Cuối TK XIX, Trung Quốc có một số phong trào tiêu biểu như: Khởi nghĩa Thái bình Thiên quốc, phong trào Duy Tân, phong trào Nghĩa Hòa đoàn. Các phong trào này diễn ra sôi nổi, hình thứ[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT AN NHƠN I ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM 2021
MÔN LỊCH SỬ 11 THỜI GIAN 120 PHÚT
ĐỀ SỐ 1
Câu 1 (4,0 điểm): Phân tích ý nghĩa các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân ta trong thế kỷ X theo mẫu
sau:
Em hãy cho biết nét độc đáo trong kế hoạch đánh địch của Ngô Quyền?
Câu 2 (2,0 điểm): Tình hình Nho giáo, Phật giáo ở nước ta trong các thế kỷ X – XV như thế nào? Vì sao
đến thế kỷ XV, Nho giáo trở thành hệ tư tưởng thống trị của nhà nước phong kiến?
Câu 3 (4,0 điểm): Cải cách Minh trị ở Nhật Bản (1868), Cải cách Ra-ma V ở Xiêm và cuộc Duy tân Mậu
Tuất (1898) ở Trung Quốc có những gì giống và khác nhau (về hoàn cảnh, mục đích, người lãnh đạo, lực lượng tham gia, kết quả)? Từ đó có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì?
Câu 4 (2,0 điểm): Vì sao nước Nga phải tiến hành hai cuộc cách mạng trong năm 1917? Ý nghĩa lịch sử
cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
Câu 5 (3,0 điểm): So sánh phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX với phong trào Cần Vương chống Pháp theo
yêu cầu được thể hiện trong bảng sau:
Nội dung so sánh Phong trào Cần Vương Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX
Bối cảnh lịch sử
Mục tiêu đấu tranh
Hình thức đấu tranh
Lực lượng tham gia
Kết quả
Ý nghĩa
Câu 6 (2.0 điểm): Tại sao Pháp chọn Đà Nẵng làm mục tiêu tấn công mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược
Việt Nam năm 1858?
Câu 7: (3.0 điểm): Nêu những điểm giống và khác nhau giữa hai xu hướng bạo động và cải cách trong
phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1 Câu 1: Phân tích ý nghĩa các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân ta trong thế kỷ X Em hãy cho biết nét
độc đáo trong kế hoạch đánh địch của Ngô Quyền
Tên cuộc đấu
tranh
Khởi nghĩa Khúc
- Lật đổ ách đô hộ của nhà Đường, bước đầu giành độc lập tự chủ
- Đánh dấu thắng lợi căn bản trong cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân ta thời Bắc thuộc
Trang 2Kháng chiến của
Ngô Quyền 938
- Bảo vệ vững chắc nền độc lập tự chủ
- Mở ra một thời đại mới, thời đại độc lập tự chủ lâu dài cho dân tộc
- Kết thúc vĩnh viễn 1000 năm đô hộ của phong kiến phương Bắc
Kháng chiến
chống Tống thời
Tiền Lê
981
- Bảo vệ được nền độc lập, tự chủ
- Đánh bại âm mưu xâm lược và đô hộ nước ta của nhà Tống
*Nét độc đáo trong kế hoạch đánh địch của Ngô Quyền
- Kế hoạch đánh địch của Ngô Quyền rất độc đáo: chọn nơi hiểm yếu đóng cọc xuống lòng sông, lợi dụng nước thủy triều, nhử quân địch vào trận địa mai phục tiêu diệt
- Để lại bài học về sau: trong kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên, Trần Hưng Đạo cũng
dùng kế này để đánh giặc
Câu 2: Tình hình Nho giáo, Phật giáo ở nước ta trong các thế kỷ X – XV như thế nào? Vì sao đến thế
kỷ XV, Nho giáo trở thành hệ tư tưởng thống trị của nhà nước phong kiến?
