Trong đoạn phim về cuộc đổ bộ mặt trăng của tàu Apollo 12 năm 1969, người ta nhìn thấy một đốm sáng lớn hình đĩa ở góc trái khung hình9. Nhiều chấm sáng màu xanh dương xuất hiện bên góc[r]
Trang 110 điều thú vị trong cuộc đổ bộ đầu tiên lên mặt trăng
Vào ngày này cách ây úng 40 n m, tàu v tr Apollo 11 r i a c u th c hi n cu c b m t đ đ ă ũ ụ ờ đị ầ để ự ệ ộ đổ ộ ặ
tr ng u tiên c a con ng i Chuy n bay l ch s y có nhi u i u thú v mà mãi t i ngày nay m i ă đầ ủ ườ ế ị ử ấ ề đ ề ị ớ ớ
c bi t n
Khoang đổ bộ Eagle lao xuống mặt trăng vào ngày 20/7/1969 Ảnh: NASA.
1 Tàu Apollo 11 rời bệ phóng vào ngày 16/7/1969 và tới quỹ đạo mặt trăng vào ngày 20/7 Phi hành gia Michael Collins ở lại khoang điều khiển trên quỹ đạo, còn Neil Armstrong và Buzz Aldrin xuống mặt trăng bằng khoang đổ bộ Eagle Trong lúc hạ độ cao, Armstrong và Aldrin nhận ra rằng họ đang bay về một khu vực đầy đá lớn cách nơi đổ bộ vài km Để khoang đổ bộ không lao vào đá, họ phải điều khiển nó bay chếch
về vị trí khác Nỗ lực ấy khiến Eagle suýt cạn nhiên liệu May mắn thay, đúng lúc động cơ ngừng hoạt động
vì hết nhiên liệu thì Eagle chạm đất
2 Neil Armstrong là ng i u tiên t chân xu ng m t tr ng, còn Buzz Aldrin là ng i u tiên xườ đầ đặ ố ặ ă ườ đầ ả
n c th i trên ó Tuy nhiên, hàng tr m tri u ng i trên kh p th gi i theo dõi cu c b qua ướ ả đ ă ệ ườ ắ ế ớ ộ đổ ộ truy n hình tr c ti p không bi t hành ng c a Aldrin vì b qu n áo du hành có m t ng nh bên ề ự ế ế độ ủ ộ ầ ộ ố ỏ trong ch a n c ti u.để ứ ướ ể
Trang 2Nhà du hành Neil Armstrong rời khoang đổ bộ và thực hiện những bước đi đầu
tiên của con người trên mặt trăng vào ngày 20/7/1969 Ảnh: NASA.
3 Hai phi hành gia gặp khó khăn trong việc cắm được quốc kỳ Mỹ trên mặt trăng vì mặt đất ở đó khá cứng Sau đó họ phải vặn cán cờ nhiều lần để nó găm vào đất Aldrin nhớ lại rằng, khi khoang đổ bộ rời mặt trăng, sức đẩy của động cơ khiến lá cờ đổ gục
4 Armalcolite, loại khoáng chất mà hai phi hành gia tìm thấy trên mặt trăng, được đặt tên bằng cách ghép những chữ cái đầu trong họ của 3 phi hành gia (Neil ARMstrong, Buzz ALdrin và Michael COLlins) Về sau người ta tìm thấy loại khoáng chất này ở nhiều nơi trên trái đất
5 Hai phi hành gia quay tr l i khoang b và c i m s t sau khi r o b c trên m t tr ng H ở ạ đổ ộ ở ũ ắ ả ướ ặ ă ọ
ng i th y m t th mùi mà Armstrong miêu t là “gi ng nh tro t trong lò s i” Aldrin thì cho ử ấ ộ ứ ả ố ư ướ ưở
r ng nó gi ng nh “mùi thu c súng” Th c ra ó là mùi c a b i t bám vào giày.ằ ố ư ố ự đ ủ ụ đấ
Trang 3Phi hành gia Buzz Aldrin trên mặt trăng vào ngày 20/7/1969 Ảnh:
NASA.
6 Sau khi chui vào khoang đổ bộ, Aldrin vô tình làm vỡ nút công tắc để kích hoạt các động cơ Nếu động
cơ không hoạt động, họ sẽ không thể trở về trái đất May mắn thay, họ tìm thấy một chiếc bút bi trong khoang và đã dùng nó để nối dây điện trong công tắc Kể từ thời điểm đó tới nay Aldrin vẫn giữ chiếc bút bi từng cứu nguy cho ông và Armstrong
7 Kho ng 600 tri u ng i trên kh p th gi i theo dõi tr c ti p cu c b c a tàu Apollo 11 lên ả ệ ườ ắ ế ớ ự ế ộ đổ ộ ủ
m t tr ng qua truy n hình ó là ch ng trình truy n hình có s l ng khán gi l n nh t trong ặ ă ề Đ ươ ề ố ượ ả ớ ấ
l ch s nhân lo i K l c ó ch b phá vào n m 1981, khi 750 tri u ng i theo dõi ám c i c a ị ử ạ ỷ ụ đ ỉ ị ă ệ ườ đ ướ ủ hoàng t x Wales và công n ng Diana Spencer.ử ứ ươ
Hai phi hành gia Buzz Aldrin (trái) và Neil Armstrong (phải) tham gia một
Trang 4cuộc thảo luận tại Bảo tàng không quân Mỹ vào ngày 17/7 Ảnh: AP.
