- GV goïi tieáp HS3: Cho 2 ñieåm M, N. Veõ ñöôøng thaúng aa’ ñi qua 2 ñieåm ñoù. Veõ ñöôøng thaúng xy caét ñöôøng thaúng aa’ taïi ñieåm O naèm giöõa M vaø N. Treân hình veõ coù maáy [r]
Trang 1CHƯƠNG I : ĐOẠN THẲNG
§1 ĐIỂM ĐƯỜNG THẲNG.
- -A Mục tiêu : Giúp HS :
HS nắm được hình ảnh của điểm, đường thẳng Hiểu được quan hệ điểm thuộc (không thuộc) đường
thẳng
Biết vẽ điểm, đường thẳng; biết đặt tên điểm, đường thẳng; biết sử dụng các kí hiệu ,
Biết quan sát, liên tưởng đến các hình ảnh của điểm, đường thẳng trong thực tếá
B Chuẩn bị :
GV : thước thẳng, phấn màu, bảng phụ.
HS : SGK, thước thẳng, bút chì.
C Tiến trình dạy học :
I Giới thiệu CT, bộ môn HH 6 : (3
phút)
- Gv : Điểm, đường thẳng, mặt phẳng
là 3 khái niệm cơ bản của HH Điểm
là hình đơn giản nhất Từ các điểm, ta
xây dựng nên các hình hình khác
Vậy : Điểm, đường thẳng, mặt phẳng
có hình ảnh như thế nào ? Quan hệ
giữa chúng ?
- Hs : Chú ý nghe giảng
II Dạy bài mới : (32 phút)
- Gv giới thiệu các đề mục
- Gv chấm một vài điểm trên bảng và
giải thích cho Hs đó là hình ảnh của
các điểm
+ Yêu cầu Hs nêu những ví dụ khác
về hình ảnh của các điểm
- Gv nêu cách đặt tên điểm, gọi Hs
đặt tên cho các điểm trên bảng (ghi
cạnh điểm)
+ Lưu ý Hs về điểm “các điểm phân
biệt” và “các điểm trùng nhau”.
- Gv giới thiệu tiếp về việc xây dựng
các hình từ những điểm
- Gv giới thiệu tiếp khái niệm đường
thẳng
- Hs ghi bài theo Gv
- Hs chú ý nghe giảng,ghi nhanh nội dung bàihọc
+ Hs nêu VD : đầu ngòi viết, đầu nhọn của compa, …
- Hs chú ý nghe giảng,làm theo yêu cầu của
Gv, ghi nhanh bài vào vở
- Hs chú ý nghe, ghi nhanh bài vào vở
- Hs chú ý nghe, ghi bài vào vở
Chương I : ĐOẠN THẲNG
§1 ĐIỂM ĐƯỜNG THẲNG.
1) Điểm :
- -* Dấu chấm nhỏ trên trang giấy, đầu kim nhọn, đầu ngòi viết, … cho ta
hình ảnh của các điểm.
- Người ta dùng các chữ cái in hoa đểđặt tên cho các điểm
E F
(4 điểm phân biệt)
* Từ các điểm, người ta xây dựng nên các hình Mỗi hình là một tập hợp của các điểm Mỗi điểm cũng là một
hình
2) Đường thẳng :
Trang 2+ Gv dùng thước thẳng vẽ trên bảng
1 vài vạch thẳng, chỉ vào mép bảng, …
và giải thích cho Hs hiểu đó là hình
ảnh của các điểm
- Gv giới thiệu cách đặt tên đường
thẳng, gọi Hs đặt tên cho các đường
thẳng trên bảng (ghi tên cạnh đường
thẳng)
+ Lưu ý Hs : “Đường thẳng không bị
giới hạn về hai phía”.
- Gv có thể giới thiệu thêm cho Hs
hiểu về “mặt phẳng”.
- Gv giới thiệu tiếp mục 3)
- Gv vẽ hình, hỏi : Trên hình có các
điểm và đường thẳng nào ?
+ Em có nhận xét gì về vị trí của các
điểm A, B, M, N và đường thẳng a ?
+ Gv : Ta còn nói “đường thẳng a đi
qua điểm 2 điểm A, B”; “đường thẳng
a không đi qua 2 điểm M, N” … (giải
thích các thuật ngữ để Hs hiểu)
+ Gv nêu cách kí hiệu tương như đối
với quan hệ giữa phần tử và tập hợp
- Gv : Với một đường thẳng bất kì, có
mấy điểm thuộc đường thẳng và có
mấy điểm không thuộc đường thẳng
đó ?
