- Ruột non có đầy đủ các loại enzim tiêu hóa tất cả các loại thức ăn , do đó thức ăn được hoàn toàn biến đổi thành những chất đơn giản có thể hấp thụ vào máu.. * Đặc điểm cấu tạo của ruộ[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT NAM TRỰC ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2016 - 2017
MÔN SINH HỌC - LỚP 8
Thời gian làm bài: 150 phút
(Đề thi gồm 02 trang)
Câu 1 (3,0 điểm)
Trên đường đi học về, bạn Hà đã vô tình chạm vào lá cây trinh nữ làm cho một số chiếc lá
cụp vào Hôm sau, Hà đến trường kể lại cho bạn Lan nghe Nghe xong, bạn Lan cho rằng lá cây
trinh nữ có phản xạ
a Bạn Lan nói như vậy là đúng hay sai? Vì sao?
b. Từ đó em hãy cho biết: phản xạ là gì? Cho một ví dụ minh họa
Câu 2 (4,0 điểm)
a Trình bày đường đi của máu trong vòng tuần hoàn lớn và vòng tuần hoàn nhỏ?
b Sự khác nhau về trao đổi khí ở vòng tuần hoàn nhỏ và trao đổi khí ở vòng tuần hoàn
lớn?
c Khi kiểm tra sức khỏe ở người trưởng thành bác sĩ kết luận: Huyết áp 120/80 Em hiểu
thế nào về tình trạng sức khỏe của người đó Nêu ý nghĩa các chỉ số này Từ đó cho biết huyết
áp là gì?
Câu 3 (2,0 điểm)
- Khi tiêm phòng bệnh lao, người đó có khả năng miễn dịch với bệnh lao
- Sau khi mắc bệnh sởi, người đó có khả năng miễn dịch với bệnh sởi
Em cho biết đó là những loại miễn dịch nào? Giải thích
Câu 4 (2,5 điểm)
a Cho các sơ đồ chuyển hóa sau:
1 Tinh bột → Mantôzơ
2 Mantôzơ → Glucôzơ
3 Prôtêin chuỗi dài → Prôtêin chuỗi ngắn
4 Lipit → Glyxêrin và axit béo
Em hãy cho biết các sơ đồ chuyển hóa trên xảy ra ở những bộ phận nào trong ống tiêu
hóa?
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2b Ruột non có cấu tạo như thế nào để phù hợp với chức năng tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng?
Câu 5 (3,0 điểm)
a Hình bên minh họa các cơ quan trong hệ bài tiết nước tiểu ở người Em hãy chú thích cho các cơ quan được đánh số trong hình?
b Trình bày quá trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận Nêu sự khác nhau trong thành phần nước tiểu đầu với nước tiểu chính thức?
Câu 6 (3,0 điểm)
a. Tại sao nói dây thần kinh tủy là dây pha?
b Khi nghiên cứu về chức năng của tủy sống trên một con ếch tủy Một bạn học sinh đã
vô tình thúc mũi kéo làm đứt một số rễ tủy Bằng cách nào em có thể phát hiện được rễ nào còn,
rễ nào bị đứt Giải thích
Câu 7 (2,5 điểm)
“Tỷ lệ đường huyết chiếm 0,12%, nếu tỷ lệ này tăng cao sẽ kích thích các tế bào ß tiết insulin Hooc môn này có tác dụng chuyển glucôzơ thành glicogen dự trữ trong gan và cơ Trong trường hợp đường huyết giảm so với bình thường sẽ kích thích các tế bào α tiết glucagôn,
có tác dụng ngược lại với insulin, biến đổi glicôgen thành glucôzơ để nâng tỷ lệ đường huyết trở lại bình thường” (SGK Sinh học 8 – Nhà xuất bản giáo dục, trang 179)
Dựa vào đoạn thông tin trên và kiến thức đã học em hãy cho biết:
a Đoạn văn trên nói tới quá trình nào của cơ thể?
b Vai trò của các hooc môn được nói ở trên là gì?
c Các hooc môn nói trên do tuyến nào trong cơ thể tiết ra? Nêu chức năng của tuyến đó?
