Trình bày những nét chính các giai đoạn phát triển và thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.. Câu 5: (5 điểm).[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT QUẬN BÌNH
THẠNH
KÌ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2020 - 2021 Môn thi: Lịch Sử Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
ĐỀ SỐ 1
Câu 1: Tại sao nói Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là một bước ngoặt lịch sử ?
Câu 2: Những cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam từ đầu năm 1930
đến tháng 9 năm 1945
Câu 3: Vì sao Nhật đảo chính thực dân Pháp ở Đông Dương (9/3/1945) ? Trước sự kiện này, Đảng ta đã
có chủ trương gì để thúc đẩy phong trào cách mạng Việt Nam?
Câu 4: Hãy nêu nguyên nhân và thành tựu về kinh tế của nước Mỹ sau Chiến tranh thế giới thứ hai Phân
tích những nét nổi bật trong chính sách đối nội và đối ngoại của nước Mỹ sau Chiến tranh thế giới thứ hai
Câu 5:
a Hoàn cảnh ra đời, mục tiêu, nguyên tắc hoạt động, quá trình phát triển của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN)?
b Thời cơ và thách thức khi Việt Nam gia nhập ASEAN ?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1 Câu 1:
Đảng cộng sản Việt Nam ra đời (ngày 3-2-1930) là kết quả của cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp ở Việt Nam trong thời đại mới
Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác- Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở Việt Nam
Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử của giai cấp công nhân và cách mạng Việt Nam Chấm dứt thời kì khủng hoảng về vai trò lãnh đạo và đường lối cách mạng giải phóng dân tộc
ở Việt Nam
Khẳng định cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới
Câu 2:
- Đã thống nhất 3 tổ chức Cộng sản thành Đảng Cộng Sản Việt Nam (3-2-1930), chính Đảng theo Chủ nghĩa Mác- Lê nin của giai cấp công nhân Việt Nam; giữ vai trò lãnh đạo cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam
Người đã đề ra đường lối đúng đắn cho cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam thông qua bản Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt
- HCM đã triệu tập và chủ trì hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 (5/1941):
+ Hội nghị đã hoàn chỉnh về chuyển hướng chiến lược cách mạng GPDT (đưa nhiệm vụ GPDT lên hàng đầu)
+ Quyết định thành lập mặt trận Việt Minh (gồm các tổ chức quần chúng Cứu quốc)
+ Quyết định chuẩn bị lực lượng cách mạng (CT+QS), xây dựng căn cứ địa cách mạng
+ Hội nghị đã tạo tiền đề cho khởi nghĩa giành chính quyền khi có điều kiện
Trang 2- Tháng 8/1945, khi thời cơ đến, Đảng ta và Hồ Chí Minh đã kịp thời chớp thời cơ, phát động và lãnh đạo toàn dân đứng lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước và cách mạng đã nhanh chóng giành được thắng lợi
- Ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước công- nông đầu tiên ở khu vực Đông Nam
Á
Câu 3:
- Từ 1940, tuy Pháp và Nhật cấu kết với nhau để thống trị Đông Dương, nhưng về bản chất, Pháp và Nhật vẫn mâu thuẫn sâu sắc (vì “2 con thú không thể chung một miếng mồi” là Đông Dương)
- Đầu năm 1945, chiến tranh thế giới 2 ở giai đoạn cuối, phát xít Đức trên con đường thất bại Nước Pháp được giải phóng 1944
