Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH hoàng văn thụ

Nhưng thực tế vô cùng khó khăn vì đối tượng học sinh trên địa bàn buôn Dur1 rất đa dạng, vìmỗi em có hoàn cảnh gia đình và điều kiện sống khác nhau, nếu việc chỉ đạo củanhà trường không

MỤC LỤC

Thực hiện công văn số: 22047/TB-UBND ngày 25 tháng 8 năm 2018 của Ủyban nhân dân huyện Krông Ana về Thông báo kết luận của ông Trần Hữu Thọ - Phóchủ tịch UBND huyện tại Hội nghị Công tác duy trì sĩ số, huy động học sinh bỏ họctrở lại lớp và định hướng cho những năm học tiếp theo Căn cứ vào nghị quyết Hộinghị công nhân viên chức năm học 2016 – 2017 và năm học 2017-2018 của TrườngTiểu học Hoàng Văn Thụ về việc hạn chế tình trạng học sinh bỏ học và phải nângcao tỷ lệ đi học chuyên cần của học sinh Nhà trường đã mạnh dạn đưa chỉ tiêuduy trì sĩ số vào làm căn cứ đánh giá cán bộ, giáo viên hàng kỳ, hàng năm Cán bộviên chức nhà trường đã biết được công tác duy trì sĩ số là trách nhiệm của cả hệthống chính trị và của toàn xã hội

Để duy trì, nâng cao hiệu quả công tác phổ cập giáo dục Tiểu học đòi hỏi mộttrong những điều kiện không thể thiếu được đó là : “ Duy trì sĩ số cho học sinh nói

chung và học sinh dân tộc thiểu số nói riêng” Đây là vấn đề mà các cấp rất quantâm , chỉ đạo bằng các Nghị quyết của Đảng bộ các cấp và chi bộ nhà trường.

Xác định lí do học sinh không muốn đi học và bỏ học giữa chừng có rất nhiềunguyên nhân, trong đó nguyên nhân do kết quả học tập của các em còn thấp hoặcphải lưu ban dẫn đến chán nản, bỏ học là nguyên nhân chủ yếu và trực tiếp thuộctrách nhiệm của nhà trường Với trách nhiệm của một Phó hiệu trưởng nhà trườngTiểu học tôi mong muốn học sinh của nhà trường đạt chỉ tiêu duy trì sĩ số, tỷ lệchuyên cần cao cũng như phải đạt yêu cầu về mặt chất lượng học tập Nhưng thực

tế vô cùng khó khăn vì đối tượng học sinh trên địa bàn buôn Dur1 rất đa dạng, vìmỗi em có hoàn cảnh gia đình và điều kiện sống khác nhau, nếu việc chỉ đạo củanhà trường không sát sao, không có sự hỗ trợ của các đoàn thể ngoài xã hội thì khó

mà đạt chỉ tiêu duy trì sĩ số học sinh theo nghị quyết đề ra đầu năm học

Thôn Buôn Dur1 xã Dur Kmăn thuộc buôn đặc biệt khó khăn, tỷ lệ học sinhdân tộc thiểu số chiếm gần 58% Hằng năm số lượng học sinh dân tộc đi học chưachuyên cần và có nguy cơ bỏ học khá cao, cụ thể hè 2017 Trường Tiểu học HoàngVăn Thụ có 03 em học sinh bỏ học chiếm tỉ lệ 5,14 % Tỷ lệ học sinh đi học chưachuyên cần và bỏ học nhiều như thế không những ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quảđào tạo của nhà trường cũng như ngành giáo dục của huyện, nó còn ảnh hưởng rấtnhiều đến công tác phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi Qua nhiều năm làmcông tác quản lý học sinh vùng dân tộc thiểu số, trước những vấn đề nêu trên, tôisuy nghĩ rất nhiều: làm thế nào mà duy trì được sĩ số học sinh, để thực hiện tốtcông tác phổ cập giáo dục Tiểu học và duy trì phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ

tuổi Nên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ”.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu:

Ngăn chặn tình trạng học sinh đi học không chuyên cần, học sinh bỏ học.Nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo vàgiữ vững phổ cập giáo dục tiểu học

Nhiệm vụ:

Xác định rõ nguyên nhân khiến học sinh đi học chưa chuyên cần, học sinh bỏhọc đối với từng trường hợp cụ thể để có các giải pháp hữu hiệu vận động học sinh

đi học chuyên cần và vận động học sinh bỏ học trở lại lớp

Xác định rõ vai trò của người quản lý trường học trong công tác duy trì sĩ số

Đề xuất biện pháp duy trì sĩ số trong giai đoạn hiện nay và định hướng chonhững năm học tiếp theo

3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số cùng đặc biệt khókhăn

4 Giới hạn đề tài:

Học sinh lớp 3,4,5 thuộc buôn Dur1 trường tiểu học Hoàng Văn Thụ năm học2016-2017 và học kỳ 1 năm học 2017-2018

5 Phương pháp nghiên cứu :

a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:

Đọc các tài liệu có liên quan đến công tác duy trì sĩ số, Các văn kiện, các chỉ,Nghị quyết của trung ương của bộ chính trị, Đảng bộ huyện Krông Ana, các báocáo, kết luận của Ủy ban nhân dân huyện Krông Ana về công tác duy trì sĩ số vàhuy động học sinh bỏ học trở lại lớp Nghị quyết của Đảng ủy, ủy ban xã DurKmăn

b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn :

Tôi đã dùng phương pháp Điều tra hoàn cảnh gia đình học sinh, chế độ chínhsách đối với học sinh dân tộc thiểu số Trao đổi với Cha mẹ học sinh để tìm biệnpháp

c) Nhóm phương pháp thống kê toán học : Bảng thống kê số liệu học sinh

bỏ học của những năm học trước

II Phần nội dung

1 Cơ sở lý luận

Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nơi tạonhững cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học caohơn Nhà trường Tiểu học có vị trí, chức năng, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trongviệc hình thành nhân cách cho trẻ em, là nơi tổ chức một cách tự giác quá trình phát

triển đúng đắn, lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và các kỹ năng học tập, rènluyện của học sinh Mục tiêu, nhiệm vụ của trường tiểu học là đem đến cho trẻ emhạnh phúc được học tập, là làm cho trẻ em được hưởng thụ một nền giáo dục tốtđẹp ở trường tiểu học.

Việc duy trì sĩ số trong các trường học, là một chủ trương lớn của ngành giáodục nhằm cụ thể hoá Nghị quyết của Đảng các cấp, đây là giải pháp có tính chiếnlược nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và bồi dưỡng những tài năng của đấtnước

Vì chỉ trên cơ sở của sự phát triển phong phú, hài hoà có tính toàn diện củanhân cách thì tài năng con người mới có điều kiện nảy nở và phát triển một cách cơbản và bền vững Ở những trường tiểu học việc duy trì tốt sĩ số học sinh, học sinhđược giáo dục toàn diện, được thực hiện các hoạt động khác; đặc biệt các em đượchọc các thầy cô giáo có tâm huyết, có tay nghề và tinh thần trách nhiệm cao, các em

có đầy đủ các điều kiện và phương tiện học tập, các em được phát triển trong môitrường giáo dục đầy đủ, lành mạnh Trong điều kiện đó, mỗi học sinh sẽ được pháttriển theo khả năng của mình để đạt chất lượng cao, để trở thành học sinh giỏi và làtiền đề cơ bản để trẻ em tiếp tục phát triển và xuất hiện những tài năng sau này, các

em sẽ là chủ nhân tương lai của đất nước Với xã Dur Kmăn là xã đặc biệt khó khănđồng bào dân tộc lại đông, kinh tế còn nghèo, tri thức còn rất hạn chế, các em thìchưa xác định được việc học là quan trọng, dẫn đến bỏ tiết, bỏ buổi để đi chơi, vớibản thân là một cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn nhà trường tôi luôn trăn trở

Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ nằm ở Buôn Dur1 thuộc địa bàn xã khókhăn, là địa phương có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống nên phần lớn Cha

mẹ học sinh nằm trong diện lao động nghèo, hoàn cảnh khó khăn, địa bàn dân cưrộng, nên việc xây dựng nề nếp, quản lý học sinh còn gặp nhiều khó khăn Mặc dùgặp nhiều khó khăn trong việc dạy và học, cơ sở vật chất của nhà trường còn nhiềuhạn chế nhưng tập thể cán bộ, giáo viên trường tiểu học Hoàng Văn Thụ đã khôngngừng phấn đấu để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ và đặc biệt là chú trọng về côngtác duy trì sĩ số trong nhà trường Ngoài nắm vững chuyên môn giáo viên cònnghiên cứu, tìm hiểu về đối tượng học sinh, chủ động xây dựng kế hoạch thực hiệnnội dung, chương trình của từng môn học, xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp vớiđối tượng học sinh để nâng cao chất lượng dạy học hạn chế học sinh lưu ban,không để học sinh bỏ học Thực tế qua việc làm của cán bộ viên chức đã đem lạikết quả về chất lượng giáo dục trong nhà trường, tạo môi trường học tập, môitrường vui chơi an toàn cho học sinh Học sinh có đủ sách giáo khoa và đồ dùnghọc tập, hăng hái tham gia xây dựng bài học Mặc dù vậy nhưng mấy năm trướcđây tỷ lệ học sinh đi học chưa chuyên cần còn cao, còn có học sinh bỏ học sau dịpnghỉ hè

Nguyên nhân chủ yếu:

Các em thuộc gia đình thiếu bố (mẹ) Tức là bố mẹ ly hôn hoặc bố mẹ thườngxuyên cãi nhau, bố hay rượu chè Số trẻ em này thường có tính khí rất bướng bỉnh,

ít nghe lời hay quậy phá, tự ti lúc nào cũng mặc cảm , tự cho mình thua kém và tự

xa lánh bạn bè dẫn đến lười đi học, dần dần bỏ học nếu không có biện pháp giúp

đõ kịp thời.Các em mồ côi bố hoặc mẹ, bố mẹ đi làm ăn xa, các em cũng thường ởvới ông bà hoặc người thân nên các em được người thân nuông chiều dẫn đến các

em tự do lêu lổng, sao nhảng việc học dẫn đến không theo kịp bạn bè nên chán học,

bỏ học Các em thuộc gia đình điều kiện kinh tế không khó khăn lắm, lo làm kinh tế

hoặc đi làm kinh tế ở các nơi khác nên bố mẹ ít quan tâm đến việc học của con emmình, suốt ngày để các em lêu lổng, không quản lý giờ giấc Chưa tạo điều kiện tốtcho con em học tập dẫn đến các em này rất tự do, học ít chơi nhiều, hay trốn học,thường nói dối cha mẹ ốm đau để được nghỉ học hoặc mang cặp đi học nhưngkhông vào lớp, ít nghe lời người lớn và muốn bỏ học.Có những gia đình điều kiệnkinh tế khó khăn, các em nghỉ theo mùa vụ để phụ giúp kinh tế gia đình như chăn

bò thuê, hái điều, hái cà phê thuê Vì thế việc đến trường của các em không đượcchuyên cần do phải phụ giúp công việc gia đình Do nghỉ nhiều các em ngại đi học

và không theo kịp bạn bè nên chán nản và bỏ học Công tác phối kết hợp giữa giađình – nhà trường – xã hội chưa thường xuyên.Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, chưa

có sân chơi, bãi tập phù hợp cho học sinh, chưa có các phòng học bộ môn riêng.Trường có một số giáo viên tuổi đời, tuổi nghề còn trẻ nên chưa có nhiều kinhnghiệm trong giảng dạy Một số do lớn tuổi, do hoàn cảnh gia đình, do sức khỏecũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng dạy học Một số giáo viên chưa nhiệttình và chưa coi trọng các phong trào thi đua trong nhà trường Phương pháp giảngdạy tích cực chưa được áp dụng sâu rộng Vì vậy chất lượng giáo dục chưa cao Donhiều nguyên nhân nhu vậy nên có rất nhiều khó khăn cho nhà trường trong côngtác vận động học sinh đi học chuyên cần và công tác duy trì sĩ số Từ những khókhăn trên điểm trường Buôn Dur1 Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ số lượng họcsinh đi học chưa chuyên cần nhiều và có hoc sinh bỏ học

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

a Mục tiêu của giải pháp

Các giải pháp nhằm mục tiêu nâng cao vai trò giáo dục học sinh, duy trì sĩ sốđảm bảo chất lượng giáo dục cho học sinh; chấn chỉnh công tác quản lý học sinhtrên lớp, hạn chế thấp nhất tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng, có kế hoạch, biệnpháp kịp thời để huy động học sinh bỏ học trở lại học trong thời gian ngắn nhất

Nhà trường quan tâm đối tượng học sinh yếu, kém, hoàn cảnh gia đình khó khăn,tránh tình trạng học sinh để học sinh ‘bị bỏ quên’ dẫn đến tăng nguy cơ bỏ học Nhàtrường xây dựng các biện pháp cụ thể để tổ chức huy động học sinh phù hợp, chú ýđến hiệu quả Nâng cao vai trò, trách nhiệm trong công tác hoạt động NGLL, vaitrò của Tổng phụ trách Đội, các tổ chức đoàn thể và các bộ phận liên quan của nhàtrường để nâng cao các hoạt động ngoại khóa.

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

Biện pháp 1: Điều tra, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh

Đầu năm học nhà trường chỉ đạo giáo viên điều tra điều kiện hoàn cảnh củatừng học sinh Lập danh sách học sinh có nguy cơ bỏ học về nhà trường Căn cứvào thực tế của lớp xây dựng kế hoạch chủ nhiệm chỉ đạo triển khai thực hiện kếhoạch cho phù hợp với tình hình của lớp chủ nhiệm Trong quá trình xây dựng vàtriển khai kế hoạch nêu biện pháp cụ thể đối với những học sinh có nguy cơ bỏ họchoặc những học sinh đi học chưa chuyên cần

Cuối năm học 2016 – 2017, nhà trường đã vận đông được 03 em học sinh bỏhọc đi học lại sau nhiều lần đến gặp gia đình và tìm hiểu nguyên nhân, hoàn cảnhthực tế của gia đình học sinh, nhà trường đã có biện pháp giúp đỡ những khó khănkịp thời như tặng quần áo, sách vở, đồ dùng dạy học để học sinh có thể đi học lại,đảm bảo chất lượng dạy học

Biên bản vận động học sinh bỏ học trở lại lớp học

Biện pháp 2: Quan tâm đến đời sống tinh thần và vật chất cho học sinh

Qua điều tra cuối hè nắm được tình hình học sinh bỏ học, học sinh đi học chưachuyên cần bản thân tôi đã phối kết hợp với Đoàn thanh niên huy động các nguồn

hỗ trợ trong và ngoài nhà trường về quần áo, đồ dùng học tập cho học sinh nghèo,học sinh có nguy cơ bỏ học Tổng số đầu năm học 2017-2018 quyên góp được hơn

50 bộ quần áo vừa mới, vừa cũ Đầu năm học quyên góp được hơn 100 bộ quần áovừa cũ và mới và hơn 12 triệu đồng tiền mặt để hỗ trợ cho học sinh nghèo và họcsinh có nguy cơ bỏ học

Nhà trường cùng với giáo viên trung tâm học tập cộng đồng và giáo viên chủnhiệm đến từng gia đình học sinh tặng quà, vận động học sinh ra lớp, cụ thể đầunăm học 2016-2017 nhà trường đã vận động 5 học sinh có nguy cơ bỏ học ra lớp,cuối năm học vận động 3 em bỏ học trở lại lớp Đầu năm học 2017-2018 vận động

2 em bỏ học sau hè trở lại lớp

Trao 100 suất quà, quần áo cho học sinh nghèo, học sinh DTTS có nguy cơ bỏ học vào Trung thu

Biện pháp 3: Nâng cao chất lượng dạy học

Ngay từ đầu năm học nhà trường chỉ đạo giáo viên tổ chức khảo sát, phân loạiđối tượng học sinh Sau khi có kết quả phân loại nhà trường đã phân công nhữnggiáo viên có năng chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm tốt, tiến hành xây dựng kếhoạch phụ đạo kiến thức cho học sinh phù hợp với tình hình thực tế

Chỉ đạo giáo viên trong tiết dạy cần quan tâm nhiều hơn đối tượng học sinh cónguy cơ bỏ học, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn Trong quá trình giảngdạy cần khích lệ, gần gủi, động viên tạo sự hứng thú cho các em học tập, tránh căngthẳng, cứng nhắc Tạo được mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò, cho các em

thấy được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”

Trong giảng dạy, chú trọng ngay những học sinh có biểu hiện lơ là, sa súttrong học tập, kết hợp cùng gia đình tìm nguyên nhân và kịp thời bồi dưỡng kiếnthức

Thường xuyên sử dụng đồ dùng trực quan, tranh ảnh, để nâng cao hiệu quảhọc tập Nhận xét, đánh giá theo sự tiến bộ của học sinh, coi trọng động viên,khuyến khích sự cố gắng trong học tập, rèn luyện của học sinh phát huy nhiều nhấtkhả năng đảm bảo kịp thời công bằng khách quan

Biện pháp 4: Chỉ đạo tổng phụ trách Đội phối kết hợp giáo viên chủ nhiệm lớp xây dựng các hoạt động ngoại khóa để thu hút học sinh đến trường

Chỉ đạo tổng phụ trách Đội phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lên kế hoạch tổchức các hoạt động NGLL như tổ chức các cuộc thi, giao lưu văn nghệ, kể chuyện,trò chơi chơi dân gian, Hội khỏe Phù Đổng kết hợp tăng cường chú trọng việctích hợp rèn luyện, giáo dục các chuẩn mực đạo đức, kĩ năng sống, nhận thức xãhội cho học sinh với các hình thức phù hợp, khuyến khích được học sinh dân tộcthiểu số tham gia, tạo sân chơi bổ ích, thu hút được các em đến trường, làm cho họcsinh cảm nhận được mỗi ngày đến trường là một ngày vui và yêu thích đến trường

Giao lưu Trò chơi dân gian

Hội diễn Văn nghệ Hội khỏe Phù Đổng cấp huyện

Bố trí giáo viên chủ nhiệm thật sự tâm huyết, có thời gian và phải hết lòng vớihọc sinh để làm tốt công tác chủ nhiệm, như: thường xuyên đến thăm gia đình,quan tâm tìm hiểu hoàn cảnh các em học sinh để hiểu biết về tâm sinh lý lứa tuổihọc sinh; đồng thời, kịp thời lập danh sách học sinh và phân nhóm cụ thể, rõ ràng.Giáo viên chủ nhiệm cần phải tổ chức kết hợp, đan xen trong chương trìnhhọc, trong tiết học một cách hợp lý sao cho phong phú, sinh động và hấp dẫn đểgiảm bớt mệt mỏi, căng thẳng cho học sinh do hằng ngày các em phải tiếp thu mộtkhối lượng kiến thức lớn khi đến trường

Chỉ đạo thực hiện một số phong trào nhằm giúp các em đi học đầy đủ như:phong trào giúp bạn vượt khó, phong trào cùng nhau đi học, phong trào đôi bạncùng tiến vận động học sinh tích cực tham gia để giúp học sinh có ý thức và thái

độ tốt hơn trong học tập

Biện pháp 4: Chỉ đạo việc phối hợp chặt chẽ với giáo viên, cán bộ công nhân viên và các đoàn thể trong nhà trường đối với công tác quản lí và giáo dục học sinh

Chỉ đạo giáo viên trung tâm học tập cộng đồng kết hợp với giáo viên chủnhiệm, giáo viên bộ môn, các đoàn thể trong nhà trường thường xuyên kiểm tra