*Tình hình Nho giáo, Phật giáo ở nước ta trong các thế kỷ X – XV
- Nho giáo và Phật giáo được truyền bá vào nước ta từ thời Bắc thuộc, trong các thế kỷ X –XV có điều kiện phát triển
- Trong các thế kỷ X – XIV, Phật giáo được truyền bá sâu rộng trong nhân dân và được giai cấp thống trị
tôn sùng…Phật giáo trở thành hệ tư tưởng thống trị của Nhà nước phong kiến thời Trần
- Hệ tư tưởng phong kiến Nho giáo được được giai cấp thống trị tiếp nhận và từng bước nâng cao Thời Lê
sơ (thế kỷ XV), Nho giáo được chính thức nâng lên địa vị độc tôn
*Nho giáo trở thành hệ tư tưởng thống trị ở thế kỷ XV vì:
- Những quan điểm, tư tưởng của Nho giáo đã quy định một trật tự, kỷ cương, đạo đức phong kiến rất quy
củ, khắt khe, nên giai cấp thống trị đã triệt để lợi dụng để làm công cụ thống trị, bảo vệ chế độ phong kiến
- Nhà nước quân chủ chuyên chế thời Lê sơ phát triển đến đỉnh cao, hoàn chỉnh nên Nho giáo trở thành hệ
tư tưởng thống trị của nhà nước phong kiến
Câu 3: Cải cách Minh trị ở Nhật Bản (1868), Cải cách Ra-ma V ở Xiêm và cuộc Duy tân Mậu Tuất (1898)
ở Trung Quốc có những gì giống và khác nhau (về hoàn cảnh, mục đích, người lãnh đạo, lực lượng tham gia, kết quả) Từ đó có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì
*Cải cách Minh trị ở Nhật Bản (1868), Cải cách Ra-ma V ở Xiêm và cuộc Duy tân Mậu Tuất (1898) ở Trung Quốc có những gì giống và khác nhau
- Giống nhau:
+ Hoàn cảnh: Trong hoàn cảnh đất nước đang bị khủng hoảng, đang đứng trước nguy cơ bị các nước đế quốc
xâm lược
+ Mục đích: Tiến hành cải cách nhằm đưa đất nước vượt qua khủng hoảng và tránh tình trạng rơi vào hoàn
cảnh bị phụ thuộc hoặc trở thành thuộc địa của các nước Phương Tây
- Khác nhau:
+ Bối cảnh: Mỗi nước tiến hành trong bối cảnh khác nhau: VD Xiêm và Nhật Bản còn tương đối độc lập,
còn Trung Quốc thì đã trở thành thuộc địa
Trang 3+ Người lãnh đạo: Ở Xiêm và Nhật Bản đều do những người đứng đầu nhà nước tiến hành và kết quả là cuộc cải cách thắng lợi Tuy nhiên cuộc Duy Tân tại Trung Quốc do sĩ phu tiến hành, dù nhận được sự ủng hộ của
vua Quang Tự nhưng vua lại không nắm thực quyền dẫn đến kết quả là bị thất bại
+ Lực lượng tham gia: Ở Xiêm và Nhật Bản đều có sự hỗ trợ của các lực lượng quan trọng, lớn mạnh trong
xã hội (ở Nhật Bản là các Sô-gun), còn ở TQ thì lực lượng còn chưa đủ mạnh để thực hiện
+ Kết quả: Ở Xiêm và Nhật Bản thì công cuộc cải cách thành công còn ở Trung Quốc bị thất bại; Sau công cuộc cải cách, Nhật Bản đã trở thành một nước có nền kinh tế phát triển, trở thành một nước đế quốc hùng mạnh, một nước độc lập duy nhất ở Châu Á; Xiêm kinh tế phát triển và độc lập một cách tương đối
Bài học kinh nghiệm:
- Để cuộc cải cách thành công thì nó phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố: trong đó có nhân tố thuộc về bối cảnh của đất nước còn độc lập và có chủ quyền
- Phụ thuộc vào người tiến hành phải là người đứng đầu một nhà nước, nắm quyền lãnh đạo tuyệt đối
- Cơ sở để thực hiện: Phải có cơ sở về kinh tế và được các lực lượng khác ủng hộ…
