Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 không xây dựng khái niệm về tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố dẫn đến việc các chủ thể có thẩm quyền gặp phải những khó khăn trong việc t
Trang 1NGUYỄN MINH TUẤN
TIẾP NHẬN, GIẢI QUYẾT TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA THEO LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ
ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2019
Trang 2TIẾP NHẬN, GIẢI QUYẾT TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA THEO LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn Thạc sĩ
Luật học “Tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra theo
Luật tố tụng hình sự Việt Nam” là hoàn toàn trung thực và không trùng lặp với các
đề tài khác trong cùng lĩnh vực Các thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn được ghi rõ nguồn gốc Luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi dưới sự
hướng dẫn khoa học của TS Võ Thị Kim Oanh
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này
Tác giả luận văn
Nguyễn Minh Tuấn
Trang 4MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 TIẾP NHẬN TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA 6
1.1 Quy định của pháp luật về tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra 6
1.2 Thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật về tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra 12
1.2.1 Kết quả đạt được 12
1.2.2 Những hạn chế, vướng mắc 13
1.3 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra 19
1.3.1 Giải pháp hoàn thiện pháp luật 19
1.3.2 Giải pháp khác 25
Kết luận Chương 1 27
CHƯƠNG 2 THẨM QUYỀN VÀ THỜI HẠN GIẢI QUYẾT TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA 28
2.1 Quy định của pháp luật về thẩm quyền và thời hạn giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra 28
2.2 Thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật về thẩm quyền và thời hạn giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra 34
2.2.1 Kết quả đạt được 34
2.2.2 Những hạn chế, vướng mắc 35
2.3 Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về thẩm quyền và thời hạn giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra 41
2.3.1 Hoàn thiện quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về thẩm quyền và thời hạn giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra 41
2.3.2 Một số giải pháp khác 44
Trang 5Kết luận Chương 2 46 KẾT LUẬN 47 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 6PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong đấu tranh phòng chống tội phạm, việc tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm kịp thời phát hiện và xử lý hành vi phạm tội Tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm là hoạt động mở đầu của quá trình tố tụng hình sự Trên cơ sở tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm, Cơ quan
có thẩm quyền xem xét, xác định có dấu hiệu tội phạm hay không để quyết định việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự, đảm bảo không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội Trong phạm vi hoạt động của mình, Cơ quan điều tra không thể có mặt ở mọi lúc, mọi nơi nên không thể tự mình phát hiện tất cả những
vụ việc có dấu hiệu tội phạm đã xảy ra trên thực tế Việc phát hiện và xử lý tội phạm sẽ không thể đạt hiệu quả nếu không có sự hỗ trợ, giúp đỡ của các cá nhân, cơ quan, tổ chức trong việc cung cấp nguồn thông tin về sự việc có dấu hiệu tội phạm
Cơ quan điều tra là một trong các chủ thể có trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết và trả lời kết quả cho những người đã báo tin về tội phạm Xác định vị trí, vai trò quan trọng của việc tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm nói riêng và nguồn thông tin
về tội phạm nói chung, Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới đã chỉ rõ tầm quan trọng của việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị
khởi tố đó là: “Thực hiện tốt công tác tiếp nhận, xử lý tố giác tin báo về tội phạm”
Vì vậy, việc nâng cao chất lượng công tác tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm
có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, đặc biệt
là đối với hoạt động tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra, vì đây là chủ thể có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác này
Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định về việc tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra Những quy định này đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra trên thực tế Trong những năm qua, Cơ quan điều tra đã tiếp nhận, giải quyết các tin báo về tội phạm đầy đủ, nhanh chóng, kịp thời, đúng pháp luật, góp phần đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đảm bảo quyền con người trong tố tụng hình sự Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, các quy định của Bộ luật
tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm vẫn còn một
số hạn chế, bất cập nhất định Những hạn chế, bất cập này sẽ dẫn đến những khó
Trang 7khăn, vướng mắc và vi phạm trong thực tiễn tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra như: Việc phân loại tin báo với tố giác và kiến nghị khởi
tố gặp lúng túng, một số trường hợp tin báo về tội phạm chưa được tiếp nhận, xử lý đầy đủ và kịp thời, vi phạm thời hạn giải quyết tin báo, việc giải quyết tin báo của
Cơ quan điều tra trong một số trường hợp còn chưa đảm bảo chất lượng Điều này
đã làm ảnh hưởng đến hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, dẫn đến tình trạng oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm
Xuất phát từ thực trạng trên, việc nghiên cứu các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận và giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra và thực tiễn áp dụng để đưa ra những giải pháp nâng cao hiệu quả của hoạt
động này là một nhu cầu cấp thiết Vì vậy, tác giả đã chọn vấn đề “Tiếp nhận, giải
quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra theo Luật tố tụng hình sự Việt Nam”
làm đề tài luận văn tốt nghiệp Cao học luật của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong khoa học pháp lý các công trình nghiên cứu về hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra hiện nay rất ít và chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu, cụ thể Tác giả đã tiến hành khảo sát và nhận thấy trong khoa học pháp lý có một số công trình nghiên cứu có liên quan đến hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm như sau:
- Về luận văn:
Trần Thị Thu Thủy (2014), Tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm của lực lượng cảnh sát 113 Công an TP Hồ Chí Minh Luận văn Thạc sĩ Luật Học, Trường Đại học cảnh sát nhân dân
Phùng Quang Tuấn (2014), Tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm của lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an tỉnh Gia Lai, luận văn Thạc sĩ Luật học, trường Đại học cảnh sát nhân dân
Lê Thị Thoa (2017), Nhiệm vụ, quyền hạn tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm của Công an cấp xã theo Luật tố tụng hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh
Nhìn chung các luận văn ở trên chủ yếu nghiên cứu một số vấn đề lý luận, thực tiễn về việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm mang tính đặc thù chuyên biệt của một số cơ quan hoặc nghiên cứu về hoạt động tiếp nhận tố giác, tin báo của
Trang 8Công an xã mà chưa có công trình nào nghiên cứu về hoạt động tiếp nhận, giải
quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra một cách cụ thể và chuyên sâu
- Về bài viết tạp chí:
Vũ Văn Tuấn (2013), Nâng cao hiệu quả công tác tiếp nhận và xử lý tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội, Tạp chí cảnh sát phòng chống tội phạm, Cục cảnh sát phòng chống tội phạm
Phạm Thị Thoa (2015), Nâng cao hiệu quả công tác tiếp nhận và xử lý tố giác, tin báo về tội phạm cướp giật tài sản, Tạp chí Cảnh sát phòng chống tội phạm, cục Cảnh sát phòng chống tội phạm
Nguyễn Huy Thái (2014), Cần sửa đổi, bổ sung một số quy định của Bộ Luật
tố tụng hình sự về giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố; khởi tố
vụ án, Tạp chí Kiểm sát
Trương Văn Chung (2015), Thực tiễn và những khó khăn, vướng mắc trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, Tạp chí Kiểm sát, (10)
Nguyễn Việt Hùng (2017), Quan hệ phối hợp trong công tác tiếp nhận, quản
lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và điều tra, truy tố các
vụ án hình sự, Tạp chí Kiểm sát (8)
Các bài viết tạp chí nêu trên mới chỉ nghiên cứu một hoặc một số khía cạnh liên quan đến việc tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra hoặc kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, chưa có một công trình nào nghiên cứu chuyên sâu, cụ thể về hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra, đặc biệt ở góc độ của luận văn Thạc sĩ ứng dụng Vì vậy, việc nghiên cứu chuyên sâu và toàn diện về việc tiếp nhận, giải quyết tin báo
về tội phạm của Cơ quan điều tra là một khía cạnh nghiên cứu mới
3 Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của luận văn là làm rõ quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra, đồng thời luận văn chỉ ra những vướng mắc, bất cập còn tồn tại trong quy định của
Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 và thực tiễn áp dụng về hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp
Trang 9nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về tiếp nhận, giải quyết tin báo tội phạm của Cơ quan điều tra
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu những quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra và thực tiễn thực hiện công tác này Từ đó, tìm ra những hạn chế, khó khăn, vướng mắc; đồng thời đề ra một số giải pháp nhằm góp phần thực hiện có hiệu quả hơn việc tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra Đề tài không nghiên cứu việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm của các cơ quan có thẩm quyền khác như Cơ quan được giao một số nhiệm vụ điều tra, Viện kiểm sát
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu hoạt động tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam, có so sánh, đối chiếu giữa Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 với Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 Đối với vấn đề giải quyết tin báo về tội phạm, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu hai nội dung là thẩm quyền và thời hạn giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra Thực tiễn của đề tài nghiên cứu được khảo sát, đánh giá qua số liệu 03 tỉnh Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau từ năm 2014 đến năm 2018
5 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả vận dụng tư tưởng của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử làm thế giới quan, phương pháp luận và quan điểm của Đảng và Nhà nước về cải cách tư pháp, bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự Ngoài ra, các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh được sử dụng để nghiên cứu vấn đề pháp lý liên quan đến tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra; phương pháp thống kê, phương pháp nghiên cứu vụ án điển hình được sử dụng
để nghiên cứu thực tiễn công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra
6 Ý nghĩa khoa học và giá trị ứng dụng của đề tài
Trong nội dung nghiên cứu, đề tài sẽ làm rõ những vướng mắc, hạn chế còn tồn tại trong quy định của pháp luật về tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của
Trang 10Cơ quan điều tra và thực tiễn áp dụng Trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động này trên thực tế Vì vậy, đề tài có thể được tham khảo trong hoạt động lập pháp nhằm góp phần vào việc hoàn thiện quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra cũng như nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của pháp luật trong
thực tiễn
Bên cạnh đó, sau khi hoàn thành đề tài cũng sẽ cung cấp cho khoa học pháp
lý các nội dung về hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra Đề tài cũng sẽ cung cấp thông tin để làm tài liệu tham khảo cho giảng viên,
học viên, sinh viên và những người khác có quan tâm đến hoạt động này
7 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm hai chương:
Chương 1 Tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra
Chương 2 Thẩm quyền và thời hạn giải quyết tin báo về tội phạm của Cơ
quan điều tra
Trang 11CHƯƠNG 1 TIẾP NHẬN TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA
1.1 Quy định của pháp luật về tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra
Khái niệm tin báo về tội phạm
Tin báo về tội phạm là một trong những cơ sở để khởi tố vụ án hình sự Cơ
sở khởi tố vụ án hình sự là những nguồn thông tin mà dựa vào đó các cơ quan có thẩm quyền khởi tố xác định dấu hiệu tội phạm1 để ra quyết định khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự Theo quy định tại Điều 143 Bộ luật tố tụng hình
sự năm 2015 thì Cơ quan có thẩm quyền chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm Việc xác định có hay không có dấu hiệu tội phạm để ra quyết định khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án dựa trên những căn cứ: Tố giác của cá nhân; tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân; tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng; kiến nghị khởi tố của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền; cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm; người phạm tội
tự thú Như vậy, tin báo về tội phạm là một trong những nguồn thông tin về tội phạm do Bộ luật tố tụng hình sự quy định Theo quy định của Bộ luật tố tụng hình
sự năm 2015 mỗi nguồn tin về tội phạm2 sẽ được tiếp nhận và giải quyết bởi các chủ thể khác nhau, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng Việc phân biệt trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết các nguồn tin về tội phạm của các chủ thể có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả của hoạt động này Khi phân loại, xử lý các nguồn thông tin về tội phạm, ngoài việc phải xác định nội dung các nguồn thông tin đó có dấu hiệu của tội phạm hay không thì còn cần phải xác định hình thức của nó thuộc loại nguồn tin nào để có phương pháp xác minh, kiểm tra và kiểm sát một cách hiệu quả3 Bên cạnh đó, việc xác định chính xác nguồn tin về tội phạm (đó là tin báo về tội phạm hay tố giác hay kiến nghị khởi tố) cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định chính xác tư cách tham gia tố tụng của các chủ thể liên quan cũng như đảm bảo quyền và lợi ích hợp
