(. Gọi N là giao điểm của AG và DF. Các đường cao AE, BF cắt nhau tại H.. Gọi G là giao điểm của CH và AB.. Trên BC lấy điểm E, qua A kẻ đường thẳng vuông góc với AE, đường thẳng này cắ[r]
Trang 1BÀI TÂP CHƯƠNG TAM GIÁC ĐỒNG DẠNG
Bài 1: Cho ABC vuông tại A, Vẽ ra phía ngoài tam giác đó các tam giác ABD vuông cân ở B,
ACF vuông cân ở C Gọi H là giao điểm của AB và CD, K là giao điểm của Ac và BF
Chứng minh rằng:
a) AH = AK b) AH2 = BH CK
Giải : Đặt AB = c, AC = b
BD // AC (cùng vuông góc với AB)
nên AH AC b AH b AH b
HB BD c HB c HB + AH b + c
Hay AH b AH b AH b.c
AB b + c c b + c b + c (1)
AB // CF (cùng vuông góc với AC) nên AK AB c AK c AK c
KC CF b KC b KC + AK b + c
Hay AK b AK c AK b.c
AC b + c b b + c b + c (2)
Từ (1) và (2) suy ra: AH = AK
b) Từ AH AC b
HB BD c và AK AB c
KC CF b suy ra AH KC AH KC
HB AK HB AH(Vì AH = AK)
AH2 = BH KC
Bài 2: Cho hình bình hành ABCD, đường thẳng a đi qua A lần lượt cắt BD, BC, DC theo thứ tự
tại E, K, G Chứng minh rằng:
a) AE2 = EK EG b) 1 1 1
AE AK AG c) Khi đường thẳng a thay đổi vị trí nhưng vẫn qua A thì
tích BK DG có giá trị không đổi
Giải
a) Vì ABCD là hình bình hành và K BC nên
AD // BK, theo hệ quả của định lí Ta-lét ta có:
2
AE ED EG AE EG
H
F K
D
C B
A
G b
a
B A
Trang 2Q P
b) Ta có: AE = DE
AK DB ; AE = BE
AG BD nên
AE AK AG (đpcm)
c) Ta có: BK = AB BK = a
KC CG KC CG (1); KC = CG KC = CG
AD DG b DG (2)
Nhân (1) với (2) vế theo vế ta có: BK = a BK DG = ab
b DG không đổi (Vì a = AB; b = AD là độ dài hai cạnh của hình bình hành ABCD không đổi)
Bài 3: Cho tứ giác ABCD, các điểm E, F, G, H theo thứ tự chia trong các cạnh AB, BC, CD, DA theo tỉ số 1:2 Chứng minh rằng:
a) EG = FH b) EG vuông góc với FH
Giải Gọi M, N theo thứ tự là trung điểm của CF, DG
Ta có CM = 1
2 CF = 1
3BC BM = 1
BC 3 BE = BM = 1
EM // AC EM BM = 2 EM = 2AC
AC BE 3 3 (1)
Tương tự, ta có: NF // BD NF CF = 2 NF = 2BD
mà AC = BD (3) Từ (1), (2), (3) suy ra : EM = NF (a)
Tương tự như trên ta có: MG // BD, NH // AC và MG = NH = 1
3AC (b) Mặt khác EM // AC; MG // BD Và AC BD EM MG 0
EMG = 90 (4)
Tương tự, ta có: 0
FNH = 90 (5) Từ (4) và (5) suy ra 0
EMG = FNH = 90 (c)
Từ (a), (b), (c) suy ra EMG = FNH (c.g.c) EG = FH
b) Gọi giao điểm của EG và FH là O; của EM và FH là P; của EM và FN là Q thì
0
PQF = 90 0
QPF + QFP = 90 mà QPF = OPE (đối đỉnh), OEP = QFP (EMG = FNH)
EOP = PQF = 90 EO OP EG FH
Bài 4: Cho ABC ( AB < AC)
Trang 3D
M
K
C B
A
E
D
C
B
A
a) Đường thẳng qua D và song song với BC
cắt AB ở K, chứng minh E nằm giữa B và K
b) Chứng minh: CD > DE > BE
Giải a) BD là phân giác nên
= < =
DC BC BC EB DC EB (1)
Mặt khác KD // BC nên AD AK
DC KB (2)
Từ (1) và (2) suy ra AK AE AK + KB AE + EB
KB EB KB EB
AB AB KB > EB
KB EB E nằm giữa K và B
b) Gọi M là giao điểm của DE và CB
Ta có CBD = KDB(Góc so le trong) KBD = KDB
mà E nằm giữa K và B nên KDB > EDBKBD > EDB EBD > EDB EB < DE
Ta lại có CBD + ECB = EDB + DEC DEC>ECB DEC>DCE (Vì DCE = ECB)
Suy ra CD > ED CD > ED > BE
Bài 5: Cho ABC cóB = 2 C, AB = 8 cm, BC = 10 cm
a)Tính AC
b)Nếu ba cạnh của tam giác trên là ba số tự nhiên liên tiếp thì mỗi cạnh là bao nhiêu?