Câu 4: Vì sao nước Nga phải tiến hành hai cuộc cách mạng trong năm 1917? Ý nghĩa lịch sử cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
*Ở nước Nga vào năm 1917 đã diễn ra một thực trạng chưa từng có trong lịch sử đó là tình trạng hai chính quyền song song tồn tại
- Cuộc cách mạng tháng Hai năm 1917 đã hoàn thành nhiệm vụ lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế Nga Hoàng, nước Nga trở thành nước Cộng hòa
- Nhưng ngay sau cuộc cách mạng tháng Hai, một tình hình phức tạp đã diễn ra, đó là tình trạng hai chính quyền song song tồn tại (Chính quyền Xô viết của công nhân, nông dân, binh lính và Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản)
- Để chấm dứt tình trạng này nước Nga còn phải tiến hành một cuộc cách mạng nữa để chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song tồn tại, lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản và thiết lập chính quyền xô viết, đó
là cách mạng tháng Mười
- Chính vì lý do trên mà ở nước Nga đã diễn ra hai cuộc cách mạng: cách mạng tháng Hai và cách mạng tháng Mười
* Ý nghĩa lịch sử cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
- Cách mạng tháng Mười đã làm thay đổi hoàn toàn đất nước và xã hội Nga – nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trong đế quốc Nga được giải phóng, làm chủ đất nước và vận mệnh của mình
- Cách mạng tháng Mười Nga đã làm thay đổi cục diện thế giới với sự ra đời của chế độ xã hội chủ nghĩa ở
nước Nga, thúc đẩy, cổ vũ phong trào cách mạng thế giới
Câu 5: So sánh phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX với phong trào Cần Vương chống Pháp theo yêu cầu được thể hiện trong bảng sau:
Nội dung so sánh Phong trào Cần Vương Phong trào yêu nước đầu TK.XX
Bối cảnh lịch sử Triều đình Huế đã kí kết Hiệp
ước 1884, thực sự đầu hàng
Ảnh hưởng những trào lưu tiến bộ thế giới Thực dân Pháp đã tiến hành công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất
Trang 4thực dân Pháp Vua Hàm Nghi
hạ chiếu Cần Vương
Mục tiêu đấu tranh Trung quân ái quốc (nước gắn
với vua), đánh Pháp, khôi phục lại chế độ phong kiến
Nước gắn liền với dân, chống Pháp để cứu nước, cứu dân, thay đổi chế độ
Hình thức đấu tranh Khởi nghĩa vũ trang Khởi nghĩa vũ trang, đấu tranh chính trị, ngoại giao
và cải cách Lãnh đạo Sĩ phu văn thân yêu nước còn
mang ý thức hệ phong kiến: Sĩ phu (Nguyễn Thiện Thuật, Phan Đình Phùng…), nông dân (Hoàng Hoa Thám)
Sĩ phu yêu nước tiến bộ chịu ảnh hưởng tư tưởng dân chủ tư sản (Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh), nông dân (Hoàng Hoa Thám), tư sản, tiểu tư sản
Kết quả Các cuộc khởi nghĩa đều thất
bại
Đặt nền tảng cho tư tưởng dân chủ ở Việt Nam đầu thế kỉ XX
Ý nghĩa Chấm dứt con đường cứu
nước, giải phóng dân tộc theo
hệ tư tưởng phong kiến
Mở ra con đường cứu nước mới theo khuynh hướng dân chủ tư sản
Câu 6: Tại sao Pháp chọn Đà Nẵng làm mục tiêu tấn công mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam năm 1858?