1
Trường Đại học Luật Hà Nội (2010), Giáo trình Luật Tố tụng hình sự, Nxb Công an nhân dân, tr 241
2
Điểm d khoản 1 Điều 4 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định: Nguồn tin về tội phạm gồm tố giác, tin
báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố của cơ quan, tổ chức, cá nhân, lời khai của người phạm tội tự thú và thông tin về tội phạm do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện
3
Lê Ra, cần thống nhất nhận thức về các khái niệm tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và các nguồn thông tin về tội phạm, nguồn: http://tks.edu.vn/thong-tin-khoa-hoc/chi-tiet/79/270 , cập nhật 20/8/2018
Trang 12pháp cho họ trong quá trình giải quyết vụ án Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 không xây dựng khái niệm về tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố dẫn đến việc các chủ thể có thẩm quyền gặp phải những khó khăn trong việc tiếp nhận, phân loại và giải quyết các nguồn tin về tội phạm Để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm, Bộ luật tố tụng hình sự năm
2015 đã đưa ra khái niệm niệm tin báo về tội phạm tại Điều 144 để phân biệt với tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố như sau:
Tin báo về tội phạm là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan,
tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng
Tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền
Kiến nghị khởi tố là việc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền kiến nghị bằng văn bản và gửi kèm theo chứng cứ, tài liệu liên quan cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền xem xét, xử lý vụ việc có dấu hiệu tội phạm
Như vậy, chủ thể của tin báo về tội phạm là cơ quan, tổ chức, cá nhân còn chủ thể của tố giác về tội phạm thì chỉ có thể là cá nhân, còn chủ thể của kiến nghị khởi tố là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền Mặc dù, Bộ luật tố tụng hình sự năm
2015 đã đưa ra khái niệm để phân biệt giữa các nguồn thông tin trên nhưng tác giả nhận thấy nếu chủ thể đã cung cấp thông tin về tội phạm là cá nhân thì rất khó để phân biệt thông tin đó là tố giác hay là tin báo vì không thể xác định được sự khác
nhau giữa“hành vi có dấu hiệu tội phạm”của tố giác về tội phạm với “thông tin về
vụ việc có dấu hiệu tội phạm” của tin báo về tội phạm Theo quy định trên thì tin
báo về tội phạm có thể là tin báo do cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi đến cho Cơ quan điều tra hoặc tin báo có thể được phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng
mà Cơ quan điều tra phải ghi nhận và tiến hành kiểm tra, xác minh để xác định có
hay không có dấu hiệu tội phạm
Khái niệm về tiếp nhận tin báo về tội phạm
Về phương diện khoa học thì tiếp nhận tin báo về tội phạm chính là việc cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự tiếp nhận thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng
Trang 13Đặc điểm của việc tiếp nhận tin báo về tội phạm
Tin báo về tội phạm là cơ sở pháp luật khởi tố vụ án hình sự Do đó tin báo
về tội phạm phải thỏa mãn những điều kiện nhất định và phải được thể hiện bằng những hình thức do pháp luật quy định
Chủ thể tiếp nhận tin báo về tội phạm chỉ có thể là những cơ quan theo luật định, như Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra,… Chủ thể của tin báo về tội phạm có những quyền và nghĩa vụ pháp lý theo quy định của pháp luật Đối tượng mà tin báo phản ánh là những vụ việc có dấu hiệu tội phạm
Quá trình tiếp nhận tin báo về tội phạm được tiến hành theo trình tự, thủ tục quy định của pháp luật tố tụng hình sự Trong quá trình tiếp nhận tin báo về tội phạm, các cơ quan theo luật định chỉ được áp dụng những biện pháp phù hợp với pháp luật để kiểm tra, xác minh về nguồn tin và phải bảo vệ quyền và nghĩa vụ của chủ thể tin báo
Tin báo về tội phạm sau khi tiếp nhận và kiểm tra theo trình tự tố tụng hình
sự thì phải có quyết định giải quyết theo quy định pháp luật
Do đó, tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra là hoạt động được tiến hành theo trình tự tố tụng hình sự nhằm ghi nhận, kiểm tra tin báo về tội phạm
và những vụ việc có dấu hiệu hình sự do cá nhân, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội chuyển đến hoặc được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng Trên cơ sở
đó, cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án hình sự để tiếp tục điều tra, truy tố, xét xử hoặc không khởi tố vụ án hình sự
Ý nghĩa của việc tiếp nhận tin báo về tội phạm
Tiếp nhận tin báo về tội phạm có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm Việc tiếp nhận đầy đủ, kịp thời tin báo về tội phạm đảm bảo không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội Bởi vì nếu thông tin
về vụ việc có dấu hiệu tội phạm được các cá nhân, cơ quan, tổ chức thông báo đến
Cơ quan điều tra nhưng cơ quan này không tiếp nhận sẽ dẫn đến bỏ lọt tội phạm hoặc tiếp nhận nhưng không đầy đủ, kịp thời sẽ dẫn đến việc tiến hành các hoạt động tố tụng để xác minh, kiểm tra tin báo về tội phạm gặp nhiều khó khăn, điều này sẽ ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan của vụ án, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các chủ thể tham gia tố tụng Để tiếp nhận tin báo về tội phạm
Trang 14thuận lợi, các cơ quan dù không có thẩm quyền khởi tố vụ án vẫn phải tiếp nhận tin tức về tội phạm sau đó chuyển cho cơ quan có thẩm quyền4 Với ý nghĩa quan trọng của hoạt động tiếp nhận tin báo về tội phạm, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã
có những quy định cụ thể về hoạt động tiếp nhận tin báo về tội phạm của các cơ quan có thẩm quyền trong đó có Cơ quan điều tra như sau:
Quy định về thẩm quyền tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra
Theo quy định của Luật tổ chức Cơ quan điều tra hình sự năm 2015, Cơ quan điều tra được tổ chức theo ba hệ thống là: Cơ quan điều tra của Công an nhân dân,
Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân và Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao Theo quy định tại Điều 145 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì
Cơ quan điều tra là một trong số các chủ thể có thẩm quyền tiếp nhận nguồn tin về tội phạm trong đó có tin báo về tội phạm Tiếp nhận tin báo về tội phạm là hoạt động tố tụng mang tính quyền lực Nhà nước, được thực hiện bởi các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân, cơ quan, tổ chức báo tin về tội phạm thì Bộ luật tố tụng hình sự quy định nhiều chủ thể khác nhau có trách nhiệm tiếp nhận tin báo về tội phạm Cơ quan điều tra là một cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền tiến hành các hoạt động tố tụng để giải quyết
vụ án hình sự Vì vậy, Bộ luật tố tụng hình sự quy định trách nhiệm tiếp nhận tin báo về tội phạm cho Cơ quan điều tra là hoàn toàn hợp lý