- Gv cho Hs làm ? (tr104/SGK).
a) Các điểm C, E thuộc hay không
thuộc đường thẳng a ?
b) Điền kí hiệu , thích hợp vào ô
trống : C a ; E a
c) Vẽ thêm 2 điểm khác thuộc a và 2
điểm khác không thuộc a
+ Hs tìm thêm các ví dụ khác về hình ảnh của các điểm
- Hs chú ý nghe, làm theo yêu cầu của Gv
+ Hs chú ý nghe, ghi nhớ
- Hs chú ý nghe giảng,nêu các ví dụ về mặt phẳng trong thực tế
- Hs ghi mục 3)
- Hs quan sát hình vẽ và trả lời : …
+ Hs nêu nhận xét : …
+ Hs chú ý nghe, ghi nhớ
+ Hs chú ý nghe, hiểu và ghi bài vào vở
- Hs suy nghĩ trả lời : …
- Hs đứng tại chỗ trả lời câu a, 1 em lên bảng thực hiện 2 câu
hình ảnh của các đường thẳng.
- Người ta dùng các chữ cái in hoa để đặt tên cho các đường thẳng
* Chú ý : Đường thẳng không bị giới hạn về hai phía (Ta thường dùng
“vạch thẳng” để biểu diễn cho
Kí hiệu : Aa ; Ba ; Ma ; Na
* Với một đường thẳng bất kì, có vô số điểm thuộc đường thẳng và có vô số điểm không thuộc đường thẳng đó.
? (tr104) :
III Củng cố : (10 phút)
- Gv gọi 2 Hs lên bảng làm 2 bt 1, 2 /
104 Yêu cầu cả lớp làm vào vở bt,
nhận xét bài làm của 2 bạn trên bảng
- Gv cho Hs làm bt 3/104 : Gv treo
bảng phụ vẽ hình sẵn, gọi lần lượt Hs
đứng tại chỗ trả lời từng câu, sau đó
lên bảng ghi kí hiệu :
Trang 3a) Điểm A thuộc các đường thẳng
nào ? Điểm B thuộc các đường thẳng
nào?
b) Các đường thẳng nào đi qua điểm
B ? Các đường thẳng nào đi qua điểm
C ?
c) Điểm D nằm trên đường thẳng nào
và không nằm trên đường thẳng nào ?
(Nhận xét bài làm của Hs)
c) Điểm D nằm trên
đường thẳng q và
không nằm trên các
đường thẳng : m, n, p
a) A n , A q ; B m , B n ,
B p b) B m , B n , B p ; C m ,
C q
c) D q ; D m , D n , D p
IV Hướng dẫn về nhà :
- Học bài theo vở ghi và đọc thêm SGK
- Làm các bài tập 4, 5, 6/105 (SGK)
- Hs khá, giỏi làm thêm các bài tập 1, 2, 3, 4/95&96 (SBT)
- Xem trước bài §2 Ba điểm thẳng hàng.
- -A Mục tiêu : Giúp HS :
Hiểu thế nào là ba điểm thẳng hàng (không thẳng hàng); quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng (điểm nằm giữa hai điểm, 2 điểm nằm cùng phía – khác phía đối với 1 điểm); “trong ba điểm thẳng hàng, có một và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại”.
Biết vẽ 3 điểm thẳng hàng (không thẳng hàng); sử dụng các thuật ngữ “nằm cùng phía”, “nằm khác phía”, “nằm giữa”.
Biết sử dụng thước thẳng để vẽ và kiểm tra ba điểm thẳng hàng một cách cẩn thận, chính xác
B Chuẩn bị :
GV : thước thẳng, phấn màu, bảng phụ.
HS : SGK, thước thẳng, bút chì.
C Tiến trình dạy học :
I KTBC : (10 phút)
- Gv nêu đề bài trên bảng phụ,
gọi 2 Hs lên bảng (yêu cầu cả lớp
làm vào vở bt)
+ Gv lưu ý HS1 vẽ hình ở mỗi ý
trên cùng một đường thẳng
- Gv yêu cầu Hs nhận xét bài làm
của bạn, sau đó nhận xét, cho
- HS1 :
- HS2 : a)
1) Vẽ đường thẳng a rồi vẽ : A a , B
a , C a Vẽ đường thẳng b rồi vẽ : M
Trang 4điểm Hs.
- Gv chỉ vào các điểm A, B, C ở
đường thẳng a và các điểm A, C,
D ở đường thẳng m và giới thiệu
đó là các bộ 3 điểm thẳng hàng;
các điểm M, N, P ở đường thẳng b
là 3 điểm không thẳng hàng Giới
thiệu vào bài mới
b) Có Chẳng hạn :
C m , D m c) Có Chẳng hạn :
P m , Q m
thuộc đường thẳng m
a) Vẽ hình và viết kí hiệu.
b) Có những điểm khác điểm A mà cũng thuộc đường thẳng m không ? Hãy vẽ 2 điểm như thế và viết kí hiệu.
c) Có những điểm không thuộc đường thẳng m mà khác với điểm B không ? Hãy vẽ 2 điểm như thế và viết kí hiệu.