*Pháp chọn Đà Nẵng làm mục tiêu tấn công mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam năm 1858 vì:
- Đà Nẵng là một vị trí chiến lược quan trọng, nếu chiếm được sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện
kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp
- Đà Nẵng là một hải cảng sâu và rộng, tàu chiến có thể ra vào dễ dàng, lại nằm trên đường thiên lý Bắc Nam
- Đà Nẵng chỉ cách Huế 100 km, qua đèo Hải Vân, tại đây có nhiều người theo đạo Thiên Chúa và một số gián điệp đội lốt thầy tu hoạt động từ trước làm hậu thuẫn Dụng ý của Pháp là sau khi chiếm được Đà Nẵng,
sẽ tiến thẳng ra Huế, buộc triều đình Huế đầu hàng
- Hậu phương Đà Nẵng là đồng bằng Nam – Ngãi có thể lợi dụng để thực hiện âm mưu “lấy chiến tranh
nuôi chiến tranh”
Câu 7: Nêu những điểm giống và khác nhau giữa hai xu hướng bạo động và cải cách trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX
*Điểm giống nhau cơ bản là:
- Đều xuất phát từ tấm lòng yêu nước thương dân, muốn cứu nước, cứu dân
- Cả hai xu hướng đều mang tính cách mạng, đều chủ trương chống đế quốc và phong kiến tay sai để giành độc độc lập và duy tân đất nước theo con đường tư bản chủ nghĩa
*Điểm khác nhau căn bản là nhiệm vụ, hình thức đấu tranh và phương thức hoạt động
Trang 5Nhiệm vụ Dựa vào Nhật và phong kiến
chống Pháp (chống đế quốc)
Dựa vào Pháp và dân chống triều đình phong kiến
hủ bại (chống phong kiến)
Phương thức - Bí mật, bất hợp
- Thành lập Hội Duy tân (1904), tổ chức phong trào Đông du (1905 – 1908), thành lập Việt Nam Quang phục hội (1912)
- Công khai, hợp pháp
- Từ năm 1906, mở cuộc vận động duy tân: cổ động chấn hưng thực nghiệp, lập hội kinh doanh, mở trường dạy học theo lối mới, cải cách trang phục và lối sống…
ĐỀ SỐ 2
Câu 1 (4 điểm) Tóm tắt diễn biến khởi nghĩa Lý Bí và sự thành lập nước Vạn Xuân
Câu 2 ( 3 điểm) Phân tích nguyên nhân và kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất
Câu 3 ( 3 điểm) Cách mạng công nghiệp là gì? Lập bảng thống kê các loại máy móc được phát minh và
sử dụng trong sản xuất từ thế kỷ XVIII ở Anh
Câu 4 ( 1 điểm) Vì sao Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước
Câu 5 (3 điểm) ASEAN được thành lập trong hoàn cảnh nào?
Câu 6 ( 5 điểm) Nguyên nhân Liên Xô tan rã và sự ra đời của nước Nga
Câu 7 ( 1 điểm) Trình bày chiến sự Gia Định khi thực dân Pháp xâm lược nước ta năm 1859
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2 Câu 1: Tóm tắt diễn biến khởi nghĩa Lý Bí và sự thành lập nước Vạn Xuân
Lý Bí (còn gọi là Lý Bôn), quê ở Thái Bình (mạn bắc Sơn Tây) Tổ tiên ông là người Trung Quốc nhưng
sang nước ta lập nghiệp từ lâu Ông được cử giữ chức chỉ huy quân đội ở Đức Châu (nam Nghệ An - Hà
Tĩnh) Một thời gian ngắn sau, vì căm ghét bọn đô hộ, ông đã từ quan về quê, ngấm ngầm liên lạc với các
hào kiệt trong vùng để chuẩn bị nổi dậy
Mùa xuân năm 542, Lý Bí phất cờ khởi nghĩa, hào kiệt khắp nơi kéo về hưởng ứng, ở vùng Chu Diên có
Triệu Túc và con là Triệu Quang Phục, ở Thanh Trì (Hà Nội) có Phạm Tu, ở Thái Bình có Tinh Thiều
Trong vòng chưa đầy ba tháng, nghĩa quân đã chiếm được hầu hết các quận, huyện Tiêu Tư hoảng sợ, vội
bỏ thành Long Biên (nay thuộc Bắc Ninh) chạy về Trung Quốc