Quy định về thủ tục tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra
Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 chưa có điều luật riêng quy định về thủ tục tiếp nhận các nguồn tin về tội phạm nói chung và tin báo về tội phạm nói riêng Tại Điều 103 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 quy định về giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố nhưng trong nội dung của điều luật này cũng điều chỉnh hoạt động tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố Như vậy, việc tiếp nhận tin báo về tội phạm được quy định rất chung chung trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 Tại Thông tư liên tịch số
06/2013/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC ngày 02/8/2013 của
Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, hướng dẫn thi hành quy định của Bộ luật tố
4
Trường Đại học Luật Tp Hồ Chí Minh, (2012), Giáo trình Luật Tố tụng hình sự, NXb Hồng Đức, tr 349
Trang 15tụng hình sự về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi
tố thì thủ tục tiếp nhận tin báo về tội phạm đã được hướng dẫn như sau: Sau khi
tiếp nhận tin báo về tội phạm, các cơ quan có thẩm quyền trong đó có Cơ quan điều tra phải phân loại tin báo để giải quyết Cơ quan điều tra sau khi tiếp nhận tin báo về tội phạm thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan mình phải tiến hành kiểm tra, xác minh Đối với những tin báo về tội phạm không thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan mình thì ngay sau khi tiếp nhận phải chuyển tin báo đó kèm theo các tài liệu có liên quan đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền giải quyết
Tiếp nhận tin báo về tội phạm là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong tố tụng hình sự nhưng Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 chưa có quy định chi tiết, cụ thể về thủ tục tiếp nhận tin báo về tội phạm
Để khắc phục thiếu sót trên, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định trình tự, thủ tục tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra nói riêng và các
cơ quan có thẩm quyền nói chung tại Điều 146 như sau: Khi cơ quan, tổ chức, cá
nhân trực tiếp báo tin về tội phạm thì Cơ quan điều tra phải tiến hành lập biên bản tiếp nhận và ghi vào sổ tiếp nhận (có thể ghi âm, ghi hình việc tiếp nhận); nếu tin báo về tội phạm được gửi qua dịch vụ bưu chính, điện thoại hoặc qua phương tiện thông tin khác thì ghi vào sổ tiếp nhận
Như vậy, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân, cơ quan, tổ chức báo tin
về tội phạm Bộ luật tố tụng hình sự quy định hình thức báo tin về tội phạm rất đa dạng có thể báo trực tiếp nhưng cũng có thể qua các hình thức khác như bưu điện, điện thoại, các phương tiện thông tin khác Cơ quan điều tra nói riêng và các cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận tin báo về tội phạm nói chung có trách nhiệm tổ chức trực ban hình sự 24/24 giờ để tiếp nhận đầy đủ mọi tin báo về tội phạm, không được
từ chối tiếp nhận tin báo về tội phạm Địa điểm tiếp nhận phải đặt ở nơi thuận tiện,
có biển ghi tên cơ quan và thông báo rộng rãi để mọi người biết
Sau khi tiếp nhận tin báo về tội phạm, Cơ quan điều tra phải tiến hành phân loại trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi tiếp nhận Trường hợp tin báo về tội phạm thuộc thẩm quyền thì giải quyết theo quy định của pháp luật Nếu có căn cứ xác định tin báo về tội phạm không thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan mình thì chuyển ngay tin báo về tội phạm đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền giải quyết trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi có căn cứ xác định Trong trường hợp không thể chuyển ngay thì phải thông báo bằng các hình thức liên lạc nhanh nhất
Trang 16cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền biết5
Tiêu chí để phân loại tin báo về tội phạm
là tin báo đó có thuộc thẩm quyền giải quyết của Cơ quan điều tra hay không, thời hạn để phân loại tin báo về tội phạm tối đa không quá 24 giờ kể từ khi Cơ quan điều tra tiếp nhận tin báo Nếu xác định được tin báo về tội phạm không thuộc thẩm quyền giải quyết của mình thì phải chuyển đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền Như vậy, trong trường hợp này đòi hỏi nội dung tin báo về tội phạm phải tương đối
rõ ràng để Cơ quan điều tra có thể xác định được vụ án có thuộc thẩm quyền giải quyết của mình hay không, nếu không thuộc thẩm quyền của mình thì phải chuyển đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền Bên cạnh đó, cán bộ tiếp nhận tin báo về tội phạm phải có trình độ, kiến thức chuyên môn chuyên sâu để đảm bảo phân loại chính xác tin báo về tội phạm
Sau khi tiếp nhận tin báo về tội phạm, trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày tiếp nhận tin báo về tội phạm Cơ quan điều tra có trách nhiệm thông báo bằng văn bản
về việc tiếp nhận đó cho Viện kiểm sát cùng cấp6 Việc thông báo này có ý nghĩa quan trọng nhằm đảm bảo cho Viện kiểm sát có thể kiểm sát hoạt động tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra, đảm bảo việc tiếp nhận được thực hiện đầy
đủ và tuân thủ quy định của Bộ luật tố tụng hình sự
Đối với tin báo về tội phạm được nêu trên các phương tiện thông tin đại chúng đã xác định được dấu hiệu tội phạm thuộc thẩm quyền điều tra của cơ quan, đơn vị nào thì cơ quan, đơn vị đó ghi nhận và giải quyết Trường hợp chưa xác định được nơi xảy ra sự việc hoặc liên quan đến nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương mà tin báo về tội phạm phản ánh thì Cơ quan điều tra Công an cấp huyện nơi
có trụ sở chính của phương tiện thông tin đại chúng (nơi có địa chỉ rõ ràng) có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý ban đầu7
Việc tiếp nhận tin báo về tội phạm phải tuân theo quy định của pháp luật Khi tiếp nhận tin báo về tội phạm Cơ quan điều tra phải giải quyết các yêu cầu, đề nghị của người đã báo tin về tội phạm như: Yêu cầu giữ bí mật nội dung tin báo về tội phạm, yêu cầu Cơ quan điều tra áp dụng các biện pháp bảo vệ tính mạng, sức
Trang 17khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp của họ, cũng như người thân thích của họ Trường hợp không chấp nhận yêu cầu, đề nghị thì Cơ quan điều tra phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do Trường hợp không đồng ý với kết quả giải quyết của Cơ quan điều tra thì người báo tin về tội phạm có quyền khiếu nại Việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại được thực hiện theo quy định tại Chương XXXIII của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015
1.2 Thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật về tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra
1.2.1 Kết quả đạt được
Trong thời gian từ năm 2014 đến tháng 6/2018, việc áp dụng quy định của pháp luật tố tụng hình sự về tiếp nhận tin báo của Cơ quan điều tra trên địa bàn 03 tỉnh là Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau đã đạt được những kết quả tích cực nhưng bên cạnh đó vẫn còn những khó khăn, vướng mắc làm ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động này, ảnh hưởng đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm8, cụ thể:
Số lượng tin báo về tội phạm được Cơ quan điều tra ở 03 tỉnh Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau thụ lý trong thời gian từ năm 2014 đến năm 2018 được thể hiện qua bảng số liệu sau9:
Tên đơn vị Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017 Năm 2018
Trang 18Nhìn chung, Cơ quan điều tra đã thực hiện tốt công tác tiếp nhận và thụ lý tin báo về tội phạm nói riêng và nguồn thông tin về tội phạm nói chung Công tác tiếp nhận và thụ lý được thực hiện nhanh chóng, kịp thời Các tin báo về tội phạm đều được xác minh, làm rõ để khởi tố hoặc chuyển xử lý đúng theo quy định của pháp luật, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương
Chất lượng hoạt động thụ lý, phân loại xử lý tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra đã được nâng lên Một số kết quả phân loại xử lý tin báo tốt, một số nơi 100% quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự của Cơ quan điều tra là
có căn cứ, không bị Viện kiểm sát hủy bỏ
Cơ quan điều tra tiếp nhận tin báo và vào sổ theo dõi đầy đủ, trên cơ sở nội dung tin báo về tội phạm để phân loại, xử lý theo thẩm quyền giải quyết Một số tin báo về tội phạm được Cơ quan điều tra tiến hành xác minh ban đầu để xác định thẩm quyền, sau đó mới quyết định phân công Điều tra viên thụ lý giải quyết Phần lớn tin báo về tội phạm sau khi tiếp nhận đều có quyết định phân công Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra, Điều tra viên để tiến hành kiểm tra, xác minh tin báo Cơ quan điều tra đều có phân công một Phó Thủ trưởng phụ trách theo dõi, kiểm tra việc tiếp nhận tin báo về tội phạm Các Cơ quan điều tra đều đảm bảo việc phân công trực 24/24 tại phòng trực ban - tiếp công dân để tiếp nhận đầy đủ các tin báo
về tội phạm Công tác phối hợp giữa Cơ quan điều tra với Viện kiểm sát trong việc tiếp nhận tin báo về tội phạm được thực hiện thường xuyên, đúng theo quy định của
Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003
1.2.2 Những hạn chế, vướng mắc
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, thì việc tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra ở các địa phương cũng còn một số hạn chế, vướng mắc nhất định Những hạn chế, vi phạm trong hoạt động tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra thường gặp thực tiễn là:
Một số trường hợp Cơ quan điều tra không thụ lý đầy đủ tin báo về tội phạm, còn để ngoài sổ thụ lý những tin báo về tội phạm không rõ đối tượng gây án, nhất là các hành vi trộm cắp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tham nhũng,… Việc phân loại nguồn tin về tội phạm vẫn còn nhầm lẫn giữa tố giác với tin báo, nhầm lẫn giữa nguồn tin về tội phạm với các hành vi vi phạm pháp luật hành chính, dân sự, lao động, hôn nhân gia đình,… dẫn đến việc tiếp nhận và thụ lý tin báo không đầy đủ, kịp thời và
Trang 19thống kê số liệu để báo cáo không chính xác10 Nguyên nhân cơ bản dẫn đến những khó khăn trong việc tiếp nhận và phân loại nguồn tin về tội phạm, dẫn đến thụ lý không chính xác là do Bộ luật tố tụng hình sự 2003 không quy định chặt chẽ và đầy đủ về thủ tục tiếp nhận và thụ lý tin báo về tội phạm Theo quy định của luật hiện nay khi cá nhân, cơ quan tổ chức đến báo tin về tội phạm thì Cơ quan điều tra có trách nhiệm phải tiếp nhận tin báo (đồng thời là thụ lý) đầy đủ mà không quy định thời gian hợp lý để
Cơ quan điều tra kiểm tra, xác minh phân loại nguồn tin Đây là nguyên nhân chính làm cho Cơ quan điều tra sau khi tiếp nhận tin báo về tội phạm nói riêng và nguồn tin
về tội phạm nói chung phải ra quyết định không khởi tố vụ án, chuyển hướng xử lý khác chiếm tỷ lệ khá cao trong tổng số tin báo đã tiếp nhận gây tốn kém thời gian, công sức, tiền bạc Ví dụ: Theo thống kê từ năm 2014 - 2016 Cơ quan điều tra Công an tỉnh Sóc Trăng thụ lý, giải quyết 2.047 nguồn tin trong đó ra quyết định không khởi tố vụ án
689 nguồn tin chiếm tỷ lệ 33,65 % số tin đã giải quyết11
Một số trường hợp Cơ quan điều tra vi phạm việc tiếp nhận tin báo của cá nhân, cơ quan, tổ chức, cụ thể khi cá nhân, cơ quan tổ chức đến báo tin nhưng Cơ quan điều tra không lập biên bản tiếp nhận và vào sổ thụ lý theo quy định của pháp luật Một số trường hợp Cơ quan điều tra không lập hồ sơ hoặc lập hồ sơ không kịp thời đầy đủ đối với các tin báo về tội phạm đã được tiếp nhận mà chỉ quản lý trên sổ thụ lý dẫn đến việc tổ chức xác minh bị kéo dài, quá thời hạn luật định12
Điển hình như vụ “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, xảy ra tháng 6 năm 2015
trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu, do Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu (PC45) khởi tố vụ án hình sự số: 15/QĐ-PC45 ngày 26 tháng 4 năm 201813: Vào tháng 3/2015, Đặng Chí Tâm có hành vi chiếm đoạt tài sản của ông Đỗ Văn Đá bằng thủ đoạn giả danh nhân viên Công ty xổ số kiến thiết miền Bắc mời đánh số lô
đề và góp vốn làm ăn Tổng cộng ông Đá đã chuyển tiền cho Đặng Văn Em 04 lần với số tiền là 264.500.000 đồng Ngày 22/3/2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công
an tỉnh Bạc Liêu (PC45) tiếp nhận tố giác về tội phạm của ông Đỗ Văn Đá Sau khi
Trang 20tiếp nhận tố giác về tội phạm, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu không ra quyết định phân công Điều tra viên, cán bộ điều tra thụ lý, giải quyết và cũng không thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát về việc tiếp nhận tố giác của ông Đỗ Văn Đá Đến ngày 26/4/2018 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự đối với vụ việc nêu trên là vi phạm khoản
5 Điều 146 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015; khoản 1 Điều 9 Thông tư liên tịch số: 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSTC ngày 29/12/2017 của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn,
Viện kiểm sát nhân dân tối cao “Quy định việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm
quyền trong việc thực hiện một số quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015
về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố”
Hiện nay, lãnh đạo Cơ quan điều tra ở các địa phương trên tuy vẫn thường xuyên quan tâm đến việc tiếp nhận, phân loại nguồn tin về tội phạm nhưng việc tiếp nhận tin báo về tội phạm vẫn chưa tập trung về một đầu mối, do đó còn để một số tin báo về tội phạm nói riêng và nguồn tin về tội phạm nói chung không được thể hiện trong sổ quản lý làm cho công tác phối hợp với Viện kiểm sát trong việc phân loại và giải quyết gặp nhiều khó khăn14
Một số trường hợp việc phân công Điều tra viên tiếp nhận tin báo về tội phạm của lãnh đạo Cơ quan điều tra còn trễ hạn so với quy định của pháp luật
Điển hình như vụ Ngô Thị Thến sinh năm 1978 ngụ tỉnh Sóc Trăng, Cơ quan điều tra thụ lý tin báo ngày 11/11/2014 đến ngày 18/11/2015 mới tiến hành phân công Điều tra viên để giải quyết tin báo; vụ Cao Phước Lộc sinh năm 1965, Cơ quan điều tra tiếp nhận tin báo ngày 23/5/2015 đến ngày 28/5/2015 mới phân công Điều tra viên để giải quyết tin báo; vụ Nguyễn Văn Thành sinh năm 1974 ngụ thành phố Sóc Trăng chết chưa rõ nguyên nhân tiếp nhận ngày 27/7/2016 đến ngày 04/5/2016 mới phân công Điều tra viên; vụ Trà Văn Quân sinh năm 1969 ngụ huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng chết chưa rõ nguyên nhân, tiếp nhận tin báo ngày 13/4/2016 đến ngày 26/4/2016 mới phân công Điều tra viên15…