- Ở mặt trận châu Á- Thái Bình Dương, phát xít Nhật khốn đốn trước sự tấn công của Anh- Mỹ
- Ở Đông Dương nhân cơ hội, ráo riết hoạt động chờ khi quân Đồng Minh kéo vào đánh Nhật sẽ nổi dậy giành lại quyền thống trị cũ
- Trước tình hình đó, quân đội Nhật ra tay trước Đêm 9/3/1945 Nhật bất ngờ đảo chính Pháp để độc chiếm Đông Dương Quân Pháp chống cự yếu ớt, rồi nhanh chóng đầu hàng VN và Đông Dương trở thành thuộc địa của phát xít Nhật
*Chủ trương và hành động của Đảng ta
- Ngay khi Nhật đảo chính Pháp, Đảng ta họp hội nghị toàn quốc ở Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh), xác định: Kẻ thù cụ thể, trước mắt của nhân dân Đông Dương lúc này là phát xít Nhật
- Hội nghị quyết định phát động cao trào “Kháng Nhật cứu nước” mạnh mẽ làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa
- Thực hiện chủ trương của Đảng, từ giữa 3/1945 cách mạng đã chuyển sang cao trào Phong trào đấu tranh vũ trang và khởi nghĩa từng phần đã liên tiếp nổ ra
- Tháng 4/1945 Hội nghị quân sự Bắc kì họp ở Hiệp Hòa (Bắc Giang), quyết định thống nhất các lựclượng vũ trang thành VNGPQ Phát triển hơn nữa lực lượng vũ trang và bán vũ trang xây dựng căn
cứ địa kháng Nhật Ủy ban quân sự Bắc kì được thành lập
- Ngày 4/6/1945, Khu giải phóng Việt Bắc chính thức thành lập, thi hành 10 chính sách của mặt trận Việt Minh và trở thành căn cứ địa chính của cả nước
- Phong trào “phá kho thóc của Nhật” để giải quyết nạn đói đã đáp ứng yêu cầu bức thiết của quần chúng thu hút hàng triệu người tham gia
- Qua khởi nghĩa từng phần, lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang được củng cố và phát triển, quần chúng được tập dượt trong đấu tranh, sẵn sàng khởi nghĩa giành chính quyền khi thời cơ đến
Câu 4:
I Tình hình kinh tế nước Mĩ từ sau chiến tranh thế giới thứ 2:
1 Nguyên nhân phát triển kinh tế
- Không bị chiến tranh tàn phá
- Giàu tài nguyên
- Thừa hưởng các thành quả khoa học kĩ thuật thế giới
2 Thành tựu
- Kiếm được 114 tỉ USD nhờ buôn bán vũ khí
Trang 3- Chiếm hơn ½ sản lượng công nghiệp thế giới
- Nông nghiệp gấp 2 lần của 5 nước Anh, Pháp, Đức, Ý , Nhật cộng lại
- Nắm ¾ trữ lượng vàng thế giới ( 24,6 tỉ USD ) là chủ nợ duy nhất thế giới
- Từ 1973 đến nay :
Công nghiệp giảm
Dự trữ vàng giảm
* Nguyên nhân kinh tế Mĩ suy giảm :
- Bị Nhật bản và Tây Âu cạnh tranh ráo riết
-Thường xuyên khủng hoảng dẫn đến suy thoái
- Chi phí quân sự lớn
- Chênh lệch giàu nghèo quá lớn
II Chính sách đối nội và đối ngoại của Mĩ sau chiến tranh:
1 Chính sách đối nội :
- Hai đảng Dân chủ và Cộng hoà thay nhau cầm quyền
- Ban hành một loạt đạo luật phản động
- Cấm Đảng Cộng sản hoạt động
- Chống phong trào đình công
- Loại bỏ những người tiến bộ ra khỏi chính phủ
- Đàn áp phong trào công nhân
- Thực hiện phân biệt chủng tộc
- Phong trào đấu tranh của quần chúng nhân dân phát triển mạnh, đặc biệt là phong trào chống phân biệt chủng tộc và phản đối cuộc chiến tranh Việt Nam trong những thập kỷ 60 và 70
2 Chính sách đối ngoại :
- Mĩ đề ra “ chiến lược toàn cầu” phản cách mạng nhằm làm bá chủ thế giới
- Chống các nước XHCN
- Tiến hành “ viện trợ”để khống chế các nước này
- Thành lập các khối quân sự gay chiến tranh xâm lược
