Tóm tắt luận văn thạc sĩ công tác xã hội công tác xã hội nhóm trong hỗ trợ gia đình ngăn ngừa hành vi sai lệch của trẻ chưa thành niên tại thị trấn cát bà, huyện cát hải, thành phố hải phòng

B GIÁO D Că&ă ẨOăT O

LÊ THANH HI NăH NG

M U

1 Tính c p thi t c aăđ tài

t n c ta đang ngày càng phát tri n, bên c nh nh ng thành t u đ t đ c v m t

kinh t thì c ng làm xu t hi n nh ng v n đ tiêu c c trong xã h i, đó là s thay đ i l i

s ng v i vi c đ cao giá tr v t ch t và s h ng th di n ra b ph n không nh trong xã

h i; đ o đ c xã h i có nhi u s bi n đ i nhanh chóng

Chúng ta đang ph i đ i m t v i nh ng thách th c to l n t môi tr ng t nhiên và môi tr ng xã h i đ c bi t là m i quan h gi a ng i v i ng i Tr c đây, tr th ng

đ c h c v n hóa, ng x thông qua gia đình, làng xã, v n hóa dân gian, ch ng trình

giáo d c chính quy… thì ngày nay, nh ng chuy n bi n xã h i di n ra quá nhanh chóng đã

ph n nào h n ch ch c n ng giáo d c c a gia đình và các thi t ch truy n th ng đem l i

cho l a tu i thanh thi u niên, đ c bi t là các em tu i ch a thành niên nhi u th thách

Th c t cho th y trong nh ng n m g n đây, tình tr ng các em trong l a tu i ch a thành

niên có hành vi l ch chu n nh : đua xe, vi ph m pháp lu t, nguy c sa vào ma túy, quan

h tình d c s m, b o l c gây r i tr t t , ch i game… đang ngày càng gia t ng và m c báo đ ng, gây nh h ng x u đ n môi tr ng h c đ ng và nhân cách trong t ng lai

c bi t là tình hình ng i ph m t i ch a thành niên trong nh ng n m qua r t ph c t p,

t ng c s l ng, tính ch t và m c đ nghiêm tr ng

Theo Báo cáo c a Phòng C nh sát hình s Công an TP Hà N i: Trong vòng 5 n m

(2011-2015), toàn thành ph phát hi n 886 v v i 1.284 tr em ch a thành niên ph m t i

Công an TP Hà N i x lý hình s 677 v v i 944 đ i t ng; x lý hành chính 209 v v i

340 đ i t ng N u nh tr c đây, tr em ch a thành niên ph m t i th ng liên quan đ n

các hành vi gây r i tr t t công c ng, c Ủ gây th ng tích ho c tr m c p tài s n v i m c

đ ít nghiêm tr ng, thì nay tính ch t, m c đ và hành vi ngày càng nguy hi m nh : Gi t

ng i, c p tài s n, hi p dâm C ng trong vòng 5 n m (2011-2015), toàn thành ph có t i

23 v tr em ch a thành niên ph m t i gi t ng i; 129 v c p tài s n; 30 v c ng đo t

tài s n… Trong đó đi n hình là v gi t ng i huy n Sóc S n, Hà N i: Ch vì mâu thu n

nh trong quán bia gi a hai nhóm thanh niên mà V n Vi t (SN 1999) đã c m ki m t

t o đâm ch t anh Nguy n Anh Minh, sinh n m 1989… áng lo l ng không kém là tình

tr ng h c sinh trong các tr ng h c ch vì mâu thu n nh mà đánh nhau gây ch t ng i

gây tâm lý lo ng i cho cha m h c sinh và gây b c xúc d lu n xã h i Theo s li u th ng

kê c a C c C nh sát qu n lý hành chính v tr t t xã h i (C64) – B Công an cho th y, trong vòng 2 n m (2014 – 2015), toàn qu c x y ra h n 17.000 v vi ph m pháp lu t do

h n 25.000 tr em và ng i ch a thành niên gây ra; trong đó, chi m ph n l n là các hành

vi c p tài s n (2.105 v ), c Ủ gây th ng tích (3.236 v ), gây r i tr t t công c ng

(2.035 v ), tr m c p tài s n (4.027 v ) C quan công an đã x lý hình s 5.667 v v i

h n 8.300 đ i t ng áng chú Ủ, s đ i t ng d i 14 tu i chi m t l g n 20% Nguy

hi m h n, theo C64, hi n nay t i các thành ph l n nh Hà N i, TP H Chí Minh đã

manh nha xu t hi n hi n t ng m i dâm tr em nam t 12 đ n 17 tu i Trung tá, ti n s

Tr n Chi n Th ng, Phó Tr ng khoa Nghi p v c nh sát v trang Tr ng H C nh sát

nhân dân, t ng nghiên c u d u hi u ti n ph m t i c a ng i ch a thành niên cho bi t, qua

nghiên c u h n 5.100 ng i ch a thành niên ph m t i có các bi u hi n sau: v c m nh n

c a các em trong gia đình: có h nh phúc 41,48%, gia đình h nh phúc bình th ng 45,51%,

gia đình không h nh phúc 13,01% V hoàn c nh kinh t : các em s ng trong gia đình giàu

có, khá gi 14,56%, trung bình 63,92%, gia đình nghèo khó và r t nghèo là h n 21%

Riêng v hoàn c nh s ng cùng cha m là 57,4%, còn l i là s ng v i cha ho c v i m và

ng i thân khác nh ông bà, cô dì, chú bác…“Có đ n 96,7% các em k t b n v i thành

ph n b t h o và đ i t ng l n tu i h n, kh n ng b lôi kéo vào con đ ng ph m t i là r t cao Các em đa s đ u có bi u hi n h n láo v i ông bà, cha m và th y cô H n 60% đ u

có ch i game b o l c” [39]

