thì việc lập kế hoạch là vô cùng quantrọng và cần thiết Muốn lập kế hoạch đợc chính xác đầy đủ, cán bộ th viện phải

nắm đợc tình hình phát triển trờng lớp, tổng số giáo viên và học sinh, mục tiêu

ch-ơng trình đào tạo, các nguồn kinh phí của th viện nhà trờng Đối với trờng THCSGia Điền việc lập kế hoạch xây dựng th viện chuẩn 01 cụ thể chia ra nh sau:

Từ tháng 1/2004 đến tháng 12/2005 tập chung vào các phần việc để hoàn thànhcác tiêu chuẩn sau:

Tiêu chuẩn thứ 3: Về nghiệp vụ

Tất cả các loại ấn phẩm trong th viện phải đợc đăng ký mô tả, phân loại, tổ chức mục lục, sắp xếp theo đúng nghiệp vụ th viện Có nội quy th viện, hàng nămcán bộ th viện phải tổ chức biên soạn từ 1 đến 2 th mục phục vụ cho giảng dạy vàhọc tập trong nhà trờng

Tiêu chuẩn thứ 4:

Hiệu trởng phân công 1 lãnh đạo trờng trực tiếp phụ trách công tác th viện, bốtrí công tác cán bộ th viện, chỉ đạo thực hiện và báo cáo lên cấp trên về khả nănghuy động các ngồn kinh phí bổ xung sách cho th viện

Cán bộ làm công tác th viện: Trờng bố trí 1 giáo viên làm công tác th viện đợcbồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ về công tác th viện trờng học, đợc hởng lơng và cáctiêu chuẩn khác nh giáo viên đứng lớp

Th viện đã có mạng lới cộng tác viên trong giáo viên ,học sinh và hội CMHS

để cán bộ th viện khai thác phát triển phong trào đọc sách báo, tài liệu của trờng Hàng năm th viện lập kế hoạch đầu t củng cố phát triển mua sách, đảm bảo chỉtiêu phần trăm, tỷ lệ giáo viên và học sinh thờng xuyên sử dụng sách, báo th viện.Hoạt động của th viện: Có nội dung hoạt động phù hợp với giáo dục toàn diện,phục vụ tốt các hoạt động ngoại khoá, cho thuê, mợn SGK theo đúng chế độ chínhsách hiện hành

Tháng 1/2006đến tháng 3/2007 hoàn thành:

Tiêu chuẩn thứ nhất:

Sách giáo khoa: Đảm bảo cho mỗi học sinh có một bộ SGK.

Sách nghiệp vụ của giáo viên: Mỗi tên sách nghiệp vụ của giáo viên phải đủ

cho giáo viên có một bản và 3 bản lu tại th viện (tính theo bộ môn mà giáo viên trựctiếp giảng dạy)

Sách tham khảo: Tối thiểu mỗi học sinh có 01 cuốn sách, số sách tham khảo

phải có đầy đủ tên sách theo danh mục dùng chung cho th viện các trờng phổ thông

do BGD&ĐT hớng dẫn hàng năm

Báo, tạp chí: Th viện đặt mua báo nhân dân, báo giáo dục & thời đại, tạp chí

giáo dục, tạp chí thế giới mới, tạp chí tập san của ngành phù hợp với ngành học cấphọc

Bản đồ và tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa: Đảm bảo đủ các loại bản

đồ, tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa do nhà xuất bản giáo dục xuất bản vàban hành từ năm 1998 đảm bảo mỗi tên bản đồ tranh ảnh đợc tính tối thiểu theo lớp,

cứ 02 lớp cùng khối có 01 bản

Tiêu chuẩn thứ 2: Về cơ sở vật chất.

Phòng th viện: đợc đặt ở trung tâm hoặc nơi thuận tiện đảm bảo diện tích tối

thiểu là 50m2 để làm phòng đọc và kho sách

Trang thiết bị chuyên dùng: có giá, tủ chuyên dùng, đủ bàn ghế, ánh sáng, có

tủ hoặc hộp mục lục, sổ mục lục, bảng để giới thiệu với ban đọc Phòng đọc chogiáo viên có tối thiểu 20 chỗ ngồi, phòng đọc cho học sinh tối thiểu có 25 chỗ ngồi,nơi làm việc của cán bộ th viện, nơi để sách

Tiêu chuẩn thứ 5: Quản lý th viện

Th viện trờng học đạt chuẩn: đạt đầy đủ 5 tiêu chuẩn nêu trên, Sở GD&ĐT cấpgiấy chứng nhận th viện trờng học đạt chuẩn cho các th viện trờng phổ thông của

Khi thành lập tổ công tác th viện cần phân công nhiệm vụ cụ thể trong mỗithành viên, cụ thể nh sau:

Hiệu trởng: Ra quyết định thành lập tổ công tác th viện của trờng mình Đồng

thời tham mu với địa phơng để huy động thêm nguồn kinh phí cho th viện đồngthời phối hợp với Đoàn thanh niên, đội thiếu niên, công đoàn cơ sở, hội cha mẹ họcsinh để từng bớc xây dựng hoàn thiện th viện

Phó Hiệu trởng: Trực tiếp phụ trách các hoạt động của th viện, báo cáo thờng

xuyên với hiệu trởng về tình hình th viện và lên kế hoạch hàng năm bổ sung cơ sởvật chất cho th viện, đồng thời chỉ đạo kiểm kê thanh lý ấn phẩm của th viện

Cán bộ phụ trách th viện: Giúp hiệu trởng làm dự trù kinh phí mua sắm cơ

sở vật chất hàng năm của th viện Tổ chức thực hiện những hoạt động về th việntrong nhà trờng Nắm tình hình sách báo và tiến đội sử dụng sách báo của giáo viên

và học sinh Mua sắm các ấn phẩm của th viện theo yêu cầu của chuyên môn Quản

lý và bảo quản sách báo trong nhà trờng

Tổ trởng chuyên môn: Chỉ đạo tổ tham gia công tác th viện, giới thiệu sách

phục vụ tổ sinh hoạt chuyên môn và hớng dẫn học sinh tìm hiểu và sử dụng sách

Các giáo viên chủ nhiệm: Chỉ đạo các mặt về phân phối sách mới, thu hồi

sách cho mợn, hớng dẫn bảo quản sách và sử dụng sách

Toàn bộ các thành viên trong tổ đều có trách nhiệm phát hiện các nguồn sáchquý, su tầm sách mới (những loại sách có trong danh mục và ngoài danh mục) tổchức phục vụ các nhu cầu dạy học theo mục tiêu đào tạo

Đại diện cha mẹ học sinh: Có nhiệm vụ cùng nhà trờng tuyên truyền vận

động phụ huynh học sinh ủng hộ xây dựng quỹ th viện

b Thống kê đầu việc: Liệt kê những công việc, những nhiệm vụ cần bổ sung

mà th viện cần phải hoàn thành trong thời gian quy định của kế hoạch đó là:

- Tiếp tục xử lý nghiệp vụ th viện

- Bổ sung các đầu sách vào kho sách