- Mĩ bị thất bại nặng nề trong cuộc chiến tranh Việt Nam
- Từ 1991 đến nay Mĩ xác lập thế giới”đơn cực” để chi phối và khống chế thế giới
Câu 5: Hoàn cảnh ra đời:
Sau khi giành được độc lập, đứng trước yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước các nước Đông Nam Á chủ trương thành lập một tổ chức liên minh khu vực để cùng nhau hợp tác phát triển, đồng thời hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu vực
Ngày 8-8-1967, Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) đã được thành lập tại Băng Cốc (Thái Lan) với sự tham gia của 5 nước: Inđônêxia, Malaixia, Philippin, Xingapo, Thái Lan
Mục tiêu: Phát triển kinh tế và văn hoá thông qua hợp tác giữa các nước thành viên trên tinh thần duy trì hoà bình và ổn định khu vực
- Nguyên tắc:
+ Tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau
+ Giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình
+ Hợp tác phát triển có kết quả
Trang 4Quá trình phát triển:
Ngày 7-1-1984, Brunây được kết nạp và trở thành thành viên thứ 6 của ASEAN
Tháng 7-1992, Việt Nam và Lào chính thức tham gia hiệp ước Ba-li (1976) Đây là cơ sở để Việt Nam hoà nhập vào các hoạt động của khu vực Đông Nam Á
Tháng 7-1995, Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN (là thành viên thứ 7)
Tháng 9-1997, Lào và Mianma gia nhập ASEAN
Tháng 4-1999, Cam-pu-chia gia nhập ASEAN (là thành viên thứ 10)
Lần đầu tiên trong lịch sử khu vực, 10 nước Đông Nam Á cùng đứng chung trong một tổ chức thống nhất Trên cơ sở đó, ASEAN đã chuyển trọng tâm hoạt động sang hợp tác kinh tế, đồng thời xây dựng một khu vực Đông Nam Á “hoà bình, ổn định” để cùng nhau phát triển phồn vinh
b Thời cơ và thách thức khi Việt Nam gia nhập ASEAN ? (2,0 điểm)
- Thời cơ:
+ Nền kinh tế Việt Nam hội nhập được vào nền kinh tế khu vực, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh
tế, rút ngắn khoảng cách với các nước trong khu vực
+ Tiếp thu các thành tựu KH- KT tiên tiến của thế giới, kinh nghiệm quản lí tiên tiến của các nước trong khu vực; tạo điều kiện giao lưu, hợp tác về văn hoá, giáo dục, văn học, nghệ thuật
- Thách thức:
+ Việt Nam sẽ gặp sự cạnh tranh quyết liệt với các nước trong khu vực Nếu không tận dụng được cơ hội để phát triển kinh tế thì sẽ bị tụt hậu
+ Trong quá trình hội nhập văn hoá, nếu không biết chọn lọc sẽ đánh mất bản sắc văn hoá dân tộc Vì vậy phải đảm bảo nguyên tắc “hòa nhập” nhưng không “hòa tan”, làm đánh mất bản sắc văn hoá dân tộc
ĐỀ SỐ 2
Câu 1 Vì sao trong quá trình tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng cách mạng vô sản?
Câu 2 Trên cơ sở phân tích đối tượng, mục tiêu, lực lượng và ý nghĩa của phong trào dân chủ 1936 - 1939, hãy làm sáng rõ tính chất dân tộc của phong trào
Câu 3 Trình bày bối cảnh lịch sử, diễn tiến, kết quả của chiến thắng Điện Biên Phủ để chứng minh đây
là thắng lợi quân sự lớn nhất của ta và là thắng lợi quyết định buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ năm 1954, chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược ở Đông Dương
Câu 4 Trình bày hoàn cảnh triệu tập và những quyết định quan trọng được thông qua tại Hội nghị Ianta
(2 - 1945) Những quyết định đó đã tác động như thế nào đến tình hình thế giới trong những năm 1945 -
1947?