Qu n đ o Cát Bà (huy n Cát H i, thành ph H i Phòng) “Chùm ng c xanh gi a

bi n kh i” n i ti ng là m t đi m đ n h p d n c a du khách trong và ngoài n c Ti p t c

phát huy v th và ti m n ng v n có c a thành ph n i c a bi n, H i Phòng đang ph n đ u

xây d ng Cát Bà tr thành đi m du l ch xanh đ ng c p qu c t , t o đi m nh n quan tr ng

và đ ng l c trong phát tri n du l ch đ t c ng S “bùng n ” v du l ch, Cát Bà là n i giao

thoa v v n hóa c a r t nhi u qu c gia, vùng mi n nên ti m n cho Cát Bà nhi u v n đ đáng báo đ ng v an ninh, tr t t , an toàn và s sai l ch v hành vi c a tr em ch a thành

niên Theo báo cáo k t qu công tác B o v , ch m sóc và giáo d c tr em n m 2017 và tri n

khai nhi m v n m 2018 c a Phòng Lao đ ng-TBXH Cát H i s tr em có nguy c r i vào

hoàn c nh đ c bi t đ c qu n lý và có các bi n pháp can thi p, tr giúp k p th i trong toàn

Huy n là 81 em trong đó th tr n Cát Bà là 41 em chi m 50,6%.( k t qu th c hi n các m c tiêu

Quy t đ nh s 2361/Q -TTg ngày 22/12/2015) Tr em vi ph m pháp lu t đ c áp d ng bi n

pháp qu n lý t i gia đình là 5 em t ng so v i n m 2016 là 1 em Nh ng tr ng h p tr có hoàn

c nh đ c bi t c n tr giúp can thi p, tr vi ph m pháp lu t r i vào các gia đình nghèo( toàn

Huy n có 64 h nghèo, th tr n Cát Bà có 35 h chi m 54,7%), tr em s ng trong gia đình có

cha m làm n xa ( liên t c 6 tháng tr lên) toàn Huy n có 15 h th tr n Cát Bà có 10 h chi m

66,7%

CTXH đã và đang có vai trò quan tr ng đ i v i s phát tri n bình đ ng và ti n b

c a m i qu c gia và nhân lo i c bi t, CTXH góp ph n gi i quy t v n đ xã h i liên quan đ n đ i s ng c a t ng cá nhân, t ng nhóm và c ng đ ng nh ng ng i y u th Khi

n n kinh t phát tri n, kéo theo đó là nh ng h l y tiêu c c, nh ng v n đ xã h i ph c t p,

thì CTXH s giúp con ng i h n ch nh ng nh h ng tiêu c c và h ng con ng i đ n

m t cu c s ng t t đ p CTXH c ng tham gia vào công cu c phòng ng a và ng n ch n

nh ng hành vi vi ph m pháp lu t c a v thành niên

Tu i ch a thành niên là l a tu i đang có s thay đ i m nh m v tâm- sinh lý,

mu n t kh ng đ nh mình, không mu n ph thu c và d b tác đ ng, r rê, lôi kéo c a các

đ i t ng x u Nhi u em b nh h ng tâm lý t các lo i phim, nh b o l c, v n hóa ph n

đ i tr y trên m ng internet và ngoài xã h i S hình thành hành vi l a tu i này ch u r t

nhi u tác đ ng t gia đình, nhà tr ng, xã h i và m i em l i có nh ng hoàn c nh riêng,

nh ng khó kh n riêng và nh ng lý do riêng Chính vì th vi c nghiên c u và can thi p đ

có th h tr cac em m t cách hi u qu và k p th i là m t vi c làm vô cùng c n thi t

Nh ng hành vi vi ph m pháp lu t có nh h ng r t l n đ n t ng lai c a các em, nh

h ng tr c ti p đ n vi c h c hành, quan h gia đình, quan h xã h i và cu c s ng c a m i

em

T nh ng h qu tiêu c c, vi c nghiên c u v công tác xã h i trong ng n ng a hành

vi sai l ch tr ch a thành niên là r t c n thi t, vi c giáo d c phù h p, k p th i t i tr

ch a thành niên, giúp các em nhìn ra đ c s sai l ch trong suy ngh c ng nh trong

nh ng hành vi vi ph m pháp lu t c a mình, giúp các em phát huy nh ng th m nh c a mình và d a vào nh ng ngu n l c s n có và có đ c nh ng đ nh h ng t t đ p cho t ng

