BÁO CÁOCông tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2017

Số lượt người, số vụ việc và số lượt đoàn đông người đến Trụ sở Tiếpcông dân Trung ương giảm, tuy nhiên tình hình khiếu kiện của công dân vẫndiễn ra phức tạp, các đoàn đông người xuất ph

CHÍNH PHỦ

Số: 471/BC-CP

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Hà Nội, ngày 19 tháng 10 năm 2017

BÁO CÁO Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2017

Kính gửi: Quốc hội khoá XIV

Thực hiện Luật khiếu nại, Luật tố cáo, Luật tiếp công dân, Chính phủ trântrọng báo cáo Quốc hội kết quả công tác tiếp công dân giải quyết khiếu nại, tố cáonăm 2017 (số liệu tính từ 01/8/2016 đến 31/7/2017) như sau:

I TÌNH HÌNH KHIẾU NẠI, TỐ CÁO

1 Tình hình khiếu nại, tố cáo

Năm 2017, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có giảm so với năm

2016, thể hiện trên các tiêu chí: số lượt công dân đến các cơ quan hành chínhnhà nước để khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh giảm 8,5%, tổng số đơnkhiếu nại, tố cáo giảm 8,9%, tổng số vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyềngiải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước giảm 14,8%, tuy nhiên số đoànđông người tăng 10,2% so với năm 2016

Về khiếu nại, so với năm 2016 giảm 8,67% số đơn và giảm 16,3% số vụviệc Số đơn khiếu nại về lĩnh vực đất đai chiếm 60,4%, về nhà ở chiếm 11,7%trong tổng số đơn khiếu nại Về tố cáo, so với năm 2016 giảm 9,74% số đơn vàgiảm 14,4% số vụ việc Trong tổng số đơn tố cáo, nội dung tố cáo trong lĩnhvực hành chính chiếm tỉ lệ 62,3% chủ yếu là tố cáo cán bộ, công chức vi phạmpháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai, tài chính, ngân sách, đầu tư xây dựng

cơ bản, thực hiện chính sách xã hội; tố cáo trong lĩnh vực tư pháp chiếm tỉ lệ4,8%, chủ yếu là tố cáo cán bộ các cơ quan tiến hành tố tụng thiếu khách quantrong giải quyết các vụ án; tố cáo cán bộ, công chức có hành vi tham nhũngchiếm tỉ lệ 5,1%

Tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân từ cuối năm 2016 đến nay nhìnchung có giảm, tuy nhiên vẫn còn diễn biến phức tạp và gay gắt1 Các vụ việckhiếu nại, tố cáo phức tạp, đông người chủ yếu thuộc lĩnh vực đất đai, trong đó cónhững vụ việc đã được nhiều cơ quan giải quyết nhưng công dân không đồng ý,tiếp tục khiếu nại với thái độ bức xúc Đáng chú ý là một số thế lực đã lợi dụngtình hình khiếu nại, tố cáo để lôi kéo, kích động công dân tụ tập đông người hoặc

có hành vi quá khích làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và tác động tiêu cực vàotâm lý của cán bộ, nhân dân

Số lượt người, số vụ việc và số lượt đoàn đông người đến Trụ sở Tiếpcông dân Trung ương giảm, tuy nhiên tình hình khiếu kiện của công dân vẫndiễn ra phức tạp, các đoàn đông người xuất phát từ việc khiếu nại không đạtmục đích chuyển sang tố cáo người giải quyết với thái độ gay gắt, bức xúc;nhiều trường hợp mặc dù đã được Trụ sở tiếp nhiều lần, đã có ý kiến chỉ đạo củaThủ tướng Chính phủ nhưng không trở về địa phương để được giải quyết theoquy định của pháp luật, tiếp tục khiếu kiện dài ngày tại Hà Nội gây mất an ninh,trật tự2 Vẫn còn tình trạng công dân vi phạm nội quy Trụ sở3; một số đoàn đôngngười4 và công dân khiếu kiện tập trung tại khu vực trung tâm thành phố, nhàriêng các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Tòa nhà Quốc hội, Trụ sở các

cơ quan Trung ương,… căng băng rôn, khẩu hiệu nhằm gây áp lực với các cơquan Trung ương yêu cầu được giải quyết Trước tình hình, diễn biến phức tạp

về an ninh, trật tự tại Trụ sở, lãnh đạo Chính phủ, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ

đã chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường các biện pháp, phối hợp bảo về antoàn cho cán bộ tiếp công dân và đảm bảo an ninh, trật tự

2 Nguyên nhân chủ yếu của tình hình khiếu nại, tố cáo hiện nay

- Một số cơ chế, chính sách pháp luật chưa được hoàn thiện, hoặc thiếuđồng bộ, việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành chậm, còn nhiều quy địnhchưa phù hợp với thực tiễn nhưng chậm được bổ sung, sửa đổi Trong đó, chínhsách, pháp luật đất đai về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đã cónhiều thay đổi, tuy nhiên quyền lợi của các tổ chức kinh tế với Nhà nước vàngười đang sử dụng đất chưa được hài hòa5; Nhà nước đã quan tâm cải thiệnchính sách theo hướng có lợi cho người bị thu hồi đất, tạo điều kiện thuận lợi

để giải quyết được các trường hợp mới, nhưng lại phát sinh các trường hợp bịthu hồi từ những năm trước so bì Một số vụ việc khiếu nại về đất đai, nhà cửa

do lịch sử để lại, trong khi đó chính sách của Nhà nước đã thay đổi không cònphù hợp hoặc không thể giải quyết được nên công dân bức xúc, khiếu nại kéodài nhiều năm, nay rất khó khăn để giải quyết dứt điểm

- Công tác chỉ đạo, điều hành và quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực ởmột số địa phương còn nhiều tồn tại, yếu kém, nhất là trong công tác quản lý, sửdụng đất đai6 Có những vụ việc xuất phát từ trình độ, năng lực, ý thức tráchnhiệm của cán bộ, công chức còn hạn chế, thậm chí có hành vi vi phạm phápluật, vụ lợi cá nhân, thiếu khách quan, công tâm trong thực thi công vụ làm ảnhhưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức Tỷ lệ lỗi trong cácquyết định, hành vi hành chính bị khiếu nại, tố cáo khá cao, hơn ¼ khiếu nại, tốcáo đã phân tích kết quả giải quyết được công nhận là đúng toàn bộ, hoặc đúngmột phần

- Pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo còn một số bấtcập7 Việc tổ chức thực hiện công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáovẫn còn những yếu kém nhất định8, thủ trưởng cơ quan hành chính ở một số nơichưa thực hiện hết trách nhiệm theo quy định của pháp luật, nhất là cấp sở,ngành thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; có việc thời gian giải quyết kéo dài, việcthẩm tra, xác minh, thu thập chứng cứ không đầy đủ, kết luận thiếu chính xác,

phương án giải quyết thiếu thuyết phục; chưa thực hiện đúng quy trình giảiquyết, không tổ chức đối thoại.

- Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về tiếp công dân,khiếu nại, tố cáo hiệu quả chưa cao Ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phậnngười khiếu nại còn hạn chế nên tỉ lệ khiếu nại, tố cáo sai còn khá nhiều9 Cónhững vụ việc đã được giải quyết đúng chính sách, pháp luật, có lý, có tình, đãkiểm tra, rà soát, trả lời, có văn bản chấm dứt thụ lý giải quyết, nhưng công dânvẫn tiếp tục khiếu nại kéo dài, thậm chí có những phản ứng tiêu cực, gây rối trật

tự hoặc bị kẻ xấu lợi dụng lôi kéo, kích động tham gia khiếu kiện đông người10

II KẾT QUẢ CÔNG TÁC TIẾP CÔNG DÂN, GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO VÀ MỘT SỐ NHIỆM VỤ LIÊN QUAN

1 Xây dựng, hoàn thiện pháp luật

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ luôn chú trọng, quan tâm, chỉ đạo thườngxuyên, theo dõi, đánh giá, rà soát, bổ sung, sửa đổi để hệ thống văn bản pháp luật

về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ngày càng hoàn thiện Chính phủgiao Thanh tra Chính phủ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai tổngkết 4 năm thực hiện Luật khiếu nại, Luật tố cáo11; tổng kết Luật tiếp công dân12;xây dựng Luật tố cáo (sửa đổi)13 Trước mắt, nhằm khắc phục những bất cập của

hệ thống luật pháp về khiếu nại, Chính phủ chỉ đạo xây dựng nghị định sửa đổi, bổsung Nghị định số 75/2012/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật khiếunại14 Một số bộ, ngành, địa phương theo chức năng quản lý nhà nước được phâncông xây dựng, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về côngtác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo15