Câu 5 Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai mặc dù kinh tế gặp nhiều khó khăn nhưng Nhật Bản đã nhanh
chóng vươn lên thành một siêu cường về kinh tế Em hãy nêu những dẫn chứng tiêu biểu để chứng minh cho nhận định trên? Đồng thời cho biết những nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển thần kì của nền kinh tế Nhật Bản trong những năm 70 của thế kỉ XX?
Theo em Việt Nam cần học tập những gì thông qua sự phát triển kinh tế của Nhật Bản?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2 Câu 1 Vì sao trong quá trình tìm đường cứu nước Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng cách mạng vô sản?
Trang 5- Do tác động của bối cảnh thời đại:
+ CNTB đã chuyển hẳn sang CNĐQ, trong lòng nó tồn tại những mâu thuẫn gay gắt…
+ Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành hiện thực và được truyền bá khắp nơi , dẫn đến sự ra đời của các Đảng cộng sản và Quốc tế Cộng sản
=> Thời đại đó giúp cho Nguyễn Ái Quốc tìm hiểu lý luận và thực tiễn để lựa chọn con đường cứu nước đúng đắn
- Xuất phát từ yêu cầu của cách mạng Việt Nam: Phong trào cách mạng Việt Nam diễn ra sôi nổi, liên tục, sử dụng nhiều vũ khí tư tưởng khác nhau (phong kiến, dân chủ tư sản) nhưng kết quả đều thất bại Điều đó đặt ra yêu cầu bức thiết phải tìm ra một con đường cứu nước mới
- Do nhãn quan chính trị và trí tuệ của Nguyễn Ái Quốc:
+ Nguyễn Ái Quốc đã nhận thấy những hạn chế trong phong trào cứu nước của các vị tiền bối Vì vậy,
dù khâm phục nhưng Người không tán thành
+ Người đã tiến hành khảo sát thực tiễn và tìm hiểu lí luận ở nhiều nước, rút ra được những kết luận về bạn và thù, nhìn thấy hạn chế của các cuộc Cách mạng Tư sản
- Năm 1920, sau khi đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về các vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin, Người đã phát hiện ra khuynh hướng cứu nước mới, khuynh hướng cách mạng vô sản
Câu 2 Trên cơ sở phân tích đối tượng, mục tiêu, lực lượng và ý nghĩa của phong trào dân chủ 1936 - 1939, hãy
làm sáng rõ tính chất dân tộc của phong trào
Phong trào 1936 - 1939 là một cuộc vận động dân chủ, nhưng vẫn mang tính chất dân tộc:
- Về đối tượng cách mạng: Phong trào chưa nhằm đánh đổ toàn bộ thực dân Pháp nói chung, mà chỉ nhằm vào bọn phản động thuộc địa , song đó là bộ phận nguy hiểm nhất trong kẻ thù của dân tộc
- Mục tiêu đấu tranh: Đảng chủ trương tạm gác các khẩu hiệu "độc lập dân tộc" và "cách mạng ruộng đất", mà chỉ chỉ đòi các quyền tự do, dân chủ, cơm áo, hoà bình, nhưng đó cũng là quyền lợi của dân tộc
và phải đấu tranh để đòi từ tay kẻ thù của dân tộc
- Lực lượng của phong trào: Hết sức rộng rãi, từ quần chúng nhân dân lao động đến các tầng lớp trên và
cả những người Pháp có xu hướng chống phát xít ở Đông Dương, nhưng lực lượng đông đảo nhất vẫn là lực lượng dân tộc
- Ý nghĩa: Thông qua phong trào này, Đảng có điều kiện xây dựng một lực lượng chính trị quần chúng đông đảo; rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên; tích luỹ thêm nhiều kinh nghiệm, chuẩn bị tiến lên làm cách mạng giải phóng dân tộc
Câu 3 Trình bày bối cảnh lịch sử, diễn tiến, kết quả của chiến thắng Điện Biên Phủ để chứng minh đây
là thắng lợi quân sự lớn nhất của ta và là thắng lợi quyết định buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ năm 1954, chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược ở Đông Dương
