c ủ a n ỗ i ni ềm tác giả ẩn sâu đó là tình yêu quê hương đất nước và cả lòng tự hào tự tôn dân tộ c. Sự h ồn hoa đô hội, giàu có và mớ i l ạ nơi đấ t[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 10
ĐỀ BÀI: PHÂN TÍCH BÀI THƠ HỨNG TRỞ VỀ CỦA NGUYỄN TRUNG NGẠN
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
1 Mở bài
- Giới thiệu bài thơ Hứng trở và tác giả Nguyễn Trung Ngạn
- Dẫn dắt vào vấn đề cần phân tích
2 Thân bài
- Khái quát chung
Trang 2• Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác khi Nguyễn Trung Ngạn đang đí sứ ở Giang Nam (Trung Quốc)
• Thể loại: Thất ngôn tuyệt cú đường luật
• Chủ đề: Nỗi nhớ quê hương và khát vọng mau chóng trở về quê nhàPhân tích
- Phân tích
• Hai câu đầu
o Tình yêu quê hương xứ sở được miêu tả qua những chi tiết: dâu tằm, hương thơm đồng lúa, cua cá trên đồng, bữa cơm quê dẻo thơm ngọt ngào → những hình ảnh bình dị, quen thuộc
o Qua đó ta cảm nhận được sâu sắc nỗi nhớ quê hương cụ thể, da diết, chân thành trong tác giả
o Với những hình ảnh trên, tác giả đã góp phần khẳng định xu hướng bình dị, phá
vỡ tính quy phạm, tính trang nhã của văn học trung đại
• Hai câu cuối
o Cách nói tế nhị ngầm so sánh 2 sự việc: đi sứ tuy vinh hạnh, sung sướng nhưng không bằng được ở nhà, ở nơi quê hương của mình → Nhà thơ yêu thích được trở về với cuộc sống thanh đạm của quê nhà
cả 2 câu đều mang lối so sánh nhưng ở 2 nghĩa khác nhau:
o Câu 3 : cuộc sống tuy nghèo nàn nhưng vẫn vui & hạnh phúc
o Câu 4 : dù lãng du đất khách quê người rất vui nhưng ko sao bằng được niềm vui quê nhà
- Nhận xét
• Nội dung
o Từ nỗi nhớ quê hương đến niềm tự hào dân tộc, tác giả bộ lộ sâu sắc tình yêu quê hương đất nước
o Lòng yêu nước không chỉ thể hiện ở những tình cảm lớn lao, ở cách nói trang trọng và còn được thể hiện sâu sắc ở những tình cảm hết sức bình dị, nhỏ nhặt trong cuộc sống hằng ngày, ở cách nói tự nhiên, chân thật
• Nghệ thuật
o Hình ảnh thơ bình dị, dân giả có sức gợi cảm lớn tác động mạnh mẽ đến tình
Trang 3o Cách nói chân tình, mộc mạc nhưng hết sức tha thiết
o Sử dụng kiểu câu khẳng định: "tuy bất" và nghệ thuật đối lập "bần diệc thảo"
3 Kết bài:
- Nêu nhận xét, đánh giá, cảm nhận chung về bài thơ
- Mở rộng vấn đề bằng liên tưởng của mỗi cá nhân
C BÀI VĂN MẪU
Nguyễn Trung Ngạn (1289 – 1370) tự là Bang Trực, hiệu là Giới Hiên, người ở làng Thổ Hoàng, huyện Thiên Thi (nay là Ân Thi, Hưng Yên), Ông là một danh thần dưới thời
trần, cùng với đó là số lượng tác phẩm ông để lại, đặc biệt là "Giới hiên thi tập" Hứng trở
về là một trong số những tác phẩm của Giới hiên thi tập được sáng tác khi tác giả đang đi
sứ ở Trung Quốc, qua đây đã thể hiện lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc sâu sắc của tác giả Tình yêu nồng nàn ấy được thể hiện bằng nỗi nhớ quê hương da diết và sự gắn bó với cuộc sống bình dị nơi quê nhà
