Mục tiêu nhận thức chi tiết Nội dung 1: Khái quát chung về sinh hoá và sinh hoá TDTT Mục tiêu Nội dung 1 I.A.1- Trình bày được khái niệm về sinh hoáđại cương và sinh hoáTDTT I.B.2- Giả
Trang 1ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1 Thông tin về giảng viên
- Họ và tên giảng viên: Nguyễn Nho Dũng
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ
- Thời gian, địa điểm làm việc: Từ tháng 9/2006 - Bộ môn Y sinh
- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Y sinh, Trường ĐH TDTT Đà Nẵng
- Điện thoại: 0905.250.215 email: nhodungtt@yahoo.com
2 Thông tin chung về học phần
- Tên học phần (Chữ in): SINH HOÁ
Tên tiếng Anh: Biochemistry
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
Nghe giảng lý thuyết : 26 tiết
Làm bài tập trên lớp : 02 tiết
- Nắm được sự biến đổi các chất, sự chuyển hoá năng lượng trong cơ thể sống nói chung
và người tập thể dục thể thao nói riêng
Trang 2- Hiểu được các vấn đề về sinh hoá đại cương và sinh hoá vận động.
- Hiểu được các yếu tố ảnh hưởng của quá trình chuyển hoá trao đổi chất đến hoạt độngsống, tập luyện và thành tích thể thao
- Giúp cho sinh viên hiểu rõ và có ý thức hơn về việc tập luyện, thi đấu thể thao và cácyếu tố ảnh hưởng của chất dinh dưỡng đến thành tích thể thao
Kĩ năng:
- Có các kỹ năng phân tích và vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn về nghềnghiệp trong tương lai
- Có kỹ năng tìm kiếm và lựa chọn kiến thức phục vụ cho học tập
- Có kỹ năng làm việc với người khác
- Đánh giá được cách dạy và học
3.2 Mục tiêu nhận thức chi tiết
Nội dung 1: Khái quát chung về sinh hoá và sinh hoá TDTT
Mục tiêu
Nội dung 1 I.A.1- Trình bày được
khái niệm về sinh hoáđại cương và sinh hoáTDTT
I.B.2- Giải thích và
so sánh vị trí vànhiệm vụ giữa sinhhoá và sinh hoáTDTT
I.B.3- Giải thích và
so sánh vị trí và
I.C.1- Phân tích
được tầm quantrọng của sinh hoáTDTT đối vớingành GDTC
I.C.2- Đánh giá
được ứng dụng củamôn học này trongngành GDTC
I.C.3- Đánh giá
tính hiệu quả của
Trang 3nhiệm vụ giữa sinhhoá và sinh hoáTDTT.
việc ứng dụng mônsinh hoá vào ngànhthể thao
Nội dung 2: Tìm hiểu về thành phần hoá học của cơ thể sống
Mục tiêu
Nội dung 2
I.A.1- Trình bày được
đặc điểm chung của cơthể sống
I.A.2- Trình bày các
nguyên tố hoá họctham gia cấu tạo cơ thểsống
I.A.3- Trình bày cấu
tạo và đặc điểm củacác phân tử sinh họchữu cơ
I.A.4- Phân loại các
chất hữu cơ trong cơthể sống
I.B.1- Giải thích
được cơ thể sốngđược thì cần phảilàm gì
I.B.2- Giải thích và
phân loại cácnguyên tố hoá học
I.B.3- Nêu và giải
thích về đồng phân
và đồng đẳng Cáchviết đồng phân
I.C.1- Phân tích
được khả năng duytrì các tổ chức bêntrong của cơ thể
I.C.2- Phân tích
và nêu vài trò tácdụng của các nhómnguyên tố đối với
cở thể sống nóichung và cơ thểtập luyện TDTTnói riêng
Nội dung 3: Nghiên cứu về nước trong cơ thể sống
Mục tiêu
Nội dung 3 I.A.1- Trình bày được
cấu tạo và các tính chấtcủa nước
I.A.2- Trình bày được
khái niệm và phân loạicác loại dung dịchtrong cơ thể sống
I.A.3- Trình bày hàm
lượng và sự phân bốcủa nước trong cơ thể
Vai trò của nước uống
I.B.1- Giải thích
được phân tử nước
là một phân tửlưỡng cực
I.B.2- Giải thích và
cho ví dụ các loạidung dịch
I.C.1- Phân tích
được cấu tạo củaphân tử nước vàcác dạng tồn tại
I.C.2- Phân tích
và làm bài tập xácđịnh pH của dungdịch
Trang 4đối với cơ thể sống khihoạt động TDTT.
Nội dung 4: Tìm hiểu về Enzyme
Mục tiêu
Nội dung 4
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạienzym
I.A.2- Trình bày được
cấu tạo sinh học củaphân tử enzym
I.A.3- Trình bày hoạt
động xúc tác củaenzym, nêu các yếu tốảnh hưởng và vai tròsinh học của enzym
I.B.1- Giải thích về
enzym thuần, enzymtạp lấy ví dụ minhhoạ
I.C.1- Phân tích
được các kiểuphản ứng khi cóenzym làm xúctác
I.C.2- Phân tích
tính đặc hiệu củaphân tử enzym vàgiải thích tại saomỗi enzym chỉ đặchiệu cho một phảnứng nhất định
Nội dung 5: Tìm hiểu về Vitamin
Mục tiêu
Nội dung 5
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạivitamin
I.A.2- Trình bày được
công thức, tên, tínhchất, vai trò sinh học,nguồn gốc và nhu cầucác loại vitamin A, D,
E, K, C và nhóm B đốivới cơ thể sống
I.B.1- Giải thích về
vitamin tan trongnước và vitamin tantrong dầu lấy ví dụminh hoạ
I.B.2- phân tích vai
trò của từng loạivitamin trong qúatrình tập luyệnTDTT
I.C.1- Phân tích
được cơ chế tại sao
có loại vitamin tanđược trong nướclại có loại vitamintan được trongdầu
Nội dung 6: Tìm hiểu về Hormon
Trang 5Mục tiêu
Nội dung 6
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạihormon
I.A.2- Trình bày được
các đặc tính chung củahocmon
I.A.3- Trình bày được
nguyên tắc hoạt động
và vai trò của hocmontrong quá trình chuyểnhoá
I.B.1- Giải thích về
bản chất và nguồngốc của hocmonprotid, hocmon làdẫn xuất của acidamin và hocmonsteroid
I.B.2- Phân tích
tính đặc hiệu củahocmon
I.C.1- Phân tích
được cơ chế tácdụng của hocmonprotid, hocmon làđẫn xuất của acidamin và hocmonsteroid
Nội dung 7: Tìm hiểu về quá trình chuyển hoá chất và năng lượng trong cơ thể sống
I.A.2- Trình bày được
hợp chất cao năng vàvai trò của ATP
I.B.1- Giải thích
thế nào là quá trìnhđồng hoá, như thếnào là quá trình dịhoá
Nội dung 8: Tìm hiểu về Glucid và chuyển hoá glucid
Mục tiêu
Nội dung 8 I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạiglucid
I.A.2- Trình bày được
quá trình chuyển hoá
I.B.1- Giải thích về
quá trình tổng hợp
và phân giải glucid
I.B.2- Phân tích quá
trình phân giải yếm
I.C.1- Phân tích
được cơ chếchuyển hoá glucidtrong cơ thể
Trang 6glucid trong ống tiêuhoá
I.A.3- Trình bày được
quá trình phân giảiglucid trong ống tiêuhoá và vai trò củaglucid
khí và ưa khí củaglucid trong hoạtđộng sống nóichung và trong hoạtđộng TDTT nóiriêng
Nội dung 9: Tìm hiểu về Lipid và chuyển hoá lipid
Mục tiêu
Nội dung 9
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạilipid
I.A.2- Trình bày được
quá trình chuyển hoálipid trong ống tiêu hoá
I.A.3- Trình bày được
quá trình phân giảiglucid trong ống tiêuhoá và vai trò củalipid
I.B.1- Giải thích về
quá trình tổng hợp
và phân giải lipid
I.B.2- Phân tích quá
trình phân giải ưakhí của lipid tronghoạt động sống nóichung và trong hoạtđộng TDTT nóiriêng
I.C.1- Phân tích
được cơ chếchuyển hoá lipidtrong cơ thể
Nội dung 10: Tìm hiểu về Protid và chuyển hoá protid
Mục tiêu
Nội dung 10
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạiprotid
I.A.2- Trình bày được
quá trình chuyển hoáprotid trong ống tiêuhoá
I.A.3- Trình bày được
quá trình phân giảiglucid trong ống tiêuhoá và vai trò củaprotid
I.B.1- Giải thích về
quá trình tổng hợp
và phân giải protid
I.B.2- Phân tích quá
trình phân giải ưakhí của protid tronghoạt động sống nóichung và trong hoạtđộng TDTT nóiriêng
I.C.1- Phân tích
được cơ chếchuyển hoá proidtrong cơ thể
Trang 7Nội dung 11: Tìm hiểu về mối quan hệ và sự điều hoà các quá trình chuyển hoá glucid, lipid và protid
Mục tiêu
Nội dung 11
I.A.1- Trình bày được
Mối quan hệ của quátrình chuyển hoá glucid,lipid, protid
I.A.2- Trình bày được
quá trình các quá trìnhtrao đổi chất bên trong tếbào
I.C.1- Phân tích
được các giai đoạncủa quá trìnhchuyển hoá
Nội dung 12: Tìm hiểu về sinh hoá cơ và sự co cơ
I.A.2- Trình bày được
thành phần hoá họccủa sợi cơ
I.A.3- Trình bày được
cơ chế sinh hoá của sự
co cơ
I.B.1- Giải thích
chức năng của sợi
cơ và cấu trúc sợi cơvân
I.B.2- Phân tích các
thành phần protidcủa cơ
I.C.1- Phân tích
được trạng thái thảlỏng và trạng thái
co cơ
Nội dung 13: Tìm hiểu về các quá trình năng lượng sinh học khi hoạt động cơ
Mục tiêu
Nội dung 13 I.A.1- Trình bày được
các nguồn năng lượngcho hoạt động cơ
I.A.2- Trình bày được
I.B.1- Giải thích
quá trình tái tổnghợp ATP trong điềukiện ưa khí và yếmkhí
I.B.2- Phân tích ý
I.C.1- Phân tích
quá trình tổng hợpnăng lượng ở cácvùng hoạt độngkhác nhau
Trang 8các con đường tổnghợp ATP trong hệ cơ.
I.A.3- Trình bày tỷ lệcác quá trình tái tổnghợp ATP yếm khí và ưakhí trong các bài tập cócông suất và thời giankhác nhau
nghĩa và viếtphương trình cáccon đường tổng hợpATP
Nội dung 14: Tìm hiểu về diễn biến các quá trình sinh hoá khi hoạt động cơ
Mục tiêu
Nội dung 14
I.A.1- Trình bày được
Xu hướng chung của sựbiến đổi sinh hoá khihoạt động
I.A.2- Trình bày được
Huy động năng lượng dựtrử khi hoạt động cơ
I.B.1- Giải thích
quá trình dự trửnăng lượng khi hoạtđộng cơ
Nội dung 15: Tìm hiểu về diễn biến sinh hoá khi mệt mỏi và hồi phục
Mục tiêu
Nội dung 15
I.A.1- Trình bày được
Xu hướng chung của sựbiến đổi sinh hoá khi hồiphục
I.A.2- Trình bày được
quá trình hồi phục và hồiphục vượt mức
Trang 9Nội dung 1 3 3 3 Có được kỹ năng
thu nhận phân tíchcác quá trình sinhhoá trong cơ thểsống nói chung và
cơ thể khi tập luyệnTDTT nói riêng
Kỹ năng giải quyếtvấn đề, kỹ năngphân biệt thông tin
Chương trình đào tạo các chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực thể dục thể thao đòi hỏiphải nắm vững kiến thức về các quá trình hoạt động sống của cơ thể người Nền tảng của quátrình hoạt động sống đó là những biến đổi sinh hóa ở tế bào Vì vậy, việc nghiên cứu Sinh hóatrong trường đại học thể dục thể thao là một nhiệm vụ quan trọng của quá trình đào tạo huấnluyện viên, hướng dẫn viên thể thao và giáo viên giảng dạy giáo dục thể chất