Tháng 4 năm 542, nhà Lương huy động quân từ Quảng Châu sang đàn áp Nghĩa quân chủ động kéo quân lên phía bắc và đánh bại quân Lương, giải phóng thêm Hoàng Châu (Quảng Ninh)
Đầu năm 543, nhà Lương tổ chức cuộc tấn công đàn áp lần thứ hai Quân ta chủ động đón đánh địch ở Hợp Phố' Quân Lương mười phần chết đến bảy, tám phần Tướng địch bị giết gần hết
Mùa xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi hoàng đế (Lý Nam Đê), đặt tên nước là Vạn Xuân, dựng kinh đô ở
vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội), đặt niên hiệu là Thiên Đức (đức trời); thành lập triều đình với hai ban
văn, võ Triệu Túc giúp vua cai quản mọi việc Tinh Thiều đứng đầu ban văn Phạm Tu đứng đầu ban võ
Câu 2: Phân tích nguyên nhân và kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất
Trang 6Nguyên nhân:
- Sự phát triển không đồng đều của chủ nghĩa tư bản vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX đã làm so sánh lực lượng giữa các nước đế quốc thay đổi Các đế quốc phát triển sớm - đế quốc "già" (Anh Pháp) kinh tế
phát triển chậm lại, nhưng lại có nhiều thuộc địa Còn các đế quốc mới ra đời - đế quốc "trẻ" như Đức, Mĩ, Nhật lại phát triển kinh tế nhanh, nhưng có ít thuộc địa Vì vậy, mâu thuẫn giữa các nước đế quốc ”già" và
"trẻ” về thuộc địa là hết sức gay gắt Cho nên các đế quốc Đức Mĩ Nhật tích cực chuẩn bị một kế hoạch
gây chiến tranh để tranh giành thuộc địa
- Vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX đã diễn ra cuộc chiến tranh Mĩ - Tây Ban Nha ( 1898) .VÍT chiếm
lại Phi-líp-pin và Cu-ba của Tây Ban Nha : Chiến tranh Anh - Bỏ-Ơ (1899 — 1902) Anh thôn tính hai
quốc gia của người Bỏ-Ơ : Chiến tranh Nga — Nhật ( 1904 - 1905) Nhật đánh bật Nga ra khỏi bán dáo
Triểu Tièn và Đông Bắc Trung Quốc
- Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc trở nén hết sức gay gắt dẫn đến hình thành hai khối quân sự đối lập là : khối Liên minh Đức - Áo-Hung (1882) và khối Hiệp ước Anh - Pháp - Ngà ( 1907) Hai khối này tích cực chạy đua vũ trang và chuẩn bị chiến tranh để giành giật thuộc địa của nhau Đây chính là nguyên nhân sâu
xa của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất
Nguyên nhân trực tiếp, bắt đầu từ việc Thái tử Phéc-đi-năng của đế quốc Áo Hung bị một người Xéc-bi ám sát ngày 28 - 6 - 1914 Đế quốc Đức - Áo liền chớp lấy thời cơ đó để gây ra cuộc chiến tranh
Kết cục
Chiến tranh đã gây nhiều tai họa cho nhân loại : 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương Nhiều
thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống, nhà máy bị phá huỷ Số tiền các nước tham chiến chi phí cho
chiến tranh lên
tới khoảng 85 tỉ đôla
Chiến tranh kết thúc đem lại lợi ích cho các nước đế quốc thắng trận Bản đồ thế giới được chia lại : Đức
mất hết thuộc địa ; Anh Pháp Mĩ mở rộng thêm
thuộc địa của mình
Trong quá trình chiến tranh, phong trào cách mạng thế giới vẫn không ngừng phát triển, nổi bật là thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga
Câu 3:
* Cách mạng công nghiệp : từ sản xuất nhỏ thủ công sang sản xuất lớn bằng máy móc , sản xuất phát
triển nhanh đầu tiên ở Anh và các nước tư bản Anh là công xưởng của thế giới
Nhà phát minh Tên máy được chế tạo
Giêm Ha gri vơ 1764 Máy kéo sợi Giên ni 0.5 đ
Ac crai tơ 1769 Máy kéo sợi chạy bằng sức nước 0.5 đ
Etmơncácrai 1785 Máy dệt chạy bằng sức nước 0.5 đ
Giêm Oát 1784 Máy hơi nước 0.5 đ
Câu 4:
Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước vì :
-Đất nước đang bị thực dân Pháp thống trị,
-Các phong trào yêu nước chống Pháp đều thất bại
Trang 7-Người đi về phía các nước phương Tây khác với những nhà yêu nước chống Pháp trước đó (Phan Bội
Châu đi sang Nhật và dựa vào Nhật Phan Châu Trinh lại dựa vào Pháp )
Câu 5:
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập ngày 8/8/1967 sau khi Bộ trưởng Ngoại giao các nước In-đô-nê-xia, Malaixia, Phi-líp-pin, Xin-ga-po và Thái Lan ký bản Tuyên bố ASEAN (Tuyên bố Băng-cốc)
Ngày 8/1/1984, Brunây Đaruxalam được kết nạp vào ASEAN, nâng số thành viên của Hiệp hội lên thành sáu nước Việt Nam gia nhập ASEAN ngày 28/7/1995 tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ
28 tổ chức tại Brunây Đaruxalam, đưa tổng số thành viên của ASEAN lên thành bảy nước
Tháng 7/1997, Lào và Mianma trở thành thành viên thứ tám và thứ chín của Hiệp hội Căm-pu-chia gia nhập ASEAN tháng 4/1999, hiện thực hóa ý tưởng thành lập một Hiệp hội bao gồm tất cả các quốc gia Đông Nam
Á
Câu 6: Nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ cuả chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu:
-Một là, mô hình chủ nghĩa xã hội đã xây dựng có nhiều khuyết tật và thiếu sót : đường lối lãnh đạo mang
tính chủ quan, duy ý chí, thực hiện cơ chế tập trung quan liêu cao cấp làm cho sản xuất trì trệ, thiếu dân chủ
và công bằng xã hội
– Hai là, không bắt kịp sự phát triển của cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật hiện đại, đưa tới sự trì trệ,
khủng hoảng về kinh tế – xã hội
– Ba là, chậm thay đổi trước những biến động lớn cuả tình hình thế giới (Liên Xô bị khủng hoảng từ lâu
nhưng mãi đến năm 1985 mới bắt đầu cải tổ và các nhà lãnh đạo Đông Âu cho rằng chủ nghĩa xã hội là ưu việt không có gì sai sót mà sửa chữa) Sau khi sửa chữa lại tiến hành cải tổ mắt nhiều sai lầm trên nhiều mặt, làm cho khủng hoảng càng thêm nặng nề
– Bốn là, hoạt động chống phá cuả các thế lực chống chủ nghĩa xã hội trong và ngoài nước liên tục phát
triển…có tác động không nhỉ làm cho tình hình càng thêm rối loạn
=> Sự tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa của Liên Xô và các nước Đông Âu đã gây nên những hậu quả hết sức nặng nề Đây là tổn thất lớn trong phong trào cộng sản quốc tế, dẫn đến hậu qu là hệ thống thế giới cuả chủ nghĩa xã hội thực tế không còn tồn tại nữa
Thế nhưng, đây chỉ là sự sụp đổ mô hình chủ nghĩa xã hội chưa khoa học, một bước lùi tạm thời, chứ không
phải là sự sụp đổ của hình thái kinh tế – xã hội XHCN Chủ nghĩa xã hội vẫn tồn tại và phát triển ở các nước XHCN khác; phong trào cách mạng thế giới mang ảnh hưởng XHCN vẫn ngày càng lớn mạnh
2 Liên bang Nga (1991 – 2000)
– Sau khi Liên Xô tan rã, Liên Bang Nga là nước kế thừa chủ yếu của Liên Xô, từ địa vị pháp lí của Liên Xô tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và các các cơ quan ngoại giao của Liên Xô ở nước ngoài
– Tình hình Liên bang Nga :
+ Kinh tế: thực hiện chính sách tư nhân hoá nền kinh tế nước Nga với tốc độ nhanh, xây dựng nền kinh tế
thị trường tự do Tuy nhiên tình hình nước Nga vẫn không được cải thiện, tiếp tục rơi vào khủng hoảng trầm trọng hơn Các ngành sản xuất công nghiệp, nông nghiệp đều giảm sút mạnh
Trang 8+ Chính trị: Tháng 12 – 1993, Hiến pháp Liên bang Nga được ban hành, quy định thể chế Tổng thống Liên
bang
+ Xã hội : xuất hiện tầng lớp tư sản mới khá đông đảo Tuy nhiên, đại bộ phận các tầng lớp nhân dân đều
rơi vào tình cách khó khăn Các vấn đề sắc tộc nổi lên gay gắt làm xuất hiện phong trào ly khai và các vụ khủng bố, nổi bật là phong trào ly khai ở Trécnia
– Từ năm 2000, Khi Tổng thống V Putin lên làm tổng thống, nước Nga có nhiều chuyển biến khả quan: Kinh
tế hồi phục và phát triển tăng trưởng Chính trị và xã hội tương đối ổn định Vị thế quốc tế được nâng cao
Đêm 23 rạng sáng 24 - 2 - 1861 quân Pháp mở cuộc tấn công quy mô vào Đại đồn Chí Hoà Quân ta
kháng cự mạnh mẽ nhưng không thắng nổi hoả lực của địch Đại đồn Chí Hoà thất thủ Thừa thắng, quân
Pháp lần lượt chiếm các tỉnh Định Tường, Biên Hoà và Vĩnh Long
Ngày 5 - 6 - 1862, triều đình Huế kí với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất, nhượng cho chúng nhiều quyền lợi
ĐỀ SỐ 3
Câu 1 (6,0 điểm)
Triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862) với Pháp trong hoàn cảnh nào? Trình bày nét
chính cuộc khởi nghĩa tiêu biểu của nhân dân Nam Kì đánh dấu bước đầu kết hợp giữa hai nhiệm vụ: chống
thực dân xâm lược và chống phong kiến đầu hàng
Câu 2( 5,0 điểm)
Cho bảng số liệu sau:
Năm Sản phẩm
a, Cho biết sự kiện đưa nền kinh tế quốc dân của nước Nga Xô viết có những chuyển biến trên?
b, Nêu nội dung cơ bản, ý nghĩa của sự kiện đó đối với nước Nga
Tuy nhiên, nước Nga vẫn phải đương đầu với nhiều thách thức: nạn khủng bố do các phần tử li khai gây ra, đồng thời tiếp tục khắc phục những trở ngại trên con đường phát triển để giữ vững địa vị của một cường quốc Âu – Á
Câu 7
Thất bại trong âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh ở Đà Nẵng tháng 2 - 1859 quân Pháp kéo vào Gia Định Ngày 17 - 2 - 1859 chúng tấn công thành Gia Định Quân triều đình chống cự yếu ớt rồi tan rã mặc dù có nhiều binh khí, lương thực.Trong khi đó, nhân dân địa phương đã tự động nổi lên đánh giặc khiến chúng
khốn đốn
Sau khi Hiệp ước Bắc Kinh được kí kết (25 - 10 - 1860), tạm thời kết thúc cuộc chiến tranh ở Trung Quốc, quân Pháp đã tập trung lực lượng, mở rộng việc đánh chiếm Gia Định
Trang 9Câu 3( 5,0 điểm)
Nhận xét về chủ nghĩa tư bản giữa hai cuộc chiến tranh thế giới, SGK Lịch sử 11, NXB Giáo dục, trang 104 viết “ Chủ nghĩa tư bản không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới và trải qua những bước thăng trầm đầy biến động”
Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên
Câu 4(4,0 điểm)
Về cuộc chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945):
a, Sự kiện nào đánh dấu chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc?
b, Viết một bài luận ngắn( khoảng 200 từ) bày tỏ ý kiến của mình về chiến tranh và hòa bình
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3
1
Triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862) với Pháp trong hoàn cảnh nào?
Trình bày nét chính cuộc khởi nghĩa tiêu biểu của nhân dân Nam Kì đánh dấu bước đầu kết
hợp giữa hai nhiệm vụ: chống thực dân xâm lược và chống phong kiến đầu hàng
*.Hoàn cảnh…
- Pháp tập trung lực lượng về Gia Định, chiếm đại đồn Chí Hòa…
- Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kì ( Gia Định, Định Tường, Biên Hòa) và tỉnh Vĩnh Long ở miền Tây
- Phong trào kháng chiến của nhân dân phát triển mạnh mẽ… làm cho thực dân Pháp vô cùng bối rối
* Trình bày nét chính…
- Xác định được đó là cuộc khởi nghĩa của Trương Định
- Ngay từ 1859, 1860, nghĩa quân đã sát cánh cùng quân triều đình ở mặt trận Gia Định
Đến 1861, sau khi đại đồn Chí Hòa thất thủ, ông đưa quân về hoạt động ở Gò Công, quyết tâm chiến đấu lâu dài
- Sau Hiệp ước 1862, ông chống lệnh triều đình khi bắt ông bãi binh, quyết tâm kháng chiến cùng nhân dân
- Trương Định nhận phong soái của nhân dân, ra sức xây dựng công sự, rèn đúc vũ khí, liên kết lực lượng, đẩy mạnh đánh địch ở nhiều nơi
- Tháng 2-1863, nghĩa quân anh dũng chiến đấu suốt 3 ngày đêm ở căn cứ trung tâm Tân Hòa trước cuộc tấn công quy mô của Pháp, sau đó rút lui về xây dựng căn cứ mới ở Tân Phước
- Tháng 8- 1864, Pháp bất ngờ tấn công Tân Phước, nghĩa quân chống trả quyết liệt
Trương Định bị thương và tự sát Cuộc khởi nghĩa kết thúc, sau đó, con ông là Trương Quyền đưa bộ phận nghĩa binh còn lại lên Tây Ninh lập căn cứ mới, phối hợp với người Campuchia tiếp tục chống Pháp
- Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu cho tinh thần quật khởi của nhân dân Nam Kì, đồng thời
là dấu mốc hình thành trận tuyến nhân dân kết hợp giữa hai nhiệm vụ chống thực dân xâm
Trang 10hành động yêu nước, là sự cảnh tỉnh sâu sắc đối với thực dân cướp nước và phong kiến đầu hàng
2
a, Cho biết sự kiện đưa nền kinh tế quốc dân của nước Nga Xô viết có những chuyển biến trên?
b, Nêu nội dung cơ bản, ý nghĩa của sự kiện đó đối với nước Nga
* Sự kiện: Chính sách kinh tế mới (NEP) do Lê nin đề xướng tháng 3- 1921
* Nội dung cơ bản:
- Trong nông nghiệp: Nhà nước thay thế chế độ trưng thu lương thực thừa bằng thu thuế lương thực Thuế lương thực nộp bằng hiện vật…
- Trong công nghiệp: Khôi phục công nghiệp nặng, tư nhân hóa những xí nghiệp dưới 20 công nhân, khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư, kinh doanh ở nước Nga…
- Nhà nước nắm các ngành kinh tế then chốt…
- Trong thương nghiệp và tiền tệ: Tư nhân được tự do buôn bán, trao đổi Năm 1924, Nhà nước phát hành đồng rúp mới
* Ý nghĩa:
- Đưa nước Nga vượt qua những khó khăn to lớn và hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế…
- Tình hình chính trị- xã hội ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện, nhà nước vô sản được củng cố…
3
Nhận xét về chủ nghĩa tư bản giữa hai cuộc chiến tranh thế giới, SGK Lịch sử 11, NXB Giáo dục, trang 104 viết “ Chủ nghĩa tư bản không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới và trải qua những bước thăng trầm đầy biến động”
Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên
- Sau cuộc cách mạng tháng 10 Nga thắng lợi, nhà nước XHCN đầu tiên ra đời, CNTB không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới…
- Từ 1918 – 1929, các nước tư bản từng bước ổn định và đạt mức tăng trưởng cao về kinh tế…
- Từ 1929 – 1939, nhất là trong giai đoạn 1929- 1933, CNTB rơi vào khủng hoảng kinh tế trầm trọng…
- Hệ thống TBCN chia rẽ trong cách thức giải quyết khủng hoảng: một số nước tiến hành cải cách kinh tế - xã hội…, một số nước tiến hành phát xít hóa bộ máy nhà nước, chuẩn bị chiến tranh
- Chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ là sự giải quyết mâu thuẫn về lợi ích trong nội bộ hệ thống TBCN và lợi dụng chiến tranh để tiêu diệt nhà nước XHCN đầu tiên trên thế giới
4
Về cuộc chiến tranh thế giới thứ hai ( 1939 – 1945):
a, Sự kiện nào đánh dấu chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc?
b, Viết một bài luận ngắn( khoảng 200 từ) bày tỏ ý kiến của mình về chiến tranh và hòa bình
a Sự kiện: Ngày 15/8/1945, Nhật Bản kí Hiệp ước đầu hàng đồng minh không điều kiện
b Bài luận…