a-Bối cảnh lịch sử:
-Kế hoạch Nava bước đầu bị phá sản , Pháp –Mỹ xây dựng tập đoàn cứ điểm Điên Biên Phủ mạnh nhất Đông Dương ,gồm 16.200 tên địch, ba phân khu với 49 cứ điểm và vũ khí hiện đại
- Ta quyết tâm tiêu diệt địch ở Điện Biên Phủ Để tiêu diệt sinh lực địch , giải phóng vùng Tây Bắc , tạo điều kiện giải phóng Bắc Lào
- Ta tích cực chuẩn bị chu đáo để đập tan kế hoạch Nava
b- Diễn biến :13-3-1954 - 7-5-1954
Trang 6- Đợt 1 : ta tấn công khu Bắc ,tiêu diệt cứ điểm Him Lam Độc Lập , Bản Kéo
-Đợt 2 ::ta tấn công phía đông khu trung tâm
-Đợt 3 : tiêu diệt các căn cứ còn lại ở trung tâm và khu nam, bắt sống tướng Đờ- Cát và bộ tham mưu của địch
c-Kết quả :
- Tiêu diệt toàn bộ quân địch, loại khỏi vòng chiến đấu 16200 tên địch , phá hủy toàn bộ phương tiện chiến tranh , bắn rơi và cháy 62 máy bay các loại
- Đập tan kế hoạch Nava và mưu đồ của Pháp - Mỹ
- Tạo thuận lợi trên mặt trận ngoại giao
Chứng minh
+Đây là chiến dịch có sự chuẩn bị đầy đủ và chu đáo nhất của cả ta và địch (dẫn chứng sgk)
+Đây là chiến dịch có tính chất ác liêt trong cuộc kháng chiến chống Pháp.(dẫn chứng bằng diễn biến)
+Đây là chiến dịch thắng lợi lớn nhất của ta trong cuộc kháng chiến,cũng là thất bại nặng nề nhất của
+Đây là trận quyết chiến chiến lược của ta và địch,có ý nghĩa quyết định với thắng lợi của ta trong việc kết thúc thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Pháp buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ năm 1954, chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược ở Đông Dương.(dẫn chứng bằng ý nghĩa)
Câu 4 Trình bày hoàn cảnh triệu tập và những quyết định quan trọng được thông qua tại Hội nghị Ianta
(2 - 1945) Những quyết định đó đã tác động như thế nào đến tình hình thế giới trong những năm 1945 -
1947?
- Hoàn cảnh lịch sử: Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối Nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách đặt ra trước các cường quốc Đồng minh Trong bối cảnh đó, một hội nghị quốc tế được triệu tập ở Ianta (Liên Xô) từ ngày 4 đến ngày 11 - 2 - 1945
- Hội nghị đã đưa ra những quyết định quan trọng:
+ Thống nhất mục tiêu tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản
+ Thành lập tổ chức Liên hiệp quốc
+ Thỏa thuận việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội phát xít, phân chia phạm vi ảnh hưởng
ở châu Âu và châu Á
- Tác động:
+ Những quyết định của Hội nghị Ianta cùng những thỏa thuận sau đó của ba cường quốc trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới - trật tự hai cực Ianta
+ Thúc đẩy cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai nhanh chóng đi đến kết thúc ở châu Âu, châu Á tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít
+ Liên hợp quốc ra đời như một công cụ duy trì trật tự thế giới mới vừa được hình thành
+ Việc phân chia phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc dẫn đến sự hình thành trật tự thế giới 2 cực đối đầu căng thẳng
Câu 5: Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai mặc dù kinh tế gặp nhiều khó khăn nhưng Nhật Bản đã
nhanh chóng vươn lên thành một siêu cường về kinh tế Em hãy nêu những dẫn chứng tiêu biểu để chứng minh cho nhận định trên? Đồng thời cho biết những nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển thần
kì của nền kinh tế Nhật Bản trong những năm 70 của thế kỉ XX?