Những hiểu biết về những qui luật biến đổi sinh hóa của quá trình phát triển thể chất vàhuấn luyện thể thao cho phép lựa chọn bài tập, lựa chọn phương tiện và phương pháp huấnluyện một cách tối ưu, đánh giá chuẩn xác hiệu quả huấn luyện, cũng như dự báo trước thànhtích thể thao một cách khoa học
5 Nội dung chi tiết học phần
Chương 1: Mở đầu
1.1 Khái niệm chung về sinh hoá và sinh hoá TDTT
1.1.1 Khái niệm về sinh hóa
1.1.2 Khái niệm về sinh hóa TDTT
Trang 101.2 Vị trí, nhiệm vụ của sinh hoá TDTT
Chương 2: Thành phần hoá học của cơ thể sống
2.1 Đặc điểm chung của cơ thể sống
2.1.1 Hấp thu năng lượng
2.1.2 Chuyển hóa năng lượng
2.2 Thành phần các nguyên tố tham gia cấu tạo cơ thể sống
2.2.1 Nhóm nguyên tố cơ bản
2.2.2 Nhóm nguyên tố vi lượng
2.2.3 Nhóm nguyên tố siêu vi lượng
2.3 Cấu tạo và tính chất các phân tử sinh học hữu cơ
2.3.1 Đặc điểm chung của các phân tử sinh học hữu cơ
2.3.2 Khái niệm đồng phân, đồng đẳng
2.4 Phân loại các chất hữu cơ có trong cơ thể sống
2.4.1 Chất cơ bản
2.4.2 Chất đơn giản
2.4.3 Chất xúc tác sinh học
Chương 3: Nước trong cơ thể sống
3.1 Cấu tạo và đặc tính của nước
3.1.1 Sự hòa tan của nước
3.1.2 Quá trình điện li và các chất điện li trong cơ thể
3.2 Khái niệm và phân loại các dung dịch trong cơ thể
3.2.1 Khái niệm dung dịch
3.2.2 Phân loại
3.2.2.1 Dung dịch thật
3.2.2.2 Dung dịch keo
3.2.2.3 Hổn dịch
Trang 113.3 Tính chất chung của các dung dịch
3.3.1 Sự khuyếch tán
3.3.2 Sự thẩm thấu
3.3.3 Tính axit - bazơ của dung dịch
3.3.4 Tác dụng điện của dung dịch
3.4 Hàm lượng và sự phân bố nước trong cơ thể
3.4.1 Hàm lượng nước
3.4.2 Sự phân bố của nước trong cơ thể
3.5 Vai trò sinh học của nước
3.5.1 Vai trò của nước trong cơ thể
3.5.2 Vai trò của nước trong cơ thể khi tập luyện thể thao
3.6 Phương pháp uống nước khi tập luyện thể dục thể thao
3.6.1 Phương pháp uống nước trước khi tập luyện và thi đấu
3.6.2 Phương pháp uống nước trong khi tập luyện và thi đấu
3.6.3 Phương pháp uống nước sau khi tập luyện và thi đấu
Chương 4: Enzym
4.1 Khái niệm và phân loại Enzym
4.1.1 Khái niệm
4.1.2 Phân loại
4.2 Cấu tạo phân tử của Enzym
4.2.1 Bản chất hóa học của enzym
4.2.2 Cấu trúc hóa học của enzym
4.2.3 Cấu trúc trung tâm hoạt động của enzym
4.2.4 Tác dụng đặc hiệu của enzym
4.3 Hoạt động xúc tác của Enzym
4.3.1 Về mặt động lực học
4.3.2 Về mặt hóa sinh học
4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của Enzym
4.4.1 Ảnh hưởng của nồng độ cơ chất và nồng độ của enzym
4.4.2 Ảnh hưởng của nhiệt độ
4.4.3 Ảnh hưởng của độ pH
Trang 124.4.4 Ảnh hưởng của chất hoạt hóa và chất ức chế
4.4.5 Ảnh hưởng của các chất kiềm hãm
4.4.5.1 Kìm hãm thuận nghịch 4.4.5.2 Kìm hãm không thuận nghịch4.5 Vai trò sinh học của Enzym
5.2 Đặc tính chung của các vitamin
5.2.1 Vitamin tan trong nước
5.2.1.1 Vitamin B15.2.1.2 Vitamin B25.2.1.3 Vitamin B35.2.1.4 Vitamin B55.2.1.5 Vitamin B65.2.1.6 Vitamin B12…
5.2.1.7 Vitamin C 5.2.2 Vitamin tan trong dầu
5.2.2.1 Vitamin A5.2.2.2 Vitamin D5.2.2.3 Vitamin E5.2.2.4 Vitamin K5.3 Vai trò của một số vitamin đối với quá trình chuyển hoá
Trang 136.1.2 Phân loại
6.2 Đặc tính chung của các hormon
6.2.1 Đặc tính chung của các hormon động vật
6.2.2 Đặc tính chung của các hormon thực vật
6.3 Cơ chế hoạt động của các hormon
6.3.1 Nguyên tắc 1
6.3.2 Nguyên tắc 2
6.4 Vai trò của một số hormon đối với quá trình chuyển hoá
Chương 7: Chuyển hoá các chất và năng lượng trong cơ thể sống
7.1 Đặc điểm chung của sự chuyển hoá các chất trong cơ thể
7.1.1 Đặc điểm về quá trình trao đổi chất
7.1.2 Đặc điểm về quá trình trao đổi năng lượng
7.2 Hợp chất cao năng và vai trò của ATP
7.2.1 Khái niệm hợp chất cao năng
7.2.2 Vai trò của ATP
7.3 Oxy hoá sinh học
7.3.1 Đặc điểm của quá trình tạo năng lượng
7.2.2 Đặc điểm của quá trình giải phóng năng lượng
7.4 Sự tạo thành ATP trong các phản ứng oxy hoá sinh học
7.4.1 Chu trình Crebs
7.4.2 Chu trình Axit tricacbonic
Chương 8: Glucid và chuyển hoá glucid
8.1 Khái niệm và phân loại glucid
- Disaccrid
Trang 148.2.1 Cấu tạo
8.2.2 Tính chất
8.3 Chuyển hoá glucid trong ống tiêu hoá
8.3.1 Quá trình chuyển hóa tại miệng
8.3.2 Quá trình chuyển hóa tại dạ dày
8.3.3 Quá trình chuyển hóa tại ruột non
8.4 Quá trình tổng hợp glycogen từ glucose
8.5 Phân giải glucid trong tế bào
8.6 Vai trò sinh học của glucid
Chương 9: Lipid và chuyển hoá lipid
9.1 Khái niệm chung và phân loại lipid
9.1.1 Khái niệm
9.1.2 Phân loại
9.2 Cấu tạo và tính chất của một số lipid phổ biến
9.2.1 Đặc điểm cấu tạo
9.2.2 Tính chất
9.3 Chuyển hoá lipid trong ống tiêu hoá
9.3.1 Đặc điểm chung của ống tiêu hóa
9.3.2 Quá trình tiêu hóa chất béo ở ruột non
9.4 Phân giải lipid trong tế bào
9.4.1 Đặc điểm chung
9.4.2 Quá trình oxi hóa axit béo
9.5 Vai trò sinh học của lipid
9.5.1 Vai trò về cấu tạo tế bào
9.5.2 Vai trò về cung cấp năng lượng
Trang 15Chương 10: Protid và chuyển hoá protid
10.1 Khái niệm và phân loại protid
10.1.1 Khái niệm
10.1.2 Phân loại
10.2 Cấu tạo và tính chất của protid
10.2.1 Đặc điểm về cấu tạo
10.2.2 Đặc điểm về tính chất
10.3 Chuyển hoá protid trong ống tiêu hoá
10.3.1 Quá trình chuyển hóa tại dạ dày
10.3.2 Quá trình chuyển hóa tại ruột non
10.4 Phân giải protid trong tế bào
10.4.1 Đặc điểm chung
10.4.2 Quá trình oxi hóa axit amin
10.5 Khử độc và đào thải Amoniac
10.6 Vai trò sinh học của protid
Chương 11: Mối quan hệ và sự điều hoà các quá trình chuyển hoá
11.1 Mối quan hệ giữa các quá trình chuyển hoá glucid, lipid, protid
11.1.1 Giai đoạn chuẩn bị
11.1.2 Giai đoạn tổng hợp
11.1.3 Giai đoạn oxi hoá trong chu trình axit tại cacbonic
11.2 Điều hoà các quá trình chuyển hoá
11.2.1 Sự cung cấp cơ chất (nồng độ các chất phản ứng)
11.2.2 Sự biến đổi hoạt tính của men
11.2.3 Biến đổi số lượng men
11.2.4 Cung ứng các yếu tố bổ trợ
Chương 12: Sinh hoá cơ và sự co cơ
12.1 Chức năng và cấu trúc của sợi cơ
12.1.1 Chức năng của sợi cơ
12.1.2 Cấu trúc của sợi cơ
12.2 Thành phần hoá học của sợi cơ
12.2.1 Thành phần các chất vô cơ