14
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sóc Trăng (2014), Kết luận kiểm sát trực tiếp đối với Cơ quan điều tra Công
an tỉnh Sóc Trăng trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và giải quyết kiếu nại, tố cáo
về tư pháp, tr 5
15
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sóc Trăng (2015, 2016), Kết luận kiểm sát trực tiếp đối với Cơ quan điều tra Công an tỉnh Sóc Trăng trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và giải quyết kiếu nại, tố cáo về tư pháp
Trang 21Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định về hoạt động tiếp nhận tin báo
về tội phạm của Cơ quan điều tra tương đối đầy đủ và hoàn thiện Những quy định này đã khắc phục được những hạn chế, bất cập trong Bộ luật tố tụng hình sự năm
2003, đồng thời tạo ra cơ sở pháp lý chặt chẽ cho hoạt động tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra trên thực tế, đảm bảo việc tiếp nhận đầy đủ, kịp thời mọi tin báo về tội phạm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân Tuy nhiên, tác giả cho rằng quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận tin báo về tội phạm của
Cơ quan điều tra vẫn còn một số hạn chế, bất cập như sau:
Thứ nhất, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 tuy đã đưa ra khái niệm về các
nguồn tin về tội phạm, trong đó có tin báo về tội phạm Tuy nhiên, nội hàm của các khái niệm này chưa rõ ràng, cụ thể để phân biệt giữa tố giác về tội phạm với tin báo
về tội phạm trong trường hợp cá nhân là người cung cấp thông tin về tội phạm đến
cơ quan có thẩm quyền nói chung và Cơ quan điều tra nói riêng Vì vậy, cần phải xây dựng khái niệm hoàn thiện về các loại nguồn tin báo về tội phạm sẽ giúp cho việc tiếp nhận và giải quyết hiệu quả các loại nguồn tin này, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các chủ thể tham gia tố tụng
Thứ hai, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 chưa có quy định rõ ràng về việc
tiếp nhận tin báo về tội phạm với việc thụ lý tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra Tác giả cho rằng việc tiếp nhận và thụ lý tin báo về tội phạm là hai hoạt động hoàn toàn khác nhau Đối với các giai đoạn truy tố và xét xử Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định rất rõ về thủ tục tiếp nhận và thụ lý hồ sơ vụ án của Viện kiểm sát và Tòa án Tuy nhiên, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 chưa quy định hoàn chỉnh về việc tiếp nhận và việc thụ lý tin báo về tội phạm Bởi vì, khi có một tin báo được gửi đến cho Cơ quan điều tra thì cơ quan này phải tiếp nhận và tiến hành việc kiểm tra, xác minh ban đầu đối với tin báo của cá nhân, cơ quan, tổ chức xem có phải là tin báo về tội phạm hay không để thụ lý hoặc không thụ lý giải quyết Trên thực tế với trình độ nhận thức và hiểu biết pháp luật của người dân còn hạn chế nên việc họ báo tin về các vụ việc xảy ra trong đời sống xã hội đến cơ quan
có thẩm quyền rất phong phú, đa dạng về mặt nội dung, đủ mức độ, cấp độ, đủ các lĩnh vực khác nhau và có thể cá nhân, cơ quan, tổ chức cho rằng vụ việc họ biết được là tội phạm nên họ trình báo với tính chất là tin báo về tội phạm đến Cơ quan điều tra Quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 hiện nay dẫn đến việc Cơ quan điều tra sẽ phải tiếp nhận mọi tin báo được chuyển đến mà không có thời gian
Trang 22hợp lý để kiểm tra, xác minh xem đó có phải tin báo về tội phạm hay không Đồng thời, quy định việc tiếp nhận tin báo cũng chính là thụ lý tin báo về tội phạm Tác giả cho rằng quy định như vậy là chưa hợp lý, Cơ quan điều tra sau khi tiếp nhận tin báo cần có một khoảng thời gian hợp lý để kiểm tra, xác minh nguồn tin để xác định
có phải tin báo về tội phạm hay không để quyết định thụ lý hoặc không thụ lý Vì vậy, đây là một vấn đề cần phải quy định chặt chẽ trong Bộ luật tố tụng hình sự
Thứ ba, tại Điều 145 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định trách nhiệm
tiếp nhận và thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm về kiến nghị khởi tố nhưng trong nội dung của điều luật này có cả nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố Việc xây dựng nguyên tắc định hướng cho hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm nói riêng và nguồn tin về tội phạm nói chung có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng cho các chủ thể có thẩm quyền trong hoạt động này và là cơ sở để xây dựng, áp dụng thống nhất các quy định điều chỉnh về hoạt động đó Tại Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC, quy định việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong việc thực hiện một số quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đã xây dựng nguyên tắc chi phối hoạt động này Tuy nhiên, theo tác giả vấn đề này có ý nghĩa quan trọng nên phải xây dựng trong Bộ luật tố tụng hình sự Việc quy định nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm trong Điều 145 Bộ luật tố tụng hình sự với tên gọi là trách nhiệm tiếp nhận và thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm về kiến nghị khởi tố là chưa chính xác về kỹ thuật lập pháp Mặt khác một số nội dung trong Điều 4 Thông tư 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC về nguyên tắc tiếp nhận và giải quyết nguồn tin về tội phạm là chưa phù hợp vì một số nội dung được quy định trong nguyên tắc đã thuộc nội hàm của nguyên tắc cơ bản nên không cần tách ra để xây dựng thành nguyên tắc riêng nữa Vì vậy, tác giả cho rằng cần phải xây dựng một điều luật riêng quy định đầy đủ và toàn diện về nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm trong Bộ luật tố tụng hình sự, đảm bảo sự hoàn thiện trong quy định của luật
Thứ tư, tại khoản 5 Điều 146 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định
“trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị
khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có trách nhiệm thông báo bằng văn bản về việc tiếp nhận đó cho Viện kiểm
Trang 23sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền nhưng điều luật này lại chưa có quy định trách nhiệm thông báo việc tiếp nhận tin báo về tội phạm bằng văn bản cho cơ quan, tổ chức, cá nhân đã báo tin về tội phạm biết” Điều này sẽ ảnh hưởng đến
quyền và lợi ích hợp pháp của người đã báo tin về tội phạm Với tư cách là người đã báo tin về tội phạm họ phải được nhận thông báo chính thức bằng văn bản của Cơ quan điều tra nói riêng và cơ quan có thẩm quyền nói chung về việc đã tiếp nhận tin báo của họ Việc cá nhân, cơ quan, tổ chức đã báo tin về tội phạm biết được cơ quan
có thẩm quyền đã tiếp nhận tin báo về tội phạm của mình hay chưa, tiếp nhận có đúng và đầy đủ hay không sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho họ trong việc tham gia vào các hoạt động tố tụng cũng như thực hiện quyền khiếu nại quyết định, hành vi của
cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong việc tiếp nhận tin báo về tội phạm16
Mặc dù tại khoản 1 Điều 14 Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC, quy định việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong việc thực hiện một số quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đã bổ sung vấn đề này nhưng tác giả cho rằng đây chỉ là giải pháp mang tính tạm thời còn về lâu dài thì vấn đề này cần được quy định rõ trong luật
Thứ năm, đối với tin báo về tội phạm được nêu trên các phương tiện thông
tin đại chúng có tính chất khác biệt so với tin báo về tội phạm do các cá nhân, cơ quan, tổ chức cung cấp cho Cơ quan điều tra Sự khác biệt này ở chỗ những tin báo này được Cơ quan điều tra chủ động xem xét, tiếp nhận Với sự đa dạng, phong phú của các phương tiện thông tin đại chúng hiện nay thì việc bỏ lọt các tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra là rất cao Tác giả cho rằng Bộ luật tố tụng hình sự không có quy định riêng về trình tự, thủ tục và cách thức tiếp nhận tin báo về tội phạm được nêu trên các phương tiện thông tin đại chúng của Cơ quan điều tra là chưa hợp lý Mặc dù, khoản 7 Điều 8 Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC, quy định việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong việc thực hiện một số quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015
về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố quy định việc tiếp nhận tin báo này như sau: Đối với tin báo về tội phạm được nêu trên các phương tiện thông tin đại chúng đã xác định được dấu hiệu tội phạm thuộc thẩm quyền điều tra của cơ quan, đơn vị nào thì cơ quan, đơn vị đó ghi nhận và giải
16
Điểm c khoản 1 Điều 56 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015
Trang 24quyết Trường hợp chưa xác định được nơi xảy ra sự việc hoặc liên quan đến nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương mà tin báo về tội phạm phản ánh thì Cơ quan điều tra Công an cấp huyện nơi có trụ sở chính của phương tiện thông tin đại chúng (nơi có địa chỉ rõ ràng) có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý ban đầu Tác giả cho rằng quy định này rất chung chung và không tránh khỏi những cách hiểu khác nhau và dẫn đến bỏ lọt tội phạm Bộ luật tố tụng hình sự chưa có quy định về trách nhiệm của Cơ quan có thẩm quyền nói chung và Cơ quan điều tra nói riêng trong việc tổ chức tiếp nhận đầy đủ tin báo về tội phạm được nêu trên các phương tiện thông tin đại chúng, cũng như chưa có quy định về trình tự, thủ tục, cách thức cụ thể để tiếp nhận và xử lý ban đầu đối với nguồn tin này
Bên cạnh nguyên nhân từ sự chưa hoàn thiện trong quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về tiếp nhận tin báo về tội phạm thì những vi phạm, thiếu sót trong thực tiễn áp dụng còn xuất phát từ ý thức trách nhiệm của Điều tra viên, cán bộ điều tra còn chưa cao Trình độ năng lực của một số cán bộ còn hạn chế, thiếu kỹ năng, kinh nghiệm trong hoạt động tiếp nhận tin báo Một số lãnh đạo Cơ quan điều tra còn xem nhẹ công tác tiếp nhận, chỉ đạo, giám sát, phân công còn hạn chế
1.3 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra
1.3.1 Giải pháp hoàn thiện pháp luật
Trên cơ sở phân tích những hạn chế, bất cập trong quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan điều tra cũng như thực tiễn áp dụng, tác giả đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiếp nhận tin báo về tội phạm của Cơ quan cảnh sát điều tra như sau:
Hoàn thiện khái niệm về tố giác, tin báo về tội phạm
Việc hoàn thiện khái niệm về tố giác, tin báo về tội phạm để giúp phân định
rõ các nguồn tin về tội phạm, đảm bảo việc tiếp nhận, giải quyết các nguồn tin về tội phạm nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả, đảm bảo quyền và lợi ích của những người tham gia tố tụng trong quá trình tiếp nhận và giải quyết nguồn tin về tội phạm Theo tác giả tố giác tội phạm và tin báo có điểm chung đều là những thông tin về vụ việc, hành vi có dấu hiệu tội phạm do các chủ thể thông báo đến cơ quan
có thẩm quyền Đối với chủ thể đã báo tin về tội phạm là cơ quan, tổ chức thì không
có gì vướng mắc trong việc phân định giữa tố giác về tội phạm với tin báo về tội phạm vì chủ thể của tố giác chỉ có thể là cá nhân, còn cơ quan, tổ chức không phải
Trang 25là chủ thể của tố giác về tội phạm Tuy nhiên, đối với trường hợp cá nhân đã tố giác, báo tin đến cơ quan có thẩm quyền thì khó phân biệt đó là tố giác về tội phạm hay là tin báo về tội phạm Với quy định tại Điều 144 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015
chúng ta không thể phân biệt được giữa tố giác và tin báo vì “tố cáo hành vi có dấu
hiệu tội phạm” đối với tố giác về tội phạm và “thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm” đối với tin báo về tội phạm là không thể xác định được sự khác nhau Tác
giả cho rằng mấu chốt để phân định giữa tố giác về tội phạm với tin báo về tội phạm chính là việc thông tin về tội phạm do cá nhân cung cấp có xác định cụ thể, chính xác, rõ ràng chủ thể đã thực hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm là ai hay không? Nếu trường hợp cá nhân cung cấp nguồn thông tin về tội phạm mà thông tin họ cung cấp chỉ rõ người đã thực hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm là ai thì đó là tố giác về tội phạm, còn nếu thông tin chung chung về hành vi, vụ việc có dấu hiệu tội phạm mà không chỉ rõ người thực hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm là ai thì đó là tin báo về tội phạm Tiêu chí xác định này cũng rất phù hợp với quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về tư cách tham gia tố tụng của các chủ thể Theo quy định tại
Điều 57 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì có tư cách “người bị tố giác, người bị
kiến nghị khởi tố” chứ không tồn tại tư cách “người bị báo tin về tội phạm” Với
quy định này, rõ ràng trong tố giác về tội phạm người tố giác phải chỉ rõ người đã thực hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm là ai thì mới có người bị tố giác, còn tin báo
là thông tin chung chung về hành vi, vụ việc có dấu hiệu tội phạm nhưng người báo tin không xác định hoặc không biết chính xác được người đã thực hiện hành vi đó là
ai Từ những lập luận trên, theo tác giả cần xây dựng lại khái niệm về tố giác, tin báo về tội phạm tại Điều 144 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 như sau:
Điều 144 Tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
1 Tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo người thực hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền
2 Tin báo về tội phạm là thông tin về hành vi, vụ việc có dấu hiệu tội phạm
do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin
về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng
Hoàn thiện về nguyên tắc tiếp nhận và giải quyết tin báo về tội phạm
Hoàn thiện về nguyên tắc tiếp nhận và giải quyết tin báo về tội phạm nói
riêng và nguồn tin về tội phạm nói chung Theo đó, cần bổ sung điều luật quy định
về nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
Trang 26trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 Như đã phân tích ở trên, Điều 145 Bộ luật