Giải
Cách 1: Trên tia đối của tia BA lấy điểm E sao cho:BD = BC
ACD ABC (g.g) AC AD
AB AC
2
AC AB AD =AB.(AB + BD)
= 8(10 + 8) = 144 AC = 12 cm
Cách 2: Vẽ tia phân giác BE của ABC ABE ACB
Trang 42 1
3 2
I
O
E D
C B
A
2
AC AB CB AB + CB AB + CB = 8(8 + 10) = 144
AC = 12 cm
b) Gọi AC = b, AB = a, BC = c thì từ câu a ta có b2 = a(a + c) (1)
Vì b > anên có thể b = a + 1 hoặc b = a + 2
+ Nếu b = a + 1 thì (a + 1)2= a2 + ac 2a + 1 = ac a(c – 2) = 1
a = 1; b = 2; c = 3(loại)
+ Nếu b = a + 2 thì a(c – 4) = 4
- Với a = 1 thì c = 8 (loại) - Với a = 2 thì c = 6 (loại)
- với a = 4 thì c = 6 ; b = 5 Vậy a = 4; b = 5; c = 6
Bài 6: Cho ABC cân tại A và O là trung điểm của BC Một điểm O di động trên AB, lấy điểm
E trên AC sao cho
2
OB
CE =
BD Chứng minh rằng
a) DBO OCE b) DOE DBO OCE
c) DO, EO lần lượt là phân giác của các góc BDE, CED
d) khoảng cách từ O đến đoạn ED không đổi khi D di động trên AB
Giải
a) Từ
2
OB
CE =
BD CE = OB
OB BD và B = C (gt) DBO OCE b) Từ câu a suy ra O = E3 2 (1)
Vì B, O ,C thẳng hàng nên 0
3
O + DOE EOC 180 (2) trong tam giác EOC thì 0
2
E + C EOC 180 (3)
Từ (1), (2), (3) suy ra DOE B C
DOE và DBO có DO = OE
DB OC (Do DBO OCE)
và DO = OE
DB OB (Do OC = OB) và DOE B C nên DOE DBO OCE
c) Từ câu b suy ra D = D1 2 DO là phân giác của các góc BDE
Trang 5K F
E
D M
C B
A
I
K
F
G
E M
D
C
B
Củng từ câu b suy ra E = E 1 2 EO là phân giác của các góc CED
c) Gọi OH, OI là khoảng cách từ O đến DE, CE thì OH = OI, mà O cố định nên OH không đổi
OI không đổi khi D di động trên AB
Bài 7: Cho tam giác ABC, trung tuyến AM Qua điểm D thuộc cạnh BC, vẽ đường thẳng song
song với AM, cắt AB, AC tại E và F
a) chứng minh DE + DF không đổi khi D di động trên BC
b) Qua A vẽ đường thẳng song song với BC, cắt FE tại K
Chứng minh rằng K là trung điểm của FE
Giải
a) DE // AM DE = BD DE = BD.AM
AM BM BM (1)
DF // AM DF = CD DF = CD.AM = CD.AM
Từ (1) và (2) suy ra
DE + DF = BD.AM + CD.AM
BM BM = BD + CD .AM = BC.AM = 2AM
b) AK // BC suy ra FKA AMC (g.g) FK = KA
AM CM (3)
ED BD ED + EK BD + KA KD BD + DM AM BM AM CM (2)
(Vì CM = BM)
Từ (1) và (2) suy ra FK EK
AM AM FK = EK hay K là trung điểm của FE
Bài 8: Cho hình bình hành ABCD có đường chéo lớn AC,tia Dx cắt SC, AB, BC lần lượt tại I,
M, N Vẽ CE vuông góc với AB, CF vuông góc với AD, BG vuông góc với AC Gọi K là điểm
đối xứng với D qua I Chứng minh rằng
a) IM IN = ID2 b) KM = DM