HẾT
-1
2
3
4
5
Trang 3MÔN SINH HỌC LỚP 8
1
a Điều khẳng định của Lan là sai
Giải thích: Hiện tượng chạm tay vào lá cây trinh nữ làm cho lá rụt vào
không phải là phản xạ mà chỉ là hiện tượng cảm ứng ở thực vật vì không
có sự tham gia hoạt động của hệ thần kinh
0,5 1,0
b Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời các kích thích của môi trường
thông qua hệ thần kinh
Ví dụ: Chạm tay vào vật nóng lập tức rụt tay lại
1,0
0,5
2
a
Vòng tuần hoàn lớn: Máu đỏ tươi từ tâm thất trái Cung động mạch chủ
Mao mạch phần trên và mao mạch phần dưới cơ thể (trao đổi khí và
chất thành máu đỏ thẫm) Tĩnh mạch chủ trên và tĩnh mạch chủ dưới
Tâm nhĩ phải
1,0
Vòng tuần hoàn nhỏ: Máu đỏ thẫm từ tâm thất phải Động mạch phổi
Mao mạch phổi (trao đổi khí thành máu đỏ tươi) Tĩnh mạch phổi
Tâm nhĩ trái
1,0
b Sự khác nhau:
- Trao đổi khí ở vòng tuần hoàn nhỏ: Trao đổi khi ở phổi lấy O2 và thải
CO2 ra ngoài
- Trao đổi khí ở vòng tuần hoàn lớn: Trao đổi khi ở mô tế bào máu vận
chuyển O2 đến cung cấp cho mô tế bào đồng thời nhận CO2 thải ra ngoài ở
phổi
0,5
0,5
c Người đó có huyết áp bình thường
Lúc tâm thất co huyết áp tối đa là 120 mmHg Lúc tâm thất dãn huyết áp
tối thiểu là 80 mmHg
Huyết áp là áp lực của dòng máu khi chảy trong hệ mạch
0,25 0,5
0,25
3
- Khi tiêm phòng bệnh lao người đó có khả năng miễn dịch với bệnh lao
Đó là miễn dịch nhân tạo
- Sau khi mắc bệnh sởi, người đó có khả năng miễn dịch với bệnh sởi Đó
là loại miễn dịch tập nhiễm
Giải thích:
- TH1: Khi tiêm là đưa vào cơ thể độc tố của vi khuẩn lao nhưng đã được
0,5
0,5 ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2016 - 2017
Trang 4làm yếu không có khả năng gây hại Nó kích thích cho tế bào bạch cầu
tạo ra kháng thể giúp cơ thể miễn dịch với bệnh lao
- TH2: Vi khuẩn gây bệnh sởi khi vào cơ thể đã tiết ra độc tố Độc tố là
kháng nguyên kích thích tế bào bạch cầu sản xuất kháng thể chống lại
Cơ thể sau khi khỏi bệnh thì kháng thể đó có sẵn trong máu giúp cơ thể
miễn dịch với bệnh sởi
0,5
0,5
4
a
1 Khoang miệng, ruột non
2 Ruột non
3 Dạ dày
4 Ruột non
0,25 0,25
0,25 0,25
b
* Đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng tiêu hóa :
- Nhờ lớp cơ ở thành ruột co dãn tạo nhu động thấm đều dịch tiêu hóa,
đẩy thức ăn xuống các phần khác của ruột
- Đoạn tá tràng có ống dẫn chung của dịch tụy và dịch mật đổ vào Lớp
niêm mạc (đoạn sau tá tràng ) có nhiều tuyến ruột tiết dịch ruột
- Ruột non có đầy đủ các loại enzim tiêu hóa tất cả các loại thức ăn , do
đó thức ăn được hoàn toàn biến đổi thành những chất đơn giản có thể hấp
thụ vào máu
* Đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ chất dinh
dưỡng:
- Ruột non dài 2,8 – 3m
- Niêm mạc ruột có nhiều nếp gấp,trong đó có nhiều lông ruột , mỗi lông
ruột có vô số lông cực nhỏ , đã tăng diện tích tiếp xúc với thức ăn lên
nhiều lần
- Trong lông ruột có hệ thống mạng lưới mao mạch máu và bạch huyết
dày đặc tạo điều kiện cho sự hấp thụ nhanh chóng
0,75
0,75
5 a 1 Thận phải 2 Thận trái
3 Ống dẫn nước tiểu
4 Bóng đái
5 Ống đái
0,25 0,25 0,25 0,25
b
Quá trình hình thành nước tiểu:
Trang 5- Quá trình lọc máu ở cầu thận tạo nước tiểu đầu ở nang cầu thận.
- Quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết và bài tiết tiếp các chất thải ở
ống thận
hình thành nước tiểu chính thức
Phân biệt thành phần nước tiểu đầu và nước tiểu chính thức:
thức
Nồng độ các chất hòa
tan
Chất độc hại, chất
Chất dinh dưỡng Có nhiều Gần như không có
1,0
0,25 0,25
0,5
Nói dây thần kinh tủy là dây pha vì:
-Dây thần kinh tủy gồm các bó sợi cảm giác và bó sợi vận động được liên
hệ với tủy sống qua rễ sau( rễ cảm giác) và rễ trước (rễ vận động) 1,0
b
Kích thích rất mạnh lần lượt các chi bằng HCl 1%
- Nếu chi đó không co, các chi còn lại co Chứng tỏ rễ trước chi bên đó bị
đứt Rễ trước các chi còn lại và rễ sau còn
- Nếu chi đó co, các chi còn lại không co Chứng tỏ rễ sau và rễ trước chi
đó còn, rễ trước các chi còn lại bị đứt
- Nếu không có chi nào co Chứng tỏ rễ sau chi đó bị đứt
Giải thích:
- Rễ trước dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương đến cơ quan
phản ứng (các chi)
- Rễ sau dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ cơ quan thụ cảm về trung
ương
1,5
0,25
0,25
7
a Quá trình điều hòa tỉ lệ đường huyết 0,5
b Insulin làm giảm đường huyết khi đường huyết tăng
Glucagôn làm tăng đường huyết khi đường huyết giảm
1,0
c Hooc môn này do tuyến tụy tiết ra
- Tuyến tụy là tuyến pha, có chức năng nội tiết và ngoại tiết:
+ Chức năng ngoại tiết của tuyến tụy là tiết dịch tụy theo ống dẫn đổ vào
tá tràng, giúp cho sự biến đổi thức ăn ở ruột non
Trang 6+ Chức năng nội tiết: Các tế bào đảo tụy có chức năng tiết các hooc môn