lai

T nh ng lý do trên, tôi ch n đ tài: “Công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình

ng n ng a hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên t i th tr n Cát Bà, huy n Cát H i,

thành ph H i Phòng” làm lu n v n t t nghi p th c s c a mình

2 M căđíchăvƠănhi m v nghiên c u

2.1 M c đích nghiên c u

Nghiên c u lý lu n và th c tr ng công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n

ng a hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên; đánh giá các y u t nh h ng đ n công tác

xã h i nhóm trong h tr gia đình trong vi c ng n ng a nh ng hành vi sai l ch c a tr

ch a thành niên; ng d ng ti n trình công tác xã h i nhóm vào h tr nhóm gia đình có tr

ch a thành niên v i bi u hi n sai l ch; t đó đ xu t bi n pháp nâng cao hi u qu công tác

xã h i nhóm trong h tr gia đình trong vi c ng n ng a nh ng hành vi sai l ch c a tr

ch a thành niên t i th tr n Cát Bà, H i Phòng

2.2 Nhi m v nghiên c u

đ t đ c m c đích trên, lu n án th c hi n nh ng nhi m v sau:

+ H th ng hóa, phân tích nh ng v n đ lý lu n v công tác xã h i nhóm trong h

tr gia đình ng n ng a nh ng hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên;

+ Kh o sát, đánh giá th c tr ng công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n

M t trong nh ng tác gi đ t n n móng cho môn h c t i ph m mà tác gi r t quan

tâm là nhà nghiên c u ng i Ý Cesare Lombroso Ông cho r ng khi xem xét nguyên nhân

c a nh ng v án “đ ng tr i” thì ph n l n chúng ta th ng ngh đ n nh ng tác đ ng c a

y u t gia đình, kinh t , xã h i, nh ng ít ai l i bi t r ng hành vi ph m t i luôn liên quan

đ n y u t sinh h c Trong tác ph m “L’uomo delinquent” (Ng i ph m t i- 1876), ông

nghiên c u và đ a ra nh ng lu n đi m phân tích ch ng minh hành vi ph m t i c a con

ng i liên quan đ n c u trúc c th (y u t sinh h c) Cesare Lombroso ch rõ “T i ph m

là d ng th p c a hành vi và ng i ph m t i, g n gi ng v i t tiên loài ng i h n là nh ng

ng i khác” [36] Theo ông, vì có nh ng khi m khuy t v m t sinh h c (trán th p, c m,

gò má nh , tai v nh, nhi u râu tóc, cánh tay dài b t th ng…) nên có nh ng cá nhân có t duy và hành đ ng theo cách nguyên th y nên d d n đ n ph m t i…

R t nhi u quan đi n c a ông và h c trò, đ n nay v n gây ra nhi u tranh lu n Tuy

nhiên nh ng nh n đ nh c a ông v t i ph m v thành niên l i r t đáng đ chúng ta l u tâm

Ông cho r ng, nh ng đ c đi m sinh h c g n li n v i l a tu i và tâm lý mà tu i tr trong

đó có v thành niên là nh ng đ i t ng d gây ra t i ph m và các hành vi sai l ch xã h i

Vì v y n u bi t ng n ch n và phòng ng a k p th i thì “Khi v t qua l a tu i này, con

ng i l i d tr thành nh ng ng i l ng thi n” ây là nh ng g i m r t đáng chú Ủ khi

nghiên c u v t i ph m v thành niên

Ti p theo có th k đ n nhà t i ph m h c n i ti ng tác gi Raffaele Garofalo v i

cu n sách “Criminilogy” (t i ph m h c- 1885) đã cho r ng: v b n ch t, con ng i luôn

n ch a trong mình nh ng y u t t nhiên và s ph m t i i u này g n li n v i đi u mà

ông g i là :“b n n ng sinh t n t nhiên”[37] Tuy nhiên khác v i Lombroso, ông đã nh n

m nh t i kh n ng kh c ch b n n ng t nhiên này, thông qua vi c xây d ng m t môi

tr ng xã h i lành m nh Raffaele Garofalo dành nhi u công nghiên c u v hành vi ph m

t i c a gi i tr và lên án m nh m các thi t ch xã h i đã nuôi d ng nh ng m m m ng xã

h i t nhiên c a t i ph m và đã có lúc t ra bi quan v kh n ng kh c ch t i ph m này do

chính nh ng đi u ki n thay đ i còn quá y u t c a các thi t ch xã h i

Nhà xã h i h c n i ti ng J Macionis kh ng đ nh r ng, chúng ta hãy “khoan lên án

nhóm v thành niên ph m t i mà hãy lên án chính cái c ch xã h i không bình th ng đã

sinh ra hi n t ng v thành niên ph m t i”.[38] Theo quan đi m c a ông thì bên c nh vi c

kh c ph c tr c ti p nh ng v vi c vi ph m c a v thành niên chúng ta c n ph i hành đ ng

vào nh ng v n đ khác, ch ng h n ch ng s th t h c, ch ng s nghèo đói và th t nghi p