c) AB AE + AD AF = AC2
Giải
Trang 6M K
H
G I
B A
a) Từ AD // CM IM = CI
ID AI (1) Từ CD // AN CI ID
AI IN (2)
Từ (1) và (2) suy ra IM
ID= ID
IN hay ID2 = IM IN
b) Ta có DM = CM DM = CM DM = CM
MN MB MN + DM MB + CM DN CB (3)
Từ ID = IK và ID2 = IM IN suy ra IK2 = IM IN
IK = IN IK - IM = IN - IK KM = KN KM = IM
IM IK IM IK IM IK KN IK KM = IM CM CM
KN ID AD CB (4)
Từ (3) và (4) suy ra KM = DM
c) Ta có AGB AEC AE = AC AB.AE = AC.AG
AG AB AB AE = AG(AG+CG) (5)
CGB AFC AF = CG CG
AC CB AD(vì CB = AD)
AF AD = AC CG AF AD = (AG + CG) CG (6)
Cộng (5) và (6) vế theo vế ta có: AB AE + AF AD = (AG + CG) AG + (AG + CG) CG
AB AE + AF AD = AG2 +2.AG.CG + CG2 = (AG + CG)2 = AC2
Vậy: AB AE + AD AF = AC2
Bài 9: Cho tam giác ABC có BC bằng trung bình cộng của AC và AB; Gọi I là giao điểm của các
phân giác, G là trọng tâm của tam giác Chứng minh: IG // BC
Giải Gọi khoảng cách từ a, I, G đến BC lần lượt là AH, IK, GD
Vì I là giao điểm của ba đường phân giác nên khoảng cách từ I đến ba cạnh AB, BC, CA bằng
nhau và bằng IK Vì I nằm trong tam giác ABC nên:
SABC = SAIB + SBIC + SCIA BC.AH = IK(AB+BC+CA) (1)
Mà BC = AB + CA
2 AB + CA = 2 BC (2)
Thay (2) vào (1) ta có: BC AH = IK 3BC IK = 1
3AH (a)
Vì G là trọng tâm của tam giác ABC nên:
Trang 7SBGC = 1
3 SABC BC GD = 1
3 BC AH GD = 1
3 AH (b)
Từ (a) và (b) suy ra IK = GD hay k/ cách từ I, G đến BC bằng nhau nên IG // BC
Bài 10: Cho điểm M di động trên đáy nhỏ AB của hình thang ABCD, Gọi O là giao điểm của hai
cạnh bên DA, CB Gọi G là giao điểm của OA và CM, H là giao điểm của OB và DM CMR: Khi
M di động trên AB thì tổng OG + OH
GD HC khơng đổi
Giải Qua O kẻ đường thẳng song với AB cắt CM, DM theo thứ tự ở I và K Theo định lí Talét
ta cĩ: OG OI
GD CD; OH OK
HC CD OG + OH OI OK IK
GD HC CD CD CD
+
Qua M vẽ đường thẳng vuơng gĩc với AB cắt IK, CD theo thứ tự ở P và Q, ta cĩ:
IK MP FO
CD MQ MQ khơng đổi vì FO là khoảng cách từ O đến AB, MQ là đường cao của hình thang nên khơng đổi (2) Từ (1) và (2) suy ra OG + OH FO
GD HC MQ khơng đổi
Bài 11: Cho tam giác ABC (AB < AC), phân giác AD Trên AB lấy điểm M, trên AC lấy điểm
N sao cho BM = CN, gọi giao điểm của CM và BN là O,
Từ O vẽ đường thẳng song song với AD cắt AC, AB tại E
và F
Chứng minh rằng: AB = CF; BE = CA
Giải
AD là phân giác nên BAD = DAF
EI // AD BAD = AEF (gĩc đồng vị)
Mà DAF OFC (đồng vị); AFE = OFC (đối đỉnh)
Suy ra AEFAFE AFE cân tại A AE =AF (a)
Aùp dụng định lí Talét vào ACD , với I là giao điểm của EF với BC ta cĩ
=
CA CD CI CD (1) AD là phân giác của BAC nên CA BA
CD BD (2)
Từ (1) và (2) suy ra CF BA
CI BD (3) Kẻ đường cao AG của AFE BP // AG
G
P O K I N
D Q
C B
M
A
F E
Trang 8(P AD); CQ // AG (Q OI) thì BPD = CQI = 900
Gọi trung điểm của BC là K, ta có BPK = CQK (g.c.g) CQ = BP
BPD = CQI (g.c.g) CI = BD (4)
Thay (4) vào (3) ta có CF BA
BD BD CF = BA (b) Từ (a) và (b) suy ra BE = CA
Bài 12: Cho tam giác ABC vuông tại A, (AC > AB), đường cao AH Trên tia HC lấy D sao cho
HD = HA Đường vuông góc với BC tại D cắt AC tại E M là trung điểm BE
a) Chứng minh BEC đồng dạng với ADC
b) Tính số đo góc AHM
Bài 13: Cho tứ giác lồi ABCD Tìm tập hợp điểm O nằm trong tứ giác sao cho hai tứ giác
OBCD và OBAD có diện tích bằng nhau (Không yêu cầu chứng minh phần đảo)
12
a) Do DEC ∽ ABC (Hai tam giác vuông có C chung)
(*)
DE EC
AB BC
Xét BEC và ADC Có C chung kết hợp (*) => BEC∽ ADC (g.c.g)
3 2
1
2
M
E
D H
B
A
C
Trang 9D1
hb
ho
ha
B
C
A
D O
b
b) BEC∽ ADC =>B1 A1, AHD vuông cân tại H nên
0
3 45
A
M trung điểm BE nên: AM = MB = ME BMA vuông cân tại M
AB2 =2BM2 hay mà AB2 = BH.BC (HS phải c/m);
BH.BC = BE.BM
BH BM
BE BC BHM∽ BEC∽ ADC AHM D2 450
13
Giả sử O là điểm nằm trong tứ giác thỏa mãn: SOBCD =SOBAD
Từ O kẻ đường thẳng // BC cắt AB tại
D1, cắt AC tại B1 Nối OC, OB, AC, BD
và kẻ các đường cao ha, hb, hc như hình vẽ
Khi đó: SOBCD = SBCD+SBOD= 1 .( )
2BD h c h o
SBODA =
1
2
AB D D OB B OD a b c
S S S B D h h h
1 1
c o
a o
BD h h
B D h h
Vì B1D1//BD nên
1 1
(2)
a
a o
h BD
B D h h
Từ (1) và (2) c o 1
c o a a
h h
h h h h
Từ đó HS lập luận suy ra B1D1 đi qua trrung điểm cuả AC
Vậy O nằm trên đoạn B1D1//BD và đi qua trung điểm AC
Bài 14 Cho hình vuông ABCD có cạnh bằng a Gọi E; F;G;H lần lượt là trung điểm của các cạnh
AB, BC; CD; DA M là giao điểm của CE và DF
a Chứng minh: Tứ giác EFGH là hình vuông
Trang 10b Chứng minh DF CE và MAD cân
c Tính diện tích MDC theo a
Chứng minh: EFGH là hình thoi Chứng minh có 1 góc vuông
Kết luận Tứ giác EFGH là Hình vuông
( )
BEC CFD c g c ECBFDC mà CDF vuông tại C
CDF DFC DFC ECB CMF
vuông tại M Hay CE DF
Gọi N là giao điểm của AG và DF Chứng minh tương tự: AG DF GN//CM mà G là trung điểm DC nên N là trung điểm DM Trong MAD có AN vừa là đường cao vừa là trung
tuyến MAD cân tại A
( ) CD CM
CMD FCD g g
FD FC
Do đó :
CMD
CMD FCD FCD
.
FCD
S CF CD CD Vậy :
2
2 2
1 4
CMD
CD
FD
Trong DCF theo Pitago ta có :
.
DF CD CF CD BC CD CD CD
2
.
4
MCD
CD
CD
Bài 15: Cho tam giác ABC nhọn (AB<AC) Các đường cao AE, BF cắt nhau tại H Gọi M trung
N
M
G
F E
C
B
H A
D
Trang 11a Chứng minh ABC đồng dạng EFC
b Qua C kẻ đường thẳng b song song với đường thẳng IK, b cắt AH, AB theo thứ tự tại N
và D Chứng minh NC = ND và HI = HK
c Gọi G là giao điểm của CH và AB Chứng minh:AH BH CH 6
HE HF HG
Ta có AEC BFC (g-g) nên suy ra CE CA
CF CB
Xét ABC và EFC có CE CA
CF CBvà góc C chung nên suy ra ABC EFC ( c-g-c)
Vì CN //IK nên HM CN M là trực tâm HNC
MN CH mà CH AD (H là trực tâm tam giác ABC) nên MN // AD
Do M là trung điểm BC nên NC = NDIH = IK ( theo Ta let)
G
N
D
K
I
M
H
F
E A
Trang 12Ta có: AHC ABH AHC ABH AHC ABH
CHE BHE CHE BHE BHC
AH
Tương tự ta có BHC BHA
AHC
S S BH
BF S
BHA
S S CH
CG S
AH BH CH
HE HF HG AHC ABH
BHC
S S S
AHC
S S S
BHA
S S S
= AHC ABH
BHC BHC
S S
S S BHC BHA
AHC AHC
S S
S S + BHC AHC
BHA BHA
S S
S S 6 Dấu „=‟ khi tam giác ABC đều, mà theo gt thì AB
< AC nên không xảy ra dấu bằng
Bài 16: Cho hình vuông ABCD Trên BC lấy điểm E, qua A kẻ đường thẳng vuông góc với AE, đường
thẳng này cắt CD tại F Gọi I là trung điểm của EF, AI cắt CD tại K Qua E kẻ đường thẳng song song với AB, đường thẳng này cắt AI tại G
a Chứng minh AE = AF b Chứng minh tứ giác EGFK là hình thoi
c Chứng minh AKF đồng dạng CAF
d Trên cạnh AB lấy điểm M sao cho BE = BM Tìm vị trí của điểm E trên cạnh BC để diện tích DEM đạt giá trị lớn nhất?