II Dạy bài mới : (20 phút)
- Gv ghi tựa bài, mục 1)
- Gv : Chỉ vào các hình vẽ ở phần
KTBC và hỏi : “Khi nào thì ta nói
ba điểm thẳng hàng, không thẳng
hàng ?”.
- Gv : Em hãy nêu cách vẽ 3 điểm
thẳng hàng, không thẳng hàng ?
- Gv : Hãy vẽ 3 điểm A, B, C
thẳng hàng và 3 điểm M, N, P
không thẳng hàng
- Gv cho Hs làm bt 8/106 : Trên
hình 10 (SGK) : 3 điểm A, B, C
hay 3 điểm A, M, N thẳng hàng ?
- Gv : Ba điểm thẳng hàng có
quan hệ với nhau như thế nào ?
Giới thiệu mục 2)
- Gv vẽ 3 điểm thẳng hàng A, B,
C và chỉ vào hình vẽ giới thiệu
các quan hệ giữa 3 điểm thẳng
hàng như phần nội dung ghi bảng
- Gv : Ngoài điểm B, còn có điểm
nào nằm giữa hai điểm còn lại
trong ba điểm A, B, C không ?
- Gv : Trong 3 điểm thẳng hàng,
có mấy điểm nằm giữa 2 điểm còn
lại ? Gọi vài Hs đọc phần nhận
- 2 Hs lên bảng vẽ, Hs lớp theo dõi và nhận xét
- Hs dùng thước thẳng để kiểm tra trên hình vẽ trong SGK và nêu kết
quả : 3 điểm A, M, N thẳng hàng.
- Hs chú ý nghe, ghi bài vào vở
- Hs chú ý theo nghe giảng, ghi nhanh bài vào vở (lưu ý các thuật ngữ
“nằm cùng phía”, “nằm khác phía”, “nằm giữa”).
- Hs : Suy nghĩ, nhìn hình
vẽ trả lời : Chỉ có điểm B nằm giữa 2 điểm A và C.
- Hs : Có 1 và chỉ 1 điểm
(Ghi nhanh phần nhận xét vào vở)
§2 BA ĐIỂM THẲNG HÀNG.
1) Thế nào là ba điểm thẳng hàng ?
* Ba điểm thẳng hàng là ba điểm cùng thuộc một đường thẳng.
* Khi ba điểm không cùng thuộc bất kì đường thẳng nào, ta nói chúng không thẳng hàng.
(3 điểm A, B, C (3 điểm M, N, P
thẳng hàng) không thẳng hàng)
Bt 8/106 : (H.10/SGK)
2) Quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng :
Với 3 điểm thẳng hàng A, B, C như hình vẽ, ta nói :
2 điểm A và B nằm cùng phía đối với điểm C
2 điểm B và C nằm cùng phía đối với điểm A
2 điểm A và C nằm khác phía đối với điểm B
Điểm B nằm giữa hai điểm A và C
* Nhận xét : Trong ba điểm thẳng hàng,
có một điểm và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại.
III Củng cố : (15 phút)
- Bt 9/106 : Xem hình 11 (SGK)
và gọi tên :
- Hs xem hình vẽ và
Trang 5a) Tất cả các bộ 3 điểm thẳng
a) Điểm nào nằm giữa M và N ?
b) Hai điểm R và N nằm như thế
nào đối với điểm M ?
c) Hai điểm nào nằm khác phía
đối với điểm nào ?
- Gv : Hãy vẽ 3 điểm A, B, C
thẳng hàng sao cho điểm C nằm
giữa 2 điểm A và B (có 2 cách vẽ)
- Gv : Hãy vẽ 3 điểm A, B , C
thẳng hàng sao cho điểm C không
năm giữa 2 điểm A và B
- Gv treo bảng phụ, hỏi : Có điểm
nào nằm giữa hai điểm còn lại
trong mỗi hình ?
+ Gv : Trong các hình vẽ này, ta
không thể nói điểm nào nằm giữa
hai điểm còn lại Các khái niệm
“nằm giữa”, “nằm cùng phía”,
“nằm khác phía” dùng để chỉ các
điểm thẳng hàng.
a) Các bộ 3 điểm thẳng hàng là: B, D, C; B, E, A;
a) Điểm R nằm giữa
b) Hai điểm R và N nẵm
cùng phía đối với … M.
c) Hai điểm M và N nằm khác phía đối với điểm
R.
- Cả lớp vẽ hình vào giấynháp, 1 Hs lên bảng vẽ :
- Có 4 trường hợp :
- Hs quan sát hình vẽ, suynghĩ trả lời : …
+ Hs chú ý nghe Gv giải thích, ghi nhớ
Bt 11/106:
a) Điểm …… nằm giữa hai điểm M và N.b) Hai điểm R và N nằm ……… đối với điểm M
c) Hai điểm ……… nằm khác phía đối với ………
* 3 điểm A, B, C thẳng hàng (điểm C nằm giữa 2 điểm A và B):
Có điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại trong mỗi hình dưới đây ?