2 Kết quả công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tốcáo năm 2017

a) Công tác tiếp công dân

Trong năm 2017, các cơ quan hành chính nhà nước tiếp 352.102 lượt côngdân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh (giảm 8,5% so với năm 2016), với220.015 vụ việc, có 4.621 đoàn đông người (tăng 10,2%), trong đó:

- Thanh tra Chính phủ chủ trì, phối hợp với các cơ quan thực hiện tốt côngtác tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân Trung ương ở Hà Nội và

TP Hồ Chí Minh, đã tiếp 16.123 lượt công dân với 5.115 vụ việc16, có 436 đoànđông người; so với năm 2016 giảm 38,9% số lượt người, 29,2% số vụ việc, 41%đoàn đông người Tổng Thanh tra Chính phủ và Bộ trưởng - Chủ nhiệm Vănphòng Chính phủ thực hiện tiếp công dân tại Trụ sở và trực tiếp tại địa phươngđối với 05 vụ việc phức tạp, đông người Các địa phương có nhiều lượt đoànkhiếu nại, tố cáo đông người lên Trung ương gồm: Hà Nội: 121 đoàn; TP Hồ ChíMinh: 27; Bắc Giang: 30; Hưng Yên: 21; Vĩnh Phúc: 17; Hải Phòng: 15; TiềnGiang: 13…

Tiếp tục thực hiện Chương trình phối hợp số BTP-HLG-LĐLS ngày 11/11/2014, Thanh tra Chính phủ chỉ đạo Ban Tiếp công

01/CTPH-MTTQ-TTCP-dân Trung ương phối hợp với Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức cho 172 luật

sư tư vấn pháp luật miễn phí tại Trụ sở tiếp công dân Trung ương ở Hà Nội với

618 vụ việc17 Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng đảm bảo an ninh,trật tự tại Trụ sở, đồng thời tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năngđảm bảo tình hình an ninh trật tự, xử lý kịp thời khi có tình huống phát sinh,không để xảy ra diễn biến xấu, nhất là trong thời gian diễn ra kỳ họp của Trungương, Quốc hội và các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước18

- Các bộ, ngành tiếp 41.060 lượt người, với 17.627 vụ việc, có 161 lượtđoàn đông người; so với năm 2016 tăng 4,3% lượt người, 1,4% số vụ việc,giảm 4% lượt đoàn đông người; tập trung vào một số bộ, ngành như: Bộ Côngan: 21.292 lượt người, Bảo hiểm xã hội Việt Nam: 15.322, Bộ Tài chính: 916,

Bộ Lao động Thương binh và Xã hội: 722, Các bộ, ngành tiếp nhiều đoànđông người: Bộ Lao động Thương binh và Xã hội: 27 đoàn, Bộ Tài nguyên vàMôi trường: 24, Bộ Xây dựng: 21, Bảo hiểm xã hội Việt Nam: 17,

- Các địa phương đã tiếp 294.919 lượt người, với 197.273 vụ việc, có 4.024lượt đoàn đông người; so với năm 2016 giảm 7,6% lượt người và tăng 10,3% số

vụ việc, 22,3% lượt đoàn đông người Các địa phương có số lượt người khiếu nại,

tố cáo nhiều: TP Hồ Chí Minh: 44.496 lượt, Hà Nội: 34.714, Đà Nẵng: 9.388,Quảng Ninh: 7.574, Các địa phương có nhiều lượt đoàn đông người là: Hà Nội:

927 đoàn, TP Hồ Chí Minh: 274, Quảng Ninh: 202,

b) Công tác tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo

Trong năm 2017, các cơ quan hành chính tiếp nhận 263.722 đơn thư cácloại (bao gồm: khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh), trong đó có57.983 đơn khiếu nại, 15.555 đơn tố cáo Có 154.095 đơn đủ điều kiện xử lý19

với 24.540 vụ việc khiếu nại, 6.602 vụ việc tố cáo thuộc thẩm quyền của cơquan hành chính nhà nước So với năm 2016, số đơn thư các loại tiếp nhận tăng15,6% nhưng số đơn khiếu nại giảm 8,67%, đơn tố cáo giảm 9,74%, số vụ việckhiếu nại thuộc thẩm quyền giảm 16,3%, vụ việc tố cáo thuộc thẩm quyền giảm14,4% Trong đó:

- Thanh tra Chính phủ tiếp nhận 12.840 đơn thư (giảm 15% so với năm2016), đã xử lý 12.383 đơn thư, trong đó có 3.988 đơn đủ điều kiện để xử lý, có3.156 đơn khiếu nại, 329 đơn tố cáo, còn lại là kiến nghị, phản ánh Thủ tướngChính phủ giao Thanh tra Chính phủ kiểm tra, kết luận, báo cáo 95 vụ việc khiếunại Các địa phương có nhiều công dân gửi đơn thư khiếu nại, tố cáo đến Thanhtra Chính phủ: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Giang,Bắc Ninh, Hải Dương, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu, Khánh Hòa, Đà Nẵng,Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Tây Ninh

- Các bộ, ngành Trung ương tiếp nhận 20.563 đơn thư các loại (tăng 12,8%

so với năm 2016); trong đó có 6.995 đơn khiếu nại, 2.959 đơn tố cáo với 4.152 vụviệc khiếu nại thuộc thẩm quyền (giảm 20%), 2.710 vụ việc tố cáo thuộc thẩmquyền (giảm 12,2%) Các bộ, ngành nhận nhiều đơn thư: Bộ Lao động Thươngbinh và Xã hội: 6.251 đơn, Bộ Tài chính: 4.187, Bảo hiểm xã hội Việt Nam:

1.857, Bộ Tư pháp: 2.253, Bộ Tài nguyên và Môi trường: 1.539

- Các địa phương tiếp nhận 230.319 đơn thư các loại (tăng 18,3% so vớinăm 2016); trong đó có 47.832 đơn khiếu nại, 12.267 đơn tố cáo với 20.293 vụviệc khiếu nại (giảm 15,5%), 3.892 vụ việc tố cáo thuộc thẩm quyền (giảm15,9%) Các địa phương nhận nhiều đơn thư gồm: Hà Nội: 33.310 đơn, TP HồChí Minh: 24.655, Quảng Ngãi: 10.107, Bắc Giang: 6.486

c) Công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa

án nhân dân trong năm 201720:

- Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã tiếp 29.626 lượt công dân đến khiếunại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, giảm 1.854 lượt so với năm 2016; trong đó, lãnhđạo Viện kiểm sát nhân dân các cấp tiếp 2.276 lượt công dân, tăng 97 lượt so vớinăm 2016 Đồng thời tiếp nhận 82.545 đơn khiếu nại, tố cáo, đề nghị, kiến nghị,phản ánh, giảm 5.380 đơn so với năm 2016; trong đó, có 37.404 đơn khiếu nại, tốcáo, đề nghị, kiến nghị, phản ánh về hoạt động tư pháp, thuộc thẩm quyền xemxét, giải quyết của Viện kiểm sát nhân dân các cấp

- Các Tòa án đã tiếp 70.793 lượt công dân; trong đó, Toà án nhân dân tốicao tiếp 2.502 lượt công dân, tiếp nhận 23.139 đơn thư các loại Qua xem xét, ràsoát, phân loại có 8.594 đơn/vụ đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm; 5.005 đơn khiếunại đối với các quyết định tố tụng và hành vi tố tụng; 67 đơn tố cáo đối với cán bộTòa án; số đơn còn lại là các đơn trùng lặp

d) Kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền

Năm 2017, các cơ quan hành chính nhà nước đã giải quyết 26.120/31.142

vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, đạt tỷ lệ 83,9% (khiếu nại20.718/24.540 vụ việc21, đạt 84,4%; tố cáo 5.402/6.602 vụ việc, đạt 81,8%) Quagiải quyết khiếu nại, tố cáo đã kiến nghị thu hồi cho Nhà nước, trả lại cho tập thể,

cá nhân 54,2 tỷ đồng, 32,7 ha đất; bảo vệ quyền lợi cho 1.634 tập thể, cá nhân;kiến nghị xử lý vi phạm hành chính 416 người (đã xử lý 297 người), chuyển cơquan điều tra 12 vụ, 06 đối tượng Trong đó:

- Về giải quyết khiếu nại:

+ Thanh tra Chính phủ kết luận báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xử lý68/95 vụ việc khiếu nại phức tạp, nhiều vụ việc trước đó đã được các cơ quan nhànước có thẩm quyền xem xét, giải quyết nhưng công dân không nhất trí, vẫn tiếptục khiếu nại

+ Các bộ, ngành đã giải quyết 3.455/4.152 vụ việc khiếu nại thuộc thẩmquyền, đạt tỷ lệ 83,2% Các địa phương đã giải quyết 17.195/20.293 vụ việc khiếunại thuộc thẩm quyền, đạt tỷ lệ 84,7%

Phân tích từ kết quả giải quyết 18.587 vụ việc khiếu nại cho thấy: có 1.899khiếu nại đúng (10.2%); 13.859 khiếu nại sai (74,6%); 2.829 khiếu nại có đúng,

có sai (15,2%%) Qua giải quyết khiếu nại, các cơ quan hành chính nhà nước đãkiến nghị thu hồi cho nhà nước, trả lại cho tập thể, cá nhân trên 38,7 tỷ đồng,

15,6 ha đất; bảo vệ quyền lợi cho 1.069 tập thể, cá nhân; kiến nghị xử lý hànhchính 57 người, chuyển cơ quan điều tra 12 vụ, 06 đối tượng.

- Về giải quyết tố cáo: Các bộ, ngành đã giải quyết 2.250/2.710 vụ việc, đạt

tỷ lệ trên 83%; các địa phương đã giải quyết 3.152/3.892 vụ việc, đạt tỷ lệ 81%

Phân tích kết quả giải quyết 5.276 vụ việc tố cáo cho thấy: có 560 tố cáođúng (10,6%); 3.794 tố cáo sai (71,9%); 922 tố cáo có đúng, có sai (17,5%) Quagiải quyết tố cáo các cơ quan hành chính nhà nước đã kiến nghị thu hồi cho nhànước, trả lại cho tập thể, cá nhân 15,4 tỷ đồng, 17,1 ha đất; bảo vệ quyền lợi cho

565 tập thể, cá nhân; kiến nghị xử lý hành chính 359 người

đ) Về giải quyết các vụ việc khiếu nại tồn đọng, phức tạp, kéo dài22

Tính đến ngày 31/7/2017, các cơ quan hành chính nhà nước đã cơ bản hoànthành việc xem xét, giải quyết 528 vụ việc theo Kế hoạch số 1130/KH-TTCP23.Đồng thời tiếp tục kiểm tra, rà soát, giải quyết 533 vụ việc khiếu nại, tố cáo tồnđọng, phức tạp theo Kế hoạch 2100/KH-TTCP; có 448 vụ việc đủ điều kiện banhành thông báo chấm dứt thụ lý (84%), đã ban hành 262 thông báo chấm dứt24.Qua xem xét các địa phương đã có phương án giải quyết quyền lợi và hỗ trợ chocông dân 3,85 tỷ đồng; 1,08 ha đất sản xuất; 1.976 m2 đất ở Sau thời gian thựchiện kế hoạch, có 15 địa phương báo cáo không còn vụ việc phức tạp, kéo dài25 (cóphụ lục kèm theo báo cáo)

Trước tình hình khiếu nại, tố cáo đông người diễn biến phức tạp, ảnh hưởngđến an ninh trật tự, nhất là sau khi xảy ra vụ việc ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức,thành phố Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Thanh tra Chính phủ và cácngành, các cấp rà soát các vụ việc đông người, phức tạp trên phạm vi cả nước, từ

đó đề xuất giải pháp giải quyết dứt điểm26 Trên cơ sở phối hợp với các Bộ: Công

an, Quốc phòng, Tài nguyên và Môi trường và các địa phương, Thanh tra Chínhphủ lập danh sách 463 vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp27 báo cáoThủ tướng Chính phủ28; hiện đang tiếp tục phân loại, xác định rõ thẩm quyền đểtham mưu Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo giải quyết dứt điểm

3 Thanh tra, kiểm tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về tiếp công dân,giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thanh tra Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương tiến hành 1.645 cuộcthanh tra, kiểm tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về khiếu nại, tố cáo tại 2.779

cơ quan, tổ chức, đơn vị Qua thanh tra phát hiện 544 đơn vị có vi phạm, kiếnnghị kiểm điểm rút kinh nghiệm 455 tổ chức, 568 cá nhân; xử lý hành chính 14

tổ chức, 17 cá nhân Các cơ quan thanh tra tiến hành kiểm tra việc thực hiện 368kết luận thanh tra, quyết định xử lý sau thanh tra trách nhiệm; qua kiểm tra các

cơ quan có thẩm quyền đã kiểm điểm trách nhiệm của 288 tổ chức, 324 cá nhân,

xử lý hành chính đối với 18 tổ chức, 33 cá nhân

4 Công tác chỉ đạo, điều hành và thực hiện nhiệm vụ có liên quan trongviệc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo

a) Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ luôn sát sao chỉ đạo các bộ, cơ quanngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trựcthuộc Trung ương quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả cácchủ trương, chính sách, pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.Song song với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, các cấp, các ngành phảichú trọng, quan tâm công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; nắm chắctình hình, có kế hoạch tổ chức tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộcthẩm quyền ngay từ khi mới phát sinh29

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các cấp, các ngành, đặc biệt là các địaphương tổ chức thực hiện nghiêm túc, triệt để các quyết định, kết luận giải quyếtkhiếu nại, tố cáo đã có hiệu lực pháp luật, những vụ việc Thủ tướng Chính phủ

và các bộ, ngành Trung ương đã có ý kiến chỉ đạo Phối hợp tổ chức tốt công táctiếp công dân, nhất là trong thời gian diễn ra các kỳ họp Trung ương, Quốc hội;

rà soát, thống kê và đề xuất biện pháp giải quyết đối với các vụ việc khiếu nại,

tố cáo đông người, phức tạp đã và đang tiềm ẩn nguy cơ trở thành “điểm nóng”,gây phức tạp về an ninh, trật tự; coi trọng công tác vận động nhân dân, công tác

hỗ trợ, tư vấn pháp lý cho người dân với sự tham gia của Đoàn Luật sư, HộiLuật gia, cơ quan Dân vận, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị…Tăng cường rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật để người dân thựchiện quyền khiếu nại, tố cáo30 Đồng thời chỉ đạo các cơ quan thanh tra tăngcường thanh tra trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước trong việcthực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đẩy mạnh việctheo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại, quyếtđịnh xử lý tố cáo có hiệu lực pháp luật

Hàng tháng, quý trong các phiên họp thường kỳ, Chính phủ nghe TổngThanh tra Chính phủ báo cáo tình hình, kết quả công tác tiếp công dân,

xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên phạm vi cả nước để có các giảipháp chỉ đạo, chấn chỉnh những hạn chế, tồn tại trong quản lý nhà nước vềkhiếu nại, tố cáo31 Triển khai quyết liệt Quy chế theo dõi, đôn đốc, kiểm traviệc thực hiện nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao thông qua Phầnmềm theo dõi, qua đó thúc đẩy các bộ, ngành, địa phương triển khai các nhiệm

vụ công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình chủ trìnhiều cuộc họp với Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương để chỉ đạogiải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, dư luận xã hộiquan tâm, vụ việc bộ, ngành và địa phương có ý kiến khác nhau32; chủ trì Hộinghị toàn quốc về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo33; ban hành nhiều vănbản chỉ đạo, chấn chỉnh, tăng cường công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại,

tố cáo34

b) Thanh tra Chính phủ

- Nghiêm túc triển khai chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; phốihợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để chủ động nắm bắt và xử lý các tình

huống phức tạp phát sinh trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo35; xác định rõ nội dung

và đề ra mục tiêu phấn đấu cụ thể về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, đưavào định hướng hàng năm để chỉ đạo các cấp, các ngành thực hiện36

- Chủ trì 4 hội nghị giao ban khu vực37, trọng tâm là giải quyết khiếu nại,

tố cáo phức tạp, đông người gắn với việc triển khai Chỉ thị số 20/CT-TTg củaThủ tướng Chính phủ về việc chấn chỉnh hoạt động thanh tra, kiểm tra đối vớidoanh nghiệp38 Phối hợp với Bộ Công an tổ chức sơ kết thực hiện Quy chế phốihợp giữa hai ngành trong công tác đảm bảo an ninh, trật tự; thanh tra, tiếp côngdân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng39

- Ban hành, triển khai nhiều kế hoạch về công tác tiếp công dân, giải quyếtkhiếu nại tố cáo40; tập trung chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn các bộ, ngành, địaphương triển khai thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về công tác tiếpcông dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp41 Phối hợp chặt chẽ

với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài nguyên Môi trường và Văn phòngChính phủ trong việc rà soát, tìm ra các giải pháp giải quyết các vụ việc đôngngười phức tạp42

- Tổ chức kiểm tra, đôn đốc công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giảiquyết khiếu nại, tố cáo và nắm tình hình về kết quả thực hiện kết luận thanh tratrách nhiệm tại nhiều tỉnh, thành phố43, gắn với việc phối hợp xử lý các vụ việckhiếu kiện phức tạp44

- Thực hiện tốt việc điều phối hoạt động của các cơ quan tham gia tiếpcông dân tại Trụ sở Tiếp công dân Trung ương; tiếp tục thực hiện Chương trìnhphối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốcViệt Nam, Bộ Tư pháp, Hội Luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam; ràsoát, đề xuất vụ việc, cử cán bộ tham gia Đoàn giám sát theo Kế hoạch của BanThường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về giám sát nângcao hiệu quả việc giải quyết khiếu nại, tố cáo ở cơ sở năm 2017

- Tiếp tục hoàn thiện Dự án Cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo;triển khai chạy phần mềm tại Bộ Giao thông, vận tải, tỉnh Vĩnh Phúc, hiện đangchuẩn bị để triển khai diện rộng; tăng cường tập huấn nghiệp vụ công tác tiếpcông dân45; đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáotheo Đề án 1-1133/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ46 Công tác nghiên cứukhoa học phục vụ có hiệu quả hơn trong việc xây dựng văn bản quy phạm phápluật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo47

c) Các bộ, ngành, địa phương

- Chủ động, tích cực, nghiêm túc triển khai các quy định của pháp luật vềtiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; ban hành nhiều văn bản chỉ đạo và tổchức thực hiện48 nhất là tập trung rà soát, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáophức tạp, tồn đọng Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục phápluật về khiếu nại, tố cáo49

- Một số bộ ngành, địa phương đã ban hành chỉ thị, chương trình hành

động, kế hoạch về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm cụthể hóa các chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch của cấp trên50.

- Xem xét, xử lý, giải quyết 225/271 vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị,phản ánh do đại biểu Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và các cơ quan của Quốchội chuyển đến51

5 Đánh giá chung

a) Những kết quả chuyển biến tích cực

- Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tổng Thanhtra Chính phủ có nhiều chủ trương, giải pháp và tăng cường lãnh đạo, thườngxuyên chỉ đạo sát sao công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, cùngvới sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị, tình hình khiếu nại, tố cáo đãgiảm so với những năm trước52

- Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếunại, tố cáo tiếp tục được quan tâm53 Qua hơn 3 năm thực hiện Luật tiếp công dân,

hệ thống tiếp công dân cả nước đã tiếp tục được củng cố tăng cường Công tácquản lý nhà nước trong lĩnh vực tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếunại, tố cáo được chú trọng

- Ý thức, trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước trong chỉđạo, điều hành, xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo nhất là các vụ việc phứctạp, đông người được nâng lên Hầu hết các địa phương đã nghiêm túc rà soát,giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, tồn đọng theo chỉ đạo tại Chỉ thị số 35-CT/

TW ngày 26/5/2014 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 39/2012/QH13 ngày23/11/2012 của Quốc hội, Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 18/5/2012 của Thủ tướngChính phủ và kế hoạch của Thanh tra Chính phủ Việc kiểm tra, rà soát, giảiquyết các vụ việc tồn đọng, phức tạp đã trở thành nhiệm vụ thường xuyên.Nhiều vụ việc có sự vào cuộc của Đoàn Đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân,Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể, Đoàn Luật sư cùng với các cấp chính quyền,tạo được sự thống nhất về nhận thức và hành động, góp phần bảo vệ quyền lợicủa Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm an ninh, trật tự xãhội và ổn định tình hình

- Công tác tiếp công dân đã từng bước gắn với giải quyết khiếu nại, tốcáo, nhiều vụ việc được giải quyết dứt điểm ngay tại cơ sở; việc đôn đốc, thihành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo có hiệu lực pháp luật được quan tâmhơn và đã có những chuyển biến tích cực, tỷ lệ thực hiện các quyết định giảiquyết khiếu nại, tố cáo trong kỳ đạt khá cao54

- Sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương, giữa Thanh tra Chính phủ

với các bộ, ngành, địa phương chặt chẽ và hiệu quả hơn trước55; qua phối hợp đãtạo sự đồng thuận trong quá trình giải quyết, nhiều vụ việc đã chấm dứt khiếunại kéo dài, kết quả giải quyết có lý, có tình và có sức thuyết phục hơn

b) Những tồn tại, hạn chế

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tiếp công dân, giải quyếtkhiếu nại, tố cáo vẫn còn những tồn tại, hạn chế, đó là:

- Trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan hành chính tại một số nơi chưa cao,chưa làm tròn trách nhiệm tiếp công dân56, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đội ngũcán bộ công chức làm nhiệm vụ này còn hạn chế cả về năng lực và ý thức tráchnhiệm, nhất là kỹ năng tiếp công dân57 Một số địa phương có biểu hiện né tránh,đùn đẩy trách nhiệm

- Mặc dù khiếu nại, tố cáo có giảm nhưng lại gia tăng số đoàn khiếu kiệnđông người58 (10,2%) Tỷ lệ giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩmquyền tuy đạt cao hơn so với các năm trước59 nhưng vẫn thấp hơn so với mụctiêu đề ra (trên 85%)60 Ở địa phương, nhất là cấp cơ sở vẫn còn nhiều vụ việcgiải quyết chậm, chất lượng hạn chế, sai sót trình tự, thủ tục, chỉ chú trọng giảiquyết hết thẩm quyền mà chưa quan tâm đến giải quyết dứt điểm vụ việc;nhiều vụ việc công dân khiếu kiện vượt cấp lên Trung ương61

- Một số địa phương giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, tồnđọng ban đầu triển khai tốt, nhưng sau thực hiện chậm, thiếu kiên trì, quyết tâmchưa cao; chưa quan tâm gắn giải quyết với công tác tuyên truyền, giáo dục phápluật; chưa có giải pháp hữu hiệu đối với người khiếu nại cố chấp, cố tình đeo bám,nghe theo các thế lực khác xúi giục, kích động, tập trung đông người, gây mất anninh trật tự

- Tuy đã có tiến bộ nhưng việc thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại,kết luận nội dung tố cáo đã có hiệu lực pháp luật tại một số địa phương chưanghiêm túc, triệt để, nhất là khi kết luận của cấp có thẩm quyền không đồng thuậnvới cơ quan có trách nhiệm giải quyết; việc thực hiện chỉ đạo của cấp trên trongmột số trường hợp có lúc chưa nghiêm, thiếu dứt điểm, còn để kéo dài62

- Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về tiếp công dân, giảiquyết khiếu nại, tố cáo hiệu quả chưa cao Một số nơi chưa quan tâm, tạo điềukiện cho cán bộ làm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo63 Việcthực hiện chế độ thông tin, báo cáo có nơi chưa nghiêm túc, chất lượng hạn chế64.Tiến độ xây dựng Cơ sở dữ liệu Quốc gia về khiếu nại, tố cáo còn chậm, chưa đápứng được yêu cầu

III PHƯƠNG HƯỚNG, NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP NĂM 2018

Trong thời gian tới, tình hình khiếu nại, tố cáo sẽ còn diễn biến phức tạp,xảy ra ở những địa phương có sai phạm, sơ hở, yếu kém trong quản lý nhà nướcnhất là trong các lĩnh vực như: quản lý, sử dụng đất đai, môi trường, nông nghiệp,đầu tư xây dựng, giao thông vận tải, thực hiện chính sách an sinh xã hội… vàkhông thực hiện tốt công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo Để chấnchỉnh, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quản lý nhà nước, nâng cao hiệuquả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, trong thời gian tới Chínhphủ xác định nhiệm vụ chủ yếu là tập trung thực hiện những nhiệm vụ và giảipháp sau: