Tri thøc (kiÕn thøc) trong v¨n b¶n thuyÕt minh ph¶i: A. V÷ng vµng, chÆt chÏ. Vai trß cña yÕu tè miªu t¶ trong v¨n b¶n thuyÕt minh lµ :.. Híng dÉn häc sinh häc ë nhµ... - Xem l¹i kiÕn thø[r]
Trang 1Kiến thức : Học sinh thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là
sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loạithanh cao và giản dị
- Phim t liệu, tranh ảnh về Bác Hồ
- Tham khảo các t liệu về phong cách Hồ Chí Minh
2 Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: Hồ Chí Minh không những là nhà yêu nớc, nhà cách
mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoá chính là nétnổi bật trong phong cách Hồ Chí Minh
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 1
Trang 2gìn bản sắc văn hoá dântộc
2/ Nét đẹp trong lối sốnggiản dị, thanh cao củaHCM
hãy cho biết Bác có
điều kiện tiếp thu tinh
hoa văn hoá nhân loại
nh thế nào?
Đọc lại đoạn 1 và cho
biết ngời đã tiếp thu
tinh hoa văn hoá nhân
loại nh thế nào?
- Giáo viên tổ chức cho
học sinh hoạt động theo
nhóm
Nhóm 1: Thảo luận tìm
hiểu Bác đã tiếp thu
tinh hoa văn hoá nhân
- Qua công việc, qua lao
động mà học hỏi
- Học hỏi tìm hiểu đến sâusắc
* Nhóm 2: Bác tiếp thu 1cách có chọn lọc tinh hoavăn hoá nớc ngoài
- Không chịu ảnh hởng 1
1/ Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của Hồ Chí Minh.
- Ngời có hiểu biết sâurộng nền văn hoá cácnớc trên thế giới
- Ngời tiếp thu có chọnlọc tinh hoa văn hoánhân loại dựa trên nền
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 2
Trang 3Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
Nhóm 2: Thảo luận tìm
hiểu: Ngời tiếp thu tìm
hiểu: Ngời tiếp thu 1
dân tộc tiếp thu những tinhhoa văn hoá tiến bộ củathế giới
Câu văn nào thể hiện rõ
nhất nội dung phần 1?
đồng thời mở ra 1 vấn đềmới chuẩn bị cho phần 2
những giai đoạn nào
trong cuộc đời của
Bác?
- Phần đầu là thời kì Bácbôn ba hải ngoại phần 2, 3
là thời kì Bác làm chủ tịchnớc trực tiếp làm lãnh đạocách mạng Việt Nam
2/ Nét đẹp trong lối sống của Hồ Chí Minh
- Nơi ở, nơi làm việc:nhỏ bé, mộc mạc
việc của ngời?
Tìm những chi tiết nói
về trang phục và việc
ăn uống của Bác?
Liên hệ với khu di tích
Hồ Chủ tịch?
- Nơi ở và làm việc: Nhàsàn nhỏ bằng gỗ cạnhchiếc ao, chiếc nhà sàn chỉvẻn vẹn có vài phòng tiếpkhách
Đơn sơ giản dị
- Trang phục: Bộ quần áo
bà ba nâu, chiếc ao trấnthủ, đôi dép lốp thô sơ,chiếc vali con với vào bộquần áo, vài vật kỉ niệm
- ăn uống: ( kho, rau luộc,
da nghém, cà muối, cháo
- Trang phục giản dị
- Ăn uống đạm bạc dândã giản dị
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 3
Trang 4- Họ thờng ăn xung mặc ớng, đi xe hơi ở nhà lầu,
s-ăn mạc sang trọng, Báccủa chúng ta hoàn toàn đ-
ợc đãi ngộ nh vậy
Hồ Chí Minh đã tựnguyện chọn lối sống vô
cùng giản dị
Đây không phải là cáchsống khắc khổ của nhữngcon ngời tự vui trong cảnhnghèo khó
+ Không phải là tự thầnthánh hoá tự làm cho khác
đời, hơn đời
Đây là 1 cách sống cóvăn hoá đã trở thành 1quan niệm thẩm mĩ cái
đẹp là sự giản dị, tự nhiên
- Giống: giản dị, thanh cao
- Khác: Bác gắn bó chia sẻkhó khăn gian khổ cùngnhân dân
Lối sống của Bác kếthừa và phát huy nhữngnét cao đẹp của những nhàvăn hoá dân tộc họ mangnét đẹp thời đại gắn bó vớinhân dân
- Lối sống giản dị, đạmbạc của chủ tịch HCM
là vô cùng thanh caosang trọng
ý nghĩa của việchọc tập phong cách Hồ
Chí Minh (hoà nhập nhng không hoà tan, giữ gìn bản sắc văn Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 4
Trang 5- Sống theo làm việc vàhọc tập theo gơng Bác Hồ
- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu
- Đan xen thơ NBK cáchdùng từ Hán việt
- Đối lập: Vĩ nhân màgiản dị gần gũi, am hiểumọi nền văn hoá mà hếtsức dân tộc, Việt Nam
- Em biết những câu chuyện nào về phong cách sống của Bác?
- Em thuộc những bài hát nào về ngời?
( "Hồ Chí Minh đẹp nhất tên ngời", "Lời Bác dặn trớc lúc đi xa")
Bài tập 2: HS làm bài tập trắc nghiệm củng cố kiến thức:
Khoanh tròn vào chữ cái đứng đầu câu trả lời mà em cho là đúng nhất:
1 Vấn đề chủ yếu đợc nói tới trong văn bản: Phong cách Hồ Chí Minh là gì?” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? ” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
A Tinh thần chiến đấu dũng cảm của chủ tịch Hồ Chí Minh
B Phong cách làm việc và nếp sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh
C Tình cảm của ngời dân Việt Nam đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh
D Trí tuệ tuyệt vời của Chủ tịch Hồ Chí Minh
2 Trong bài viết, để làm nổi bật vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh, tác giả không sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
A Kết hợp giữa kể, bình luận, chứng minh
B Sử dụng phép đối lập
C Sử dụng phép nói quá
D So sánh và sử dụng nhiều từ Hán Việt
E Hớng dẫn học và làm bài về nhà.
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 5
Trang 6Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
- Nắm đợc nội dung và nghệ thuật của văn bản
- Tập viết những văn bản nhật dung
- Làm các bài tập ở vở bài tập
- Đọc soạn tiết 3: Các ph“ Các ph ơng châm hội thoại’’
F Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 3: các phơng châm hội thoại I- mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh - Nắm đợc nội dung phơng châm về lợng và phơng châm về chất 2 Kỹ năng: - Rèn cho học sinh kỹ năng vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp 3 Giáo dục cho học sinh có ý thức trong giao tiếp B Chuẩn bị của giáo viên – học sinh học sin h 1 Giáo viên: Soạn bài, xem các nội dung và su tầm các t liệu 2 học sinh: Soạn bài trớc khi đến lớp C CáC B ớc lên lớp 1 ổ n định tổ chức 2 Kiểm tra bài cũ ? Nhắc lại các đơn vị kiến thức về giao tiếp đã học ở lớp 8? 3 Bài mới: * Giới thiệu bài: ở lớp 8 các em đã học một số kiến thức về hội thoại để giúp các em giao tiếp tốt hơn trong cuộc sống chúng ta sẽ học một số phơng châm hội thoại * Tiến trình các hoạt động: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cần đạt * Hoạt động 1:Hớng dẫn HS tìm hiểu phơng châm về lợng Đọc phần vai đoạn đối I Ph ơng châm về l - ợng 1 Đoạn hội thoại Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 6
Trang 7Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
thoại phần 1
Dựa vào kiến thức lớp 8
cho biết đoạn hội thoại đó
có mấy vai giao tiếp và
Cần trả lời sao cho tốt ?
Qua đoạn hội thoại trên cần
rút ra bài học gì khi giao
tiếp ?
HS đọc
- Có 2 vai giao tiếp là An và
Ba Với 4 lợt lời
- Ba trả lời cha đúng vì điều
An hỏi là 1 địa điểm cụ thểnào đó
- Khi nói cần phải có nộidung đúng với yêu cầu củagiao tiếp không nên nói íthơn những gì mà giao tiếp
2 Truyện cời "Lợn
cới áo mới"
Vì sao truyện lại gây cời?
Lẽ ra anh có "lợn cới" và
anh có "áo mới" phải hỏi và
trả lời nh thế nào là đủ?
Qua câu truyện cời trên ta
rút ra bài học gì khi giao
+ Bác có thấy con lợn của tôi + Tôi chẳng thấy
- Không nói nhiều hơnnhững gì cần nói
- Học sinh trình bày nộidung của ghi nhớ 1 * Ghi nhớ 1
Ví dụ: Truyện cời:
"Quả bí khổng lồ"
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 7
Trang 8tuân thủ phơng châm hội thoại
(Tích hợp với bài sau)
- Không thể nói đợc mà chỉnói " hình nh, em nghĩ, "
- Đừng nói những điều màmình không có bằng chứngxác thực
- Học sinh đọc ghi nhớ(SGK)
- Cả 2 ngời đều vi phạm
ph-ơng châm về chất nhng anhchàng nói về quả bí vi phạmphơng châm về chất cần phêphán còn anh nói về nồi
đồng là vi phạm cố ý nhằmchế nhạo anh bạn kia
- Không nói những
điều không đúng sựthật
Giải thích nghĩa của các
thành ngữ sau và cho biết
những thành ngữ này có
- HS chữa bài+ a/ Thừa “ Các phnuôi ở nhà” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? vì từ
“ Các phgia súc” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? đã hàm chứanghĩa là “ Các phthú nuôi trongnhà” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
+ b/ Tất cả các loài chim
đều có hai cánh , vì thế “ Các phcóhai cánh” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? là tổ hợp bị thừa
- HS lần lợt điền:
+ ….nói có sách, mách cóchứng
+… nói dối+… nói mò+… nói nhăng nói cuội+… nói trạng
HS lần lợt giải thích:
- ăn đơm nói đặt: Vukhống, đặt điều, bịa chuyệncho ngời khác
Trang 9- Cãi chày cãi cối: Cố tranhcãi nhng không có lí lẽ gì
Đều chỉ những cách nóikhông tuân thử phơng châm
về chất, là những điều tối kỵtrong giao tiếp
D Hớng dẫn học và làm bài về nhà
- Nắm đợc nội dung bài học: Làm các bài tập còn lại, bài số 3, 4- SGK
- Chuẩn bị bài mới :
Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 4
Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh
-A MụC TIÊU CầN ĐạT
- Kiến thức: Giúp học sinh:
+ Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyếtminh làm cho văn bản thuyết minh sinh động hấp dẫn
+ Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
- Kỹ năng: rèn cho học sinh kỹ năng viết văn bản thuyết minh.
- Thái độ: Giáo dục cho học sinh thêm yêu, tự hào cảnh đẹp quê hơng đất
nớc và giữ gìn vệ sinh
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 9
Trang 10Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
b chuẩn bị của giáo viên – học sinh học sinh
- Giáo viên: Xem lại văn bản thuyết minh ở lớp 7,8
- Học sinh: Ôn lại các kiến thức đã học về văn bản thuyết minh và nghiêncứu trớc bài mới
c các bớc lên lớp 1/ ổn định tổ chức lớp 2/ Kiểm tra bài cũ
Thế nào là văn bản thuyết minh? Văn bản thuyết minh vai trò vàcác đặc điểm nh thế nào? Yêu cầu về văn bản thuyết minh?
3/ Bài mới.
* Giới thiệu bài: Các em đã đợc học văn bản thuyết minh ở những lớp 7, 8 Để
củng cố lại và nâng cao hơn nữa năng lực tạo lập các văn bản thuyết minh chúng
ta hãy vào bài học hôm nay
- Định nghĩa, ví dụ, so sánh,liệt kê, chứng minh, giảithích, phân tích,
- Phơng pháp liệt kê
I - Tìm hiểu việc sử
dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
1/ Ôn tập văn bản thuyết minh
Đọc văn bản "Hạ Long - đá
và nớc"
Văn bản này thuyết minh đặc
điểm của đối tợng nào?
Văn bản có cung cấp đợc tri
về vẻ đẹp kì diệu của HạLong
- Đối tợng thuyết minh ở đâyrất trừu tợng Ngoài việcthuyết minh về đối tợng cònphải truyền đợc cảm xúc và
sự thích thú tới ngời đọc
2/ Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.