Đối với mỗi người con xa xứ, quê hương luôn là một nỗi nhớ man mác không nguôi, lúc nào trong họ cũng đau đáu một nỗi buồn, nhớ mong vô tận với quê hương, đó là nơi chôn rau cắt rốn nơi mẹ già luôn ngóng mong, nơi có những cánh đồng, dòng sông hay đơn giản chỉ là những bữa cơm đạm bạc Chỉ là cà dầm tương, nhớ dáng ai tát nước, dãi gió dầm sương mà gợi ra bao nhiêu xúc cảm:
Anh đi anh nhớ quê nhà, Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi gió dầm sương, Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao
Tình yêu đó hết sức bình dị, xuất phát từ mỗi con người và chẳng bao giờ chẳng nguôi ngoai nhất là khi đứng trên đất khách quê người Những câu thơ viết về quê hương, những vần thơ gắn với chốn gắn bó máu thịt Hứng trở về là một trong số những bài thơ
mà đề tài về quê hương và nỗi lòng mong ngóng được trở về nới thân yêu đó Bằng tất cả những tình cảm đó, Hứng trở về đã sớm tạo dựng sự đồng cảm trong lòng độc giả Bài thơ
Trang 4Hứng trở về mở đầu bằng nỗi nhớ quê hương da diết của người li khách cùng với đó là tình yêu quê hương đất nước, càng khiến tâm trạng tác giả nặng trĩu:
Dâu già lá rụng tằm vừa chín, Lúa sớm bông thơm cua béo ghê
Những hình ảnh dâu, tằm, lúa đơm bông quá đỗi quen thuộc với miền quê Việt Nam khi sản xuất chu yếu Những nương dâu xanh mướt, những cánh đồng lúa mênh mông, thấm những giọt mồ hôi nước mắt của ông cha từ bao đời nay Chính những thứ thân quen nhỏ nhặt này lại có sức lay động mãnh liệt tới con người ta như thế Hương thơm quen thuộc, một làn gió chiều, một hoàng hôn buồn cũng chỉ là do tâm hồn quá nhạy cảm trước thiên nhiên rộng lớn Mà cũng chính vì người mang tâm trạng nên cảnh vật cũng nhuốm màu tâm trạng Đứng giữa chốn phồn hoa, giữa bao nhiêu thú vui , nhưng luôn chọn cho mình một nơi để trở về- đó là quê hương Nhưng đó chưa phải cái trọng tâm của nỗi niềm tác giả ẩn sâu đó là tình yêu quê hương đất nước và cả lòng tự hào tự tôn dân tộc
Nghe nói ở nhà nghèo vẫn tốt Dầu vui đất khách chẳng bằng về
Tình yêu quê hương đất nước đó lại càng được thể hiên ở hai câu cuối này, sự đối lập giữa đất khách và quê nghèo, giữa chốn phồn hoa với chồn nghèo đói, càng đẩy tâm trạng và tình cảm của tác giả lên cao cao trào Sự hồn hoa đô hội, giàu có và mới lạ nơi đất khách quê người cũng không đủ sức níu giữ bước chân của li khách Nỗi nhớ quê càng thêm thường trực trong lòng Trong hoàn cảnh này của tác giả, điều đó còn có ý nghĩa sâu
xa hơn nỗi nhớ quê đó là sự thể hiện niềm tự hào, tự tôn dân tộc, còn khẳng định tấm lòng son sắt với quê hương của ông Những xúc cảm của ông được thể hiện gián tiếp qua những hình ảnh bình dị quen thuộc nhưng lại dễ dàng đi vào lòng người Khát khao cháy bỏng được trở về quê hương dâng lên ngùn ngụt, chỉ những kí ức những hình ảnh quê hương mới xoa dịu bớt nỗi đó
Với những gì Hứng trở về mang tới cho độc giả, một hương vị mới cho thơ văn Việt Nam Những ngôn từ hình ảnh hết đỗi bình dị hưng lại khai thác triệt để những xúc cảm
Trang 5xứ, đang ngày đêm mong ngóng về quê nhà Chính những nét đẹp giản dị này đã tạo nên dấu ấn của Hứng trở về trong lòng độc giả
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí