80 Câu hỏi đáp về phòng, chống tham nhũng kỳ 3

Theo đó, tổ chức tài chính phải áp dụng các biện pháp nhận biết kháchhàng trong các trường hợp sau:-Khách hàng mở tài khoản hoặc thiết lập giao dịch với tổ chức tài chính; - Khách hàng t

80 Câu hỏi đáp về phòng, chống tham nhũng kỳ 3

I Quy định về phòng, chống rửa tiền

Câu 1 Nguyên tắc về phòng, chống rửa tiền được pháp luật quy định như thế nào?

- Các biện pháp phòng, chống rửa tiền phải được thực hiện đồng bộ, kịpthời; các hành vi rửa tiền phải được xử lý nghiêm minh

Câu 2 Ngày nay, hiện tượng lợi dụng các hoạt động ngân hàng để rửa tiền đã khá phổ biến Xin hỏi Nhà nước có chính sách gì đề phòng, chống hiện tượng này?

Trả lời:

Ngày nay, trước sự phát triển của khoa học công nghệ, việc lợi dụng cáchoạt động kinh doanh, thương mại, ngân hàng để rửa tiền đã được một số đốitượng lợi dụng nhằm rửa tiền phạm tội mà có (như tiền nhận hối lộ, tham nhũng,tiền mua bán ma túy…) Để ngăn chặn hiện tượng này, Luật phòng, chống rửatiền quy định:

- Phòng, chống rửa tiền là trách nhiệm của Nhà nước và các cơ quan nhànước Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước thamgia, hợp tác, tài trợ cho hoạt động phòng, chống rửa tiền

- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân tham gia phòng,chống rửa tiền

- Ban hành chính sách thúc đẩy hợp tác quốc tế trong phòng, chống rửa tiền

- Tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác phòng, chống rửa tiềnđược Nhà nước khen thưởng.

(Điều 6 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012)

Câu 3 Đề nghị cho biết, pháp luật quy định những hành vi nào bị cấm để phòng, chống rửa tiền?

Trả lời:

Trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền, pháp luật quy định 07 nhóm hành

vi bị nghiêm cấm gồm:

- Tổ chức, tham gia hoặc tạo điều kiện thực hiện hành vi rửa tiền

- Thiết lập hoặc duy trì tài khoản vô danh hoặc tài khoản sử dụng tên giả

- Thiết lập và duy trì quan hệ kinh doanh với ngân hàng được thành lập tạimột quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhưng không có sự hiện diện hữu hình tại quốcgia hoặc vùng lãnh thổ đó và không chịu sự quản lý, giám sát của cơ quan quản

lý có thẩm quyền

- Cung cấp trái phép dịch vụ nhận tiền mặt, séc, công cụ tiền tệ khác hoặccông cụ lưu trữ giá trị và thực hiện thanh toán cho người thụ hưởng tại một địađiểm khác

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong phòng, chống rửa tiền xâm hạiquyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân

- Cản trở việc cung cấp thông tin phục vụ công tác phòng, chống rửa tiền

- Đe dọa, trả thù người phát hiện, cung cấp thông tin, báo cáo, tố cáo vềhành vi rửa tiền

(Điều 7 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012)

Câu 4 Tổ chức tài chính phải áp dụng các biện pháp nào để nhận biết khách hàng là đối tượng có nghi ngờ thực hiện hành vi rửa tiền?

Trả lời:

Các dấu hiệu nhận biết khách hàng là đối tượng có nghi ngờ thực hiệnhành vi rửa tiền được quy định tại Điều 8 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012

Theo đó, tổ chức tài chính phải áp dụng các biện pháp nhận biết kháchhàng trong các trường hợp sau:

-Khách hàng mở tài khoản hoặc thiết lập giao dịch với tổ chức tài chính;

- Khách hàng thực hiện giao dịch không thường xuyên có giá trị lớn hoặcthực hiện giao dịch chuyển tiền điện tử mà thiếu thông tin về tên, địa chỉ, số tàikhoản của người khởi tạo;

- Có nghi ngờ giao dịch hoặc các bên liên quan đến giao dịch có liên quanđến hoạt động rửa tiền;

- Có nghi ngờ về tính chính xác hoặc tính đầy đủ của các thông tin nhậnbiết khách hàng đã thu thập trước đó

Câu 5 Ông A đề nghị Công ty Môi giới địa ốc X môi giới bất động sản

ở vị trí đã có quy hoạch làm công viên công cộng Công ty Môi giới địa ốc X băn khoăn tại sao ông A có ý định nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất

từ những hộ gia đình có quyền sử dụng đất dù biết đất đó nằm trong quy hoạch làm công viên? Trường hợp này Công ty môi giới địa ốc X có phải áp dụng các biện pháp nhận biết khách hàng nghi ngờ thực hiện hành vi rửa tiền không?

Trả lời:

Trong trường hợp trên, Công ty môi giới địa ốc X phải áp dụng các biệnpháp nhận biết khách hàng theo quy định tại Khoản 2 Điều 8 Luật phòng, chốngrửa tiền năm 2012 như sau:

- Tổ chức, cá nhân kinh doanh trò chơi có thưởng, casino; dịch vụ quản lýbất động sản, môi giới bất động sản; sàn giao dịch bất động sản; kim loại quý và

đá quý; cung ứng dịch vụ công chứng, kế toán; dịch vụ pháp lý của luật sư, tổchức hành nghề luật sư; địch vụ ủy thác đầu tư; dịch vụ thành lập, quản lý, điềuhành doanh nghiệp; dịch vụ cung cấp giám đốc, thư ký giám đốc của doanhnghiệp cho bên thứ ba phải tiến hành các biện pháp nhận biết khách hàng đối vớicác khách hàng có giao dịch có giá trị lớn;

- Tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề trò chơi có thưởng, casino;dịch vụ quản lý bất động sản, môi giới bất động sản; sàn giao dịch bất động sản;kim loại quý và đá quý; cung ứng dịch vụ công chứng, kế toán; dịch vụ pháp lýcủa luật sư, tổ chức hành nghề luật sư; địch vụ ủy thác đầu tư; dịch vụ thành lập,quản lý, điều hành doanh nghiệp; dịch vụ cung cấp giám đốc, thư ký giám đốccủa doanh nghiệp cho bên thứ ba có trách nhiệm áp dụng các biện pháp nhậnbiết khách hàng khi cung cấp dịch vụ môi giới mua, bán và quản lý bất động sảncho khách hàng;

- Tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề kim loại quý và đá quý cótrách nhiệm áp dụng các biện pháp nhận biết khách hàng trong trường hợpkhách hàng có giao dịch mua, bán kim loại quý, đá quý có giá trị lớn bằng tiềnmặt;

- Tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề cung ứng dịch vụ công chứng,

kế toán; dịch vụ pháp lý của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư có trách nhiệm ápdụng các biện pháp nhận biết khách hàng khi thay mặt khách hàng chuẩn bị cácđiều kiện để thực hiện giao dịch hoặc thay mặt khách hàng thực hiện giao dịchchuyển giao quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà; quản lý tiền, chứng khoánhoặc các tài sản khác của khách hàng; quản lý tài khoản của khách hàng tại ngânhàng, công ty chứng khoán; điều hành, quản lý hoạt động công ty của kháchhàng; tham gia vào hoạt động mua, bán các tổ chức kinh doanh;

- Dịch vụ ủy thác đầu tư; dịch vụ thành lập, quản lý, điều hành doanhnghiệp; dịch vụ cung cấp giám đốc, thư ký giám đốc của doanh nghiệp cho bênthứ ba có trách nhiệm áp dụng các biện pháp nhận biết khách hàng khi cung ứngcác dịch vụ thành lập công ty; cung cấp giám đốc, thư ký giám đốc của doanhnghiệp; cung cấp văn phòng đăng ký, địa chỉ hoặc địa điểm kinh doanh; cungcấp dịch vụ đại diện cho công ty; dịch vụ ủy thác đầu tư; dịch vụ cung cấp ngườiđại diện cho cổ đông

Câu 6 Xin hỏi, khi áp dụng các biện pháp nhận biết khách hàng, các

tổ chức tài chính và tổ chức cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính phải nắm những thông tin gì của khách hàng?