và sau cùng là ph i t p trung vào vi c xây d ng c ch trong sáng, lành m nh

Trong nh ng nghiên c u v t i ph m v thành niên g n đây, không th không nh c

đ n nh ng nghiên c u c a các nhà khoa h c thu c nhóm “Lý thuy t ti u v n hóa trong t i

ph m h c” (subcultural theory) Ch u nh h ng c a tr ng phái Chicago n i ti ng trong

xã h i h c, đ i di n c a nhóm này nh các giáo s Albert K Cohen, Richard và Lloyd Ohlin đã g n k t khái ni m v b nh ho n xã h i (anomie) c a Durkheim v i lý thuy t

phân tâm h c c a Freud trong nh ng phân tích v sai l ch xã h i và t i ph m v thành niên Nhóm nghiên c u nh n m nh t i khía c nh ph i nh n th c đúng đ n v v n hóa thanh niên đ hi u rõ h n v nh n th c th c và hành vi c a v thành niên trong quá trình

ph m t i

Nh ng n m g n đây, các t ch c qu c t l n và nhi u qu c gia đã t ch c các cu c

nghiên c u sâu r ng v hi n t ng v thành niên vi ph m pháp lu t Nh ng nghiên c u

này (t ng t nh các cu c đi u tra v v thành niên c a n c ta đ c ti n hành b i s h

tr c a t ch c y t th gi i SAVY) đã chú Ủ vi c “xây d ng m t b công c chu n” có

th ng d ng chung cho vi c đo đ c chính xác hi n t ng v thành niên vi ph m pháp lu t

nhi u đ a ph ng và khu v c i u này đã góp ph n quan tr ng vào vi c làm hình thành

nh ng ch báo th ng nh t thang đo, k thu t phân tích và x lý thông tin khá chính xác v

hi n t ng v thành niên ph m t i, t o c s so sánh và ph i h p các ho t đ ng chung nh m

x lý t t nh t v n đ này ph m vi toàn c u

Trên th gi i vi c nghiên c u khoa h c v đ i t ng v thành niên ph m tôi đang có

nh ng chuy n bi n tích c c Thay vì nghiên c u nhi u v m t lý lu n, lý thuy t hay nh ng nghiên c u đi n dã quy mô l n, các nhà khoa h c đã quan tâm nhi u h n t i tính hi u qu

c a công tác nghiên c u Nh ng nghiên c u th c nghi m đã đ c quan tâm nhi u h n

3.2 Nghiên c u trong n c

tài“T i ph m v thành niên Th c tr ng, gi i pháp phòng ng a và đ u tranh

trong qu n lý phát tri n xã h i n c ta hi n nay” (mã s KX.02.24/11-15) thu c ch ng

trình nghiên c u khoa h c tr ng đi m c p Nhà n c “Nghiên c u khoa h c phát tri n xã

h i và qu n lý phát tri n xã h i Vi t Nam đ n n m 2020” do tác gi ng C nh Khanh,

Ch nhi m khoa Khoa h c xã h i và nhân v n, i h c Th ng Long, đ ng th i là Vi n

tr ng Vi n nghiên c u truy n th ng và phát tri n làm ch nhi m cho th y, tình hình t i

ph m v thành niên n c ta di n bi n ngày càng ph c t p:

Th nh t, s l ng t i ph m v thành niên t ng lên, theo s li u th ng kê c a C c

Th ng kê Vi n Ki m sát t i cao, trong vòng 5,5 n m (t n m 2009 đ n tháng 6-2014), đã

phát hi n m i 35.654 đ i t ng v thành niên vi ph m pháp lu t Nh ng n m g n đây con

s ph m t i trong l a tu i v thành niên theo báo cáo có xu h ng gi m xu ng, tuy nhiên

v n chi m h n 16% so v i t ng s b can ph m t i hình s do C quan c nh sát đi u tra

các c p kh i t đi u tra

Th hai, ph m vi t i danh t ng lên, hình th c ph m t i c ng nghiêm tr ng h n, ngày

càng b o l c, manh đ ng, mang tính t ch c N u nh tr c kia v thành niên ch y u

ph m các t i nh tr m c p, gây r i tr t t n i công c ng, c p gi t thì ngày nay t l

ph m các t i c p tài s n, hi p dâm, buôn bán ma túy, gi t ng i… ngày càng nhi u,

nhi u v án nghiêm tr ng gây b c xúc trong d lu n xã h i T l các t i danh này t ng

nhanh và chi m t tr ng đáng k trong c c u t i ph m do v thành niên gây ra

Th ba, s m r ng đ a bàn ph m t i T i ph m v thành niên tr c đây ch y u

x y ra các đô th , các khu v c kinh t phát tri n, hi n nay x y ra h u h t các khu v c

t thành th t i nông thôn, k c nh ng vùng xa xôi, h o lánh Tuy nhiên s l ng t i

ph m ch y u v n t p trung nhi u các thành ph , th xã, nh t là các thành ph l n Các

đ a ph ng x y ra nhi u nh t l n l t v n là Thành ph H Chí Minh, Hà N i, ng Nai, Khánh Hòa, k L k,

Th t , tu i ph m t i ngày càng tr hóa N u nh tr c đây t i ph m v thành niên

ch y u trong đ tu i t 16 - 18 tu i, ngày nay t i ph m v thành niên d i 14 tu i t ng,

chi m t i 13% trong c c u t i ph m v thành niên, th m chí còn xu t hi n c các b ng

nhóm t i ph m “nhí”. i u đó đã khi n cho nhóm tu i này ph i gánh ch u không ít nh ng khó kh n và s thi t thòi trong h c t p, lao đ ng và vi c làm Nó khi n cho trong nhóm

xu t hi n nhi u nh ng sai l ch hành vi

Tác gi ng C nh Khanh c ng cho r ng: “T i ph m v thành niên là bi u hi n s

t n th ng c a nhóm tu i này, nó g n li n c v i s tr m c m, s t k , th m chí c n n

t t Trong hoàn c nh đó, đ i t ng này r t đáng th ng, c n nhi u s ch m sóc, nuôi

d ng, giáo d c c a xã h i, s tham v n c a các cán b công tác xã h i h n là s tr ng

ph t” tài c ng đã nêu nhi u ki n ngh v các gi i pháp phòng ng a, đ u tranh v i t i

ph m v thành niên, nh n m nh t i s c n thi t ph i đ a ra đ c các gi i pháp c b n,

toàn di n và lâu dài, xây d ng xã h i lành m nh, s k t h p gi a các đ n v qu n lý, s

tham gia c a gia đình, nhà tr ng, c ng đ ng và s n l c c a chính v thành niên

Tác gi Nguy n Xuân Th y (Lu n v n 1997) đã kh ng đ nh r ng ng i ch a thành

niên ph m t i v c b n c ng có nh ng đ c đi m tâm lỦ nh nh ng tr em bình th ng

khác cùng l a tu i Song do ti p xúc th ng xuyên v i nh ng đi u ki n tiêu c c và trong

quá trình ph m t i mà nhân cách c a các em b gi m sút nghiêm tr ng [30]

Theo tác gi Tr n Tr ng Th y ph n l n các thi u niên ph m pháp, ph m ch t tiêu

c c chi m u th trong c u trúc nhân cách, đó là: thi u quy t tâm, vô trách nhi m, hay b t

ch c m t cách mù quáng, thô l , gây g [31]

Trong quá trình nghiên c u c a mình, tác gi Nguy n Duy Xi là m t nhà tâm lý h c làm công tác qu n lý tr i giam c a B Công An đã đ a ra m t s nh n xét c b n v đ c

đi m tâm lý c a tr em làm trái pháp lu t nh sau:

- V trí tu , tr làm trái pháp lu t có s phát tri n ch m, t duy tr u t ng kém

h n tr bình th ng, không bi t phân tích đánh giá đúng m t s hi n t ng mà n ng v t

duy c th th c d ng và r t khéo léo “m u trí” trong th c hi n hành vi trái pháp lu t nh

k x o n c p, móc túi, che d u, đ i phó v i s theo dõi phát hi n c a nhà ch c trách”

- V h ng thú, ham mu n c a các em th ng n ng v v t ch t t m th ng, th p

hèn, th m chí k qu c Các em không còn h ng thú h c t p, hi u bi t nh tr bình th ng, thích đua đòi, n ch i nh ng i l n (có 82% nghi n thu c lá, 70% u ng bia r u, 72%

nghi n cafe, chè

- V tình c m, thi u b n v ng, thay đ i d dàng, nhanh chóng, nh ng l i m nh m

Tình c m có tính rung đ ng cao, d b kích đ ng, b ng b t, sôi n i là đ c tr ng c b n c a

Ngoài ra, còn nguyên nhân t phía gia đình Theo s li u th ng kê c a Vi n Ki m

sát Nhân dân T i cao cho th y 71% tr v thành niên ph m pháp là do không đ c quan tâm ch m sóc đ n n i đ n ch n M t nghiên c u m i đây c a B Công an c ng ch ra

nguyên nhân ph m t i c a tr v thành niên xu t phát t gia đình: 8% tr ph m t i có b

m ly hôn, 28% phàn nàn b m không đáp ng nhu c u c b n c a các em, 49% phàn nàn

v cách đ i x c a b m Các k t qu th ng kê đã ch ra r ng, đa s các tr ng h p làm

trái pháp lu t tr em đ u r i vào kho ng đ tu i t 14 đ n d i 18 tu i, m t s ít tr ng

h p r i vào l a tu i t 13 tu i tr xu ng [42]

Vì v y, tìm hi u v tâm lý tr em làm trái pháp lu t, ngoài vi c nghiên c u tâm lý

tr v thành niên nói chung, chúng ta s t p trung nghiên c u và lý gi i các hi n t ng tâm

lý l a tu i 14 đ n d i 18 là l a tu i t p trung nhi u nh t các hành vi làm trái pháp lu t

tr em

Theo tác gi Tr n Th Minh c [6, Tr.31,32] ng i ch a thành niên có hành vi vi

ph m pháp lu t th ng thu c nhóm tr em ch a ngoan Các đ c đi m tâm lý n i tr i là:

- L ch l c trong nh n th c v hành vi vi ph m: ó là nh ng sai l ch v t duy, ki u

suy ngh ng h cho hành vi vi ph m xã h i hay ch ng đ i xã h i c a tr (các hành vi này

th ng th hi n qua c ch bi n minh, h p lý hóa) Các l ch l c trong suy ngh n sâu,

bám r trong nh n th c và đ c l p đi l p l i trong hành vi tr thành thói quen hành đ ng

c a tr

Khi v thành niên b ng i thân b r i, thi u nâng đ tinh th n ho c b b o l c, ch i

r a, x v và xúc ph m liên t c, ho c tr b s ng trong lo s , c ng th ng tr d b t n

th ng tâm lỦ ôi khi đ gi i t a tr ng thái tâm lý tiêu c c trong gia đình tr có nh ng

ph n ng ch ng tr quy t li t, b h c, b nhà đi lang thang, s d ng các ch t kích thích,

gây ra nh ng hành vi r i lo n xã h i, nh gây h n v i ng i khác, phá ho i tài s n, tr m

c p, th m chí t h y ho i b n thân (t làm đau mình, t sát) Hành vi l ch chu n c ng là

m t hi n t ng tâm lý c a con ng i và đ ng sau đó là nh ng nhu c u đ c l ng nghe,

đ c th u hi u và giúp đ c a tr v thành niên

Qua nh ng nghiên c u c a các tác gi v tr v thành niên có hành vi l ch chu n cho

th y đ c v th và vai trò c a gia đình và xã h i trong vi c giáo d c nh n th c và hành vi

c a th h tr i u này đã g i m cho tôi h ng đ n vi c đ a CTXH giúp đ các gia đình

ng n ng a nh ng hành vi sai l ch c a tr em giúp cha m ti p c n g n h n v i các em đ

hi u và gi m thi u nh ng hành vi l ch chu n đó

4.ăụăngh aăkhoaăh c vƠăỦăngh aăth c ti n

4.1 Ý ngh a khoa h c

- Vi c nghiên c u đ tài làm sáng t th c tr ng ng n ng a các hành vi sai l ch c a

tr em sinh s ng các gia đình t i th tr n Cát Bà, tìm hi u s hi u bi t cúa các gia đình v

ki n th c trong vi c ng n ng a các hành vi sai l ch cho tr em

- Vi c áp d ng các lý thuy t và k n ng CTXH nhóm vào h tr các gia đình ng n

ng a các hành vi sai l ch c a tr em s là m t thí d đ a lỦ lu n chuyên ngành CTXH vào

th c ti n và kh ng đ nh t m quan tr ng c a nó đ i v i các v n đ xã h i liên quan trong giai đo n hi n nay ng th i các k t qu nghiên c u c a đ tài có th là tài li u tham

kh o t i các c s đào t o CTXH đ i v i vi c h tr các gia đình ng n ng a các hành vi

sai l ch c a tr em nói riêng và nghành CTXH nói chung

4.2 Ý ngh a th c ti n

Lu n v n có Ủ ngh a khuy n ngh trong v n đ h tr các gia đình ng n ng a nh ng

hành vi sai l ch cho tr ch a thành niên t i th tr n Cát Bà, huy n Cát H i, H i Phòng

5.ă óngăgópăm i c a lu năv n

- Lu n v n nêu lên nh ng lu n c khoa h c cho vi c đ xu t m t s gi i pháp nâng cao

hi u qu giúp các gia đình ng n ng a nh ng hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên t i th

tr n Cát Bà, huy n Cát H i, thành ph H i Phòng

6 ă iăt ng nghiên c u

“Công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n ng a hành vi sai l ch c a tr ch a

- Th c tr ng các ho t đ ng công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n ng a

hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên t i th tr n Cát Bà di n ra nh th nào? Có y u t nào tác đ ng và tác đ ng nh th nào đ n v n đ này

- Vi c ng d ng ti n trình CTXH nhóm vào nh th nào đ có th gi i quy t đ c

vi c giúp đ các gia đình ng n ng a nh ng hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên t i th

- Các ho t đ ng công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n ng a hành vi sai

l ch c a tr ch a thành niên t i th tr n Cát Bà đã đ c quan tâm xong ch a hi u qu Các

y u t tác đ ng là: v n hóa xã h i, b n thân tr , nhân viên công tác xã h i, Y u t gia đình,

Y u t ph i k t h p gi a Gia đình- Nhà tr ng và C ng đ ng

- S d ng ph ng pháp CTXH nhóm s h tr các gia đình ng n ng a nh ng hành

vi sai l ch c a tr em, giúp các em nhìn ra đ c s sai l ch trong suy ngh c ng nh trong

nh ng hành vi vi ph m pháp lu t c a mình, giúp các em phát huy nh ng th m nh c a mình và d a vào nh ng ngu n l c s n có và có đ c nh ng đ nh h ng t t đ p cho t ng

lai

- Bi n pháp thúc đ y hi u qu công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n ng a

hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên: truy n thông ph i h p gi a gia đình, nhà tr ng

và chính quy n đ a ph ng, tham v n/ t v n cho gia đình ng n ng a hành vi sai l ch tr

ch a thành niên, k t n i gia đình v i c quan ch c n ng trong ng n ng a hành vi sai l ch

tr ch a thành niên

10 Ph m vi nghiên c u

* Ph m vi n i dung

Nghiên c u các ho t đ ng công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n ng a

hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên nh ho t đ ng truy n thông; ho t đ ng t

v n/tham v n; ho t đ ng k t n i gia đình v i các c quan ch c n ng trong vi c ng n ng a

hành vi sai l ch tr ch a thành niên

* Ph m vi v khách th nghiên c u

Nghiên c u trên 50 h gia đình có tr em ch a thành niên đ i tu i t 14- d i 18

tu i và 30 tr ch a thành niên

10 giáo viên THCS và 10 giáo viên THPT

3 cán b cán b y ban làm công tác qu n lý, giáo d c t i đ a ph ng

11.ăPh ngăphápănghiênăc u

11.1 Ph ng pháp phân tích tài li u

Trong đ tài có s d ng ph ng pháp này nh m thu th p, t ng h p, phân tích tài

li u t các v n b n pháp lu t, t p chí, các báo cáo khoa h c đ xây d ng c s lý lu n cho

đ tài nghiên c u Qua đó xác đ nh đ c m t s khái ni m chính liên quan đ n

Bên c nh đó, s d ng ph ng pháp này đ tìm hi u s li u v th c tr ng vi c h tr gia đình ng n ng a hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên thông qua các báo cáo c a đ a

ph ng, thành ph

11.2 Ph ng pháp đi u tra Xã h i h c

* Ph ng pháp quan sát và nghiên c u th c đ a

B ng cách quan sát trong quá trình thu th p thông tin đ t đó đánh giá m c đ tin

c y, v a đ b sung v a đ ki m nghi m l i k t qu đã thu đ c

Ph ng pháp này đ c s d ng đ tìm hi u đ a bàn thông qua tri giác tr c ti p t i

đ a bàn nghiên c u v đ i s ng c a các gia đình t i th tr n Cát Bà c n h tr đ ng n

ng a nh ng hành vi sai l ch c a tr em

*Ph ng pháp ph ng v n sâu cá nhân

Ph ng v n sâu là nh ng cu c đ i tho i đ c l p đi l p l i gi a nhà nghiên c u và

ng i cung c p thông tin nh m tìm hi u cu c s ng, kinh nghi m và nh n th c c a ng i

cung c p thông tin thông qua chính ngôn ng c a ng i y

Ph ng v n sâu v i 01 t tr ng t dân ph , 01 cán b phòng giáo d c và đào t o, 01

cán b công an th tr n đ có th tìm hi u đ c công tác h tr các gia đình trong vi c

ng n ng a các hành vi sai l ch c a tr em t i đ a bàn nghiên c u di n ra nh th nào đ có

th làm rõ cho đ tài nghiên c u

- Ph ng pháp đi u tra b ng b ng h i:

i u tra trên 50 gia đình có con trong đ tu i ch a thành niên t 14- d i 18 tu i,

đ làm rõ v nhu c u h tr công tác xã h i trong ng n ng a hành vi sai l ch c a tr và

đ ng th i thu nh p s li u đánh giá, nhu c u v các ho t đ ng công tác xã h i nhóm đang

Ch ng 2: Th c tr ng công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n ng a hành

vi sai l ch c a tr ch a thành niên t i th tr n Cát Bà, huy n Cát H i, thành ph H i Phòng

Ch ng 3: ng d ng ti n trình và đ xu t bi n pháp thúc đ y công tác xã h i nhóm

trong h tr gia đình ng n ng a hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên t i th tr n Cát Bà,

huy n Cát H i, thành ph H i Phòng

Ch ngă1

NH NG V Nă LÝ LU N V CÔNG TÁC XÃ H I NHÓM TRONG

H TR GIAă ỊNHăNG NăNG A HÀNH VI SAI L CH C A TR

CH AăTHẨNHăNIÊN

1.1 Các khái ni m nghiên c u

1.1.1 Khái ni m tr ch a thành niên

1.1.2 Khái ni m hành vi và hành vi sai l ch

1.1.3. Khái ni m Công tác xã h i và Công tác xã h i nhóm

1.1.4 Khái ni m công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n ng a hành vi sai l ch tr ch a thành niên

1.2 căđi m tâm lý- nhu c u c a tr ch aăthƠnhăniênăvƠăcácălo i hành vi sai

l ch chu n m c

1.2.1 c đi m tâm lý- nhu c u c a tr ch a thành niên

1.2.2 Các lo i hành vi sai l ch chu n m c tr ch a thành niên

1.3 Ho t đ ng công tác xã h i nhóm trong h tr giaă đình đìnhă ng nă ng a hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên

1.3.1 Ho t đ ng truy n thông nhóm gia đình

Nh ng hành vi sai l ch c a tr em ch a thành niên t i các gia đình là m t v n đ

mang tính toàn c u, đ l i nhi u h u qu nghiêm tr ng cho chính b n thân các em, cho gia đình và c xã h i Vi c h tr các gia đình ng n ng a nh ng hành vi sai l ch đ i v i tr

em là m t vi c làm thi t th c và c n thi t

Trong ch ng 1, tác gi đã trình bày các khái ni m v tr ch a thành niên, hành vi

và hành vi sai l ch, công tác xã h i, công tác xã h i nhóm, khái ni m công tác xã h i nhóm trong h tr gia đình ng n ng a hành vi sai l ch c a tr ch a thành niên nh m làm

c s nghiên c u Trong đó, CTXH nhóm trong h tr gia đình ng n ng a hành vi sai l ch

tr ch a thành niên là ph ng pháp trong CTXH nh m giúp t ng c ng, c ng c ch c

n ng xã h i c a gia đình trong vi c ng n ng a hành vi sai l ch tr ch a thành niên thông qua các ho t đ ng nhóm gia đình và kh n ng ng phó c a gia đình v i v i các v n

đ hành vi sai l ch c a con em mình

tài c ng đã xác đ nh các ho t đ ng nh truy n thông nhóm gia đình; ho t đ ng

k t n i gia đình v i c quan ch c n ng trong ng n ng a hành vi sai l ch c a tr ch a

thành niên và ho t đ ng t v n/ tham v n tâm lý nhóm; và Ho t đ ng t v n, tham v n

tâm lý là m t quá trình đ i tho i

Ch ngă2

TH C TR NG CÔNG TÁC XÃ H I NHÓM TRONG H TR GIAă ỊNHăNG Nă

NG A HÀNH VI SAI L CH TR CH AăTHÀNH NIÊN T I CÁT BÀ, THÀNH

PH H I PHÒNG

2.1 Khái quát v đ a bàn và khách th nghiên c u

2.1.1 c đi m đ a bàn nghiên c u

* i u ki n t nhiên

Qu n đ o Cát Bà là qu n th g m 367 đ o trong đó có đ o Cát Bà phía nam v nh

H Long, ngoài kh i thành ph H i Phòng và t nh Qu ng Ninh, cách trung tâm thành

ph H i Phòng kho ng 30 km, cách thành ph H Long kho ng 25 km V m t hành chính, qu n đ o thu c huy n đ o Cát H i, thành ph H i Phòng N i đây đã đ c

UNESCO công nh n là khu d tr sinh quy n th gi i C s h t ng c ng khá phát tri n

v i t h p nhi u khách s n, nhà ngh , khu ngh d ng, chùa chi n và đ c bi t là toàn b

khu v c đ o đã đ c thành ph H i Phòng tri n khai các tr m thu phát wifi

T c đ t ng tr ng kinh t bình quân đ t 10,3%/n m; trong đó, t c đ t ng tr ng

nhóm ngành du l ch-d ch v t ng bình quân 11,7%/n m, công nghi p-xây d ng t ng bình

quân 12,3%/n m, nông-lâm-th y s n t ng bình quân 2%/n m M c thu ngân sách t ng

bình quân 5,3%/n m, i s ng v n hóa, s nghi p giáo d c – đào t o, công tác an sinh xã

h i, ch m sóc s c kh e nhân dân đ c quan tâm đúng m c i s ng nhân dân đ c nâng

lên v m i m t; công tác quân s đ a ph ng đ c t ng c ng, an ninh tr t t , an toàn xã

h đ m b o n đ nh Các t ch c trong h th ng chính tr v ng m nh, phát huy t t vai trò

h t nhân chính tr , đoàn k t hoàn thành xu t s c nhi m v

2.1.2 c đi m khách th nghiên c u

50 h dân có con trong đ tu i ch a thành niên trên đ a bàn th tr n ch y u là lao

đ ng trong ngành du l ch và nuôi tr ng, đánh b t, ch bi n th y s n (chi m t i 60%), còn

l i ch y u s ng b ng ngh kinh doanh buôn bán nh , các ngh lao đ ng t do (xe ôm) và

viên ch c nhà n c.Trình đ dân trí không đ u, thành ph n dân c ch y u là lao đ ng

thu n túy, thu nh p chính b ng l ng và l ng h u Các d ch v phát tri n kinh t ch y u

là d ch v kinh doanh buôn bán nh l i u ki n kinh t c a ng i dân th tr n Cát Bà

không cao, do s đông có ngh nghi p không n đ nh, thu nh p th p, b p bênh Ngoài s ít

các h làm kinh doanh du l ch, d ch v có thu nh p và cu c s ng n đ nh, thì ph n l n ng i

dân ( chi m t i 60) làm các ngh t do nh ch y xe ôm, làm thuê cho các nhà hàng khách s n, đánh b t nuôi tr ng th y s n N m xa khách s n hi n đ i, cao t ng khu trung tâm du l ch th

tr n, là r t nhi u ngôi nhà l p x p, ch t ch i, n m trên các d c núi, trên bi n, nó c ng là hình

nh cho th y s khó kh n trong cu c s ng c a ng i dân đây Nh ng khu nhà này là n i c

ng c a nh ng gia đình lao đ ng, nh ng ng i buôn thúng bán b ng, xe ôm, ch y ch Th