Theo em Việt Nam cần học tập những gì thông qua sự phát triển kinh tế của Nhật Bản?
Trang 7-Kinh tế khó khăn : mất hết thuộc địa, kinh tế bị tàn phá nặng nề, thất nghiệp trầm trọng, thiếu lương thực…
-Từ năm 1952 – 1973 Kinh tế tăng trưởng nhanh, (thần kỳ) 9ứng thứ hai trong thế giới tư bản
+1968 tổng sản phẩm quốc dân đạt 183 tỉ USD, đứng thứ hai sau Mĩ
+Thu nhập đầu người chỉ dứng sau Thụy Sĩ
+Tăng trưởng về công nghiệp từ 15% - 13,5%
+Nông nghiệp : đảm bảo 80% nhu cầu trong nước…
+Là một trong ba trung tâm tài chính thế giới
-Nguyên nhân :
+Tiến hành những cải cách dân chủ…
+Điều kiện quốc tế thuận lợi , thành tựu tiến bộ của KHKT hiện đại
+Có truyền thống văn hoá GD, tiếp thu KHKT, vẫn giữ bản sắc dân tộc;
+Hệ thống tổ chức, quản lý hiệu quả…
+Vai trò quan trọng của nhà nước …
+Con người Nhật Bản cần cù lao động, có kỷ luật, tiết kiệm
+Ít chịu chi phí về quân sự
+Biết cách xâm nhập thị trường các nước khác, mở rộng thị trường, cải tiến kỷ thuật hạ giá thành hàng hoá…
Bài học kinh nghiệm …
ĐỀ SỐ 3
I LỊCH SỬ THẾ GIỚI (10 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm)
Cho biết những điểm khác nhau giữa phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi với khu vực Mĩ Latinh (sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến năm 1991)
Câu 2 (6,0 điểm)
Trình bày sự ra đời và phát triển của tổ chức ASEAN Cơ hội và thách thức khi Việt Nam gia nhập ASEAN ?
II LỊCH SỬ VIỆT NAM (10 điểm)
Câu 3 (5,0 điểm)
Trình bày hoàn cảnh ra đời, diễn biến và ý nghĩa của phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh Vì sao nói đây là hình thái sơ khai của chính quyền công nông ở nước ta, là chính quyền cách mạng thực sự của quần chúng dưới sự lãnh đạo của Đảng?
Câu 4 (5,0 điểm)
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Cách mạng Tháng Tám đã lật đổ nền quân chủ mấy mươi thế kỷ, đã đánh tan xiềng xích thực dân gần 100 năm, đã đưa chính quyền lại cho nhân dân, đã xây nền tảng nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, độc lập, tự do, hạnh phúc Đó là một cuộc thay đổi cực kỳ to lớn trong lịch
sử của nước ta"
Đựa vào nhận định trên, em hãy tóm tắt tình hình, những nét chính về diễn biến và nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945
Em có nhận xét gì về thời cơ và lực lượng tham gia cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945
Tại sao nói Cách mạng tháng Tám 1945 là một bước nhảy vọt vĩ đại của lịch sử dân tộc và là một sự
Trang 8kiện có ý nghĩa thời đại
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3
1
Cho biết những điểm khác nhau giữa phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi với khu
vực Mĩ Latinh
- Châu Phi bao gồm các quốc gia thuộc địa hoặc nửa thuộc địa, phụ
thuộc vào chủ nghĩa đế quốc 0.5 đ
- Nhân dân châu Phi đấu tranh đánh
đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân để giải phóng dân tộc, bảo vệ độc
lập chủ quyền đất nước 0.75 đ
- Hình thức đấu tranh chủ yếu là
thương lượng, đấu tranh chính trị
0.75 đ
- Mĩ latinh bao gồm các quốc gia đã có độc lập nhưng chịu
sự thống trị của chế độ thực
dân kiểu mới của Mĩ 0.5 đ
- Nhân dân châu Mĩ La tinh đấu tranh chống các thế lực thân Mĩ, bảo vệ độc
lập chủ quyền dân tộc 0.75 đ
- Hình thức đấu tranh phong phú, chủ
yếu là đấu tranh vũ trang 0.75 đ
2
Trình bày sự ra đời và phát triển của tổ chức ASEAN Cơ hội và thách thức khi Việt
Nam gia nhập ASEAN ?
Hoàn cảnh ra đời
- Bối cảnh khu vực và thế giới có nhiều biến chuyển to lớn vào nửa sau những năm 60 của
thế kỷ XX
- Sau khi giành được độc lập bước vào thời kỳ phát triển kinh tế, các nước thấy cần thiết phải
có sự hợp tác với nhau để cùng phát triển, hạn chế ảnh hưởng các cường quốc bên ngoài đối
với khu vực
- Ngày 08/08/1967 tại Băng Cốc, 5 nước Thái Lan, Inđônêxia, Malaixia, Xingapore, Phillipin
đã thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
- Mục tiêu: Phát triển kinh tế và văn hóa thông qua những nỗ lực hợp tác chung giữa các
nước thành viên, trên tinh thần duy trì hòa bình và ổn định khu vực
- Sau đó kết nạp thêm Brunây (1984), Việt Nam (28/07/1995), Lào và Mianma (23/07/1997),
Campuchia (30/04/1999)
Các giai đoạn phát triển
- 1967 - 1975 là tổ chức non trẻ, sự hợp tác khu vực còn lỏng lẻo, chưa có vị trí trên trường
quốc tế
- Từ 1976 đến nay có sự khởi sắc đánh dấu từ Hiệp ước Bali (02/1976) xác định những
nguyên tắc cơ bản trong quan hệ giữa các nước
- Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau
- Không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa bằng vũ lực với nhau, giải quyết các tranh chấp bằng
biện pháp hòa bình
- Hợp tác phát triển có hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và xã hội
Trang 9Cơ hội
- Có điều kiện rút ngắn khoảng cách về cơ sở vật chất, kĩ thuật với các nước trong khu vực và
thế giới
- Tạo điều kiện để nền kinh tế Việt Nam hòa nhập với các nước trong khu vực…
- Tiếp thu khoa học kĩ thuật tiên tiến
Học hỏi và gao lưu với các quốc gia về KT, VH , XH , giáo dục, quốc phòng an ninh
Tăng cường sự hợp tác giúp đỡ lẫn nhau với các nước trog khu vực
Thách thức
- Dễ bị hòa tan, nguy cơ tụt hậu nếu không bắt kịp các nước, nền kinh tế gặp nguy hiểm Cần
có thái độ bình tĩnh, không bỏ lỡ cơ hội, ra sức học tập, nắm vững khoa học kĩ thuật…
- Hiện tượng “chảy máu chất xám”…
3
Trình bày hoàn cảnh ra đời, diễn biến và ý nghĩa của phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh Vì
sao nói đây là hình thái sơ khai của chính quyền công nông ở nước ta, là chính quyền
cách mạng thực sự của quần chúng dưới sự lãnh đạo của Đảng?