tố tụng hình sự quy định trách nhiệm tiếp nhận và thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm về kiến nghị khởi tố nhưng trong nội dung của điều luật này có cả nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố Việc xây dựng nguyên tắc định hướng cho hoạt động tiếp nhận, giải quyết tin báo về tội phạm nói riêng và nguồn tin về tội phạm nói chung có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng cho các chủ thể có thẩm quyền trong hoạt động này và là cơ sở để xây dựng thống nhất các quy định điều chỉnh về hoạt động đó Vì vậy, cần phải xây dựng một điều luật riêng quy định đầy đủ và toàn diện về nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm trong Bộ luật Tố tụng hình sự, đảm bảo sự hoàn thiện trong quy định của luật không nên để nguyên tắc điều chỉnh, chi phối việc tiếp nhận
tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố ở văn bản hướng dẫn thi hành như hiện nay17 Vì vậy, tác giả xây dựng nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo
về tội phạm, kiến nghị khởi tố trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 như sau:
Điều145 a
: Nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
1 Mọi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải được tiếp nhận đầy
đủ, giải quyết kịp thời theo trình tự, thủ tục của Bộ luật này
3 Chỉ những cơ quan và người có thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố mới được tiến hành giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
3 Cơ quan tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
có trách nhiệm thực hiện yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức đã tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố về việc giữ bí mật việc tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố, bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của họ, người thân thích của họ khi bị đe dọa
Hoàn thiện về thủ tục tiếp nhận và thụ lý tin báo về tội phạm
Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 cần quy định riêng về thủ tục tiếp nhận và thụ lý tin báo về tội phạm nói riêng và các nguồn thông tin về tội phạm nói chung Như tác giả đã phân tích ở trên, hiện nay Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định
Trang 27tiếp nhận tin báo đồng thời là thụ lý tin báo về tội phạm Điều này dẫn đến việc Cơ quan điều tra sau khi tiếp nhận tin báo về tội phạm sẽ phải ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự Trong khi không phải tin báo nào cũng là tin báo về tội phạm Tác giả cho rằng tiếp nhận và thụ lý tin báo về tội phạm là hai hoạt động khác nhau Thực tiễn cơ quan có thẩm quyền không phải tiếp nhận là thụ lý ngay tin báo (trừ trường hợp phạm tội quả tang), Cơ quan điều tra sau khi tiếp nhận tin báo thì vào
sổ theo dõi thông tin chung và tiếp tục xác minh làm rõ đến khi có căn cứ ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố thì mới đưa vào thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm18 Sau khi tiếp nhận tin báo của cá nhân, cơ quan, tổ chức sẽ tiến hành việc kiểm tra, xác minh để xác định thông tin đó có phải là tin báo về tội phạm hay không rồi mới thụ lý tin báo và thông báo chính thức việc thụ lý tin báo về tội phạm cho người đã báo tin
là hợp lý, tránh tình trạng tiếp nhận (thụ lý) rồi mới phân loại dẫn đến tiếp nhận (thụ lý) cả những nguồn tin không phải tin báo về tội phạm làm mất thời gian, công sức, tiền bạc cũng như dẫn đến tin báo quá tải Vì vậy, cần sửa đổi, bổ sung khoản 1 và khoản 5 Điều 146 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 như sau:
Điều 146 Thủ tục tiếp nhận và thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
1 Khi cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố thì Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có thẩm quyền quy định tại khoản 2 Điều 145 của
Bộ luật này phải lập biên bản tiếp nhận và ghi vào sổ tiếp nhận; có thể ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh việc tiếp nhận
Trường hợp tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gửi qua dịch vụ bưu chính, điện thoại hoặc qua phương tiện thông tin khác thì ghi vào sổ tiếp nhận
Trong thời hạn 3 ngày kể từ thời điểm tiếp nhận tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải tiến hành các hoạt động để kiểm tra, xác minh, phân loại nguồn tin về tội phạm và ra quyết định thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố hoặc ra quyết định không thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và nêu rõ lý do
18
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bến Tre, Giải đáp những vướng mắc trong tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin
báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố, nguồn:
http://vksbentre.gov.vn/index.php/thong-bao/222-gii-ap-nhng-vng-mc-trong-tip-nhn-gii-quyt-t-giac-tin-bao-v-ti-phm-hoc-kin-ngh-khi-t, cập nhật ngày 20/8/2018
Trang 28…
5 Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có trách nhiệm thông báo bằng văn bản về việc thụ lý hoặc không thụ
lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đó cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền và các cá nhân, cơ quan, tổ chức đã tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố
Hoàn thiện việc quy định riêng về thủ tục tiếp nhận và thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố
Hiện nay Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 không quy định thủ tục riêng về thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố nên việc tiếp nhận sẽ đồng thời
là thụ lý tin báo về tội phạm Tại khoản 5 Điều 146 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có trách nhiệm thông báo bằng văn bản về việc tiếp nhận đó cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền nhưng điều luật lại chưa quy định trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền phải thông báo việc tiếp nhận tin báo về tội phạm cho cá nhân, cơ quan, tổ chức đã báo tin cho họ Do đó, cần bổ sung quy định về việc thông báo việc tiếp nhận tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố cho các
cá nhân, cơ quan, tổ chức đã tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố Tác giả
kiến nghị sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 146 Bộ luật tố tụng hình sự như sau: Trong
thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận phải thông báo bằng văn bản về kết quả tiếp nhận cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền, cơ quan, tổ chức, cá nhân đã tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố
Bên cạnh đó, cần bổ sung điểm b khoản 1 Điều 56 Bộ luật tố tụng hình sự
năm 2015 quyền được thông báo việc tiếp nhận tin báo về tội phạm cho người đã
báo tin về tội phạm để đảm bảo sự hoàn thiện trong quy định của pháp luật Bởi vì, người báo tin về tội phạm nói riêng và những người đã cung cấp thông tin về tội
phạm nói chung được khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có
thẩm quyền tiến hành tố tụng trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố nhưng lại không biết thông tin về việc tiếp nhận thì không thể thực hiện tốt được quyền khiếu nại