IV Hướng dẫn về nhà :
- Học bài theo vở ghi và đọc thêm SGK
- Làm các bài tập 12, 13, 14 / 107 (SGK)
- Các em khá giỏi làm thêm các bài tập 6, 7, 8 / 96 (SBT)
- Đọc trước bài §2 Đường thẳng đi qua 2 điểm
- -A Mục tiêu : Giúp HS :
Nắm đước tính chất “Có một đường thẳng và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt”.
Trang 6 Biết vẽ đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt.
Vẽ cẩn thận và chính xác đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt Biết vị trí tương đối của hai đường
thẳng (trùng nhau, phân biệt – cắt nhau, song song).
B Chuẩn bị :
GV : thước thẳng, phấn màu, bảng phụ.
HS : SGK, thước thẳng, bút chì.
C Tiến trình dạy học :
I KTBC : (10 phút)
- Gv gọi HS1 : Thế nào là ba điểm
thẳng hàng ? Trong ba điểm thẳng
hàng, có mấy điểm nằm giữa hai
điểm còn lại ? Làm bt 13/107(SGK).
+ Gv và Hs lớp nhận xét
- Gv gọi tiếp HS2 :
a) Vẽ điểm A, sau đó vẽ đường
thẳng đi qua điểm A Có thể vẽ
được mấy đường thẳng đi qua điểm
A ?
b) Vẽ hai điểm A và B, sau đó vẽ
đường thẳng đi qua cả hai điểm A
và B (Nêu cách vẽ đường thẳng
đó)
- Gv : Để vẽ đường thẳng đi qua 2
điểm A và B, ta làm thế nào ? Có
mấy đường thẳng đi qua 2 điểm ?
- HS1 : TLCH và làm bt : a)
A và B (ba điểm N, A, B thẳng hàng)
b) Điểm B nằm giữa hai điểm A và N; điểm M nằm giữa hai điểm A và B
(Có vô số đường thẳng đi qua điểm A)
(Chỉ có 1 đường thẳng đi qua 2 điểm
A và B)
II Dạy bài mới : (20 phút)
- Gv ghi tựa bài, mục 1)
- Gv : Muốn vẽ đường thẳng đi qua
2 điểm, em làm thế nào ?
- Gv : Chấm 2 điểm trên bảng, gọi
lần lượt HS1, HS2, HS3 dùng phấn
trắng, vàng, đỏ vẽ đường thẳng đi
qua 2 điểm A và B đó ?
+ Có nhận xét gì về các đường
thẳng mà 3 bạn vừa vẽ ?
+ Có mấy đường thẳng đi qua 2
điểm phân biệt A và B ?
- Gv cho Hs làm bt 15/109 (SGK) :
+ Lưu ý Hs : Có nhiều đường
“không thẳng” đi qua 2 điểm A và
B; nhưng chỉ có 1 “đường thẳng” đi
qua 2 điểm A và B.
- Gv giới thiệu qua mục 2)
+ Hỏi : Em nào còn nhớ cách đặt
tên đường thẳng mà ta đã biết ?
- Hs ghi bài theo Gv
- Hs nêu cách vẽ như SGK (tr 107)
- Hs vẽ hình theo yêu cầu của Gv
+ Hs nêu nhận xét : Các
đường thẳng đó trùng nhau.
Có 1 và chỉ 1 đường thẳng
đi qua 2 điểm A và B
- Hs quan sát hình 21 / SGKvà trả lời : Cả 2 nhận xét a)và b) đều đúng
+ Chú ý nghe giảng, ghi nhớ
- Hs chú ý nghe, trả lời câuhỏi của Gv, ghi bài vào vở
§3 ĐƯỜNG THẲNG ĐI QUA
HAI ĐIỂM.
1) Vẽ đường thẳng : (SGK)
* Vẽ đường thẳng đi qua hai điểm Avà B :
* Nhận xét : Có một đường thẳng và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm
A và B.
Bt 15/109 : (SGK)
2) Tên đường thẳng : Thường có 3
cách đặt tên đường thẳng :
Trang 7+ Giới thiệu thêm 2 cách đặt tên
đường thẳng
+ Yêu cầu Hs vẽ 3 đường thẳng và
đặt tên theo 3 cách khác nhau
- Gv cho Hs làm ? /108 (SGK) :
Hãy nêu các cách gọi tên của đường
thẳng đi qua 3 điểm A, B, C ?
+ Gv chỉ vào hình vẽ và nói : Ta
nói các đường thẳng AB, AC, BC
trùng nhau Giới thiệu tiếp mục 3).
- Gv hỏi : Hai đường thẳng trùng
nhau có mấy điểm chung ?
+ Gv : Hai đường thẳng trùnh nhau
thực chất là mấy đường thẳng ?
- Gv : Hai đường thẳng không trùng
nhau thì như thế nào ? (Ta gọi đó là
hai đường thẳng phân biệt).
- Gv vẽ 2 đường thẳng a và b cắt
nhau tại M Hỏi : 2 đường thẳng a
và b có mấy điểm chung ? (Ta gọi
đó là 2 đường thẳng “cắt nhau”, M
gọi là “giao điểm” của a và b).
- Gv vẽ tiếp 2 đường thẳng song
song mn và PQ, hỏi : 2 đường thẳng
này có mấy điểm chung ?
- Vậy : 2 đường thẳng phân biệt có
mấy điểm chung ?
+ Hs vẽ vào vở
- Hs nêu 6 cách gọi tên :
AB, AC, BC, BA, CA, CB
+ Hs chú ý nghe, ghi bài vào vở
- Hs trả lời : … (Có vô số điểm chung)
+ Hs : Thực chất chỉ là mộtđường thẳng
- Hs chú ý nghe giảng, ghi nhanh nội dung bài học
- Hs : 2 đường thẳng a và b chỉ có 1 điểm chung là M
(chú ý nghe giảng, ghi nhớ)
- Hs : Chú ý theo dõi, trả lời : không có điểm chung nào
- Hs phát biểu và ghi chú ý (SGK)
- Dùng 1 chữ cái in thường
- Dùng 2 chữ cái in thường
- Dùng 2 chữ cái in hoa
(đường thẳng a) (đường thẳng xy hay yx)
(đường thẳng AB hay BA) ? /108 :
3) Quan hệ giữa hai đường thẳng :
Có 3 quan hệ :
a) Hai đường thẳng trùng nhau : có
vô số điểm chung
(2 đường thẳng AB và AC trùng nhau) b) Hai đường thẳng cắt nhau : chỉ
có 1 điểm chung
c) Hai đường thẳng song song :
không có điểm chung nào
(2 đường thẳng a và (2 đường thẳng mn và
b cắt nhau tại M) PQ song song)
* Chú ý : Hai đường thẳng phân biệt hoặc chỉ có một điểm chung, hoặc không có điểm chung nào.
III Củng cố : (12 phút)
- Gv yêu cầu Hs quan sát hình 21
(trang 109/SGK), gọi HS đứng tại
chỗ trả lời
- Gv cho Hs đọc đề trong SGK, cả
lớp làm vào vở bt, gọi 1 Hs lên
bảng vẽ hình và trả lời câu hỏi
- Gv vẽ nhanh hình 19 (tr 109/SGK)
lên bảng, yêu cầu cả lớp vẽ vào vở
và nêu cách làm, gọi 1 Hs lên bảng
- Hs quan sát hình 21 và trảlời miệng : Cả hai câu a, b đều đúng
- Hs làm theo yêu cầu của Gv:
Có 6 đường thẳng tất cả:
AB, AC, AD, BC, BD, CD
- Hs làm theo yêu cầu của Gv: Vì qua 2 điểm phân biệt chỉ có 1 đường thẳng;
nên từ X, Z, T thẳng hàng và Y, Z, T thẳng hàng nên
ta suy ra 4 điểm X, Y, Z, T
Bt 15/109: (SGK)
Bt 17/109: Lấy 4 điểm A, B, C, D trong đó không có 3 điểm nào thẳng hàng Vẽ các đường thẳng đi qua cáccặp điểm Có mấy đường thẳng tất cả?
Bt 19/109: (SGK)
Trang 8- Gv hỏi: Qua hai điểm phân biệt có
mấy đường thẳng? Nếu hai đường
thẳng có 2 điểm chung phân biệt thì
chúng có quan hệ với nhau như thế
nào?
thẳng hàng Do đó ta vẽ đường thẳng XY cắt d1 tại
Z và cắt d2 tại T
- Hs TL theo h/dẫn của Gv:
Qua 2 điểm p/biệt chỉ có 1 đường thẳng Nếu hai đường thẳng có 2 điểm chung phân biệt thì chúng trùng nhau
IV Hướng dẫn về nhà: (3 phút)
- Xem lại các nội dung chính trong bài học: đường thẳng đi qua 2 điểm, cách đặt tên 1 đường thẳng, quan hệ giữa 2 đường thẳng
- Làm các bài tập 18, 20/109 ; 21/110 (SGK) Các em khá-giỏi làm thêm các bài tập 15, 16, 17,
18 (trang 97,98 / SBT)
- Đọc kỹ trước bài thực hành §5 Thực hành : Trồng cây thẳng hàng (trang 110, 111 / SGK)
Mỗi tổ chuẩn bị 2 dây dọi, tổ trưởng lập danh sách các tổ viên trong tổ để tiết sau thực hành theo nhóm, tổ
- -A Mục tiêu : Giúp HS :
Biết trồng cây hoặc chôn các cọc thẳng hàng với nhau dựa trên khái niệm “3 điểm thẳng hàng” Rèn luyện kỹ năng thực hành nhanh chóng và chính xác
Có ý thức vận dụng những điều đã học vào thực tiễn đời sống
B Chuẩn bị :
GV : 1 bộ thực hành mẫu và 3 bộ thực hành cho các tổ (mỗi bộ gồm: 3 cọc tiêu sơn đỏ trắng, 2 sợi
dây dọi dài khoảng 1,5m và 1 sợi dây không dãn dài khoảng 50-100m)
HS : SGK, mỗi tổ 2 dây dọi và 1 sợi dây không dãn dài khoảng 50-100m.
C Tiến trình dạy học : (Hướng dẫn thực hành)
I Thông báo nhiệm vụ: (5 phút)
1) Chôn các cọc hàng rào nằm giữa hai cột mốc A
và B
2) Đào hố trồng cây thẳng hàng với hai cây A và B
đã có bên lề đường
* Song, chủ yếu ở đây ta chỉ thực hiện trồng cây
thẳng hàng
- Hs các tổ của lớp tập trung thành 6 hàng dọc (mỗi tổ 2 hàng, ngồi theo nhóm được phân công), nghe Gv phổ biến nhiệm vụ
- 2 Hs nhắc lại nhiệm vụ vừa được Gv phổ biến
Trang 9II Hướng dẫn cách làm: (8 phút)
1) Kiểm tra dụng cụ chuẩn bị của Hs
2) Hướng dẫn cách làm:
- Bước 1: Cắm 2 cọc tiêu thẳng đứng với mặt đất
tại 2 điểm A và B
- Bước 2: HS1 đứng ở trước cột A, HS2 cầm cột
tiêu cắm ở điểm C (độ chừng điểm C nằm giữa A
và B, hoặc điểm B nằm giữa A và C)
- Bước 3: HS1 ngắm cọc tiêu ở A và ra hiệu cho
HS2 điều chỉnh vị trí cọc tiêu ở C sao cho HS1 thấy
cọc tiêu ở A che lấp hoàn toàn 2 cọc tiêu ở B và C
Khi đó: 3 điểm A, B, C thẳng hàng
III Tổ chức cho HS thực hành theo nhóm:
(25 phút)
- Gv trồng mẫu các cột ở vị trí A, B, C sao cho A, B,
C thẳng hàng (cả 2 trường hợp: C nằm giữa A và B,
B nằm giữa A và C).
- Cho các nhóm trưởng (tổ trưởng, cán sự lớp) ngắm
các cột mốc Gv trồng, dựa vào đó để kiểm tra và
đánh giá (hỗ trợ với Gv) việc thực hành của Hs ở
các nhóm tổ mình
- Gv quan sát các nhóm thực hành, hướng dẫn, nhắc
nhở, điều chỉnh Nhận xét, đánh giá kết quả của
từng nhóm
IV Kết thúc hoạt động, hướng dẫn về nhà:
(7 phút)
- Gv tập trung Hs và nhận xét chung lớp học, nhắc
nhở một số điểm cần lưu ý
- Hs thu cất các dụng cụ thực hành, vệ sinh chân
tay
- Gv dặn dò Hs về nhà làm các bài tập chưa làm ở
bài trước, xem lại các khái niệm đã học và xêm
trước bài §5 Tia.
- Tiết HH sau mang theo thước thẳng, bút màu
- Hs báo cáo các dụng cụ đã được chuẩn bị theo nhóm
- Cả lớp đọc phần hướng dẫn trong SGK ở mục 3 (dùng dây dọi để kiểm tra các cột trồng cho thẳnggóc với mặt đất)
Các tổ lần lượt phân công đóng nhanh 2 cọc tiêu
ở vị trí A và B (dùng dây dọi để kiểm tra)
- Lần lượt 2 Hs mỗi nhóm thực hiện giống như phần hướng dẫn cách làm của Gv (thực hiện cả 2 trường hợp đối với vị trí của cột mốc ở điểm C)
- Mỗi tổ phân công 1 Hs ghi biên bản kết quả thực hành của các nhóm trong tổ mình Nhóm trưởng tự đánh giá kết quả của nhóm mình
- Các nhóm chú ý nghe Gv hướng dẫn, nhận xét, đánh giá kết quả của nhóm mình, so sánh với kết quả của tổ tự đánh giá qua nhóm trưởng
- -A Mục tiêu : Giúp HS :
Nắm được định nghĩa tia, hiểu thế nào là 2 tia đối nhau, 2 tia trùng nhau
Biết vẽ, viết tên và đọc tên 1 tia, biết phân biệt 2 tia chung gốc
Rèn luyện kĩ năng vẽ hình, quan sát, nhận xét
Trang 10B Chuẩn bị :
GV : phấn màu, thước thẳng, bảng phụ ghi bt 22/112 (SGK).
HS : SGK, bảng nhóm, thước thẳng, bút màu.
C Tiến trình dạy học :
I KTBC: (8 phút)
- GV nêu câu hỏi, lần lượt gọi HS1,
HS2 lên bảng kiểm tra Yêu cầu cả
lớp theo dõi, xem lại bài tập của
mình (hoặc làm nháp, nếu chưa
làm)
- GV gọi HS lớp nhận xét bài làm
của 2 bạn lên bảng Sau đó, GV
nhận xét, đánh giá và cho điểm HS
II Dạy BM: (30 phút)
- GV giới thiệu BM
1) Tia:
- Gọi HS vẽ đường thẳng xy, vẽ O
thuộc xy, giới thiệu: lấy điểm O
làm ranh giới, tô Ox bằng phấn đỏ,
ta thấy đường thẳng xy bị chia làm 2
phần (2 nửa đường thẳng), hình gồm
điểm O và một phần đường thẳng bị
chia ra bởi điểm O được gọi là một
tia gốc O.
- Tô đậm Oy và hỏi phần đường
thẳng Oy có gọi là tia gốc O hay
2) Hai tia đối nhau:
- Dựa vào hình vẽ ở phần 1) và gọi
HS đọc lại tên 2 tia trên hình và hỏi:
+2 tia này có mấy gốc?
+2 tia chung gốc Ox, Oy tạo thành
đường thẳng xy, gọi là 2 tia đối
nhau
* Vậy thế nào là 2 tia đối nhau?2 tia
đối nhau phải thoả các điều kiện gì?
- GV: Cho HS làm ?1 (H.28/SGK):
a) Tại sao 2 tia Ax và By không
phải là 2 tia đối nhau?
- HS1: TLCH và làm bt 18:
- HS2: TLCH và làm bt 20:
- HS vẽ hình theo yêu cầu của GV và chú ý nghe GV giới thiệu về tia
- Phải vì hình đó gồm điểm
O và một phần đường thẳng bị chia ra bởi O
- HS phát biểu và ghi nhanh vào vở đ/nghĩa
- 3 HS lên bảng vẽ
+ Có 1 gốc là O+ Chú ý nghe
- Trả lời: …
- HS nhìn hình và TLCH:
a) Vì chúng không chung gốc
1) Có thể vẽ được mấy đường thẳng
đi qua 2 điểm phân biệt A và B? Làm
*Định nghĩa: Hình gồm điểm O và
một phần đường thẳng bị chia ra bởi
O được gọi là một tia gốc O.
+Tia Ox (nửa đường thẳng Ox)+Tia Oy (nửa đường thẳng Oy)Khi đọc (hay viết) tia, phải đọc tên gốc trước: Ox, Oy
2) Hai tia đối nhau: là hai tia có
chung gốc và hợp với nhau tạo thành một đường thẳng.
(2 tia Ox và Oy đối nhau)
(2 tia AB và AC đối nhau)
?1 (H.28/SGK):
x A B y
Trang 11b) Trên hình có những tia nào đối
nhau?
- GV gợi ý HS nêu nhận xét
3) Hai tia trùng nhau:
- GV yêu cầu HS nêu tên các tia
gốc A trên H.28?
- Tia Ay còn gọi là tia gì?
-Vậy tia Ay và AB gọi là 2 tia trùng
nhau Hai tia trùng nhau có đặc
điểm gì?
- GV: 2 tia không trùng nhau gọi là
2 tia gì?
- GV cho HS làm ?2 (H.30/SGK) :
a) Tia OB trùng với tia nào?
b) 2 tia Ox và Ax có trùng nhau
không? Vì sao?
c) Tại sao 2 tia chung gốc Ox, Oy
không đối nhau?
III Củng cố: (5 phút)
- GV cho HS làm bt 22/112&113
(SGK) bằng cách trả lời miệng
- GV cho HS làm tiếp bt 23/113
(SGK) bằng cách trả lời miệng
- GV gọi HS nhắc lại khái niệm 2
tia đối nhau, 2 tia trùng nhau
b) Các tia đối nhau trên là:
Ax và Ay, Bx và By (hay
Ax và AB, BA và By)
- HS nêu: tia Ax, Ay, AB
- HS: Còn gọi là tia AB
- Chung gốc và cùng thuộc
1 đường thẳng (chỉ là 1 tia).
- HS: Gọi là 2 tia phân biệt
- Giải ?2 :
a) Tia OB trùng với tia Oy
b) Không trùng nhau, vì chúng không chung gốc
c) Vì chúng không tạo thành 1 đường thẳng
- HS nhìn SGK trả lời miệng
- HS nhìn H.31/SGK và trả lời miệng
-HS nhắc lại, ghi nhớ và phân biệt 2 khái niệm này
* Nhận xét: Mỗi điểm trên đường
thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau.