1/Điều kiện bùng nổ phong trào cách mạng 1930-1931::
- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 đã ảnh hưởng …
- Sự khủng bố gắt gao của thực dân Pháp sau cuộc khởi nghĩa Yên Bái
- Sự ra đời của Đảng Cộng Sản Việt Nam là nguồn cổ vũ lớn lao ……
2/Diễn biến chính của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh:
Nghệ-Tĩnh là nơi có phong trào đấu tranh sôi nổi nhất trong những năm 1930 – 1931 Phong
trào cách mạng ở Nghệ- Tĩnh đã bùng nổ với những diễn biến chính như sau:
+ Bắt đầu bằng những cuộc biểu tình đòi tăng lương, giảm giờ làm việc ….của …
+ Đỉnh cao là cuộc biểu tình của hàng vạn nông dân huyện Hưng Nguyên vào ngày
12/9/1930 ……
+ Trình bày và chứng minh đây là một hình thức chính quyền nhân dân theo kiểu Xô viết
……
Về chính trị: Thành lập chính quyền cách mạng do giai cấp công nhân lãnh đạo Thực hiện
các quyền tự do, dân chủ, lập các tổ chức quần chúng: Hội tương tế, Công hội, Nông hội,
Hội phụ nữ giải phóng, tổ chức các cuộc mít tinh, hội nghị để tuyên truyền giáo dục ý thức
chính trị cho quần chúng
Về kinh tế: Chia ruộng đất công cho nông dân, giảm tô, xoá nợ, bãi bỏ các thứ thuế vô lí,
thực hiện giảm tô xoá nợ
Về quân sự: Mỗi làng có 1 đội tự vệ vũ trang
Văn hoá - xã hội: Phát động phong trào thực hiện đời sống mới, bài trừ mê tín dị đoan Trật
tự xã hội đc đảm bảm, nạn trộm cướp ko còn
-Đây là chính quyền của dân, do dân và vì dân
Trang 103/ Ý nghĩa lịch sử :
Phong trào công nông 1930-1931 mà đỉnh cao là phong trào XVNT đã chứng minh sự đúng
đắn về đường lối và nhiệm vụ cách mạng VN do Đảng CSVN đề ra
Khẳng định khả năng lãnh đạo cách mạng của Đảng CSVN cũng như lòng yêu nước nồng
nàn của nhân dân VN
4
Tóm tắt những nét chính về tình hình, diễn biến và nguyên nhân thắng lợi của Cách
mạng tháng Tám năm 1945
Em có nhận xét gì về thời cơ và lực lượng tham gia cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám
1945
Tại sao nói Cách mạng tháng Tám 1945 là một bước nhảy vọt vĩ đại của lịch sử dân
tộc và là một sự kiện có ý nghĩa thời đại?
1/ Tình hình - Diễn biến:
-Sau khi phát xít Đức đầu hàng ……châu Á, phát xít Nhật cũng tuyên bố đầu hàng
Trước tình hình này, Hội nghị toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông Dương họp tại Tân Trào
từ ngày 13 đến 15-8-1945 đã khẳng định đây là cơ hội rất tốt để ta giành chính quyền độc
lập
-Ngày 16-17/8/1945 :Quốc dân đại hội đã thành lập Uỷ ban giải phóng dân tộc Việt Nam (
làm nhiệm vụ như Chính phủ lâm thời) do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Chiều ngày
16/8/1945, Giải phóng quân từ Tân Trào tiến về Thái Nguyên, mở đầu cho cuộc Tổng khởi
nghĩa vũ trang giành chính quyền
-Trong vòng hai tuần lễ kể từ khi mệnh lệnh được ban bố , tổng khởi nghĩa đã thắng lợi trong
phạm vi cả nước Tiêu biểu : Hà Nội (19/8) , Huế ( 23/8) , Sài Gòn ( 25/8) …
2/ Nguyên nhân thắng lợi :
+ Chủ quan : do truyền thống dân tộc, vai trò quần chúng được phát huy Sự lãnh đạo sáng
suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh…
+Khách quan : Thất bại của phát xít Nhật đã tạo thời cơ thuận lợi cho cách mạng Việt Nam
giành thắng lợi…
3/ Phân tích thời cơ ngàn năm có một :
-Phát xít thất bại …
-Đế quốc Pháp bị thiệt hại nặng
- hai kẻ thù trực tiếp của nhân dân Việt Nam bị gục ngã
Lực lượng tham gia cuộc khởi nghĩa :
-Tập hợp được đông đảo quần chúng , trong đó liên minh công nông là nòng cốt Kết hợp lực
lượng chính trị của quần chúng với lự lượng vũ trang
-Do sự chuẩn bị lực lượng một cách kiên trì, đã được tập dượt qua hai cuộc tổng diễn tập :
1930 và Cao trào 1936 – 1939