Người đại diện và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ án hành chính

Để nghiên cứu về nhữ ể ư ù ợp của quy nh pháp luật tố tụng hành chính và những hạn ch , bất cập trong thực tiễn, tác gi chọ ề tài “Người đại diện và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP HỒ CHÍ MINH KHOA LUẬT HÀNH CHÍNH – NHÀ NƯỚC

-*** -

LÊ QUỐC VIỆT MSSV: 1055040328

NGƯỜI ĐẠI DIỆN VÀ NGƯỜI BẢO VỆ QUYỀN,

LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA ĐƯƠNG SỰ

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Luật TTHC: Luật tố tụng hành chính

P TT Q V : P ủ ụ ụ

1996 1998

2006)

QĐ : Q

HVHC:

QĐKLBTV: Q ậ

VAHC: Vụ

TAND: Tòa án nhân dân

UBND: Ủy ban nhân dân

MỤ Ụ

L M Đ U

HƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGƯỜI ĐẠI DIỆN VÀ NGƯỜI BẢO VỆ QUYỀN, LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA ĐƯƠNG SỰ TRONG VỤ ÁN HÀNH CHÍNH

bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong VAHC 1

1.1.1 Khái ni ặ iểm củ ươ ự trong VAHC 1

1.1.1.1 Khái ni ặ ểm củ ười khởi ki n trong VAHC 3

1.1.1.2 Khái ni ặ ểm củ ười b ki n trong VAHC 7

1.1.1.3 Khái ni ặ ể ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan 10

1.1.2 Khái ni ặ ểm củ ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC 13

1.1.2.1 Khái ni m về ườ ạ n củ ươ ự trong VAHC 13

1.1.2.2 Đặ ểm củ ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC 16

1.1.3 Khái ni ặ ểm củ ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp của ươ ự trong VAHC 19

1.1.3.1 Khái ni m về ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự 19

1.1.3.2 Đặ ểm củ ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự 23

1.2 Một số quy định pháp luật về người đại diện và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong VAHC 26

1.2.1 Q nh của pháp luật về ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC 26

1.2.1.1 Q nh của pháp luật về ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự trong VAHC 26

1.2.1.2 Q nh của pháp luật về ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự trong VAHC 30

1.2.2 Q nh của pháp luật về ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp của ươ ự trong VAHC 33

1.3 Phân biệt người đại điện của đương sự với người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự 37 HƯƠNG 2: MỘT SỐ BẤT CẬP VỀ NGƯỜI ĐẠI DIỆN, NGƯỜI BẢO

VỆ QUYỀN, LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA ĐƯƠNG SỰ TRONG VỤ ÁN

HÀNH H NH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT

lợi ích hợp pháp của đương sự trong VAHC 43

2.1.1 M t số bất cập pháp luậ ướng mắc khi áp dụng pháp luật về

ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC 43 2.1.2 M t số bất cập của pháp luậ ướng mắc khi áp dụng pháp luật về ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC 55

người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong VAHC 61

2.2.1 Ki n ngh hoàn thi nh pháp luật về ườ ại di n củ ươ

sự trong VAHC 62 2.2.2 Ki n ngh hoàn thi nh pháp luật về ườ ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC 66

K T LU N

N M T L U T M K O

LỜI MỞ ĐẦU

Pháp luật tố tụng hành chính củ ướ ò ươ ối mới so với các ngành luật về tố tụ ư ố ụ ự ố ụ ự T ận thứ ược tầm quan trọng của tố tụ N ướ ã ừng hoàn thi n pháp luật tố tụ ặc bi t ngày 24/11/2010 Luật TTHC

ã ược Quốc h i ban hành Luậ TT r ờ ã hắc phục những hạn ch , bất cập của Pháp l nh TTGQCVAHC góp phầ m b o tố ơ ền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể khi tham gia vào quan h pháp luật tố tụng hành chính

Trong quá trình áp dụng Luật TTHC, xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ

ũ ư ền, lợi ích hợp pháp của cá

ơ chức thu ố ượ ều chỉnh của Luật TTHC vẫn còn b xâm phạ nh của Luậ TT ướng dẫn thi hành

ũ ó ữ ể ư o ể b o v tố a quyền lợi củ ươ

sự trong VAHC, khi có x y ra tranh chấ ươ ự trong

V ó ều ki n tham gia tố tụng hoặc kh ểu bi t pháp luật có liên quan còn hạn ch ơ n hành tố tụng, các chủ thể có liên quan gặp nhiề ó ro c b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ

Nhằm tạo ơ m b o quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC, pháp luật tố tụ ã x ựng ch ườ ại di n ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự Có thể thấy sự tham gia

củ ườ ại di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC là h t sức cần thi t nhằ ú o ươ ự trong VAHC thực hi n tốt các quyề ĩ ụ của mình, thông qua quá trình nghiên cứu hồ ơ ụ án

ườ ại di n và b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự có thể cung cấp chứng cứ, trình bày các lý lẽ tạ ò ể quyền và lợi ích củ ươ ự ược

m b o; ồng thời sự tham gia của các chủ thể ro V ũ ó ần giúp cho TAND trong quá trình xét x sẽ ó ược những chứng cứ n

vụ án từ ó ư r t hợp tình, hợp lý thể hi ú ắn, khách

quan, và gi i quy t vụ ú nhằ m b o cho hoạ ng của Tòa án nói riêng và hoạ ư ó ược thông suốt

Tuy nhiên, Luậ TT ướng dẫn thi hành vẫn có m t số

ư ù ợp và trên thực t thi hành Luậ TT ã c l m t số

ểm bất cập, hạn ch về ch ườ ại di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự Để nghiên cứu về nhữ ể ư ù ợp của quy

nh pháp luật tố tụng hành chính và những hạn ch , bất cập trong thực tiễn, tác

gi chọ ề tài “Người đại diện và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ án hành chính” ể từ ó ề xuất nhữ ướng xây dựng ch

nh này hoàn thi ơ m b o tính công bằng, dân chủ ối với tất c các chủ thể tham gia quan h pháp luật tố tụng hành chính và nhằ m b o tính hợp

Hi n, hợp pháp và tính thống nhất của Luật TTHC trong h thống pháp luật; b o

m tính kh thi của Luật TTHC

Các vấ ề ý ườ ại di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC thực sự ư ó ều công trình nghiên cứu trực ti p Qua tìm hiểu, hi n nay có m t số bài vi t bàn về vấ ề này Tuy nhiên, các bài vi ư ực sự o ứu toàn di ể từ

ó ư r i pháp hoàn thi nh pháp luật về ườ ại di ười

b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC Có thể kể n m t số công trình nghiên cứ :

- Ch ại di eo nh của pháp luật Vi t Nam – Nhìn từ ó luậ o TS N ươ Tạ N ước và pháp luật số 04/2009;

- Bàn về “Không được làm người đại diện” tại kho 7 Đ ều 54

của Luật TTHC, Nguyễ Đạt – TAND tỉnh Bà R a – Vũ T Tạp chí TAND kỳ I tháng 02/2012 (số 3);

- M t số vấ ề về sự tham gia của luậ ư ro ĩ ực khi u nại, khi u

ki n hành chính ở ước ta hi n nay, Ths Nguyễn Thắng Lợi – Phó chánh thanh tra B Tư

Có thể thấy những bài vi r ã ó ững nghiên cứu, phân tích về ch

ườ ại di n của pháp luật Vi N r ơ ở so sánh với ch ại

di n của các quốc gia trên th giớ ể từ ó x ựng kinh nghi ể hoàn thi n pháp luậ ước ta, các bài vi ũ ỉ ra những bất cậ ro nh các rường hợ ượ ườ ại di n, bất cập về sự tham gia của luậ ư

ro ĩ ực khi u nại, khi u ki ư r ướng hoàn thi n những bất cập trên Tuy nhiên, những nghiên cứ r ư ược quyề ĩ ụ củ ườ ại di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp của

ươ ự ư ứu sâu những bất cập củ nh pháp luật, những ướng mắc khi áp dụng ch ườ ại di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự vào thực tiễ ồng thời những bài vi r ũ ư

ư r ữ ề xuất, ki n ngh nh của pháp luật về ch ườ ại

di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự m t cách toàn di n nhất mà chỉ ư r n ngh m nh trong các ch o ó

hi n nay vẫ ư ó t công trình nghiên cứu, bài vi o thật sự ầ ủ các vấ ề lý luận và thực tiễn về ườ ại di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự; ư ó t công trình, bài vi o ư

ra ki n ngh ướng hoàn thi nh pháp luật về ườ ại di ười

b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự Trong khi v trí, vai trò củ ười

ại di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong vụ án hành chính là h t sức quan trọng, h t sức cần thi t trong vi c b o v quyền lợi chính

ủ ơ chức Vi c nghiên cứu m ầ ủ, toàn di n

nh của pháp luật hi n hành, những bất cập của pháp luật, nhữ ướng mắc trong áp dụng pháp luật là h t sức cấ ể từ ó ó ữ ề xuất, ki n ngh ư r ướng hoàn thi nh của pháp luật về ườ ại di ười

b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự nhằm giúp cho pháp luật tố tụng hành chính nói riêng, h thống pháp luật Vi t Nam nói chung ngày càng chặt chẽ

b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC Từ ó ặc

ểm, chỉ ra nhữ ểm còn hạn ch , thi ó ro nh của pháp luật

ũ ư ro ực tiễn áp dụ ã ặp ph i nhữ ướng mắc về các chủ thể ồng thờ ư r ướng hoàn thi n nh của pháp luật về ườ ại

di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự

Đề tài tập trung nghiên cứu nhữ nh của pháp luật hi n hành về

ườ ại di ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong tố tụng hành chính và vi c áp dụ ro ực tiễn

Trong quá trình nghiên cứu tác gi ã dụ ươ ật bi n chứng, duy vật l ch s của chủ ĩ M – L Tư ưởng Hồ M ũ

ư ểm củ Đ N ước ta về xây dự ước pháp quyền

xã h i chủ ĩ Đồng thời tác gi ã t hợp s dụ ươ ư: ươ ố ươ ng hợ ươ o

ươ … ể ti p cận và làm sáng tỏ các vấ ề cần nghiên cứu

6 Bố cục của khóa luận

Ngoài phần mở ầu, k t luận, danh mục tài li u tham kh o ề tài gồm 02

ươ :

hương 1: Những vấ ề chung về ườ ại di ười b o v

quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC

hương 2: M t số bất cập về ườ ại di ười b o v quyền, lợi

ích hợp pháp củ ươ ự ro V ươ ướ o nh pháp luật

Trong quá trình thực hi ề tài này do khuôn kh của Khóa luận và những hạn ch nhấ nh về r nghiên cứu lẫn kinh nghi m thực tiễn nên

ề tài không tránh khỏi những thi u sót Tác gi rất mong nhậ ược sự góp ý chân thành của quý thầy, cô và các bạn

1

HƯƠNG 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGƯỜI ĐẠI DIỆN VÀ NGƯỜI BẢO VỆ

QUYỀN, LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA ĐƯƠNG SỰ

TRONG VỤ ÁN HÀNH CHÍNH

vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong VAHC

1.2.1 Khái ni ặ ểm củ ươ ự trong VAHC

Hoạ ước là hoạ ng mang tính quyền lực nhà ước nó thể hi n qua hoạ ng chấp hành – ều hành của các chủ thể trong quan h pháp luật hành chính Hoạ ượ ều chỉnh bằ ươ pháp m nh l nh phục tùng, thể hi n sự bấ ẳng của các bên khi tham gia quan h T eo ó t bên trong quan h pháp luật hành chính có quyề ư r nhữ QĐ V ằ ều chỉnh các quan h xã h i thu c thẩm quyền

củ ối với m t bên chủ thể còn lại và bên chủ thể còn lại này bu c ph i tuân thủ nhữ QĐ V ó u không sẽ b ưỡng ch Tuy nhiên, trong quá trình qu ý ướ ó rường hợ ơ ước, các cán b có thẩm quyề QĐ ười có thẩm quyền thực

hi n các HVHC trái với pháp luật xâm phạ n quyền, lợi ích hợp pháp của cá

ơ chức

Nhằm b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ơ chức và hạn ch những thi u sót, vi phạm từ ơ ước và cán

b , công chức thu ơ ướ ồng thờ o

ườ ự ủ oạ ý ướ Đ ũ ý

o r ờ P TT Q V L ật TTHC thay th P

TT Q V V r ờ ật tố tụ ã o ơ

t chứ ược quyền khởi ki ối vớ QĐ V r rướ Tò ể yêu cầu

b o v quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi cho rằ QĐ V x ại

n quyền, lợi ích hợp pháp củ ược pháp luật b o v

2 Trong quan h pháp luật tố tụng hành chính, có hai nhóm chủ thể mang quyền và ĩ ụ ó ười ti n hành tố tụ ười tham gia tố tụng Tham gia vào quan h pháp luật tố tụng hành chính họ có các quyền và

ĩ ụ khác nhau, chính vì vậy v trí tố tụng của họ ũ T eo ó ười tham gia tố tụng hành chính là nhữ ười có quyề ĩ ụ nhất

nh, thực hi n các hành vi tố tụng trong quá trình xem xét, gi i quy t VAHC của TAND eo nh của pháp luật Nhóm chủ thể này bao gồ ươ ự ười khởi ki ười b ki ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan) và nhữ ười tham gia tố tụ ườ ại di n củ ươ ự ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự ười làm chứ ườ nh, ười phiên d ch)

P TT Q V rướ L ậ TT ư r

ni ươ ự trong VAHC mà chỉ ư r t kho n trong m ều luật mang tính chất li t kê các chủ thể là thành phần tham gia tố tụng hành chính củ ươ

sự trong VAHC, cụ thể tại kho 4 Đ ề 4 P TT Q V nh

“Đương sự là cá nhân, cơ quan, tổ chức bao gồm người khởi kiện, người bị kiện hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”, Luậ TT nh tại kho n 5

Đ ề 3 ư : “Đương sự bao gồm người khởi kiện, người bị kiện, người có

quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” có thể thấy Luậ TT ã ỏ phần chủ thể có

thẩm quyền tham gia tố tụng củ ươ ự ro V ơ chứ ) o ó nh trực ti p tạ ều kho n quy các thành phần

củ ươ ự ười khởi ki ười b ki ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan) và vi i này không làm mấ n chất củ ươ ự trong VAHC

ứ vào mụ ố tụ ươ ự có thể ược chia làm hai loạ ư :

- N ườ ể b o v quyền, lợi ích hợp pháp của mình

- N ườ ể b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ước, tập thể hoặc những chủ thể khác1

1

Vũ T ò 2007) “Về vấ ề x ư ươ ự ro V ” Tạp chí TAND, (số 9),

tr.4

3 Với vi c phân chia thành phầ ươ ự ư r ó ể ướ ầu xác ược mụ ố tụng củ ươ ự ể từ ó ó ể x nh quyề ĩ ụ của chủ thể ó gi i quy t VAHC, giúp cho vi c

gi i quy t vụ ược k p thời, nhanh chóng, chính xác

Về thành phần củ ươ ự trong VAHC thì Luậ TT ũ ó ọi khác so với Luậ ố ụ ự T eo ó ươ ự trong VAHC bao gồm: ười khởi ki ười b ki ười có quyề ĩ ụ liên quan; còn

ươ ự trong vụ án dân sự bao gồ ơ ơ ười có quyền lợi,

ĩ ụ liên quan2

Vi c khác nhau về tên gọi của các chủ thể này xuất phát từ

ặ ểm của các chủ thể là thành phần củ ươ sự ro V Để hiểu rõ

ơ ề các chủ thể ươ ự trong VAHC chúng ta cầ o ứu khái ni ặ ểm của các chủ thể này, cụ thể:

1.2.1.1 Khái ni ặ ểm củ ười khởi ki n trong VAHC

Khái niệm người khởi kiện trong VAHC:

T eo nh tại kho 5 Đ ề 4 P TT Q V “Người

khởi kiện là cá nhân, cơ quan, tổ chức cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm bởi QĐHC, HVHC hoặc cán bộ, công chức cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm bởi QĐKLBTV, nên đã khởi kiện VAHC tại Toà án có thẩm quyền”

Theo khái ni r ười khởi ki n trong VAHC chia làm 02 nhóm chủ thể:

- Nhóm 01: gồ ơ chức khởi ki ối vớ QĐ HVHC;

- Nhóm 02: gồm cán b , công chức khởi ki QĐKLBTV

Đố ượng khởi ki n VAHC của các chủ thể QĐ V QĐKLBTV T ới khái ni m trên thì Pháp l nh TTGQCV ư bao hàm h ố ượng khởi ki n VAHC thu c thẩm quyền gi i quy t của TAND nh tạ Đ ều 11 của Pháp l nh này, cụ thể Pháp l ư ề cập

ố ượng khởi ki n VAHC là danh sách c r ại biểu h ồng

2

Kho 1 Đ ều 56 B luật tố tụng dân sự 2005 ượ i, b 2011)

4 nhân dân, quy nh gi i quy t khi u nại về quy nh x lý vụ vi c cạnh tranh thì chủ thể nào có thể khởi ki n ra TAND yêu cầu b o v quyền và lợi ích hợp Đồng thờ nh chủ thể khởi ki ơ chức, cán b , công chứ nh mang tính li t kê, bởi vì cán b , công chứ ũ

ư r ư ợp lý

Luậ TT ượ ã ắc phụ ược những thi u sót, hạn ch

củ P TT Q V ề khái ni ười khởi ki n trong VAHC, cụ thể

theo Luậ TT “Người khởi kiện là cá nhân, cơ quan, tổ chức khởi kiện

VAHC đối với QĐHC, HVHC, QĐKLBTV, quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, việc lập danh sách cử tri” 3 Vớ nh

trên Luậ TT ã ư r m m ầ ủ về chủ thể có quyền khởi

ki V ơ chức b xâm phạm bở QĐ V QĐKLBTV nh gi i quy t khi u nại về quy nh x lý vụ vi c cạnh tranh, vi c lập danh sách c tri – ố ượng khởi ki n trong VAHC

Đặc điểm người khởi kiện VAHC:

Thứ nhất, người khởi kiện trong VAHC có thể là cá nhân, cơ quan, tổ

chức

Luậ TT nh chủ thể khởi ki n trong VAHC khá r ng Cụ thể ối với cá nhân (bao gồm công dân Vi N ườ ướ o ười không quốc

t ch) thì không chỉ công dân Vi t Nam mới có quyền khởi ki V ười

ướ o ười không quốc t ch vẫn có quyền này n u b QĐ V xâm phạ n quyền, lợi ích hợ ; ối vớ ơ o ồ ơ

ướ ơ ướ ; ối với t chức (bao gồm t chức chính tr , t chức chính tr - xã h i, t chức chính tr xã h i - nghề nghi p,

t chức xã h i, t chức xã h i - nghề nghi p, t chức kinh t ) thì ngoài t chức ược thành lập theo pháp luật Vi t Nam thì t chứ ước ngoài vẫn có quyền khởi ki n VAHC Có thể thấ nh trên của Luật TTHC là hoàn toàn hợp lý

vì hi n nay các quố ro x ướng toàn cầ ó ng qua lại lẫn nhau về các mặt kinh t , chính tr ó xã … ro ó ó c các cá nhân, t chứ ước ngoài hoạ ng, kinh doanh trong lãnh th Vi t Nam là

3

Kho 6 Đ ều 3 Luậ TT 2010

5 không thể tránh khỏi Vì vậy, trong quá trình qu ý ề ơ ước không chỉ qu n lý các hoạ ng củ ơ chức mang quốc

t ch Vi t Nam mà còn qu n lý hoạ ng của các cá nhân, t chức không mang quốc t ch Vi N o ó chức không mang quốc t ch Vi t Nam b ng bởi m t quy nh, hành chính thì vẫn có quyền khởi ki ối

vớ QĐ V ó

Thứ hai, người khởi kiện trong VAHC phải là cá nhân, cơ quan, tổ chức

bị tác động bởi QĐHC, HVHC, QĐKLBTV, quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, việc lập danh sách cử tri

ơ chức chỉ có thể khi u ki n ra Tòa án khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của họ b xâm phạm bở QĐ V QĐKLBTV nh gi i quy t khi u nại về quy nh x lý vụ vi c cạnh tranh, vi c lập danh sách c tri ầ ư ý i mọi chủ thể b

ng bở QĐ V ề ược quyền khởi ki n VAHC mà chỉ có những chủ thể nào b ng trực ti p bở QĐ V QĐKLBTV nh

gi i quy t khi u nại về quy nh x lý vụ vi c cạnh tranh, vi c lập danh sách

c tri thì mới có quyền khởi ki n VAHC ra Tòa án, Luậ TT nh trực ti p tại kho 6 Đ ều 3 về vấ ề ười khởi ki n ph ười b ng trực ti p bở QĐ V T P TT Q V rướ ã

ụ ể ườ ở V ườ xâm hại bở QĐ HVHC4 T eo L ậ TT nh ười khởi ki ười b ng trực ti p bở QĐ V t hạn ch

vì không ph i tất c các chủ thể b ng bở QĐ V ều có quyền khởi ki n VAHC, nh này ó o ủ ể ó

ũ ư ườ ó ẩ ề ro ấ ề ụ ý ơ ở ủ ườ

ở B ạ ó “thực tiễn áp dụng pháp luật và thực tiễn giải quyết

VAHC cho thấy chỉ có những cá nhân, cơ quan, tổ chức bị tác động trực tiếp bởi QĐHC, HVHC mới có quyền khởi kiện vụ VAHC”5

6

Do ó, thi ĩ Luật TTHC cầ nh cụ thể vấ ề ười khởi ki n

ro V ười b ng trực ti p bở QĐ V o ều luật

cụ thể ể tránh sự tùy ti n trong áp dụng pháp luật củ ơ ó thẩm quyền

Thứ ba, người khởi kiện trong vụ VAHC án hành chính là người có năng

lực chủ thể theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính

N ực chủ thể của ười khởi ki ược ghi nhận khi h ủ c hai y u

tố ực pháp luật tố tụ ực hành vi tố tụng hành chính

N ực pháp luật tố tụng hành chính của cá nhân có từ khi sinh ra và

mấ ườ ó Đối vớ ơ chứ ực pháp luật tố tụng ược phát sinh từ thờ ểm thành lập và mấ ơ chức

ó ấm dứt hoạ ng Theo kho 1 Đ ều 48 Luật TTHC thì “năng lực pháp

luật tố tụng hành chính là khả năng có các quyền, nghĩa vụ trong tố tụng hành chính do pháp luật quy định Mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức có năng lực pháp luật tố tụng hành chính như nhau trong việc yêu cầu Toà án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình” N ư ậy, Luậ TT ực pháp luật tố

tụng hành chính củ ơ chức là ngang nhau, không ai b hạn ch hay b ướ oạt bởi m ơ chứ o Đ ểm khác so

vớ ực hành vi tố tụng hành chính

N ực HVHC là “khả năng tự mình thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng

hành chính hoặc ủy quyền cho người đại diện tham gia tố tụng hành chính” 6 Có thể thấ ó ực pháp luật thì có quyề ĩ ụ tham gia tố

tụ ư ỉ có thể tự mình thực hi n các quyề ĩ ụ ó ó lực hành vi tố tụng hành chính Luậ TT ực hành vi tố tụng hành chính của cá nhân chỉ xuất hi ủ 18 tu Đối vớ ườ ư ười mấ ực hành vi dân sự thì họ sẽ thực hi n quyền khởi ki n của

ườ ại di n theo pháp luật của họ Có thể thấy pháp luật tố

tụ ều này nhằm b o v quyền lợi ích hợp pháp của các chủ thể này khi họ không thể tự mình thực hi n quyền khởi ki n VAHC do họ

6

Kho 2 Đ ều 48 Luậ TT 2010

ườ ứ ầu (thủ rưở ) ơ chứ ó R ối với doanh nghi p có

ư ườ ại di n theo pháp luật là T ốc hoặc

ốc n ro ều l của doanh nghi p ườ ại di n là Chủ t ch H ồng qu n tr 7

1.2.1.2 Khái ni ặ ểm củ ười b ki n trong VAHC

Khái niệm người bị kiện trong VAHC:

Trong VAHC m t chủ thể không thể thi ó ười b ki eo P

TT Q V “Người bị kiện là cá nhân, cơ quan, tổ chức có QĐHC,

HVHC, QĐKLBTV bị khiếu kiện” 8

T ũ ố ư ười khởi ki n

trong VAHC, khái ni ười b ki ro V eo nh củ P

TT Q V ũ ư ầ ủ ố ượng khởi ki n củ V ó các chủ thể ra các quy nh về quy nh gi i quy t khi u nại về quy nh x

lý vụ vi c cạnh tranh, hoặc chủ thể có thẩm quyền lập danh sách c tri bầu c ại biểu Quốc h i, danh sách c tri bầu c ại biểu H ồng nhân dân có thể b khởi

ki n và tham gia VAHC vớ ư ười b ki n Nhằm khắc phục những hạn ch ó L ậ TT ã nh về ười b ki n trong VAHC

ư :

“Người bị kiện là cá nhân, cơ quan, tổ chức có QĐHC, HVHC,

QĐKLBTV, quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, lập danh sách cử tri bị khởi kiện” 9

Theo khái niệm trên thì người bị kiện có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, người bị kiện trong VAHC có phạm vi chủ thể rộng, bao gồm

cá nhân, cơ quan, tổ chức đã có QĐHC, HVHC, QĐKLBTV, quyết định giải

8

quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, lập danh sách cử tri bị khởi kiện ứ vào khái ni r ười b ki n bao gồm:

Cá nhân: là cán b , công chứ ro ơ ướ ườ ứng

ầ ơ ước có nhi m vụ quyền hạn nhấ nh trong vi c thực hi n qu ý ước

Cơ quan: gồ ơ ước từ r ươ a

ươ ở ro o ướ ; o r ò ó ơ ướ ư:

V ò Q ốc h V ò ủ T ước, TAND, Vi n kiểm sát nhân …

Tổ chức: có thể là t chức chính tr , t chức chính tr - xã h i, t chức xã

h i, t chức xã h i nghề nghi p, t chức kinh t …10

N ư ậ eo nh trên thì trong VAHC không chỉ ó ơ

ướ ười có thẩm quyền tro ơ ước mớ ười b ki n trong

V ò ó ơ chức không ph ơ

ướ ười có thẩm quyề ro ơ chức này11 Q nh trên của Luật TTHC là hợp lý vì trong các loại khi u ki n thu c thẩm quyền gi i quy t của TAND theo thủ tục tố tụ ượ nh tạ Đ ều 28 Luật TTHC thì chủ thể thực hi n hoặ QĐ V ỉ riêng

ơ ướ ười có thẩm quyề ro ơ ước mà còn có các chủ thể khác có thể thực hi n hoặ QĐ HVHC

Thứ hai, người bị kiện trong VAHC là cá nhân, cơ quan tổ chức đã thực

hiện hoặc ban hành QĐHC, HVHC và bị khởi kiện ra TAND

Xuất phát từ ặ ểm của VAHC là ph i có hành vi khởi ki n củ ười

V ù eo nh của Luậ TT ươ ự ẳ ư xuất phát từ tính quyền lực công khi thực hi n hoạ ng b ki n, xuất phát từ quyền lự ười b ki n vẫ “ eo” ố tụng, v th của họ ũ ư ấ ề ư ủy quyề ại di … ều có nhữ

ặc thù

Thứ ba, việc xác định người bị kiện trong VAHC phải căn cứ vào quy

định của pháp luật về thẩm quyền giải quyết vụ việc đó 12

Đ ều 2 Ngh quy t 02/2011/NQ- ĐTP ề ướng dẫn thi hành m t số quy

nh của Luật TTHC của H ồng thẩm phán TAND tố o ười b ki n

ro V ượ x ư :

- Để x ú ười b ki o o ơ chức thì ph ứ o nh của pháp luật về thẩm quyền gi i quy t vụ

vi ó Trường hợp có nhiều luậ ù nh thẩm quyề r QĐ oặc thực hi n HVHC về m ĩ ực qu n lý thì vi x nh thẩm quyền của ười b ki o o ơ chức ph ứ vào luật chuyên ngành

- Về x ười ch u trách nhi ối vớ QĐ V

eo ó u quy ó ược pháp luậ o ơ hay chức danh cụ thể, thì trách nhi ối với quy ng hoặc không

10 ược pháp luậ nh, mà không phục thu c vi ơ ườ ược pháp luật trao quyề ã ủy quyề o ơ ười cụ thể khác thực hi n13

Có thể thấ eo ướng dẫn của Ngh quy 02 ười b ki n trong VAHC trong nhiề rường hợp không ph ười thực hi n HVHC, bởi vì trên thực t vi c thực hi V ường thực hi n bởi các công chứ ượ ơ ước trao quyề ười có thẩm quyề ro ơ ước ủy quyền thực hi n, chẳng hạ QĐ p nhận hồ ơ ạ ơ

ướ … K ó ủ thể này thực hi V ơ ước nên khi khởi ki n VAHC thì theo Luật TTHC chủ thể b ng

bở V ó i khởi ki ơ ước hoặ ườ ứ ầ ơ

ướ ó ù eo nh của pháp luật về thẩm quyền của các chủ thể này

Ví dụ: T eo nh tạ Đ ều 126 của Luậ ất ồ ơ ể i quyền

s dụ ất n p tại UBND xã ường, th trấn Ông Nguyễ V ã p hồ

ơ x ể i quyền s dụ ất tại UBND xã X eo ú ư

bà Trần Th C là cán b nhận hồ ơ ủa UBND xã X ã r lại hồ ơ o A

và không nêu lý do của vi c tr lại hồ ơ ó Tro rường hợp này, vi c tr lại

hồ ơ o HVHC của UBND xã X mà không ph i là HVHC của bà Trần Th C14

1.1.1.3 Khái ni ặ ể ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan

Khái niệm người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Theo kho 7 Đ ề 4 P TT Q V “Người có quyền lợi,

nghĩa vụ liên quan là cá nhân, cơ quan, tổ chức, do có việc khởi kiện VAHC chính của người khởi kiện đối với người bị kiện mà việc giải quyết VAHC đó có liên quan đến quyền lợi hoặc nghĩa vụ của họ”, có thể thấy Pháp l nh

TTGQCVAHC ã nh cụ thể các chủ thể ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan trong VAHC gồ ơ chứ ều ki ể họ có thể tham gia tố tụng là có vi c khởi ki n VAHC của ười khởi ki ồng thời vi c

11

gi i quy V ó n quyền lợ ĩ ụ của họ cho nên họ tham gia gi i quy t VAHC vớ ư ười có quyền lợ ĩ ụ T

P TT Q V ỉ mớ ều ki n cầ ể trở thành ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan là vi c gi i quy V ó n quyền lợ ĩ ụ của họ ư ều ki ủ ều ki n về mặt thủ tụ ể họ có thể tham gia tố tụng vớ ư ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan, cụ thể ó c tham gia gi i quy t VAHC của chủ thể này là do họ

tự ề ngh ươ ự ro V ề ngh ề ngh ó ược Tòa án chấp nhận hoặ Tò ư o ố tụng n u trong quá trình gi i quy t

vụ án Tòa án xét thấy cần thi t Luật TT ã ắc phục những hạn ch ó ủa Pháp l nh TTGQCVAHC với khái ni m:

“Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cá nhân, cơ quan, tổ chức tuy

không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết VAHC có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ tự mình hoặc đương sự khác đề nghị và được Toà án chấp nhận hoặc được Toà án đưa vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”15

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có các đặc điểm sau:

Thứ nhất, họ ơ chức mà vi c gi i quy t VAHC liên

n quyền lợ ĩ ụ của họ mặc dù họ không khởi ki n, không b ki n

Vi c tham gia tố tụng hành chính củ ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan do

họ tự ề ngh , theo yêu cầu củ ươ ự khác hoặc theo yêu cầu của TAND

Thứ hai, ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan có thể có quyền khởi ki n

VAHC giố ười khởi ki ư r ực t có thể vì m ý o o ó ọ không khởi ki n Cho nên trong VAHC chủ thể này không có quyề rú ơ ởi

ki n mà chỉ có quyề i, b sung hoặc rút yêu cầu của họ (n u yêu cầu của

họ c lập với yêu cầu củ ươ ự)

Thứ ba, vi c tham gia tố tụng trong VAHC của họ ph ược sự chấp

nhận của Tòa án n u họ tự ề ngh hoặ o ươ ự khác có yêu cầu Ngoài ra, họ ũ ó ể V ược Tòa án quy ư o tham gia tố tụ ể gi i quy t VAHC

12

N ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan bao gồ ười có quyền lợi,

ĩ ụ liên quan có yêu cầ c lậ ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan không có yêu cầ c lập

M t vấ ề cầ ư ý ro x ư ươ ự là cần phân

bi ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan có yêu cầ c lập vớ ồng khởi

ki ồng khởi ki n trong VAHC bao giờ ũ u ki ối vớ QĐ HVHC của ười b ki n và yêu cầu củ ồng khởi ki n không loại trừ nhau Còn yêu cầu khởi ki n củ ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan có yêu cầu

c lập bao giờ ũ ới yêu cầu củ ồng khởi ki n

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập ười tham

o V ù ười khởi ki ười b ki ể b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ c lập với quyền, lợi ích củ ười khởi ki ười b

ki n15 Họ có thể tham gia tố tụng trong VAHC do tự mình yêu cầ eo ề ngh

củ ươ ự ược Tòa án chấp nhận hoặc họ có thể ượ To ư vào tham gia tố tụng

Vi ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan có yêu cầ c lập tham gia

o V ã ữ ươ ự khác không làm c n trở họ ược tự mình khởi ki n m t VAHC khác Tuy nhiên, vi c họ tham gia vào m t vụ ã phát sinh giữ ươ ự khác là thuận lợi cho vi c b o v quyền, lợi ích của

họ Vì n u họ không tự mình yêu cầu tham gia tố tụ ược Tòa án, các

ươ ự ề ngh thì sau khi Tòa ã ó t về tính hợp pháp của

QĐ V ền lợ ĩ ụ củ ã ượ x nh họ mới khởi ki n thì vi c b o v quyền lợ ĩ ụ của họ ũ ư c gi i quy t vụ

án sẽ ó ức tạ ơ ều

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập là những

ười tham gia tố tụ V ã n thân họ không thể tự

ư r ầ c lập mà gắn liền, phụ thu c vào m ười khởi

15

Vũ T ò 2007) “Về vấ ề x ư ươ ự ro V ” Tạp chí TAND, (số 9),

tr.10

13

ki n hoặ ười b ki n Tuy vậy, khi tham gia tố tụng họ vẫn có quyền quy t

nh trong phạm vi quyền lợi của họ16

1.2.2 Khái ni ặ ểm củ ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC 1.2.2.1 Khái ni m về ườ ạ n củ ươ ự trong VAHC

Trong quá trình tham gia tố tụ ro V ươ ự có thể tự mình

b o v quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc có thể nhờ luậ ư rợ giúp viên pháp lý hoặ ủ ều ki eo nh của pháp luật b o v quyền, lợi ích hợp pháp của mình Tuy nhiên, không ph i mọ rường hợ ươ ự ều

có thể tham gia tố tụng trong V ược mà trong m t số rường hợp vì lý do

ươ ự ph i thực hi n quyền củ ườ ại di n

củ Đ ũ t trong các chủ thể tham gia tố tụ eo nh của pháp luật tố tụng hành chính

P TT Q V rước L ậ TT ư r

ni m về ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng, gi i quy t các VAHC và qua quá trình nghiên cứu các học gi ã ư r khái ni ư :

“Người đại diện của đương sự là người thay mặt đương sự để thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng của đương sự trong quá trình giải quyết VAHC Người đại diện có quyền tham gia ở bất kỳ giai đoạn nào, nhưng chỉ được thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng hành chính của đương sự trong phạm vi được ủy quyền” 17

Theo ểm của tác gi thì khái ni r ư o t quyền và

ĩ ụ củ ườ ại di n Bở eo nh của pháp luật tố tụng hành

ườ ại di n củ ươ ự bao gồ ườ ại di n theo pháp luật và

ườ ại di n theo ủy quyền Cụ thể theo kho 5 Đ ều 54 Luật TTHC thì:

“Người đại diện theo pháp luật trong tố tụng hành chính thực hiện các quyền, nghĩa vụ tố tụng hành chính của đương sự mà mình là đại diện

hợ xã …

Đối vớ ườ ư ười mấ ực hành vi dân sự

là chủ thể ặc bi t, bở ườ ư ười mấ ực hành vi dân sự ườ ư r ể ầ ủ về thể chất, tinh thầ ư ó hoặc mất kh ận thức, kiể o ượ ĩ ủa mình Do

ại di n củ ươ ự ườ ư ười mấ ực hành vi dân

sự là cha, mẹ ười giám h và họ sẽ ó ầ ủ quyề ĩ ụ củ ươ ự khi tham gia tố tụng hành chính

Đối vớ ơ chức, h ợ xã ó ủ thể hoạ ng theo tập thể nên khi tham gia pháp luật tố tụng hành chính cần có

ườ ại di n, thay mặ o ơ chức, h ợp tác xã b o v quyền, lợi ích hợp pháp của mình Pháp luật tố tụ ười

ại di n theo pháp luật của các chủ thể ư :

+ Đối với cơ chứ ườ ại di n theo pháp luậ ườ ứng

ầ ơ chứ o ược b nhi m hoặc bầ eo nh của pháp luật;

+ Chủ h ối với h ;

+ T rưởng t hợ ối với t hợp tác

15

N ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự “là người từ đủ 18 tuổi trở

lên, không bị mất năng lực hành vi dân sự, được đương sự hoặc người đại diện theo pháp luật của đương sự ủy quyền bằng văn bản” 18 Qua khái ni m trên ta có thể thấ ự ấ ườ ại di n theo ủy quyề ườ ại di o ươ ự hoặ ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự Mà các chủ thể ủy quyền này

ó ầ ủ ực hành vi tố tụ o ược các chủ thể này

ủy quyền tham gia hoạ ng tố tụ ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự

ó o ề ĩ ụ ủ ươ ự ượ ủ ề Đồ ờ ể quá trình gi i quy t VAHC ược minh bạch, khách quan thì pháp luật tố tụng hành

ũ nh m t số ố ượ ươ ự ược ủy quyề ư:

b , công chức trong các ngành Toà án, Kiểm sát, Thanh tra, Thi hành án, công chứ ĩ ạ ĩ ro trừ rường hợp họ tham gia tố tụng

vớ ư ườ ại di o ơ ủa họ hoặc vớ ư ườ ại

di n theo pháp luật19

Từ những phân tích ở trên, theo tác gi thì khái ni ườ ại di n của

ươ ự trong VAHC củ rườ Đ L ật TP Hồ Chí Minh là hợ ý ơ ,

cụ thể:

“Người đại diện của đương sự là người tham gia tố tụng trong VAHC thay mặt đương sự thực hiện các quyền và nghĩa vụ tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích của đương sự trong quá trình giải quyết VAHC” 20 Khái ni m này giúp cho

ườ ọc có cái nhìn t ng quan nhất về ườ ại di n củ ươ ự ồng thời hiể ược b n chất của chủ thể này khi tham gia tố tụng vớ ư ườ ại

di n củ ươ ự trong VAHC

N ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC ược chia làm hai loạ : ười

ại di n theo pháp luậ ườ ại di n theo ủy quyền Quyề ĩ ụ của

ườ ại di n củ ươ ự ũ ó ự khác nhau khi chủ thể ườ ại

di n theo pháp luậ ại di n theo ủy quyền So với Luật TTHC thì B luậ ố

ụ ự nh về ườ ại di n củ ươ ự ũ ó ự khác bi t, theo

18

Kho 3 Đ ều 54 Luậ TT 2010

19

Kho 7 Đ ều 54 Luậ TT 2010

20 Đạ ọ L ật TP Hồ Chí Minh (2012), iáo trình Luật tố tụng hành chính, NXB Hồ Đức –

H i Luật gia Vi t Nam, tr.152

16

ó ườ ại di n củ ươ ự ro ố ụ ự ồ : ườ ại di n theo pháp luậ ườ ại di n theo ủy quyề ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự ược chia làm hai loạ ó : ườ ại di n theo pháp luật

ươ ườ ại di n do Tòa án chỉ nh21

và Luậ ố ụ ự ũ

ối với trường hợ ươ ự ược ủy quyề ười khác thay mình tham gia tố tụng22 ều này xuất phát từ ặ ểm vi ươ ự tham gia phiên tòa xét x ly hôn gắn liền với quyề ĩ ụ của các bên ly hôn nên

ươ ự không thể ủy quyề ười khác thay mình tham gia tố tụ ược mà

ươ ự ể có thể thực hi n tốt các quyề ĩ ụ của mình tại phiên tòa

1.2.2.2 Đặ ểm củ ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC

Thứ nhất, người đại diện của đương sự trong VAHC là người được

đương sự ủy quyền hoặc theo quy định của pháp luật thay mặt đương sự thực hiện các quyền và nghĩa vụ tố tụng của đương sự

Pháp luật tố tụng hành chính cho phép m t cá nhân có thể thay mặ ươ

sự thực hi n các quyề ĩ ụ của mình trong quá trình tham gia tố tụng trong VAHC Vi c thay mặ ươ ự tham gia VAHC vớ ư ườ ại

di n theo pháp luật củ ươ ự nhằ m b o quyền, lợi ích hợp pháp của

m t số chủ thể ư ườ ư ười mấ ực hành vi dân sự,

ơ chức, h h, hợp tác xã, cụ thể là:

“Người đại diện theo pháp luật trong tố tụng hành chính có thể là một

trong những người sau đây, trừ trường hợp người đó bị hạn chế quyền đại diện theo quy định của pháp luật:

a) Cha, mẹ đối với con chưa thành niên;

b) Người giám hộ đối với người được giám hộ;

c) Người đứng đầu cơ quan, tổ chức do được bổ nhiệm hoặc bầu theo quy định của pháp luật;

d) Chủ hộ gia đình đối với hộ gia đình;

Thứ hai, người đại diện của đương sự trong VAHC là người có đầy đủ

năng lực hành vi tố tụng hành chính

Vớ rò ườ ại di n củ ươ ự ro V ò ỏ ười

ại di n củ ươ ự ph ó ầ ủ ực hành vi tố tụ ể có thể b o m quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự ược mình thực hi ầ ủ nhất khi tham gia tố tụng

Cụ thể ối vớ ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự ược thể

hi nh của Luậ TT ư ẹ ối vớ ườ ư ười giám h ối vớ ườ ược giám h ườ ứ ầ ơ chức, chủ h ối với h rưởng t hợ ối với t hợp tác

n u các chủ thể này không thu rường hợp b hạn ch quyề ại di n Các chủ thể ó ầ ủ kh ố tụng (trên 18 tu i) và có thể thay mặt

ươ ự b o v quyền, lợ ủ ươ ự khi tham gia tố tụng trong VAHC T eo nh của Luậ TT ực hành vi tố tụng hành chính của các chủ thể ược thể hi n tại kho 4 5 Đ ều 48 Luật TTHC, cụ thể:

“4 Trường hợp đương sự là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự thực hiện quyền, nghĩa vụ của đương sự trong tố tụng hành chính thông qua người đại diện theo pháp luật

5 Trường hợp đương sự là cơ quan, tổ chức thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng hành chính thông qua người đại diện theo pháp luật”

Thứ ba, người đại diện của đương sự thực hiện việc bảo vệ quyền và lợi

ích hợp pháp của đương sự trong phạm vi đại diện của mình

Trong VAHC, vi ườ ại di n củ ươ ự tham gia tố tụng vớ ư cách thay mặ ươ ự ể b o v quyền, lợi ích hợp pháp của ươ ự sẽ góp phần không nhỏ trong vi c gi i quy V ược thông suốt, khách quan Tuy

23

Kho 2 Đ ều 54 Luật TT 2010

18

ù rường hợp mà phạm vi thực hi n các quyề ĩ ụ của chủ thể

ũ ó ự khác nhau

Đối vớ ườ ại di n theo pháp luật thì do họ ại di n cho ười không

ó ực hành vi dân sự hoặ ực hành vi dân sự ư ầ ủ, ngoài ra chủ thể ò ại di o ơ chức, h hợp tác nên họ có thể thay mặ ươ ự ại di n thực hi ầ ủ các quyề ĩ ụ

tố tụng hành chính trong vi c gi i quy t VAHC Cụ thể các quyề ĩ ụ

củ ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự ươ ứng vớ ươ ự mà

ại di eo nh tạ Đ ều 49, 50, 51, 52 Luật TTHC

Đối vớ ườ ại di n theo ủy quyền của ươ ự thì vi ại di n của

họ là do sự ủy quyền củ ươ ự hoặ ườ ại di n theo pháp luật củ ươ

sự Vi c ủy quyền này hoàn toàn theo ý chí củ ười ủy quyền, có thể do họ còn hạn ch nhấ nh về hiểu bi t pháp luật hoặc vì m t số lý do khách quan không thể tự mình trực ti p tham gia tố tụ ược do vậy họ ủy quyề o ười

ại di n thay mặt mình tham gia tố tụng và vi c ủy quyền này ph ược lập

n và có công chứng, chứng thực củ ơ ó ẩm quyền24

Trong quá trình tham gia gi i quy V ườ ại di n theo ủy quyền của

ươ ự thực hi n toàn b các quyề ĩ ụ tố tụng hành chính củ ươ

sự ại di n; tuy nhiên trong m t số rường hợ ườ ại di n theo ủy quyền vẫn b hạn ch quyền so vớ ươ ự ười ại di n theo pháp luật của

ươ ự, cụ thể ườ ại di n theo ủy quyền củ ười b ki ơ

ướ ười có thẩm quyề ro ơ ước sẽ không thể thực hi n quyền s i hoặc hủy bỏ QĐ , QĐKLBTV, quy nh gi i quy t khi u nại

về quy nh x lý vụ vi c cạnh tranh, danh sách c tri b khởi ki n; dừng, khắc phục HVHC b khởi ki ượ nh tại kho 3 Đ ều 51 Luậ TT ở

ề ắ ề ớ ẩ ề ủ ủ ể QĐ V ự HVHC

24

Kho 6 Đ ều 20 Ngh quy t 02/2011/NQ- ĐTP 29 7 2011của H ồng thẩm phán TAND tối cao về ướng dẫn thi hành m t số nh của Luật tố tụng hành chính.

19 1.2.3 Khái ni ặ ểm củ ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp của

ươ ự trong VAHC

1.2.3.1 Khái ni m về ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự

Trong quá trình gi i quy V o ườ ại di n củ ươ ự có thể tham gia nhằm b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự còn có m t chủ thể ũ ó ể tham gia tố tụng vớ ư ó ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC Có thể thấ nh này hoàn toàn phù hợp vớ nh của pháp luật và các nguyên tắ ơ n của Luậ TT ề ượ nh tại Hi n pháp ước C ng hòa xã h i chủ

ĩ Vi t Nam 2013, cụ thể là “quyền bào chữa của bị can, bị cáo, quyền

bảo vệ lợi ích hợp pháp của đương sự được bảo đảm” 25; ể phù hợp với quy

nh này của Hi n pháp, Luật t chức TAND 2002 nh “Toà án bảo đảm

quyền bào chữa của bị cáo, quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự” 26 và m t trong những nguyên tắ ơ n của Luật TTHC ó “bảo đảm

quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự” thông qua q nh:

“1 Đương sự tự mình hoặc có thể nhờ luật sư hay người khác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình

2 Toà án có trách nhiệm bảo đảm cho đương sự thực hiện quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ” 27

P TT Q V rướ ư r m về ười b o

v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự mà chỉ ư r nh “đương sự tự

mình hoặc có thể nhờ luật sư hay người khác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình” 28 Có thể thấ r ư ư r t khái ni m chính xác,

bao hàm nhất về ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC Vớ nh trên thì trong quá trình áp dụng gi i quy V ơ

có thẩm quyền sẽ không tránh khỏi vi c gặp nhiều lúng túng về ch ười

b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong VAHC

20

Luậ TT ượ ã ư r ư : “Người bảo vệ

quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người được đương sự nhờ và được Toà án chấp nhận tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự” 29

Với khái ni m trên thì Luậ TT ã i quy ược vấ ề củ

P TT Q V ư r m về ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự ó ú ươ ự ơ ó ẩm quyền có thể hiể rõ ơ ụng m ú ắn trong quá trình gi i quy t VAHC Có thể nói khái ni ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự của Luật

TT ươ ối giống với Luậ ố ụ ự L ậ ố ụ ự

lạ nh về chủ thể này có sự khác bi t so với Luật TTHC Cụ thể tạ Đ ều

56 B Luậ ố ụ ự ư r m là “người bào chữa” thay vì

“người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự” ư L ật TTHC, Luậ ố

ụ ự ều này xuất phát từ ặ ểm của Luậ ố ụ ự t bên tham gia tố tụ ơ ước với vai trò là bu c t ười phạm t i, bên còn lạ ười phạm t o ó ười bào chữa tham gia tố tụng trong vụ án hình sự với vai trò nhằm gỡ t o ười phạm t i cho nên tên gọi của chủ thể này trong Luậ ố ụ ự ó ự khác bi t so với Luật TTHC và Luậ ố ụ

T eo “L ật sư” ườ ó ủ tiêu chuẩ ều

ki n hành nghề eo nh của Luật Luậ ư 2006 ực hi n d ch vụ pháp lý theo yêu cầu củ ơ chứ ọi chung là khách hàng)30 Luậ ư ố tụng trong VAHC ph ó ầ ủ các tiêu chuẩn theo quy

nh của Luật Luậ ư 2006 ư: i là công dân Vi t Nam trung thành với T

21 quốc, tuân thủ Hi n pháp và pháp luật, có phẩm chấ ạo ức tốt, có bằng c nhân luậ ã ượ o ạo nghề luậ ư ã ời gian tập sự hành nghề luật

ư ó ức khoẻ b o m hành nghề luậ ư ó ứng chỉ hành nghề luậ ư gia nhập m Đo ậ ư31

Đố ớ Trợ ú ý ứ ủ ọ “việc cung cấp dịch vụ

pháp lý miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật này, giúp người được trợ giúp pháp lý bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình, nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật; góp phần vào việc phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo vệ công lý, bảo đảm công bằng xã hội, phòng ngừa, hạn chế tranh chấp và vi phạm pháp luật” 32

P TT Q V nh cụ thể trợ giúp viên pháp lý có thể tham gia tố tụ ể b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong

V ươ ự có thể nhờ luậ ư ười khác b o v quyền

và lợi ích hợp pháp của mình, có thể thấ nh mở “ ười ” ở ó ể hiểu là bao hàm c trợ giúp viên pháp lý Luậ TT ã

nh trợ giúp viên pháp lý hoặ ười tham gia trợ giúp pháp lý có thể tham gia

tố tụ ro V ầ ủ ều ki eo nh của Luật trợ giúp pháp lý 2006, cụ thể: là công dân Vi N ường trú tại Vi N ó ực hành vi dân sự ầ ủ; có phẩm chấ ạo ức tốt; có bằng c nhân luật; có Chứng chỉ bồ ưỡng nghi p vụ trợ giúp pháp lý; có thời gian làm công tác pháp luật từ rở lên; có sức khoẻ b o m hoàn thành nhi m vụ ược giao Đồng thời, Trợ giúp viên pháp lý là viên chứ ước, làm vi c tại Trung tâm trợ ú ý ướ ược Chủ t ch U ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thu c tru ươ ấp thẻ Trợ ú ý eo ề ngh củ ốc Sở

22

eo ó ười tham gia trợ giúp pháp lý bao gồm: C ng tác viên của Trung tâm trợ ú ý ước; Luậ ư; Tư ấn viên pháp luật làm vi c trong t chứ ư ấn pháp luậ ọ Tư ấn viên pháp luật) và không thu c các rường hợ ược tham gia trợ giúp pháp lý tại kho 3 Đ ều 20 Luật Trợ

ú ý 2006 T eo Đ ề 22 Đ ề 23 Đ ều 24 Luật trợ giúp viên pháp lý thì c ng tác viên của Trung tâm trợ giúp pháp lý là các chủ thể sau: ười có bằng c nhân luậ ; ười có bằ ại học khác làm vi c trong các ngành, nghề ó n quyề ĩ ụ ơ n củ ; ười ường trú ở ù ó ều ki n kinh t - xã h ặc bi ó ù c thiểu số và miền núi có bằng trung cấp luật hoặc có thời gian làm công tác pháp luật từ rở lên hoặc có ki n thức pháp luật và có uy tín trong c ồng; Luậ ư Tư ấn viên pháp luật, từ ó eo c gi ối với các chủ thể quy

nh tạ Đ ề 23 Đ ều 24 nên gọi là c ng tác viên của Trung tâm trợ giúp pháp

ý ể khi áp dụng tránh gặp nhữ ú ú Đồng thờ eo nh tại kho n

2 Đ ều 20 Luật Trợ giúp pháp lý thì “Cộng tác viên không phải là Luật sư chỉ

tham gia trợ giúp pháp lý bằng hình thức tư vấn pháp luật” eo nh trên

thì có thể hiể ười tham gia trợ giúp pháp lý là Luậ ư ới có thể tham gia tố tụng vớ ư ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự

Trợ giúp viên pháp lý hoặ ười tham gia trợ giúp pháp lý khi tham gia

tố tụng vớ ư ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự ngoài vi eo nh của pháp luật tố tụng hành chính còn ph i tuân theo Luật trợ giúp pháp lý 2006

Ngoài Luậ ư rợ ú ý ười tham gia trợ giúp pháp lý thì nhữ ườ ể ược tham gia tố tụng vớ ư ười b o v quyền

và lợi ích hợp pháp củ ươ ự ph ứng các tiêu chuẩn theo luậ nh ư: V t Nam có ực hành vi dân sự ầ ủ, có ki n thức pháp

ý ư k t án hoặc b k ư ã ược xóa án tích, không thu rường

hợ áp dụng bi n pháp x ý ư o ơ ở chữa b ơ ở giáo dục, không ph i là cán b , công chức trong các ngành Toà án, Kiểm sát, Thanh tra, Thi hành án, công chứ ĩ ạ ĩ ro 34

34

Đ ểm c kho 2 Đ ều 55 Luậ TT 2010

23

1.2.3.2 Đặ ểm củ ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự

Từ khái ni m và nhữ r ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp của ươ ự ó ặ ể ư :

Thứ nhất, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người

có sự hiểu biết về pháp luật

Sự hiểu bi t về pháp luậ ược thể hi rõ nh của pháp luật

tố tụ nh về nhữ ườ ược tham gia tố tụng vớ ư ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự, cụ thể: Luậ ư ể tham gia tố tụng ph ủ các tiêu chuẩ ể có thể hành nghề theo quy

nh của Luật Luậ ư 2006 t tiêu chí quan trọ ể hành nghề Luậ ư

ã ó ằng c nhân luật hoặ ã ẩm phán, kiể ều tra viên; là

o ư ó o ư ật, ti n sỹ luậ ; ã ẩm tra viên cao cấp ngành Toà án, kiểm tra viên cao cấp ngành Kiểm sát; chuyên viên cao cấp, nghiên cứu viên cao cấp, gi ng viên cao cấ ro ĩ ực pháp luậ ; ã ẩm tra viên chính ngành Toà án, kiểm tra viên chính ngành Kiểm sát; chuyên viên chính, nghiên cứu viên chính, gi ro ĩ ực pháp luật35 Đối với trợ ú ý ười tham gia trợ giúp pháp lý thì ph i có bằng c nhân luật và có thời gian làm công tác pháp luật từ rở lên hoặc là Luật

ư ó ầ ủ các tiêu chuẩ eo nh của Luật Luậ ư 200636 Đối với nhữ ười khác muốn tham gia tố tụng vớ ư ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự thì ph m b o ều ki n nhấ nh theo quy

nh của Luật TTHC mà m ro ó i có ki n thức pháp lý

Có thể thấ nh trên của Luật TTHC là hoàn toàn hợp lý vì chính sự hiểu bi t pháp luật củ ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự sẽ

ú ươ ự ó ược nhận thức pháp luậ ó n VAHC tố ơ

ươ ự ượ ú ỡ về pháp luật nên trình bày ngắn gọ rõ r ơ tham gia tố tụng và vi c cung cấp chứng cứ o Tò ầ ủ ú ơ

24

Thứ hai, người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự tham gia tố

tụng với mục đích bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

N ư ã ở r ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp của

ươ ự tham gia tố tụng từ khi khởi ki n hoặc bất cứ oạn nào của

V ều này tạo ều ki n thuận lợi cho chủ thể này có thể nghiên cứu hồ

ơ ập chứng cứ ể có thể b o v quyền và lợ ủ ươ ự

m t cách tốt nhấ ; ồng thời cung cấp những thông tin thu thậ ượ ư ấn các

vấ ề pháp luậ n vụ án và các thủ tục tố tụ ể ươ ự có thể ược b o v quyền và lợ t cách tốt nhất Vai trò củ ười

b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự ược thể hi n rõ nét nhất trong oạn xét x V ro oạ ể b o v quyền và lợi ích của

ươ ự ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự tham gia tranh tụng với sự hiểu bi t về pháp luật của mình, cùng với vi c s dụng các

ươ áp lập luận, lý lẽ, kỹ ể b o v quyền và lợi ích hợp pháp cho

ươ ự

Thứ ba, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể bảo

vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhiều đương sự trong cùng một vụ án nếu quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự đó không đối lập nhau Nhiều người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể cùng bảo vệ quyền và lợi ích của một đương sự trong một VAHC

Vi ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự có thể b o v quyền và lợi ích hợp pháp của nhiề ươ ự trong cùng m t vụ án

n u quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự ó ối lập nhau nhằm góp phần cho vi c gi i quy t VAHC bớt cồng kề ơ ởi vì vớ nh trên thì m ười có thể tham gia tố tụng hành chính nhằm b o v quyền và lợi ích hợp pháp cho nhiề ươ ự trong VAHC sẽ làm cho quá trình nghiên cứu tài

li u, thu thập, cung cấp chứng cứ và quá trình xét x sẽ ược thu gọ ơ quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự vẫ ượ m b o Đồng thờ nh

m t ười có thể b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự trong cùng m t

vụ ư ớ ều ki n quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự không

đối lập nhau Cụ thể ười b o v quyền và lợi ích củ ươ ự không thể

25 vừa b o v quyền lợ o ười khởi ki n vừa b o v quyền lợ o ười b

ki n trong cùng m t VAHC bởi vì quyền lợi của hai chủ thể này trong quan h pháp luật tố tụ ối lậ Q nh này nhằm giúp cho vi c

gi i quy V ược khách quan, minh bạ ể cho quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự b xâm phạm

Q nh nhiề ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự có thể cùng b o v quyền và lợi ích của m ươ ự trong m t VAHC là thực

hi ú ần nguyên tắ “ Bảo đảm quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp

pháp của đương sự” của Luậ TT nh này nhằm giúp cho vi c gi i

quy V ược gi i quy t m t cách chính xác nhất, tránh x y ra sai sót khi nhiề ười cùng b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự tham gia b o

v quyền lợi củ ươ ự thì họ sẽ có sự th o luậ

ti n vụ án m t cách hợ ý ể từ ó ư r ận cứ b o v quyền lợ o ươ ự tốt nhất

Thứ tư, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự tham gia tố

tụng song song với sự tham gia tố tụng của đương sự

Khi tham gia tố tụ ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ

sự có v r ý c lập vớ ươ ự, không b ràng bu c thực hi n các quyề ĩ ụ củ ươ ự ư ườ ại di n củ ươ ự T eo ó tham gia phiên tòa xét x VAHC v trí ngồi củ ười b o v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự ũ o o ạch vớ ươ ự ườ ại

di n củ ươ ự Đồng thời, tại phiên tòa xét x ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp cùng vớ ươ ự ư r ứng cứ ểm nhằm b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự, nên có thể ó ười b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ươ ự tham gia tố tụng song song vớ ươ ự trong VAHC

Luậ TT ũ ó ữ nh về quyền và ĩ ụ củ ười b o

v quyền và lợi ích hợp pháp củ ươ ự tại m ều luật riêng, cụ thể là tại kho 4 Đ ều 55 Luậ TT ều này hoàn toàn khác vớ ườ ại di n của

ươ ự nh quyề ĩ ụ gắn liền với quyền và lợi ích của ương sự Tính chất song song còn thể hi n ở ch ười b o v quyền và lợi ích

26 hợp pháp củ ươ ự không có chứ sự có mặt củ ươ ự mà mình b o v

lợi ích hợp pháp của đương sự trong VAHC

1.3.1 Q nh của pháp luật về ườ ại di n củ ươ ự trong VAHC

N ư ã ở r o nh của pháp luật về ch ườ ại

di n củ ươ ự trong VAHC gồ ườ ại di n theo pháp luậ ườ ại

di n theo ủy quyề ều ki ể trở ườ ại di n có sự khác nhau nên quyề ĩ ụ của các chủ thể này theo Luậ TT ũ ó ự khác nhau

1.2.1.1 Q nh của pháp luật về ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự trong VAHC

Trong quan h pháp luật tố tụng hành chính, quyề ĩ ụ củ ười

ại di n theo pháp luậ ượ r ơ ở quyề ĩ ụ củ ươ

sự ược họ ại di n, bở ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự ười

ại di eo nh của pháp luậ ối với các chủ thể là c ơ chức không thể tự mình tham gia hoặc quyề ĩ ụ của họ sẽ m

b o khi họ tham gia tố tụng vớ ư ươ ự T eo nh của Luật

TTHC thì “Người đại diện theo pháp luật trong tố tụng hành chính thực hiện

các quyền, nghĩa vụ tố tụng hành chính của đương sự mà mình là đại diện” 37

ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự ro V ó ầ ủ các quyề ĩ ụ củ ươ ự mà họ ại di T eo ó ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự có các quyền và ng ĩ ụ chung củ ươ ự ược quy

nh tạ Đ ều 49 Luật TTHC và các quyề ĩ ụ ươ ứng củ ươ ự

mà họ ườ ại di n, cụ thể ườ ại di n củ ươ ự có các quyền và

27

Đ t trong những quyền quan trọng củ ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự bởi chứng cứ và chứng minh là m t trong nhữ ứ quan trọng nhất, mang tính chất quy m b o ú ắn khách quan trong quá trình gi i quy t VAHC

- Được bi ọc, ghi chép, sao chụp và xem các tài li u, chứng cứ do

ươ ự khác cung cấp hoặc do Toà án thu thập

Do thu thập chứng cứ là quyền của nhiều chủ thể tham gia tố tụng hành

ể m b o tính khách quan và công bằng trong quá trình gi i quy t,

ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự có quyề ược bi t và xem xét các chứng cứ khác không ph i do mình thu thậ ể có thể chuẩn b o ước ti p theo của quá trình tố tụng, nhằ m b o quyền và lợi ích của n ườ ượ ại

di n

- Yêu cầ ơ chứ ư ữ, qu n lý chứng cứ cung cấp chứng cứ ó o ể giao n p cho Toà án

- Đề ngh Toà án xác minh, thu thập chứng cứ của vụ án mà tự mình không thể thực hi ượ ; ề ngh Toà án tri u tập người làm chứ rư ầu giám

nh giá tài s n, thẩ nh giá tài s n

Đ rường hợ ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự không thể tự mình thực hi n vi c thu thập chứng cứ, thì có thể s dụng quyề ể ề ngh ơ n hành tố tụng là Toà án vớ ư ơ ền lực ước, thực hi n các hoạ ng hỗ trợ cho vi c thu thập chứng cứ ể gi i quy t VAHC Đồng thời, trong quá trình tham gia tố tụng có nhữ rường hợp cần ph i có sự tham gia củ ười làm chứ nh, thẩ nh giá tài

s ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự vẫn có quyề ề ngh Tòa án tri u tập những chủ thể ể rõ ể quá trình gi i quy t vụ ược khách quan

- Yêu cầu Toà án áp dụ i, hủy bỏ bi n pháp khẩn cấp tạm thời

Tro rường hợp nhằm b o toàn tình trạng tài s n, b o v bằng chứng hoặ ể m b o thi hành án, vớ ư ườ ại di n củ ươ ự,

ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự có quyề ề ngh Toà án quy nh

áp dụ i, hủy bỏ bi n pháp khẩn cấp tạm thời

Tro rường hợ ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự không thể

tự mình tham gia tố tụng hoặ ều ki n khách quan họ không thể tham gia tố tụng nhằm b o v quyền, lợi ích hợp pháp củ ườ ượ ại di n thì họ

có quyền ủy quyền cho luậ ư oặ ườ ại di n cho mình tham gia tố tụng nhằ m b o quyền lợi củ ươ ự trong VAHC

- Yêu cầ ười ti n hành tố tụ ười tham gia tố tụng

- Đề ngh To ư ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan tham gia tố tụng

- Đối thoại trong quá trình Toà án gi i quy t vụ án

Trong quá trình gi i quy t VAHC, TAND sẽ tạo ều ki o ối thoại về vi c gi i quy t vụ án Vớ ư ại di n theo pháp luật củ ươ

sự ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự sẽ thay mặ ươ ự tham gia

ối thoại với bên còn lạ ể b o v quyền lợi củ ươ ự ại di n, góp phần trong vi c gi i quy t VAHC

- Nhận thông báo hợp l ể thực hi n các quyề ĩ ụ của mình

- Tự b o v hoặc nhờ ười khác b o v quyền và lợi ích hợp pháp cho

ườ ượ ại di n

- Tranh luận tại phiên toà

Đ ền rất quan trọng củ ườ ại di n theo pháp luật củ ươ

sự, bở ứ vào những chứng cứ, lý lẽ o ườ ại di n củ ươ ự ư

ra TAND sẽ ư r t nhằm gi i quy t vụ án

- Kháng cáo, khi u nại b n án, quy nh của Toà án

- Đề ngh ười có thẩm quyền kháng ngh theo thủ tụ ốc thẩm, tái thẩm b n án, quy nh củ To ã ó u lực pháp luật

- Được cấp trích lục b n án, b n án, quy nh của Toà án

- Cung cấ ầ ủ, k p thời các tài li u, chứng cứ có liên quan theo yêu cầu của Toà án

- Chấp hành nghiêm chỉnh b n án, quy nh củ To ã ó u lực pháp luật

Đ ững quyề ĩ ụ chung củ ườ ại di n theo pháp luật

củ ươ ự, ngoài ra tùy thu o ư ươ ự ườ ại di n theo pháp luật củ ươ ự ại di n thì họ sẽ còn có các quyề ĩ ụ gắn liền với quyề ĩ ụ củ ươ ự ại di n, cụ thể:

● Đối với người đại diện theo pháp luật của người khởi kiện thì ngoài các

quyề ĩ ụ phân tích ở r ườ ại di n theo pháp luật củ ười khởi ki n trong VAHC còn có các quyề ĩ ụ sau:

Rút m t phần hoặc toàn b yêu cầu khởi ki ; i, b sung n i dung yêu cầu khởi ki n, n u thời hi u khởi ki n vẫ ò Đ ền gắn liền với quyền củ ười khởi ki n, vớ ư ườ ại di n theo pháp luật của ười khởi ki ườ ại di n theo pháp luật củ ười khởi ki n có quyền rút m t phần hoặc toàn b yêu cầu khởi ki n khi xét thấy quyền, lợi ích hợp pháp

củ ườ ượ ại di ượ m b o; th i b sung yêu cầu khởi ki n trong rường hợp thời hi u khởi ki n vẫn còn

● Đối với người đại diện theo pháp luật của người bị kiện ũ ươ

tự rường hợ ườ ại di n theo pháp luật củ ười khởi ki ườ ại

di n theo pháp luật của người b ki n có các quyề ĩ ụ ượ nh

tạ ều 49 Luậ TT o r ườ ại di n theo pháp luật củ ười b ki n còn có các quyề ĩ ụ ư :

S a i hoặc hủy bỏ QĐ QĐKLBTV quy t nh gi i quy t khi u nại

về quy t nh x lý vụ vi c cạnh tranh, danh sách c tri b khởi ki n; dừng, khắc phục HVHC b khởi ki n

Vớ ặc thù củ ười b ki ơ chức hoặ ười có thẩm quyề ro ơ chứ ướ ườ ại di n theo pháp

30 luật củ ơ chức ướ ườ ườ ứ ầ ơ quan, t chứ ó Với quyền ược s i hoặc hủy bỏ QĐ QĐKLBTV quy nh gi i quy t khi u nại về quy nh x lý vụ vi c cạnh tranh, danh sách

c tri b khởi ki n; dừng, khắc phục HVHC b khởi ki n sẽ ú o ơ chứ ướ ườ ứ ầ ơ chức này k p thời khắc phục những sai sót, khuy ểm trong quá trình thực hi n vi c qu n lý ước bằng cách s i hoặc hủy bỏ n trên

● Đối với người đại diện theo pháp luật của người có quyền, nghĩa vụ liên quan thì quyề ĩ ụ của chủ thể ũ ươ ự ư ề ĩ ụ

củ ườ ại di n theo pháp luật củ ười khởi ki ười b ki ó ó quyề ĩ ụ chung củ ươ ự ượ nh tạ Đ ều 49 Luật TTHC, ngoài ra tùy theo v trí tố tụ ườ ại di n theo pháp luật củ ười có quyề ĩ ụ liên quan sẽ có các quyề ĩ ụ ươ ứng, cụ thể:

- Đối vớ ườ ại di n theo pháp luật củ ười có quyền lợ ĩ vụ liên quan có yêu cầ c lập thì có các quyề ĩ ụ củ ười khởi ki n quy

nh tạ Đ ều 50 của Luật TTHC

- Đối vớ ườ ại di n theo pháp luật củ ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan n u tham gia tố tụng với bên khởi ki n hoặc chỉ có quyền lợi thì có các quyề ĩ ụ nh tạ Đ ều 49 của Luật TTHC

- Đối vớ ườ ại di n theo pháp luật củ ười có quyền lợ ĩ ụ liên quan n u tham gia tố tụng với bên b ki n hoặc chỉ ó ĩ ụ thì có các quyề ĩ ụ nh tại kho n 1 và kho 2 Đ ều 51 của Luật TTHC

1.2.1.2 Q nh của pháp luật về ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự trong VAHC

Điều kiện để trở thành người đại diện theo ủy quyền của đương sự:

Để m ười có thể trở ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự trong VAHC ph ó ầ ủ ều ki n sau:

- Từ ủ 18 tu i trở lên;

- Không b mấ ực hành vi dân sự;

củ ươ ự eo ó ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự chỉ thực

hi n quyề ĩ ụ tố tụng trong phạ ượ ươ ự ủy quyề ò ối với các quyề ĩ ụ gắn liền với nhân thân củ ươ ự ườ ại

di n theo ủy quyền củ ươ ự sẽ b hạn ch , cụ thể ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự sẽ không có các quyền sau:

● Đối với người khởi kiện: ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự sẽ

không có quyền thay mặ ườ ược ủy quyền khởi ki n vụ án ra Tòa án mà

vi c khởi ki n vụ án ra Tòa án chỉ có thể o ười trực ti p b ưởng bởi

QĐ V oặ ườ ại di n theo pháp luật của họ mới có quyền này Có thể thấ nh này của Luậ TT ã ó o ười b ưởng trực ti p bở QĐ V ro rường hợp vì những lý do khách quan mà họ không thể thực hi ược quyền khi u ki n VAHC của mình ược ủy quyề ều này sẽ ưở n quyền, lợi ích hợp pháp của họ

● Đối với người bị kiện: ườ ại di n theo ủy quyền củ ươ ự sẽ

không có quyền s i hoặc hủy bỏ QĐ QĐKLBTV nh gi i quy t khi u nại về quy nh x lý vụ vi c cạnh tranh, danh sách c tri b khởi ki n; dừng, khắc phục HVHC b khởi ki n Bở nh, hành vi gắn liền với chủ thể có thẩm quyề ro ơ ước và chỉ ó ơ

ướ ã ực hi QĐ V ới có quyền s i hoặc hủy bỏ ú o ó ườ ại di n theo ủy quyền củ ười

b ki n trong VAHC sẽ không thể thay mặ ười b ki n thực hi n quyền này

Tuy nhiên, trong thực tiễn áp dụ nh này của Luậ TT ũ

ó o ủ thể có liên quan Bởi vì hầu h V ười

b ki n luôn ủy quyền cho cấ ưới tham gia tố tụng, mà các chủ thể này lại