Minh họa, giải thích được việc sử dụng lực trong các hoạt động thể thao.. Phân tích, đánh giá được vai trò của định luật bảo toàn động lượng trong các hoạt động.. Phân tích được ứng dụng
Trang 1BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG KHOA Y SINH HỌC TDTT
Chủ biên: Phan Anh Tuấn
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
SINH CƠ HỌC TDTT
(TÀI LIỆU DÙNG CHO SINH VIÊN LIÊN THÔNG ĐẠI HỌC 9 –
ĐHCQ) NGÀNH GIÁO DỤC THỂ CHẤT
Mã số học phần: 32120607
Số tín chỉ: 02
Lý thuyết: 20 tiết
Tự học: 60 tiết
Bài tập, thảo luận: 8 tiết
Đà Nẵng - 2020
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG
KHOA Y SINH HỌC TDTT
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
SINH CƠ HỌC TDTT
-1 Thông tin về giảng viên
1.1 Giảng viên 1:
- Họ và tên: Phan Anh Tuấn
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ
- Đơn vị công tác: Khoa Y sinh TDTT
- Email: phananhtuan1982@gmail.com
1.1 Giảng viên 2:
- Họ và tên: Nguyễn Nho Dũng
- Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ
- Đơn vị công tác: Khoa Y sinh TDTT
- Email: nhodungtt@yahoo.com
2 Thông tin chung về học phần
- Tên học phần: SINH CƠ TDTT Tên tiếng Anh: Sports biomechanics
- Mã học phần: 32120607
- Số tín chỉ: 02
- Thuộc chương trình đào tạo trình độ: Đại học Hình thức đào tạo: Chính qui
- Học phần: Tự chọn Bắt buộc
- Các học phần tiên quyết: Giải phẫu, các môn chuyên sâu
- Các học phần kế tiếp:
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
Nghe giảng lý thuyết: 22 tiết
Làm bài tập trên lớp: … tiết
Thảo luận: 04 tiết
Thực hành, thực tập: … tiết
Hoạt động theo nhóm: … tiết
Tự học: 60 giờ
Thi, kiểm tra: 04 tiết
- Khoa phụ trách học phần: Khoa Y sinh TDTT
3 Mục tiêu của học phần
3.1 Mục tiêu chung học phần
Trang 3Cung cấp cho sinh viên học liên thông, ngành GDTC những kiến thức có giá trị nền tảng và hệ thống về: các chuyển động, cân bằng và vấn đề an toàn cho bộ máy vận động trong thể thao, cách thức tạo ra chuyển động của bộ máy vận động, ảnh hưởng của các ngoại lực lên các chuyển động trong thể thao, ứng dụng các quy luật cơ học trên cơ bắp của người trong vận động thể thao, đo lường và kiểm tra sinh cơ, các phương tiện
hỗ trợ cho việc học, thực hành và luyện tập
Kĩ năng
- Có các kỹ năng phân tích và vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn
về nghề nghiệp trong tương lai
- Có kỹ năng tìm kiếm và lựa chọn kiến thức phục vụ cho học tập
- Có kỹ năng làm việc nhóm, với người khác
- Đánh giá được cách dạy và học
Thái độ, chuyên cần
- Có thái độ học tập tích cực và nhu cầu tiếp thu kiến thức cho bản thân và nghề nghiệp tương lai
- Nhận định và đánh giá được vị trí, vai trò của môn học và ngành học trong
xã hội hiện nay
- Có lối sống lành mạnh, tinh thần cầu tiến Kính trọng và yêu quý giảng viên
3.2 Mục tiêu nhận thức chi tiết
tối thiểu
Mở đầu
I.A.1 Nêu được
định nghĩa môn học
I.A.1
I.A.2 Kể tên các
phương pháp nghiên cứu môn học
I.A.2
I.A.3 Tóm tắt
được các giai đoạn phát triển của môn sinh cơ
I.A.3
Nền tảng cơ
học
I.A.1 Kể tên các
bộ phận của hệ qui chiếu
I.B.1.Giải thích
cách sử dụng hệ qui chiếu trong khoa học thể thao
I.C.1 Phân tích
cách lựa chọn và
sử dụng hệ qui chiếu trong các trường hợp cụ thể
I.C.1 Mục tiêu
Nội dung
Trang 4I.A.2 Trình bày
được định nghĩa
về quĩ đạo
I.B.2 Giải thích
vai trò của quĩ đạo trong phân tích động tác, kỹ thuật
I.B.2
I.A.3 Kể tên
được các loại vận
tốc trong các
chuyển động thể
thao
I.B.3 Phân biệt
được các loại vận tốc trong các loại chuyển động
I.C.3 Phân tích
được vai trò của
gia tốc trong các hoạt động ném, đẩy, đập, vụt…
I.B.3
I.A.4 Liệt kê
được các loại gia
tốc trong các
chuyển động thể
thao
I.B.4 Giải thích
được vai trò của gia tốc trong chuyển động
I.C.4 Đánh giá
được vai trò lực trong các hoạt động thể thao
I.A.4
I.A.5 Nêu được
định nghĩa lực và
các phép toán về
lực
I.B.5 Minh họa,
giải thích được
việc sử dụng lực trong các hoạt động thể thao
I.C.5 Phân tích
được ứng dụng của ba định luật Niu – tơn trong hoạt động thể thao, phòng ngừa chấn thương, biến đổi chi tiết
kỹ thuật động tác
I.C.5
I.A.6 Trình bày
được nội dung ba
định luật Niu –
tơn
I.B.6 Giải thích
được nội dung
ba định luật Niu – tơn
I.C.6 Phân tích,
đánh giá được
vai trò của định luật bảo toàn động lượng trong các hoạt động
I.B.6
I.A.7 Trình bày
được định nghĩa
động lượng và
định luật bảo toàn
động lượng
I.B.7 Giải thích
được ứng dụng của động lượng
và định luật bảo toàn động lượng trong thể thao
Nêu được ví dụ
I.C.7 Phân tích
các yếu tố ảnh hưởng đến trạng thái cân bằng
I.B.7
Trang 5I.A.8 Liệt kê
được các điều kiện cân bằng
I.B.8 Phân biệt
các loại cân bằng trong thể thao
I.C.8 Phân tích
được ứng dụng của định luật bảo toàn mômen động lượng trong các hoạt động, đặc biệt trong biến đổi kỹ thuật động tác
I.B.8
I.A.9 Trình bày
được khái niệm mômen quán tính, mômen lực, định luật bảo toàn mômen động lượng
I.B.9 Giải thích
được vai trò của mômen quán tính trong các chuyển động quay, sự phụ thuộc của mômen vào hình dạng hoặc tư thế
cơ thể
I.B.9
Đặc tính sinh
cơ của bộ
máy vận động
I.A.1 Liệt kê
được các hình thức chịu lực, thành phần hóa học chính của hệ xương
I.B.1 Giải thích
cơ chế, vai trò của hệ xương, hiện tượng phì đại xương
I.C.1 Phân tích,
xác định vai trò
của các bộ phận cấu tạo nên khớp hoạt dịch
I.C.1
I.A.2 Kể tên
được các loại khớp theo quan điểm sinh cơ học
Nêu được các bộ
phận của cấu tạo khớp hoạt dịch
I.B.2 Phân biệt
được các loại khớp
I.C.2 Đánh giá
được các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sản sinh ra lực cơ
I.B.2
I.A.3 Nêu được
cấu tạo của cơ, các kiểu co cơ
I.B.3 Giải thích
được các xác định đơn vị co duỗi của cơ, khả năng đàn hồi của cơ
I.C.3 Đánh giá
hiệu quả sử dụng lực cơ trong các loại đòn bẫy xương
I.B.3
I.A.4 Nêu được
cấu tạo của đòn bẫy xương trong
cơ thể người
I.B.4 Phân biệt
được các loại đòn bẫy xương I.B.4
Ngoại lực
trong các
chuyển động
thể thao
I.A.1 Trình bày
được định nghĩa, các tính chất của trọng lực
I.B.1 Giải thích
các phương của hoạt động chịu
sự ảnh hưởng của trọng lực
I.C.1 Phân tích
được sự ảnh hưởng của trọng lực, môi trường trọng lực trong hoạt động thể dục thể thao
I.C.1
Trang 6I.A.2 Trình bày
được định nghĩa lực ma sát
I.B.2 Phân biệt
các loại lực ma sát Xác định được yếu tố ảnh hưởng đến lực
ma sát
I.C.2 Phân tích
được ảnh hưởng của lực ma sát đến hiệu suất hoạt động trong thể dục thể thao thông qua phân tích ví dụ cụ thể
Từ đó hình thành khái niệm lực ma sát tối ưu
I.C.2
I.A.3 Trình bày
khái niệm lực cản của môi trường, khái niệm đường dòng
I.B.3 Giải thích
các yếu tố ảnh hưởng đến lực cản
I.C.3 Phân tích
được ảnh hưởng của lực cản, lực nâng, lực hút trong các chuyển động thể thao và đưa ra các giải pháp giảm sự ảnh hưởng của các lực trong thể thao
I.C.3
I.A.4 Mô tả được
sự hình thành của lực nâng, lực hút
I.B.4 Giải thích
được vai trò của lực nâng đối với
độ bay xa của các dụng cụ thể thao
I.B.4
Các nguyên lý
sinh cơ
I.A.1 Nêu được
cơ sở lý thuyết của nguyên lý đường tăng tốc tối ưu
I.B.1 Suy luận,
giải thích được
mục đích của nguyên lý đường tăng tốc tối ưu
I.C.1 Phân tích,
đánh giá được
các biện pháp sử dụng để đạt được mục đích, từ đó rút ra được các môn thể thao sử dụng nguyên lý đường tăng tốc tối ưu
I.C.1
I.A.2 Nêu được
cơ sở lý thuyết của nguyên lý lực ban đầu
I.B.2 Suy luận,
giải thích được
mục đích của nguyên lý lực ban đầu
I.C.2 Phân tích,
đánh giá được
các biện pháp sử dụng để đạt được mục đích, từ đó rút ra được các môn thể thao sử dụng nguyên lý lực ban đầu
I.C.2
Trang 7I.A.3 Nêu được
cơ sở lý thuyết của nguyên lý tổng hợp các động lượng thành phần
I.B.3 Suy luận,
giải thích được
mục đích của nguyên lý tổng hợp các động lượng thành phần
I.C.3 Phân tích,
đánh giá được
các biện pháp sử dụng để đạt được mục đích, từ đó rút ra được các môn thể thao sử dụng nguyên lý tổng hợp các động lượng thành phần
I.C.3
I.A.4 Nêu được
cơ sở lý thuyết của nguyên lý tác dụng ngược chiều
I.B.4 Suy luận,
giải thích được
mục đích của nguyên lý tác dụng ngược chiều
I.C.4 Phân tích,
đánh giá được
các biện pháp sử dụng để đạt được mục đích trong các các môn thể thao sử dụng nguyên lý tác dụng ngược chiều
I.B.4
I.A.5 Nêu được
cơ sở lý thuyết của nguyên lý bảo toàn mômen động lượng
I.B.5 Suy luận,
giải thích được
mục đích của nguyên lý bảo toàn mômen động lượng
I.C.5 Phân tích,
đánh giá được
các biện pháp sử dụng từng môn thể thao sử dụng nguyên lý bảo toàn mômen động lượng
I.B.5
I.A.6 Nêu được
cơ sở lý thuyết của nguyên lý xu hướng tối ưu
I.B.6 Suy luận,
giải thích được
mục đích của nguyên lý xu hướng tối ưu
I.C.6 Phân tích,
đánh giá được
các biện pháp sử dụng từng môn thể thao sử dụng nguyên lý xu hướng tối ưu
I.B.6
Cơ sở của việc
kiểm tra sinh
cơ
I.A.1 Liệt kê
được các thang đo lường
I.B.1 Giải thích
được cách sử dụng các thang
đo lường
I.C.1 Xác định
được cách sử dụng các thang
đo lường trong từng môn thể thao cụ thể
I.C.1
I.A.2 Liệt kê
được các mức độ đánh giá kỹ thuật, chiến thuật
I.B.2 Phân biệt
được các mức đánh giá kỹ thuật, chiến thuật
I.C.2 Xác định,
đánh giá được
mức độ đánh giá
kỹ - chiến thuật trong từng môn thể thao cụ thể
I.C.2
Trang 8I.A.3 Kể tên
được nguyên
nhân và các loại
sai số trong đo
lường thể thao
I.B.3 Phân biệt
các loại sai số
I.C.3 Đánh giá
được vai trò, ý nghĩa của từng loại sai số trong
đo lường thể thao
I.C.3
I.A.4 Nêu được
các trường hợp
cần sử dụng thử
nghiệm
I.B.4 Phân biệt
được chất lượng của thử nghiệm với độ chính xác của đo lường
I.C.4 Đánh giá
được vai trò của
hệ số khả năng thông tin và hệ
số tin cậy
I.B.4
I.A.5 Trình bày
được độ định
nghĩa độ tin cậy
và khả năng thông
tin của test
I.B.5 Xây dựng
các thang đo trong đánh giá sư phạm của thử nghiệm
I.C.5 Đánh giá
và so sánh được
chức năng, giá trị của các thang đo
I.B.5
I.A.6 Kể được
tên của các loại
thang đo trong
đánh giá sư phạm
I.B.6 Phân biệt
và giải thích được các test sử dụng để đánh giá các tố chất vận động
I.B.6
I.A.7 Liệt kê
được các tố chất
vận động
I.B.7 Giải thích
sự cần thiết phải
sử dụng phương tiện hiện đại trong kiểm tra sinh cơ
I.B.7
I.A.8 Liệt kê
được các phương
tiện sử dụng trong
kiểm tra sinh cơ
I.A.8
I.A.9 Kể tên các
loại cảm biến sử
dụng trong kiểm
tra sinh cơ
I.B.9 Giải thích
được cách sử dụng các loại cảm biến
I.C.9 Đánh giá
được vai trò và hiệu quả của bộ cảm biến trong kiểm tra sinh cơ
I.B.9
I.A.10 Nêu tên
được các loại viễn
trắc dùng trong
kiểm tra sinh cơ
I.B.10 Giải
thích được cách
sử dụng các loại viễn trắc khác nhau
I.B.10
I.A.11 Nêu được
vai trò của máy
tính đối với việc
kiểm tra sinh cơ
I.A.11
Trang 9Cơ sở sinh cơ
học các tố
chất vận động
I.A.1 Nêu được
định nghĩa về sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự mền dẻo và khéo léo
I.B.1 Phân biệt
được các tố chất vận động
I.C.1 Phân tích
được cơ sở đánh giá các tố chất vận động
I.B.1
I.A.2 Kể tên
được các thiết bị
sử dụng để tập luyện sinh cơ phát triển các tố chất vận động
I.B.2 Xác định
được vai trò, ứng dụng của từng thiết bị trong luyện tập
I.C.2 Đánh giá
được mối liên hệ giữa nguyên tắc xây dựng dụng
cụ và phát triển các tố chất vận động
I.B.2
I.A.3 Nắm được
được mối liên hệ giữa công suất co
cơ và tốc tộ co cơ
I.A.3
4 Tóm tắt nội dung học phần
Môn học này cung cấp cho sinh viên những kiến thức có giá trị nền tảng lâu dài
về cơ chế của kỹ thuật, chiến thuật thể thao
Những vẫn đề chính môn học đề cập đến là: Mô tả chuyển động thể thao, giải thích các lực tác dụng, khảo sát các thông số sinh cơ về điều kiện cũng như về vấn đề phối hợp chuyển động, phân tích hoàn thiện kỹ năng ở các môn thể thao khác nhau, các phương tiện sinh cơ hỗ trợ cho việc học, thực hành và tập luyện, những yêu cầu đối với
bộ máy vận động, các thủ tục đo lường, các nguyên lý sinh cơ trong thể thao
5 Nội dung chi tiết học phần
Chương 1: MỞ ĐẦU
1.1 Định nghĩa, nhiệm vụ và yêu cầu của môn học
1.1 Định nghĩa
1.2 Nhiệm vụ và yêu cầu của môn học
1.2 Phương pháp nghiên cứu sinh cơ học TDTT
1.2.1 Phương pháp thực nghiệm
1.2.2 Phương pháp thống kê toán học
1.2.3 Phương pháp phân tích
1.2.4 Phương pháp so sánh
1.2.5 Phương pháp triểm tra tổng hợp
1.3 Giới thiệu về sinh cơ học thể thao
1.3.1 Sự phát triển của sinh cơ học TDTT
1.3.2 Sinh cơ học thể thao trong thời kỳ mới
Chương 2: NỀN TẢNG CƠ HỌC
2.1 Động học
2.1.1 Hệ qui chiếu
2.1.2 Quỹ đạo
2.1.3 Vận tốc
2.1.4 Gia tốc
2.2 Động lực học
Trang 102.2.1 Lực
2.2.2 Các định luật Niu – tơn
2.2.3 Định luật bảo toàn động lượng
2.2.4 Cân bằng trong thể thao
2.2.5 Chuyển động quay quanh trục
Chương 3: ĐẶC TÍNH SINH CƠ CỦA BỘ MÁY VẬN ĐỘNG
3.1 Hệ xương
3.1.1 Cơ chế hoạt động của hệ xương
3.1.2 Vai trò của hệ xương
3.1.3 Các hình thức chịu lực của hệ xương
3.1.4 Thành phần hoá học của xương
3.2 Hệ khớp
3.2.1 Phân loại khớp
3.2.2 Cấu tạo khớp hoạt dịch
3.3 Hệ cơ xương
3.3.1 Cấu tạo của cơ
3.3.2 Đơn vị co duỗi của cơ
3.3.3 Các kiểu hoạt động của cơ
3.3.4 Khả năng đàn hồi của cơ
3.3.5 Khả năng sản ra lực cơ
3.4 Đòn bẫy xương
3.4.1 Cấu tạo đòn bẫy xương
3.4.2 Phân loại đòn bẫy xương
3.4.3 An toàn trong nâng vật nặng
3.4.4 Những điều cần tuân thủ để giảm khả năng bị chấn thương trong khi nâng
vật nặng
Chương 4: NGOẠI LỰC TRONG CÁC CHUYỂN ĐỘNG THỂ THAO
4.1 Trọng lực
4.2 Lực ma sát
4.3 Lực cản của môi trường
Chương 5: CÁC NGUYÊN LÝ SINH CƠ
5.1 Nguyên lý đường tăng tốc tối ưu
5.2 Nguyên lý lực ban đầu
5.3 Nguyên lý tổng hợp các động lượng thành phần
5.4 Nguyên lý tác dụng ngược chiều
5.5 Nguyên lý bảo toàn mômen động lượng
5.6 Nguyên lý xu hướng tối ưu
Chương 6: CƠ SỞ CỦA VIỆC KIỂM TRA SINH CƠ
6.1 Thang đo lường và các đơn vị đo lường
6.1.1 Thang đo danh mục
6.1.2 Thang đo cấp bậc
6.1.3 Thang đo tương quang
6.2 Đánh giá số lượng tài nghệ kỹ - chiến thuật
Trang 116.2.2 Sự đa dạng của kỹ thuật và chiến thuật
6.2.3 Hiệu quả và sự hợp lý của kỹ thuật và chiến thuật
6.2.4 Sự tinh thông của kỹ thuật và chiến thuật
6.3 Độ chuẩn xác của đo lường
6.3.1 Sai số tuyệt đối
6.3.2 Sai số tương đối
6.4 Thử nghiệm và đánh giá sư phạm trong sinh cơ học
6.5 Chất lượng của thử nghiệm
6.5.1 Độ chuẩn chất lượng thử nghiệm
6.5.2 Nội dung chất lượng thử nghiệm
6.6 Đánh giá sư phạm
6.7 Thử nghiệm các tố chất vận động
6.8 Tự động hoá quá trình kiểm tra sinh cơ
6.9 Bộ cảm biến của các đặc tính sinh cơ
6.10 Viễn trắc và các phương pháp ghi đặc tính sinh cơ
6.11 Kiểm tra sinh cơ và máy tính điện tử
6 Tài liệu
6.1 Tài liệu chính
[1] Th.s Phan Anh Tuấn, Bài giảng môn Sinh cơ TDTT.
[2] V.L.UTKIN, Sinh cơ học TDTT, NXBTDTT Hà Nội – 1997
6.2 Tài liệu tham khảo
[1] Trịnh Hùng Thanh, Giáo trình Sinh cơ học thể thao, NXB TDTT Hà Nội, (2007)
[2] Nguyễn Văn Lực, Sinh cơ thể dục thể thao, Thái Nguyên, (2006)
7 Hình thức tổ chức dạy - học
7.1 Lịch trình chung
Hình thức tổ chức dạy học học phần
Tổng
hành, thí nghiệm, thực tập
SV tự nghiên cứu, tự học
Lý thuyết Bài tập
Thảo luận nhóm
2 Nền tảng cơ học 05 0 01 0 12 18
3 Đặc tính sinh cơ của bộ máy vận động 05 0 01 0 12 18
4 Ngoại lực trong các chuyển động thể thao 04 0 0 0 08 12
5 Các nguyên lý sinh cơ 03 0 01 0 08 12
6 Kiểm tra sinh cơ 03 0 01 0 08 12
7 Thi, kiểm tra 04 0 0 0 08 12
7.2 Lịch trình tổ chức thự hiện cụ thể