- Đối với khách hàng cá nhân là người nước ngoài: họ và tên; ngày, tháng,năm sinh; quốc tịch; nghề nghiệp, chức vụ; số hộ chiếu, ngày cấp, nơi cấp, thịthực nhập cảnh; địa chỉ nơi đăng ký cư trú ở nước ngoài và địa chỉ nơi đăng ký

cư trú ở Việt Nam;

- Đối với khách hàng là tổ chức: tên giao dịch đầy đủ và viết tắt; địa chỉđặt trụ sở chính; số điện thoại, số fax; lĩnh vực hoạt động, kinh doanh; thông tin

về người thành lập, đại diện cho tổ chức bao gồm các thông tin quy định tạiđiểm a khoản này

- Mục đích của khách hàng trong mối quan hệ với đối tượng báo cáo

Câu 7 Đề nghị cho biết tổ chức tài chính và tổ chức cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính phải áp dụng các biện pháp xác minh thông tin nhận biết khách hàng như thế nào?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 11 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 các tổchức tài chính và tổ chức cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính là đốitượng phải báo cáo phải áp dụng các biện pháp xác minh thông tin nhận biếtkhách hàng như sau:

- Đối tượng báo cáo sử dụng các tài liệu, dữ liệu để xác minh thông tinnhận biết khách hàng bao gồm:

+ Đối với khách hàng là cá nhân: chứng minh nhân dân, hộ chiếu còn thờihạn sử dụng và các giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp;

+ Đối với khách hàng là tổ chức: Giấy phép hoặc quyết định thành lập;quyết định đổi tên gọi, chia tách, sáp nhập; giấy chứng nhận đăng ký kinhdoanh; quyết định bổ nhiệm hoặc hợp đồng thuê Tổng giám đốc (Giám đốc), Kếtoán trưởng

- Đối tượng báo cáo có thể thông qua tổ chức, cá nhân khác đã hoặc đang

có quan hệ với khách hàng; hoặc thông qua cơ quan quản lý hoặc cơ quan nhànước có thẩm quyền khác để thu thập thông tin và đối chiếu với thông tin kháchhàng cung cấp

- Đối tượng báo cáo có thể thuê các tổ chức khác để xác minh thông tinnhận biết khách hàng Trường hợp này đối tượng báo cáo phải bảo đảm tổ chứcđược thuê thực hiện đúng các quy định về nhận biết và cập nhật thông tin kháchhàng và chịu trách nhiệm về nhận biết và cập nhật thông tin khách hàng

Câu 8 Việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi từ các giao dịch đáng ngờ dựa trên tiêu chí nào?

Trả lời:

Việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi từ các giao dịch đáng ngờ dựa trêncác tiêu chí quy định tại Điều 5 Nghị định số 116/2013/NĐ-CP ngày 04/10/2013của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật phòng, chống rửatiền năm năm 2012

- Cá nhân sở hữu thực tế đối với một tài khoản hoặc một giao dịch: Chủtài khoản, đồng chủ tài khoản hoặc bất kỳ người nào chi phối hoạt động, thụhưởng của tài khoản, giao dịch đó;

- Cá nhân có quyền chi phối pháp nhân: Cá nhân nắm giữ từ 10% trở lênvốn điều lệ của pháp nhân đó; cá nhân nắm giữ từ 20% trở lên vốn điều lệ củacác tổ chức góp trên 10% vốn của pháp nhân đó; chủ doanh nghiệp tư nhân; cánhân khác thực tế chi phối pháp nhân đó;

- Cá nhân có quyền chi phối một ủy thác đầu tư, thỏa thuận ủy quyền: Cánhân ủy thác, ủy quyền; cá nhân có quyền chi phối cá nhân, pháp nhân hoặc tổchức ủy thác, ủy quyền.

- Đối với khách hàng là tổ chức nước ngoài hoặc tổ chức có một hoặcnhiều bên tham gia góp vốn là cá nhân, tổ chức nước ngoài, đối tượng báo cáophải xác minh bổ sung thông tin nhận biết cá nhân hoặc tổ chức nước ngoài đóbằng cách sử dụng các tài liệu, dữ liệu do cơ quan nước ngoài có thẩm quyềncấp

Câu 9 Đề nghị cho biết, việc phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro được thực hiện như thế nào?

Trả lời:

Theo quy định Điều 12 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012, đối tượngbáo cáo phải xây dựng quy định về phân loại khách hàng trên cơ sở theo loạikhách hàng, loại sản phẩm, dịch vụ khách hàng sử dụng, nơi cư trú hoặc nơi đặttrụ sở chính của khách hàng Cụ thể là các yếu tố sau:

- Loại khách hàng: Người cư trú hoặc không cư trú; tổ chức hoặc cá nhân;

khách hàng thuộc hoặc không thuộc danh sách đen, danh sách cảnh báo; lĩnhvực, phương thức hoạt động, kinh doanh

- Loại sản phẩm, dịch vụ khách hàng sử dụng bao gồm cả dự kiến sửdụng: Dịch vụ tiền mặt hoặc chuyển khoản; dịch vụ thanh toán hoặc chuyểntiền, đổi tiền; dịch vụ môi giới, ủy thác, ủy quyền; dịch vụ bảo hiểm nhân thọhoặc phi nhân thọ

- Vị trí địa lý nơi khách hàng cư trú hoặc có trụ sở chính: Các nước trongdanh sách cấm vận nêu tại các Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc;các nước trong danh sách công khai không tuân thủ hoặc tuân thủ không đầy đủcác khuyến nghị về chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố do Lực lượng đặcnhiệm tài chính công bố định kỳ; quốc gia hoặc vùng, lãnh thổ được, nhận định

có nhiều hoạt động ma túy, tham nhũng, rửa tiền

Đối với khách hàng có mức độ rủi ro thấp, đối tượng báo cáo có thể ápdụng các biện pháp nhận biết khách hàng ở mức độ thấp hơn nhưng phải bảođảm thu thập được đầy đủ thông tin về khách hàng Đối với khách hàng, giaodịch có mức độ rủi ro cao, ngoài việc thực hiện các biện pháp nhận biết, đốitượng báo cáo phải áp dụng các biện pháp đánh giá tăng cường.

Câu 10 Đề nghị cho biết Nhà nước thực hiện biện pháp gì đối với khách là nước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trị trong việc phòng, chống rửa tiền?

Trả lời:

Một số cá nhân có ảnh hưởng chính trị thực hiện giao dịch qua ngân hàngcủa các đối tượng trên sẽ chịu sự giám sát tăng cường nhằm chống hoạt độngrửa tiền, hoặc hoạt động tài trợ cho khủng bố

Điều 13 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định: Khách hàngnước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trị là người giữ chức vụ cấp cao trongcác cơ quan, tổ chức hữu quan của nước ngoài Ngân hàng Nhà nước Việt Namthông báo danh sách khách hàng nước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trịtrên cơ sở khuyến nghị của tổ chức quốc tế về phòng, chống rửa tiền

Đối tượng báo cáo phải có hệ thống quản lý rủi ro để xác định khách hàngnước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trị và áp dụng các biện pháp sau:

- Xây dựng quy chế kiểm soát nội bộ đối với việc mở tài khoản hoặc thiếtlập giao dịch khi khách hàng hoặc chủ sở hữu hưởng lợi được xác định là cánhân có ảnh hưởng chính trị;

- Thực hiện các biện pháp nhằm nhận biết nguồn gốc tài sản của kháchhàng;

- Tăng cường giám sát khách hàng và quan hệ kinh doanh với khách hàng.Các biện pháp trên cũng phải áp dụng đối với khách hàng là cha, mẹ, vợ,chồng, con, anh ruột, chị ruột, em ruột của cá nhân là người nước ngoài có ảnhhưởng chính trị

Câu 11 Ông C là chủ một doanh nghiệp kinh doanh nội thất, yêu cầu ngân hàng công thương B chuyển một số tiền sang đối tác có tài khoản tại ngân hàng Thụy Sỹ Hỏi ngân hàng công thương B khi thiết lập quan hệ ngân hàng đại lý với ngân hàng đối tác nước ngoài phải áp dụng các biện pháp nào để phòng, chống rửa tiền?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 14 của Luật phòng chống rửa tiền năm 2012 thìngân hàng công thương B (gọi là đối tượng báo cáo theo quy định tại khoản 5Điều 4 của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012) khi thiết lập quan hệ ngânhàng đại lý với ngân hàng đối tác nước ngoài phải áp dụng các biện pháp sauđây:

1 Thu thập thông tin về ngân hàng đối tác để biết đầy đủ về bản chất kinhdoanh, uy tín của ngân hàng đối tác và bảo đảm ngân hàng đối tác phải chịu sựgiám sát, quản lý của cơ quan quản lý có thẩm quyền nước ngoài;

2 Đánh giá việc thực hiện các biện pháp về phòng, chống rửa tiền của ngânhàng đối tác;

3 Phải được sự chấp thuận của Tổng giám đốc (Giám đốc) hoặc ngườiđược ủy quyền của đối tượng báo cáo trước khi thiết lập quan hệ ngân hàng đạilý;

4 Trong trường hợp khách hàng của ngân hàng đối tác có thể thanh toánthông qua tài khoản của ngân hàng đối tác mở tại đối tượng báo cáo, đối tượngbáo cáo phải bảo đảm ngân hàng đối tác đã thực hiện đầy đủ việc nhận biết, cậpnhật thông tin khách hàng và có khả năng cung cấp thông tin nhận biết kháchhàng theo yêu cầu của đối tượng báo cáo

Câu 12 Tôi được biết giao dịch liên quan tới công nghệ mới là giao dịch sử dụng công nghệ cho phép khách hàng thực hiện giao dịch mà không cần gặp mặt trực tiếp nhân viên của ngân hàng Vậy tôi xin hỏi, đối với những giao dịch này để tránh rủi ro và phòng ngừa việc rửa tiền thì pháp luật có quy định gì để quản lý giao dịch liên quan tới công nghệ mới?

Trả lời:

Để phòng, chống việc rửa tiền đối với các giao dịch liên quan tới công nghệmới, Điều 15 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định đối tượng báo cáophải ban hành quy trình nhằm mục đích:

a) Phát hiện, ngăn chặn việc sử dụng công nghệ mới vào việc rửa tiền;b) Quản lý rủi ro về rửa tiền khi thiết lập giao dịch với khách hàng sử dụngcông nghệ mới và không gặp mặt trực tiếp

Đồng thời để quản lý rủi ro, Khoản 2 Điều 8 Nghị định số

116/2013/NĐ-CP ngày 04/10/2013 quy định chi tiết thi hành Luật phòng, chống rửa tiền năm

2012 quy định khi cung cấp dịch vụ liên quan tới công nghệ mới cho phép kháchhàng thực hiện giao dịch mà không cần gặp mặt trực tiếp nhân viên thì đối tượngbáo cáo phải thực hiện các yêu cầu sau:

a) Gặp mặt trực tiếp khách hàng khi lần đầu thiết lập mối quan hệ và yêucầu khách hàng cung cấp thông tin theo quy định tại Điều 4 Nghị định số116/2013/NĐ-CP

b) Xây dựng quy trình đánh giá rủi ro về rửa tiền khi cung cấp dịch vụ sửdụng công nghệ mới Quy trình này tối thiểu phải bao gồm các nội dung sau:Xác định và mô phỏng các rủi ro về rửa tiền có thể phát sinh đối với các giaodịch áp dụng công nghệ mới; đưa ra các biện pháp phù hợp để phòng ngừa vàgiảm thiểu các rủi ro phát sinh

Câu 13 Những giao dịch nào trong lĩnh vực ngân hàng phải giám sát đặc biệt để phòng, chống rửa tiền?

Trả lời:

Điều 16 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định đối tượng báo cáophải giám sát đặc biệt đối với các giao dịch sau đây:

a) Giao dịch với giá trị lớn bất thường hoặc phức tạp;

b) Giao dịch với tổ chức, cá nhân tại quốc gia, vùng lãnh thổ nằm trongdanh sách do Lực lượng đặc nhiệm tài chính công bố nhằm chống rửa tiền hoặcdanh sách cảnh báo

Đối tượng báo cáo phải kiểm tra cơ sở pháp lý và mục đích của giao dịch;trường hợp có nghi ngờ về tính trung thực, mục đích của giao dịch, đối tượngbáo cáo phải lập báo cáo về giao dịch đáng ngờ gửi Ngân hàng Nhà nước ViệtNam và có thể từ chối giao dịch đó.

Câu 14 Công ty A có chức năng môi giới bất động sản, thực hiện môi giới cho công ty B vay vốn tại ngân hàng C Xin hỏi, đối với hoạt động kinh doanh qua giới thiệu này, ngân hàng C (đối tượng báo cáo) có thể nhận biết khách hàng thông qua bên trung gian bằng phương thức nào ?

Trả lời:

Điều 17 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định khi tiến hành hoạtđộng kinh doanh qua giới thiệu, đối tượng báo cáo có thể nhận biết khách hàngthông qua bên trung gian và bảo đảm các yêu cầu sau đây:

a) Bên trung gian phải thu thập, lưu giữ và cung cấp kịp thời, đầy đủ cácthông tin nhận biết khách hàng cho đối tượng báo cáo khi được yêu cầu;

b) Bên trung gian tuân thủ các yêu cầu về nhận biết và cập nhật thông tinkhách hàng theo quy định tại Điều 9 và Điều 10 của Luật phòng, chống rửa tiềnhoặc khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính trong trường hợp bêntrung gian là tổ chức nước ngoài;

c) Bên trung gian phải là đối tượng chịu sự quản lý, giám sát của cơ quan

có thẩm quyền

Việc nhận biết khách hàng thông qua bên trung gian không loại trừ tráchnhiệm của đối tượng báo cáo trong việc nhận biết, cập nhật thông tin kháchhàng

Câu 15 Để bảo đảm tính minh bạch của pháp nhân và thỏa thuận ủy quyền, Luật phòng, chống rửa tiền quy định những biện pháp bảo đảm nào?

Trả lời:

Điều 18 của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định như sau

1 Sở giao dịch chứng khoán phải lưu giữ và cập nhật thông tin cơ bản về

cơ cấu tổ chức, người sáng lập, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp niêmyết

2 Cơ quan đăng ký kinh doanh phải lưu giữ và cập nhật thông tin cơ bản

về cơ cấu tổ chức, người sáng lập, chủ sở hữu hưởng lợi của các doanh nghiệpchưa niêm yết trên thị trường chứng khoán

3 Tổ chức, cá nhân cung cấp các dịch vụ pháp lý về soạn thảo thỏa thuận

ủy quyền cho khách hàng phải lưu giữ, duy trì và cập nhật thông tin về thỏathuận ủy quyền và chủ sở hữu hưởng lợi theo thỏa thuận đó

4 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan nhà nước có thẩm quyềnkhác theo quy định của pháp luật trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ

về phòng, chống rửa tiền có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân quy định tại cáckhoản 1, 2 và 3 Điều này cung cấp thông tin

Câu 16 Ông Henry quốc tịch Anh muốn tài trợ số tiền 800.000USD cho Trung tâm nghiên cứu và hỗ trợ sức khoẻ cộng đồng Hỏi, để tiếp nhận tài trợ và bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động của Trung tâm, theo quy định của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 thì Trung tâm phải thực hiện những nhiệm vụ gì ?

Trả lời:

Trung tâm nghiên cứu và hỗ trợ sức khoẻ cộng đồng là tổ chức phi lợinhận, hoạt động mang tính xã hội cao, do đó theo quy định của Luật phòng,chống rửa tiền năm 2012 để bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động của tổchức phi lợi nhuận khi tiếp nhận tài trợ, Điều 19 của Luật phòng, chống rửa tiềnnăm 2012 quy định như sau:

1 Các tổ chức phi lợi nhuận được thành lập hoặc hoạt động tại Việt Namphải duy trì, cập nhật hồ sơ có đầy đủ các thông tin về tổ chức, cá nhân tài trợ; tổchức, cá nhân tiếp nhận tài trợ; số tiền tài trợ và mục đích sử dụng tiền tài trợ

2 Hồ sơ quy định tại khoản 1 nêu trên phải được lưu trữ đầy đủ và cungcấp cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi được yêu cầu

Câu 17 Đối tượng báo cáo xây dựng quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền gồm những nội dung gì?

Trả lời:

Điều 20 của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định đối tượng báocáo phải ban hành quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền với những nội dungchính sau đây:

a) Chính sách chấp nhận khách hàng;

b) Quy trình, thủ tục nhận biết khách hàng, xác minh và cập nhật thông tinkhách hàng;

c) Giao dịch phải báo cáo;

d) Quy trình rà soát, phát hiện, xử lý và báo cáo giao dịch đáng ngờ; cáchthức giao tiếp với khách hàng thực hiện giao dịch đáng ngờ;

đ) Lưu giữ và bảo mật thông tin;

e) Áp dụng biện pháp tạm thời, nguyên tắc xử lý trong các trường hợp trìhoãn thực hiện giao dịch;

g) Chế độ báo cáo, cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

h) Bồi dưỡng nghiệp vụ phòng, chống rửa tiền;

i) Kiểm soát và kiểm toán nội bộ việc tuân thủ các chính sách, quy định,quy trình và thủ tục liên quan đến hoạt động phòng, chống rửa tiền; trách nhiệmcủa từng cá nhân, bộ phận trong việc thực hiện quy định nội bộ về phòng, chốngrửa tiền

- Nội dung quy định nội bộ phải bảo đảm phòng ngừa, phát hiện, ngănchặn, xử lý có hiệu quả các hoạt động có nghi ngờ liên quan tới rửa tiền; phùhợp cơ cấu tổ chức, quy mô hoạt động và mức độ rủi ro về rửa tiền trong hoạtđộng của đối tượng báo cáo và phải được phổ biến đến từng cá nhân, bộ phận cóliên quan của đối tượng báo cáo

- Đối tượng báo cáo phải thường xuyên đánh giá quy định nội bộ về phòng,chống rửa tiền để sửa đổi, bổ sung phù hợp

Câu 18 Ông A là công chức của Bộ B, có giao dịch chuyển tiền tại ngân hàng ngoại thương C (đối tượng báo cáo) với số tiền 2 triệu USD Hỏi, trong trường hợp này là giao dịch có giá trị lớn, đối tượng báo cáo có trách nhiệm gì?

Trả lời:

Theo quy định của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012, Điều 21 quy địnhđối tượng báo cáo có trách nhiệm báo cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khithực hiện các giao dịch có giá trị lớn

Theo đề nghị của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thủ tướng Chính phủquy định mức giá trị của giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo phù hợp với tìnhhình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ

Câu 19 Khi nghi ngờ hoặc có cơ sở hợp lý để nghi ngờ tài sản trong giao dịch có nguồn gốc do phạm tội mà có hoặc liên quan tới rửa tiền Trong trường hợp này đối tượng báo cáo có trách nhiệm gì?

Trả lời:

Đối với các giao dịch đáng ngờ Khoản 2 Điều 22 của Luật phòng, chốngrửa tiền năm 2012 quy định đối tượng báo cáo có trách nhiệm báo cáo Ngânhàng Nhà nước Việt Nam Các dấu hiệu đáng ngờ cơ bản bao gồm:

a) Khách hàng cung cấp thông tin nhận biết khách hàng không chính xác,không đầy đủ, không nhất quán;

b) Khách hàng thuyết phục đối tượng báo cáo không báo cáo giao dịch cho

cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

c) Không thể xác định được khách hàng theo thông tin khách hàng cungcấp hoặc giao dịch liên quan đến một bên không xác định được danh tính;

d) Số điện thoại cá nhân hoặc cơ quan do khách hàng cung cấp không thể liênlạc được hoặc không có số này sau khi mở tài khoản hoặc thực hiện giao dịch;đ) Các giao dịch được thực hiện theo lệnh hoặc theo uỷ quyền của tổ chức,

cá nhân có trong danh sách cảnh báo;

e) Các giao dịch mà qua thông tin nhận biết khách hàng hoặc qua xem xét

về cơ sở kinh tế và pháp lý của giao dịch có thể xác định được mối liên hệ giữacác bên tham gia giao dịch với các hoạt động phạm tội hoặc có liên quan tới tổchức, cá nhân có trong danh sách cảnh báo;

g) Các tổ chức, cá nhân tham gia giao dịch với số tiền lớn không phù hợpvới thu nhập, hoạt động kinh doanh của tổ chức, cá nhân này;

h) Giao dịch của khách hàng thực hiện thông qua đối tượng báo cáo khôngđúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật

Câu 20 Các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực ngân hàng được pháp luật quy định như thế nào?

dư tài khoản rất nhỏ hoặc bằng không;

2 Các giao dịch chuyển tiền có giá trị nhỏ từ nhiều tài khoản khác nhau vềmột tài khoản hoặc ngược lại trong một thời gian ngắn; tiền được chuyển quanhiều tài khoản; các bên liên quan không quan tâm đến phí giao dịch; thực hiệnnhiều giao dịch, mỗi giao dịch gần mức giá trị lớn phải báo cáo;

3 Sử dụng thư tín dụng và các phương thức tài trợ thương mại khác có giátrị lớn, tỷ lệ chiết khấu với giá trị cao so với bình thường;

4 Khách hàng mở nhiều tài khoản tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngânhàng nước ngoài ở khu vực địa lý khác nơi khách hàng cư trú, làm việc hoặc cóhoạt động kinh doanh;

5 Tài khoản của khách hàng không giao dịch trên một năm, giao dịch trởlại mà không có lý do hợp lý; tài khoản của khách hàng không giao dịch độtnhiên nhận được một khoản tiền gửi hoặc chuyển tiền có giá trị lớn;

6 Chuyển số tiền lớn từ tài khoản của doanh nghiệp ra nước ngoài sau khinhận được nhiều khoản tiền nhỏ được chuyển vào bằng chuyển tiền điện tử, séc,hối phiếu;

7 Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chuyển tiền ra nước ngoài ngaysau khi nhận được vốn đầu tư hoặc chuyển tiền ra nước ngoài không phù hợpvới hoạt động kinh doanh; doanh nghiệp nước ngoài chuyển tiền ra nước ngoàingay sau khi nhận được tiền từ nước ngoài chuyển vào tài khoản mở tại tổ chứctín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam;

8 Khách hàng thường xuyên đổi tiền có mệnh giá nhỏ sang mệnh giá lớn;

9 Giao dịch gửi tiền, rút tiền hay chuyển tiền được thực hiện bởi tổ chứchoặc cá nhân liên quan đến tội phạm tạo ra tài sản bất hợp pháp đã được đăng tảitrên phương tiện thông tin đại chúng;

10 Khách hàng yêu cầu vay số tiền tối đa được phép trên cơ sở bảo đảmbằng hợp đồng bảo hiểm đóng phí một lần ngay sau khi thanh toán phí bảohiểm, trừ trường hợp tổ chức tín dụng yêu cầu;

11 Thông tin về nguồn gốc tài sản sử dụng để tài trợ, đầu tư, cho vay, chothuê tài chính hoặc uỷ thác đầu tư của khách hàng không rõ ràng, minh bạch;

12 Thông tin về nguồn gốc tài sản bảo đảm của khách hàng xin vay vốnkhông rõ ràng, minh bạch

Câu 21 Luật phòng, chống rửa tiền quy định như thế nào về các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm?

2 Khách hàng yêu cầu ký kết hợp đồng bảo hiểm với khoản phí bảo hiểmđịnh kỳ không phù hợp với thu nhập hiện tại của khách hàng hoặc yêu cầu muahợp đồng bảo hiểm liên quan đến công việc kinh doanh nằm ngoài hoạt độngkinh doanh thông thường của khách hàng;

3 Người mua hợp đồng bảo hiểm và thanh toán từ tài khoản không phải làtài khoản của mình hoặc bằng các công cụ chuyển nhượng không ghi tên;

4 Khách hàng yêu cầu thay đổi người thụ hưởng đã chỉ định hoặc bằngngười không có mối quan hệ rõ ràng với người mua hợp đồng bảo hiểm;

5 Khách hàng chấp nhận tất cả các điều kiện bất lợi không liên quan đếntuổi tác, sức khỏe của mình; khách hàng đề nghị mua bảo hiểm với mục đíchkhông rõ ràng và miễn cưỡng cung cấp lý do tham gia bảo hiểm; điều kiện vàgiá trị hợp đồng bảo hiểm mâu thuẫn với nhu cầu của khách hàng;

6 Khách hàng hủy hợp đồng bảo hiểm ngay sau khi mua và yêu cầuchuyển tiền cho bên thứ ba; khách hàng thường xuyên tham gia bảo hiểm vànhượng lại hợp đồng bảo hiểm cho bên thứ ba;

7 Khách hàng là doanh nghiệp có số lượng hợp đồng bảo hiểm cho nhânviên hoặc mức phí bảo hiểm của hợp đồng đóng phí một lần tăng bất thường;

8 Doanh nghiệp bảo hiểm thường xuyên chi trả bảo hiểm với số tiền lớncho cùng một khách hàng

Câu 22 Dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực chứng khoán gồm những dấu hiệu gì?

3 Công ty chứng khoán chuyển tiền không phù hợp với các hoạt động kinhdoanh chứng khoán;

4 Người không cư trú chuyển số tiền lớn từ tài khoản giao dịch chứngkhoán ra khỏi Việt Nam;

5 Khách hàng thường xuyên bán danh mục đầu tư và đề nghị công tychứng khoán thanh toán bằng tiền mặt hoặc séc;

6 Khách hàng đầu tư bất thường vào nhiều loại chứng khoán bằng tiền mặthoặc séc trong khoảng thời gian ngắn hoặc sẵn sàng đầu tư vào các danh mụcchứng khoán không có lợi;

7 Tài khoản chứng khoán của khách hàng không hoạt động trong một thờigian dài nhưng đột nhiên được đầu tư lớn không phù hợp với khả năng tài chínhcủa khách hàng;

8 Giao dịch mua, bán chứng khoán có nguồn tiền từ các quỹ đầu tư được mở

ở các vùng lãnh thổ được các tổ chức quốc tế xếp loại là có nguy cơ rửa tiền cao

Câu 23 Ông John đổi 10 tỷ đồng tại casino X để tham gia trò chơi có thưởng và đánh bạc Tuy nhiên trong quá trình chơi, ông John liên tục để thua ông H hết số tiền này một cách không bình thường, sau đó ông H chuyển số tiền này cho một người bạn tại nước ngoài Hỏi, dấu hiệu này có đáng ngờ không? Pháp luật quy định như thế nào về dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực trò chơi có thưởng, casino?

Trả lời:

Theo Khoản 6 Điều 22 của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 thì đây làmột trong những dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực trò chơi có thưởng, casino

Cụ thể theo Khoản 6, các dấu hiệu đáng ngờ bao gồm:

a) Khách hàng có dấu hiệu liên tục cố tình thua tại casino;

b) Khách hàng đổi số lượng đồng tiền quy ước có giá trị lớn tại casino,điểm kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng nhưng không tham gia chơi hoặcchơi với số lượng rất nhỏ sau đó đổi lại thành tiền mặt hoặc séc, hối phiếu ngânhàng hoặc chuyển tiền đến tài khoản khác;

c) Khách hàng yêu cầu chuyển tiền thắng cược, trúng thưởng cho bên thứ

ba không có mối quan hệ rõ ràng với khách hàng hoặc khi bên thứ ba không cónơi thường trú cùng với khách hàng;

d) Khách hàng bổ sung tiền mặt hoặc séc vào số tiền thắng cược, trúngthưởng và yêu cầu casino, điểm kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng chuyểnthành séc có giá trị lớn;

đ) Khách hàng nhiều lần trong một ngày yêu cầu casino, điểm kinh doanhtrò chơi điện tử có thưởng đổi số lượng đồng tiền quy ước thành tiền mặt;

e) Khách hàng nhiều lần trong một ngày yêu cầu bên thứ ba đổi hộ sốlượng đồng tiền quy ước có giá trị lớn và nhờ bên thứ ba chơi cá cược hộ;

g) Khách hàng nhiều lần trong một ngày mua vé xổ số, vé đặt cược, đổiđồng tiền quy ước ở gần mức giới hạn giao dịch có giá trị lớn;

h) Khách hàng mua lại vé số trúng thưởng có giá trị lớn từ người khác

Câu 24 Qua công ty môi giới bất động sản, Ông M có mua một ngôi nhà 3 tầng, 300m2 của ông N với số tiền 300 tỷ Theo giá thị trường thì ngôi nhà này ước tính sẽ bán được 20 tỷ, khi làm hợp đồng công chứng chuyển nhượng, nhân viên công chứng thay mặt ông N chuyển giao quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà có nghi ngờ và hỏi về giá cả thì ông N nói ông M không quan tâm, chỉ cần mua được Xin hỏi, giao dịch này theo quy định của pháp luật có đáng ngờ không? Pháp luật quy định như thế nào về vấn

đề này?

Trả lời:

Theo tình huống trên, giá cả ngôi nhà là bất hợp lý so với thực tế mà ngườimua không quan tâm, có thể giao dịch này là nhằm rửa tiền Do vậy, đối tượngbáo cáo (công ty môi giới, công chứng viên được thay mặt ông N chuyểnnhượng) trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, nếu phát hiện một trong cácdấu hiệu đáng ngờ sau theo quy định tại Khoản 7 Điều 22 Luật phòng, chống

rửa tiền năm 2012: Các giao dịch bất động sản là giao dịch ủy quyền nhưng

không có cơ sở pháp lý; Khách hàng không quan tâm đến giá bất động sản, phí

giao dịch phải trả; Khách hàng không cung cấp được các thông tin liên quan tớibất động sản hoặc không muốn cung cấp bổ sung thông tin về nhân thân; Giáthỏa thuận giữa các bên giao dịch không phù hợp giá thị trường thì có tráchnhiệm báo cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để góp phần ngăn chặn việc rửatiền.

Như vậy căn cứ vào quy định trên, giao dịch này là đáng ngờ trong lĩnh vựckinh doanh bất động sản giữa ông N và ông M, đối tượng báo cáo phải kịp thờibáo cáo cho Cục Phòng, chống rửa tiền bằng văn bản theo quy định tại Điều 6Thông tư 35/2013/TT-NHNN Cục Phòng, chống rửa tiền có trách nhiệm xácnhận việc đã nhận được báo cáo giao dịch đáng ngờ và phản hồi cho đối tượngbáo cáo những vấn đề phát sinh nếu cần thiết

Câu 25 Ông A yêu cầu Tổ chức tín dụng G thực hiện chuyển tiền điện

tử trong nước tới tài khoản của ông B với số tiền 1,5 tỷ đồng Xin hỏi đối với giao dịch chuyển tiền điện tử có số tiền lớn, pháp luật có quy định gì để phòng, chống việc rửa tiền ?

Trả lời:

Để phòng, chống việc rửa tiền, và kiểm soát các giao dịch thanh toán trongnước và quốc tế, Điều 23 của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định vềbáo cáo chuyển tiền điện tử như sau: Đối tượng báo cáo (tổ chức tín dụng G) khicung ứng dịch vụ chuyển tiền điện tử có trách nhiệm báo cáo Ngân hàng Nhànước Việt Nam về giao dịch chuyển tiền điện tử vượt quá mức giá trị theo quyđịnh của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Tổ chức tài chính phải báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền từng giao dịchchuyển tiền điện tử trong nước với các mức giá trị quy định tại Khoản 3 Điều 1của Thông tư số 31/2014/TT-NHNN ngày 11/11/2014 như sau: Mức giá trị từ500.000.000 (năm trăm triệu) đồng trở lên hoặc ngoại tệ có giá trị tương đương

và giao dịch chuyển tiền điện tử quốc tế ra vào Việt Nam có mức giá trị từ 1.000(một nghìn) đô la Mỹ trở lên hoặc bằng ngoại tệ khác có giá trị tương đương;

Bên cạnh đó Khoản 3 Điều 1 của Thông tư số 31/2014/TT-NHNN cũngquy định các giao dịch chuyển tiền điện tử không phải báo cáo bao gồm:

- Giao dịch chuyển tiền bắt nguồn từ giao dịch sử dụng thẻ ghi nợ, thẻ tíndụng hoặc thẻ trả trước để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ;

- Giao dịch chuyển tiền và thanh toán giữa các tổ chức tài chính mà ngườikhởi tạo và người thụ hưởng đều là các tổ chức tài chính

- Đối với các giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước thì tổ chức tài chínhphát lệnh chuyển tiền phải báo cáo và có trách nhiệm thu thập đầy đủ thông tin

về cá nhân, tổ chức phát lệnh chuyển tiền Tổ chức tài chính phục vụ người thụhưởng có trách nhiệm thu thập đầy đủ thông tin về cá nhân, tổ chức thụ hưởngtheo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 1 Thông tư số 31/2014/TT-NHNN và báocáo Cục Phòng, chống rửa tiền khi được yêu cầu Tổ chức tài chính có tráchnhiệm báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền bằng tệp dữ liệu điện tử theo quy địnhtại Điều 10 Thông tư số 31/2014/TT-NHNN ”,

Câu 26 Khi qua biên giới trên người bà B có đeo một chiếc nhẫn đá quý có giá trị 350.000.000 đồng và con gái bà có mang theo một công cụ chuyển nhượng có giá 300.000.000 đồng Khi qua cửa khẩu, hai mẹ con bà

B được yêu cầu phải khai báo hải quan Hỏi, việc yêu cầu này có đúng không? Pháp luật quy định như thế nào về khai báo, cung cấp thông tin về việc vận chuyển tiền mặt, kim loại quý, đá quý và công cụ chuyển nhượng qua biên giới ?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 24 của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012, cá

nhân khi nhập cảnh, xuất cảnh mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam bằngtiền mặt, kim loại quý, đá quý và công cụ chuyển nhượng trên mức quy định củaNgân hàng Nhà nước Việt Nam phải khai báo hải quan.Cơ quan Hải quan cótrách nhiệm cung cấp thông tin thu thập được sau khi khai báo cho Ngân hàngNhà nước Việt Nam

Mức giá trị của ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam bằng tiền mặt, kim loạiquý, đá quý và công cụ chuyển nhượng phải khai báo hải quan được quy định tạiĐiều 9 Thông tư số 35/2013/TT-NHNN ngày 04/10/2013 với các mức như sau:

1 Mức giá trị của kim loại quý, đá quý (trừ vàng): 300.000.000 (ba trămtriệu) đồng, trong đó:

a) Kim loại quý (trừ vàng) gồm: bạc, bạch kim, đồ mỹ nghệ và đồ trang sứcbằng bạc, bạch kim; các loại hợp kim có bạc, bạch kim

b) Đá quý gồm: kim cương, ruby, saphia và ê-mơ-rốt

2 Mức giá trị các công cụ chuyển nhượng: 300.000.000 (ba trăm triệu)đồng

3 Mức giá trị của ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam bằng tiền mặt, mức giátrị của vàng phải khai báo hải quan thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhànước Việt Nam

Câu 27 Việc báo cáo về phòng, chống rửa tiền được thực hiện bằng những hình thức nào?

2 Trong trường hợp cần thiết, đối tượng báo cáo có thể báo cáo qua fax,điện thoại, thư điện tử, nhưng phải bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu thông tinbáo cáo và phải xác nhận lại bằng một trong hai hình thức quy định tại khoản 1Điều này

3 Đối với báo cáo giao dịch đáng ngờ, đối tượng báo cáo phải gửi kèm hồ

sơ mở tài khoản đối với các giao dịch thực hiện thông qua tài khoản, thông tin

nhận biết khách hàng, các chứng từ và tài liệu khác liên quan đến giao dịch đángngờ, các biện pháp phòng ngừa đã thực hiện.

Câu 28.Thời hạn báo cáo và thời hạn lưu giữ hồ sơ liên quan đến phòng, chống rửa tiền được quy định như thế nào?

2 Đối với báo cáo giao dịch đáng ngờ, đối tượng báo cáo phải báo cáotrong thời gian tối đa là 48 giờ, kể từ thời điểm phát sinh giao dịch; trường hợpphát hiện giao dịch do khách hàng yêu cầu có dấu hiệu liên quan đến tội phạmthì phải báo cáo ngay cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và cơ quan nhà nước

có thẩm quyền

Về thời hạn lưu giữ hồ sơ, báo cáo Điều 27 Luật phòng, chống rửa tiền năm

2012 quy định như sau:

Đối tượng báo cáo có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ giao dịch của khách hàng

ít nhất 05 năm, kể từ ngày phát sinh giao dịch; hồ sơ về nhận biết khách hàng,chứng từ kế toán và các báo cáo quy định tại các điều 21, 22 và 23 của Luậtphòng, chống rửa tiền năm 2012 kèm chứng từ, tài liệu liên quan ít nhất 05 năm,

kể từ ngày kết thúc giao dịch hoặc ngày đóng tài khoản hoặc ngày báo cáo

Câu 29 Trách nhiệm báo cáo, cung cấp thông tin được pháp luật quy định như thế nào?

Trả lời:

Trách nhiệm báo cáo, cung cấp thông tin được quy định tại Điều 28 củaLuật phòng, chống rửa tiền năm 2012 như sau:

1 Đối tượng báo cáo phải cung cấp kịp thời hồ sơ, tài liệu lưu trữ và cácthông tin liên quan cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và cơ quan nhà nước cóthẩm quyền theo quy định của Luật này hoặc khi được yêu cầu

2 Cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện nghĩa vụ báo cáo hoặc cung cấpthông tin theo quy định của Luật này không bị coi là vi phạm các quy định củapháp luật về bảo đảm bí mật tiền gửi, tài sản gửi, thông tin về tài khoản, thôngtin về giao dịch của khách hàng

Câu 30 Ông A Giám đốc công ty tư vấn pháp luật, được ông B thuê làm đại diện ký kết hợp đồng khi phát hiện khách hàng thuê mình đại diện

có một số giao dịch đáng ngờ tại ngân hàng C Ông A muốn ngân hàng C cung cấp một số thông tin, tài liệu báo cáo đáng ngờ nhưng không được ngân hàng cung cấp thông tin, tài liệu báo cáo với lý do chỉ cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền Xin hỏi đối với các giao dịch đáng ngờ có được cung cấp công khai không?

Trả lời

Theo quy định tại Điều 29 của Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 thì cácbáo cáo giao dịch đáng ngờ phải được bảo đảm bí mật thông tin, tài liệu báo cáonhư sau:

1 Thông tin, chứng từ và tài liệu khác liên quan đến các giao dịch phải báocáo theo quy định của Luật này được bảo quản theo chế độ mật và chỉ đượccung cấp cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật

2 Đối tượng báo cáo không được tiết lộ thông tin về việc đã báo cáo giaodịch đáng ngờ hoặc các thông tin có liên quan cho Ngân hàng Nhà nước ViệtNam

Câu 31 Công ty A kinh doanh hàng đông lạnh có ý định ký hợp đồng với công ty môi giới B để xuất khẩu sản phẩm của mình ra nước ngoài Tuy

nhiên, giám đốc công ty B đã từng bị kết án về tội liên quan đến khủng bố tại Việt Nam Trong trường hợp này công ty A có phải báo cáo hành vi rửa tiền nhằm tài trợ khủng bố cho các cơ quan có chức năng chống khủng bố của Việt Nam không?

Trả lời:

Trường hợp này công ty A bắt buộc phải báo cáo cho các cơ quan có chức

năng chống khủng bố Vì điểm c, khoản 2, Điều 18 Nghị định số

116/2013/NĐ-CP ngày 04/10/2013 của Chính phủ “Quy định chi tiết thi hành một số điều củaLuật phòng, chống rửa tiền” có quy định, chỉ cần tổ chức, cá nhân thực hiệnhoặc có ý định thực hiện giao dịch liên quan đến tổ chức, cá nhân từng bị kết án

về các tội khủng bố, tài trợ khủng bố tại Việt Nam là phải báo cáo

Câu 32 Cơ quan phòng, chống rửa tiền thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có trách nhiệm và quyền hạn như thế nào trong công tác phòng, chống rửa tiền?

Theo quy định tại Điều 19 Nghị định số 116/2013/NĐ-CP thì Ngân hàng

Nhà nước Việt Nam có trách nhiệm và quyền hạn như sau:

1.Tiếp nhận, thu thập thông tin, tài liệu, hồ sơ liên quan đến các giao dịchđược báo cáo theo quy định của Luật phòng, chống rửa tiền

2.Có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân có liên quan (đối tượng báo cáo, cơquan, tổ chức, cá nhân lưu giữ hồ sơ, tài liệu liên quan đến giao dịch và các bênliên quan đến giao dịch) cung cấp thông tin, tài liệu, hồ sơ và các thông tin kháccần thiết cho việc phân tích, chuyển giao thông tin về rửa tiền

Câu 33 Ông A là công dân Úc đang tạm trú tại thành phố H của Việt Nam đến Ngân hàng Công thương mở tài khoản cá nhân Ngay sau khi mở xong tài khoản có hơn 1 tỷ đô la chuyển vào tài khoản này Ông A tức tốc làm thủ tục rút tất cả số tiền trên Nhân viên giao dịch của ngân hàng nghi ngờ có dấu hiệu rửa tiền, nên không cho ông A rút tiền, đồng thời thông báo cho cơ quan phòng, chống rửa tiền thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và

cơ quan này liền chuyển mọi thông tin liên quan đến giao dịch của ông A cho cơ quan điều tra có thẩm quyền Trong trường hợp này các cá nhân và

tổ chức của Việt Nam làm như vậy có đúng pháp luật không?

Trả lời:

Trước hết phải khẳng định, các cá nhân và tổ chức của Việt Nam thực hiệnhoàn toàn đúng pháp luật Vì tại điểm e khoản 2 Điều 20 Nghị định số116/2013/NĐ-CP đã quy định, chỉ cần giao dịch mà cơ quan phòng, chống rửatiền thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dựa trên kinh nghiệm thực tế và kinhnghiệm quốc tế nhận thấy có thể liên quan đến các hoạt động phạm tội là có thểvào cuộc Trong khi đó, thực tế ở Việt Nam đã phát hiện rất nhiều vụ rửa tiềntương tự như tình huống này

Câu 34 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có trách nhiệm phối hợp, trao đổi thông tin với các cơ quan có thẩm quyền trong việc điều tra, truy tố, xét

xử tội phạm rửa tiền trong những trường hợp nào?

Trả lời:

Theo quy định tại khoản 1, Điều 21, Nghị định số 116/2013/NĐ-CP thìNgân hàng Nhà nước Việt Nam có trách nhiệm phối hợp, trao đổi thông tin vớicác cơ quan có thẩm quyền trong việc điều tra, truy tố, xét xử tội phạm rửa tiềntrong những trường hợp sau:

-Theo yêu cầu của cơ quan điều tra có thẩm quyền;

-Theo yêu cầu của Viện kiểm sát nhân dân các cấp; Viện kiểm sát quân sựcác cấp;

-Theo yêu cầu của Tòa án nhân dân các cấp; Tòa án quân sự các cấp

Câu 35 Công ty M ký hợp đồng liên kết kinh doanh bất động sản với công ty K Tuy nhiên, ngay sau khi ký kết hợp đồng xong với công ty K, công ty M đã phát hiện công ty K đang nằm trong danh sách đen do Bộ Công an lập vì có căn cứ cho rằng công ty này có tài trợ cho khủng bố Vì vậy, công ty M đã làm báo cáo bằng văn bản gửi Ngân hàng Nhà nước Việt

Nam xin trì hoãn giao giao dịch giữa công ty M với công ty K Ngay sau khi nhận được văn bản của công ty M, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ra quyết định trì hoãn giao dịch giữa công ty M với công ty K trong thời hạn 3 ngày Do thời điểm ban hành quyết định trì hoãn giao dịch của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vào thứ 5, nên tôi không biết thời gian 3 ngày được tính như thế nào? Và quá thời hạn 3 ngày mà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không có phản hồi, thì hai công ty có được tiếp tục thực hiện giao dịch không?

Trả lời:

Theo quy định tại khoản 1, Điều 22 Nghị định số 116/2013/NĐ-CP ngày04/10/2013 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luậtphòng, chống rửa tiền”, thì thời hạn áp dụng biện pháp trì hoãn giao dịch khôngquá 03 ngày làm việc, kể từ ngày bắt đầu áp dụng Nếu sau 3 ngày làm việc kể

từ ngày bắt đầu áp dụng biện pháp trì hoãn giao dịch mà đối tượng báo cáokhông nhận được văn bản phản hồi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì cóquyền thực hiện giao dịch

Như vậy, theo quy định trên thời gian được tính để áp dụng biện pháp trìhoãn giao dịch là thời gian 3 ngày làm việc, và sau 3 ngày làm việc kể từ ngàybắt đầu áp dụng biện pháp trì hoãn giao dịch mà công ty M không nhận đượcvăn bản phản hồi của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thì có quyền thực hiệngiao dịch với công ty K

Câu 36 Ai là người có thẩm quyền ra quyết định yêu cầu đối tượng báo cáo áp dụng biện pháp phong tỏa tài khoản và quyết định phong tỏa tài khoản bao gồm các nội dung gì?

Trả lời:

Theo quy định tại khoản 2, 3 Điều 23 Nghị định số 116/2013/NĐ-CP, thìChánh án tòa án nhân dân, Chánh án tòa án quân sự, Viện trưởng viện kiểm sátnhân dân, Viện trưởng viện kiểm sát quân sự, Thủ trưởng cơ quan điều tra có

thẩm quyền ra quyết định yêu cầu đối tượng báo cáo áp dụng biện pháp phongtỏa tài khoản và chịu trách nhiệm về quyết định này.

Quyết định phong tỏa tài khoản phải được thể hiện bằng văn bản, bao gồmcác nội dung tối thiểu sau: Số tài khoản hoặc tên tổ chức, cá nhân liên quan; tênđối tượng báo cáo phải thực hiện biện pháp phong tỏa tài khoản; thời điểm, thờihạn áp dụng biện pháp phong tỏa tài khoản; lý do yêu cầu thực hiện biện phápphong tỏa tài khoản

Câu 37 Có người cho rằng nếu là cá nhân vi phạm các quy định của Luật phòng, chống rửa tiền thì sẽ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật, còn tổ chức vi phạm thì chỉ bị

xử phạt vi phạm hành chính Quan niệm như vậy có đúng không?

2 Cá nhân vi phạm các quy định của Luật này, tùy theo tính chất, mức độ

vi phạm, bị áp dụng các hình thức xử lý kỷ luật, xử lý hành chính hoặc truy cứutrách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật

Câu 38 Trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền thì trách nhiệm của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ được pháp luật quy định như thế nào? Trả lời:

Điều 36 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định trách nhiệm củaChính phủ và Thủ tướng Chính phủ như sau:

1.Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về phòng, chống rửa tiền

2.Chính phủ ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền, chiếnlược về phòng, chống rửa tiền

3.Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các cơ quan của Chính phủ phối hợp vớiTòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong công tác phòng,chống rửa tiền; phối hợp công tác phòng, chống rửa tiền và công tác phòng,chống tài trợ khủng bố.

Câu 39 Có quan điểm cho rằng, trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền, thì Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là cơ quan chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống rửa tiền Tuy nhiên, quan điểm khác lại cho rằng đó là trách nhiệm của Bộ Tài chính Vậy quan điểm nào là đúng?

3.Thường xuyên trao đổi thông tin, tài liệu về phương thức, thủ đoạn hoạtđộng mới của tội phạm rửa tiền trong nước và nước ngoài với Ngân hàng Nhànước Việt Nam

4 Chủ trì lập danh sách tổ chức, cá nhân thuộc danh sách đen

5.Thực hiện hợp tác quốc tế về phòng, chống rửa tiền theo thẩm quyền.

Câu 41 Có người cho rằng Thanh tra Chính phủ là cơ quan có trách nhiệm chính trong việc triển khai các biện pháp phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm và chứng khoán Quan điểm này có đúng không?

Trả lời:

Quan điểm này không đúng Vì khoản 1, Điều 39 Luật phòng, chống rửa

tiền năm 2012 quy định: Bộ Tài chính có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các

cơ quan có liên quan triển khai các biện pháp phòng, chống rửa tiền trong lĩnhvực kinh doanh bảo hiểm, chứng khoán, trò chơi có thưởng, casino

Câu 42.Trách nhiệm của Bộ Xây dựng trong lĩnh vực phòng chống rửa tiền được pháp luật quy định như thế nào?

là trách nhiệm của cơ quan nào?

Trả lời:

Theo quy định của pháp luật thì việc chủ trì, phối hợp với các cơ quan cóliên quan triển khai các biện pháp phòng, chống rửa tiền áp dụng cho đối tượng

báo cáo là luật sư, tổ chức hành nghề luật sư; công chứng viên, tổ chức cung ứng

dịch vụ công chứng là trách nhiệm của Bộ Tư pháp Cụ thể, theo Khoản 1, Điều

41 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định Bộ Tư pháp có trách nhiệmnhư sau: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan triển khai các biện phápphòng, chống rửa tiền áp dụng cho đối tượng báo cáo là luật sư, tổ chức hànhnghề luật sư; công chứng viên, tổ chức cung ứng dịch vụ công chứng

Câu 44 Các cơ quan khác của Chính phủ có trách nhiệm như thế nào trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền?

Điều 43 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định Viện kiểm sát nhân

dân, Tòa án nhân dân có trách nhiệm như sau:

Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân trong phạm vi chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn của mình xử lý kịp thời, nghiêm minh hành vi rửa tiền; phối hợpvới các cơ quan, tổ chức hữu quan trong đấu tranh phòng, chống rửa tiền

Câu 46 Có người cho rằng, phòng, chống rửa tiền là trách nhiệm của các cơ quan trung ương, còn Ủy ban nhân nhân dân các cấp không có trách nhiệm gì Quan điểm đó là đúng hay sai, tại sao?

Trả lời:

Quan điểm đó là sai Vì Điều 44 Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quyđịnh trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp trong lĩnh vực phòng chống rửatiền như sau:

1.Thực hiện, chỉ đạo việc phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống rửatiền tại địa phương

2.Phối hợp với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền triển khai và đôn đốcthực hiện các đường lối, chính sách, chiến lược, kế hoạch phòng, chống rửa tiền.3.Phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật vềphòng, chống rửa tiền theo thẩm quyền

Câu 47 Những nguyên tắc chung về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền được pháp luật quy định như thế nào?

mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên

2 Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi trong việc trao đổi thông tin và tươngtrợ tư pháp về phòng, chống rửa tiền

Câu 48 Hợp tác quốc tế về phòng, chống rửa tiền gồm những nội dung gì? Trả lời:

Điều 47, Luật phòng, chống rửa tiền năm 2012 quy định hợp tác quốc tế vềphòng, chống rửa tiền gồm những nội dung sau:

-Trao đổi thông tin, tài liệu về phòng, chống rửa tiền

-Xác định, phong tỏa tài sản của người phạm tội rửa tiền

-Thực hiện tương trợ tư pháp và hợp tác trong dẫn độ tội phạm rửa tiền.-Các nội dung hợp tác khác về phòng, chống rửa tiền

Câu 49 Hoạt động rửa tiền thường có tính chất quốc tế, thực tế, tội phạm nước ngoài có thể sẽ chọn Việt Nam làm nơi thực hiện hành vi rửa tiền hoặc tội phạm ở Việt Nam có thể sẽ thực hiện hành vi rửa tiền ở một nước khác, ngoài lãnh thổ Việt Nam Để phòng, chống rửa tiền trong những trường hợp này cơ quan nhà nước Việt Nam cần phải làm gì?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 48 Luật phòng, chống rửa tiền 2012 thì tráchnhiệm của cơ quan nhà nước trong trường hợp này là phải tăng cường hợp tácquốc tế về phòng, chống rửa tiền, trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan được quyđịnh như sau:

1 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn củamình phối hợp với Bộ Ngoại giao, các bộ, ngành liên quan đề xuất, chủ trì đàmphán, ký kết và tổ chức thực hiện điều ước quốc tế, thoả thuận quốc tế về phòng,chống rửa tiền; hợp tác quốc tế trong việc nghiên cứu, đào tạo, hỗ trợ thông tin,

hỗ trợ kỹ thuật, trợ giúp tài chính và trao đổi kinh nghiệm về phòng, chống rửatiền

2 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thực hiện trao đổi thông tin về phòng,chống rửa tiền với cơ quan phòng, chống rửa tiền nước ngoài và các cơ quan, tổchức nước ngoài khác theo quy định của pháp luật; có quyền từ chối cung cấpthông tin cho cơ quan phòng, chống rửa tiền nước ngoài và các cơ quan, tổ chứcnước ngoài khác trong trường hợp cần thiết và theo quy định của pháp luật ViệtNam

3 Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong phạm vinhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế về tương trợ

tư pháp trong phòng, chống rửa tiền

4 Khi có yêu cầu về hợp tác quốc tế trong phòng, chống rửa tiền, cơ quannhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm kịp thời thông báo bằng văn bản về nộidung, thời gian, các bên liên quan và các chương trình hợp tác quốc tế khác choNgân hàng Nhà nước Việt Nam hoặc cho Bộ Tư pháp nếu nội dung liên quanđến tương trợ tư pháp để phối hợp thực hiện

Câu 50 Để phòng, chống rửa tiền có tính chất quốc tế thì việc trao đổi thông tin, tài liệu giữa các quốc gia là rất cần thiết Vậy những thông tin nào cơ quan nhà nước Việt Nam được phép cung cấp cho đối tác nước ngoài khi hợp tác chống rửa tiền?

Trả lời:

1 Theo quy định tại Điều 27 Nghị định 116/2013/NĐ-CP về việc hợp tácquốc tế trong trao đổi thông tin, tài liệu về phòng, chống rửa tiền, thì cơ quannhà nước Việt Nam được phép trao đổi, cung cấp các loại thông tin, tài liệu saucho đối tác nước ngoài:

1.1 Văn bản quy phạm pháp luật, thông tin chung về cơ chế, chính sáchtrong công tác phòng, chống rửa tiền; thông tin chung về công tác phòng, chốngrửa tiền trong từng lĩnh vực; thông tin về hoạt động hợp tác quốc tế trong côngtác phòng, chống rửa tiền;

1.2 Thông tin trong các báo cáo chính thức về việc thực hiện các nghịquyết của Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc;

1.3 Thông tin, báo cáo trong khuôn khổ thực hiện các điều ước, cam kếtquốc tế và bản ghi nhớ mà Việt Nam đã tham gia ký kết;

1 4 Thông tin tổng hợp và chi tiết hỗ trợ cho quá trình xử lý các giaodịch đáng ngờ;

1.5 Thông tin tổng hợp và chi tiết hỗ trợ cho quá trình điều tra, truy tố,xét xử tội phạm;

1.6 Thông tin khác do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam làm đầu mối tổnghợp trình Chính phủ quyết định

2 Hình thức trao đổi, cung cấp thông tin, tài liệu:

2.1 Thông tin, tài liệu và yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu nêu tại điểm1.1, 1.2, 1.3 nêu trên được thực hiện bằng văn bản hoặc bằng thư điện tử(email), fax hoặc phương tiện điện tử khác;

2.2 Thông tin, tài liệu và yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu theo quyđịnh tại điểm 1.4, 1.5, 1.6 nêu trên phải thực hiện bằng văn bản