ABE = ADF (cạnh góc vuông, góc nhon) suy ra AE = AF
Tam giác AEF vuông cân suy ra AI EF (1) Tứ giác EGFK là hình bình hành (hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm mỗi đường vì IEG = IFK) (2)
Từ (1) và (2) suy ra EGFK là hình thoi
M
G
K I
F D
C B
A
E
Trang 13Xét AKF và CAF có chung góc F; Lại có tam giác EAF vuông cân nên 0
KAF 45 = 0
ACE 45 suy ra hai tam giác đồng dạng
Gọi cạnh hình vuông là a Đặt BE = BM = x suy ra CE = a – x ; AM = a – x
a a a x a a x x
2 x ax 2 x a a 2a x a 2a
DEM
S đạt giá trị lớn nhất là 1 2
2a khi x –a = 0 tức x = a nghĩa là khi đó E trùng C Bài 17: Trong tam giác ABC, các điểm A, E, F tương ứng nằm trên các cạnh BC, CA, AB sao cho: AFEBFD, BDFCDE, CEDAEF
a) Chứng minh rằng: BDF BAC
b) Cho AB = 5, BC = 8, CA = 7 Tính độ dài đoạn BD
a) Đặt AFEBFD , BDFCDE , CEDAEF
Ta có BAC 1800(*)
Qua D, E, F lần lượt kẻ các đường thẳng vuông góc với BC, AC, AB cắt nhau tại O Suy ra
O là giao điểm ba đường phân giác của tam giác DEF
Ta có OFD OED ODF 270o(2)
(1) & (2) o
180
(**) (*) & (**) BAC BDF
b) Chứng minh tương tự câu a) ta có:
B , C
AEF s DBF s DEC s ABC
Trang 14
AE AB 5 7AE 5AF 7(7 CE) 5(5 BF) 7CE 5BF 24
AF AC 7
(3) Ta lại có CD + BD = 8 (4) (3) & (4) BD = 2,5
Bài 18: Cho tam giác ABC vuông tại A (AC > AB), đường cao AH (HBC) Trên tia HC lấy điểm D sao cho HD = HA Đường vuông góc với BC tại D cắt AC tại E
1 Chứng minh rằng hai tam giác BEC và ADC đồng dạng Tính độ dài đoạn BE theo
mAB
2 Gọi M là trung điểm của đoạn BE Chứng minh rằng hai tam giác BHM và BEC đồng dạng Tính số đo của góc AHM
3 Tia AM cắt BC tại G Chứng minh: GB HD
BC AH HC
Góc C chung
CD CA
CE CB (Hai tam giác vuông CDE và CAB đồng dạng)
Do đó, chúng dồng dạng (c.g.c)
135
BECADC (vì tam giác AHD vuông cân tại H theo giả thiết)
45
AEB do đó tam giác ABE vuông cân tại A Suy ra: BEAB 2m 2
2
Ta có: 1 1
BM BE AD
BC BC AC (do BEC ADC)
mà ADAH 2 (tam giác AHD vuông cân tại H)
BC AC AC AB BE (do ABH CBA)
Do đó BHM BEC (c.g.c), suy ra: 0 0
BHM BEC AHM
Trang 153 Tam giác ABE vuông cân tại A, nên tia AM còn là phân giác góc BAC
Suy ra: GB AB
GC AC , mà AB ED ABC DEC AH ED//AH HD
AC DC HC HC
Do đó: GB HD GB HD GB HD
GC HC GB GC HD HC BC AH HC
Bài 19: Cho hình vuông ABCD cạnh bằng a Điểm E thuộc cạnh BC, điểm F thuộc cạnh AD sao
cho CE = AF Các đường thẳng AE, BF cắt đường thẳng CD theo thứ tự tại M và N
a.Chứng minh rằng: DN.CM = a2
b Gọi K là giao điểm của NA và MB Chưng minh rằng MKN = 900
c Các điểm E, F có vị trí như thế nào thì MN có độ dài nhỏ nhất? Khi đó hãy tính diện tích của tam giác KMN theo a?
a
K
F
E
N D C M
Từ gt AB // MN nên ta có:
DN
BA FD
AF BE
CE BA
CM
CM.DN = AB2 = a2
b Theo chứng minh trên:
DN
BA BA
CM
Nên
DN
AB CB
CM
( vì BA = CB)
Và ADN = MCB ( = 900)ADN đồng dạng với MCB
MBC = AND
Mà MBC + BMC = 900
AND + MBC = 900
Vậy MKN = 900
c Vì MN = ND + CD + CM