8 Sau khi hạ cánh xuống trái đất 3 phi hành gia bị cách ly trong 3 tuần vì giới chức Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) sợ rằng họ có thể mang theo những tác nhân gây bệnh lạ từ mặt trăng
9 Chương trình đổ bộ lên mặt trăng của các tàu Apollo được đầu tư 25,4 tỷ USD, tương đương 150 tỷ USD theo thời giá ngày nay
10 Trước khi tàu Apollo 11 cất cánh, nhiều người đã nghĩ tới tình huống xấu nhất trong chuyến đi của 3 nhà
du hành Một trong những chuyên gia viết bài phát biểu cho Tổng thống Mỹ Richard Nixon đã chuẩn bị bài phát biểu với tựa đề: “Thảm họa mặt trăng” Bài phát biểu bắt đầu bằng câu: “Số phận đã quyết định rằng những người thám hiểm mặt trăng yên nghỉ vĩnh viễn trên đó trong thanh bình” Theo kế hoạch, nếu nỗ lực rời khỏi mặt trăng thất bại, trung tâm điều khiển dưới mặt đất sẽ cắt đứt mọi liên lạc với khoang đổ bộ và phó mặc mạng sống của hai phi hành gia
Vật thể bí ẩn trong cuộc đổ bộ mặt trăng
C quan Hàng không v tr M (NASA) ch a th xác nh các v t th bí n trong nh ng hình ơ ũ ụ ỹ ư ể đị ậ ể ẩ ữ
nh c ghi l i sau 6 l n b lên v tinh c a trái t
Hình thù kỳ lạ trong bức ảnh mà hai phi hành gia chụp trong chuyến đổ bộ đầu tiên lên mặt trăng của tàu Apollo 11 ngày 20/7/1969.
Trang 5Trong đoạn phim về cuộc đổ bộ mặt trăng của tàu Apollo 12 năm 1969, người ta nhìn thấy một đốm sáng lớn hình đĩa ở góc trái khung hình.
Nhiều chấm sáng màu xanh dương xuất hiện bên góc phải bức ảnh chụp chuyến đổ bộ mặt trăng của tàu Apollo 16 năm 1969.
Trang 6Trong cuộc đổ bộ của tàu Apollo 14 năm 1971, người ta nhìn thấy nhiều đốm sáng lớn trong một bức ảnh Chúng là ánh sáng phản chiếu từ tàu Apollo 14, mặt trăng hay nơi nào khác?
Một vật thể hình tròn phát sáng phía trên phi hành gia David Scott trong cuộc đổ bộ mặt trăng của tàu Apollo 15 năm 1971.
Trang 7Một vật thể hình đĩa màu xanh dương xuất hiện ở phía trên bề mặt "chị Hằng" trong cuộc
đổ bộ của tàu Apollo 15 năm 1971 Đây là một đĩa bay hay lỗi tráng phim?
Một vật thể hình đĩa phát sáng xuất hiện ở phía trên đầu phi hành gia Charles Duke khi ông bước trên mặt trăng trong chuyến đổ bộ của tàu Apollo 16 năm 1972.
Trang 8Các phi hành gia trên tàu Apollo 16 chụp được hình ảnh một vật thể lạ khi tàu trên đường tới mặt trăng vào năm 1972 Cho đến nay NASA vẫn chưa xác định được nó là cái gì.
10 lý do nghi người Mỹ chưa từng lên mặt trăng
Nh ng ng i hoài nghi cu c b lên m t tr ng c a tàu Apollo 11 cách ây 40 n m a ra nhi u ữ ườ ộ đổ ộ ặ ă ủ đ ă đư ề
lý l ch ng minh r ng s ki n ó ch x y ra trong m t tr ng quay nào ó D i ây là 10 lý do ẽ để ứ ằ ự ệ đ ỉ ả ộ ườ đ ướ đ
c quan tâm nh t
Hai phi hành gia cắm cờ Mỹ trên mặt trăng ngày 20/7/1969 Ảnh: AP.
1 Khi hai nhà du hành Neil Armstrong và Buzz Aldrin cắm lá cờ Mỹ, nó đã bay phần phật Nhưng trên mặt trăng không có gió Vậy cái gì đã làm cờ bay?
Trang 92 Không có bất kỳ ngôi sao nào xuất hiện trong những bức ảnh và phim về cuộc đổ bộ.
3 Tàu vũ trụ thường tạo ra hố trên các bề mặt khi hạ cánh Thế nhưng người ta không nhìn thấy bất kỳ hố nào trong các bức ảnh
4 Khoang đổ bộ nặng 17 tấn song chẳng để lại dấu vết đáng chú ý nào trên cát, trong khi bước chân của hai nhà du hành lại hiện rõ
5 Mặt trăng không có hơi ẩm, không khí và lực hấp dẫn của nó cũng yếu, nhưng dấu chân của hai nhà du hành tồn tại khá lâu, như thể chúng được tạo ra trên cát ướt
6 Lúc khoang đổ bộ rời khỏi mặt trăng, người ta không nhìn thấy khói bốc ra từ tên lửa đẩy
7 Nếu "tua nhanh" đoạn phim về cuộc đi bộ của các nhà du hành trên mặt trăng vào năm 1969, bạn sẽ cảm tưởng như người ta ghi hình những bước chân ấy trên trái đất rồi giảm tốc độ khung hình
8 Lẽ ra các nhà du hành không thể sống sót sau khi phơi nhiễm với vành đai bức xạ Van Allen - hai vòng tròn đồng tâm gồm các hạt mang điện tích bị từ trường của trái đất giữ lại Vòng tròn bên trong cách mặt đất 1.000km và vòng ngoài kết thúc ở độ cao 25.000km
9 Những viên đá mà hai phi hành gia đem về từ mặt trăng giống hệt đá ở Nam Cực
10 T t c 6 l n b lên m t tr ng c a M u di n ra trong th i gian c m quy n c a t ng ấ ả ầ đổ ộ ặ ă ủ ỹ đề ễ ờ ầ ề ủ ổ
th ng Richard Nixon Sau ó không có b t k v t ng th ng nào tuyên b a ố đ ấ ỳ ị ổ ố ố đư được phi hành gia lên m t tr ng, dù trình khoa h c k thu t phát tri n r t nhanh trong su t 40 n m qua.ặ ă độ ọ ỹ ậ ể ấ ố ă
Nhà du hành Buzz Aldrin trên mặt trăng vào ngày 20/71969 Ảnh: NASA.
Để chấm dứt những lời đồn đoán ngày càng tăng của dư luận, Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) phát hành một cuốn sách dày 30.000 trang để chứng minh rằng cuộc đổ bộ vào năm 1969 thực sự xảy ra
Trong cuốn sách NASA giải thích rằng lá cờ bay vì khi Armstrong và Aldrin cắm cờ, họ phải xoay cán để
nó ngập sâu xuống bề mặt Chính thao tác xoay cán khiến lá cờ bay Do mặt trăng không có bầu khí quyển
Trang 10nên cờ không chịu lực ma sát do cọ xát với không khí Nhờ đó mà nó vẫn tiếp tục lay động sau khi hai nhà
du hành vũ trụ bước tới chỗ khác
V nghi v n th hai, NASA kh ng nh nh ng ngôi sao không xu t hi n trên b u tr i c a m t ề ấ ứ ẳ đị ữ ấ ệ ầ ờ ủ ặ
tr ng vì ánh sáng c a chúng b lu m b i ánh sáng t trái t và b m t sáng r c c a m t tr ng.ă ủ ị ờ ở ừ đấ ề ặ ự ủ ặ ă
Không thấy bất kỳ ngôi sao nào trên bầu trời của mặt trăng Ảnh: NASA.
Mỹ lung lay tham vọng trở lại mặt trăng
M mu n quay tr l i m t tr ng tr c n m 2020 tr c khi a ng i lên sao H a, song k ỹ ố ở ạ ặ ă ướ ă ướ đư ườ ỏ ế
ho ch c a h khó có th tr thành hi n th c do thâm h t ngân sách.ạ ủ ọ ể ở ệ ự ụ
Cả thế giới thán phục trình độ khoa học kỹ thuật của Mỹ khi nước này thành công trong
Trang 11việc đưa người lên mặt trăng vào năm 1969 Ảnh: ancestry.com.
Vào giữa tháng 7/1969 Mỹ đã thành công trong việc đưa tàu Apollo 11 lên mặt trăng Chuyến bay là sự kết hợp giữa những kỳ tích về khám phá trong lịch sử loài người và các thành tựu đáng kinh ngạc về khoa học
và chế tạo máy của Mỹ Cả thế giới từng sửng sốt trước khả năng công nghệ và tham vọng của Mỹ
Nhưng đó là chuyện cách đây 40 năm Giờ đây, một trong những vấn đề gai góc nhất mà Tổng thống Barack Obama phải giải quyết trong những tháng sắp tới chính là tương lai của các chuyến bay có người lái vào vũ trụ, chứ không phải sự ổn định của hãng General Motors, sự minh bạch của hệ thống tài chính phố Wall hay căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên
Nhiều người đang đặt ra câu hỏi: Liệu chính quyền Obama đã sẵn sàng chi ra hàng núi tiền để trở lại mặt trăng trước năm 2020 hay chưa? Liệu khủng hoảng kinh tế có cản trở kế hoạch đó?
Nhà Trắng vừa lập một ủy ban đặc biệt để xem xét lại các lựa chọn của nước Mỹ trong lĩnh vực chinh phục
vũ trụ Động thái ấy mở ra một giai đoạn mà trong đó mối quan tâm của Washington đối với không gian rơi xuống điểm tương đối thấp
Dự án tàu con thoi – bắt đầu từ năm 1981 – sẽ kết thúc vào năm sau Thế nhưng chương trình thay thế mang tên Constellation không thể bắt đầu trước năm 2015 Thực tế đó đẩy Mỹ - luôn được coi là nước đi đầu thế giới trong lĩnh vực chinh phục không gian – ra khỏi cuộc chơi vũ trụ trong 5 năm
Jeff Hanley, quan chức được NASA phân công phụ trách chương trình Constellation, tiết lộ rằng lý do trì hoãn rất đơn giản Việc chế tạo thế hệ tàu vũ trụ mới “ngốn” khá nhiều tiền, trong khi mức độ “bạo chi” trong lĩnh vực không gian của chính quyền Mỹ đang giảm dần theo thời gian
“Vào th i i m cao trào nh t trong d án ch t o tàu Apollo, kinh phí dành cho NASA chi m ờ đ ể ấ ự ế ạ ế kho ng 4% ngân sách liên bang Ngày nay, ch có g n 0,5% ngân sách c a n c M dành cho tham ả ỉ ầ ủ ướ ỹ
v ng a ng i vào v tr ”, Hanley gi i thích.ọ đư ườ ũ ụ ả
Nhân viên an ninh Mỹ tuần tra trên đoạn sông gần Trung tâm vũ trụ Kennedy, bang
Florida Phía xa là tàu con thoi Endeavour nằm trên bệ phóng Ảnh: AP.
Trang 12John Holdren, cố vấn khoa học của Nhà Trắng, khẳng định Tổng thống Obama hiểu được tầm quan trọng của các chuyến bay đưa người vào vũ trụ và ông thực sự muốn đưa người trở lại mặt trăng cũng như nhiều nơi khác ở phía trên quỹ đạo thấp của trái đất
Nhưng vấn đề của ông Obama cũng rất đơn giản Đó là tiền Thâm hụt ngân sách của Mỹ trong năm nay có thể lên tới 12.000 tỷ USD Trong hoàn cảnh ấy, chính quyền Obama đương nhiên có lý do để trì hoãn dự án chế tạo thế hệ tàu vũ trụ mới, trong khi những lợi ích của dự án còn khá mơ hồ
Trong thập niên 60 của thế kỷ trước, Mỹ tự làm suy yếu nền kinh tế của họ bằng cách thực hiện hai dự án lớn nhất và tốn kém nhất trong lịch sử đất nước: chương trình không gian và chiến tranh Việt Nam Những ngày mà nước Mỹ vung tiền không cần đếm giờ chỉ còn là hoài niệm Ngày nay người dân của cường quốc hùng mạnh nhất thế giới tin rằng tiền thuế của họ nên được sử dụng vào tham vọng lên sao Hỏa Một số căn
cứ trên mặt trăng sẽ đóng vai trò là tiền đồn cho tham vọng thám hiểm hành tinh đỏ
Đưa người lên sao Hỏa không phải việc dễ dàng Loài người bắt đầu chinh phục vũ trụ cách đây gần 50 năm Nhưng về sau dư luận càng tỏ ra thờ ơ với những chuyến bay giống nhau, đồng thời sửng sốt với mức
độ tốn kém của chúng Tới tận bây giờ, họ chỉ nhớ vài sự kiện tiêu biểu, như vụ đổ bộ lên mặt trăng, tai nạn của tàu con thoi Challenger và Columbia
Trong vài tháng tới, dân Mỹ sẽ biết liệu tổng thống Obama có tìm ra lý do nào về mặt chiến lược, hệ tư tưởng hay kinh tế để thúc đẩy nỗ lực đưa người lên vũ trụ hay không Điều quan trọng hơn là ông sẽ dám chi bao nhiêu tỷ USD nếu quyết định theo đuổi nỗ lực ấy?
Minh Long (theo BBC)