3) Hai tia trùng nhau:
A B x
Ax và AB là hai tia trùng nhau
(chúng chỉ là 1 tia)
* Chú ý: Hai tia không trùng nhau gọi là hai tia phân biệt
?2 (H.30/SGK) :
Bt 22/112&113: (SGK)
IV Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo vở ghi + kết hợp với SGK, nắm vững các k/n: tia gốc O; 2 tia đối nhau, trùng nhau
- -A Mục tiêu : Giúp HS :
Rèn kỹ năng phát biểu đ/n tia, 2 tia đối nhau; kỹ năng nhận biết 2 tia đối nhau, 2 tia trùng nhau Củng cố điểm nằm giữa, điểm nằm cùng phía, khác phía qua đọc hình
Rèn kỹ năng vẽ hình
B Chuẩn bị :
GV : phấn màu, thước thẳng, bảng phụ ghi bt 27/113, bt 30/114 (SGK).
Trang 12 HS : SGK, thước thẳng.
C Tiến trình dạy học :
I KTBC:
Bài 26 tr 113
-Gọi HS vẽ hình và trả lời các câu
hỏi SGK
-Còn trường hợp nào khác không?
Bài 27 tr 113 (Bảng phụ)
-Gọi HS trả lời miệng
- HS khác điền vào bảng phụ
* GV + HS lớp nhận xét, cho điểm
II Tổ chức luyện tập:
Bài 28 tr 113
-Gọi HS vẽ hình và làm BT
-GV bổ sung:
c) Viết tên 2 tia trùng nhau gốc O?
d) Tại sao 2 tia OM và NO không
+Vẽ 2 tia AB, AC
+Vẽ đường thẳng BC
+Vẽ tia Ax cắt BC tại điểm M ( M
nằm giữa B và C)
+ Vẽ tia Ay cắt tia BC tại điểm N
( N không nằm giữa B và C)
III Củng cố:
- GV cho HS làm tiếp các bt 29, 30,
b) B nằm giữaA và M
- HS TL miệng
-HS vẽ hình -HS nêu lại đặc điểm 2 tia trùng nhau, đối nhau
-HS lần lượt vẽ hình theo gợi ý của GV
- Từng HS vẽ hình theo hướng dẫn của GV
- HS làm các bt theo gợi ý, hướng dẫn của GV
Bài 26 tr 113a) B, M nằm cùng phía đối với A.b) M nằm giữa A và B
A M B
Bài 27 tr 113a)….A
b)….A
Bài 27 tr 113
y M O N x
a) Hai tia đối nhau gốc O là: Ox và
OM, Ox và Oy, ON và OM, ON và Oy
b) O nằm giữa M và N
c) Các tia trùng nhau gốc O là:Ox và
ON, OM và Oyd) Vì không chung gốc
Bài 31 tr 114 A
N
y B M C x
Trang 13IV Hướng dẫn về nhà:
- Ôn lại các khái niệm, định nghĩa đã học
- Xem lại các bt đã làm trong SGK Làm thêm các bài tập 23, 24, 25, 26, 28 / 99 (SBT)
- Tiết sau mang theo bút chì, thước thẳng
- -A Mục tiêu : Giúp HS :
Biết định nghĩa đoạn thẳng, so sánh với tia và đường thẳng
Biết vẽ đoạn thẳng; nhận biết được đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt tia, cắt đường thẳng; biết mô tả hình vẽ bằng các cách diễn đạt khác nhau
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác
B Chuẩn bị :
GV : phấn màu, thước thẳng, bảng phụ ghi bt 27/113, bt 30/114 (SGK).
HS : SGK, thước thẳng, bút chì.
C Tiến trình dạy học :
I KTBC:
-Gọi HS vẽ hình theo yêu cầu: Vẽ
đường thẳng AB, vẽ tia AB, vẽ tia
BA Đường thẳng bị giới hạn mấy
phía? Tia bị giới hạn về mấy phía?
-Có một hình giới hạn cả 2 phía,
giới thiệu bài mới
II Dạy BM:
1) Đoạn thẳng AB là gì?
- GV yêu cầu HS vẽ hình:
+ Vẽ 2 điểm A và B
+Đặt mép thước thẳng đi qua 2
điểm A và B rồi dùng bút chì vạch
theo mép thước thẳng từ A đến B, ta
được đoạn thẳng
- Vẽ đoạn thẳng AB như thế nào?
- Nêu đ/ n đoạn thẳng AB
- Nêu cách vẽ
- HS làm trả lời miệng:
a) Hình gồm 2 điểm R, S
và tất cả các điểm nằm
giữa R, S được gọi là đoạn thẳng RS Hai điểm R, S
1) Đoạn thẳng AB là gì?
* Đoạn thẳng AB là hình gồm điểm
A, điểm B và tất cả các điểm nằm giữa A và B.
-Đoạn thẳng AB còn gọi là đoạn thẳng BA
- Hai điểm A, B gọi là 2 mút ( 2 đầu)của đoạn thẳng
Bt 33/115: (SGK)
b) Đoạn thẳng PQ là hình gồm điểm
P, điểm Q và tất cả các điểm nằm giữa 2 điểm P, Q.