Trang 11đã đa ra những nhận xét ngắngọn, chính xác:
+ Nớc tạo nên sự di chuyển
+ Tuỳ theo góc độ và tốc độ
di chuyển
+ Tuỳ theo hớng ánh sángrọi
+ Thiên nhiên tạo nên thếgiới bằng những nghịch lí lạlùng
- Cha đạt đợc yêu cầu nếu chỉdùng biện pháp liệt kê
- Tác giả sử dụng biện pháp ởng tợng, liên tởng
t-Tạo nên sự sống động biếnhoá đến lạ lùng
HS đọc bài
- Có tính chất thuyết minh vì
nó giới thiệu về loài ruồi:
Định nghĩa, phân loại
- Số liệu (vi khuẩn, sinh sản)liệt kê: mắt lới, chân dính
- Văn bản có tính chất thuyếtminh vì nó giới thiệu mộtcách có hệ thống về loài ruồi
b) Ngọc Hoàng xử tộiRuồi xanh
Tác giả đã sử dụng các biện
trong thuyết minh và tác dụng
Thuyết minh dới dạng hìnhthức kể chuyện có nội dung cốttruyện và các tình tiết
- Sử dụng biện pháp nhânhoá
- Gây hứng thú cho bạn đọcvừa là truyện vui vừa học thêmtri thức, có tính giáo dục
- Ngời ta sử dụng 1 số biệnpháp nghệ thuật trong thuyếtminh nh kể chuyện, tự thuật,
- Làm nổi bật đối tợng, gâyhứng thú cho ngời đọc
2 2/ Kết luận
*Ghi nhớ (SGK – Tr 13)
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 11
Trang 12đợc sử dụng trong đoạn văn
và tác dụng của các biện pháp
nghệ thuật ấy?
Văn bản trên thuyết minh về
vấn đề gì?
- Giáo viên cho học sinh làm bài
tập viết đoạn có sử dụng 1 số
biện pháp nghệ thuật thuyết
minh về 1 đồ dùng quen thuộc
- Văn bản thuyết minh vềchim cú (tập tính)
- Sử dụng thủ pháp nghệ thuật+ Bắt nguồn từ sự ngộ nhậnrồi lớn lên đi học và nhậnthức lạ (1 câu chuyện kể)
- Học sinh viết đoạn văn ngắnthuyết minh về 1 đồ dùng bấtkì rồi trình bày miệng
III - Luyện tập Bài tập 2
(SGK – Tr.15)+ Kể chuyện từ sựngộ nhận nhậnthức
Bài tập 3
Viết đoạn văn thuyếtminh
D Hớng dẫn học và làm bài về nhà
- Nắm đợc việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong thuyết minh
- Làm phần chuẩn bị ở nhà bài mới (trang 15) giáo viên phân công mỗi tổ
1 nhóm thuyết minh về cái quạt lập dàn ý ra giấy to (hoặc giấy trong)
E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
- Rèn cho học sinh kỹ năng viết văn thuyết minh
- Giáo dục cho học sinh ý thức tự giác, năng lực sáng tạo
b chuẩn bị của giáo viên – học sinh học sinh
c các bớc lên lớp.
1/ ổn định tổ chức lớp
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 12
Trang 13Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
2/ Kiểm tra bài cũ
H: Trình bày về việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bảnthuyết minh và tác dụng của chúng?
H: Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng ở đầu câu trả lời đúng nhất:
Điều gì cần tránh khi thuyết minh kết hợp với sử dụng một số biện pháp nghệ thuật là gì?
A Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ
B Kết hợp các phơng pháp thuyết minh
C Làm lu mờ đối tợng đợc thuyết minh
D Làm đối tợng thuyết minh đợc nổi bật, gây ấn tợng
3/ Bài mới
* Giới thiệu bài
- Bài trớc các em đã đợc học một số biện pháp nghệ thuật trong văn bảnthuyết minh Để giúp các em sử dụng tốt các biện pháp nghệ thuật đó, chúng tavào bài học hôm nay
Giáo viên gọi các nhóm (dán)
trình bàytrên giấy trong hoặc
- Nhận xét bổ sung các dàn ý
I - Dàn ý bài văn thuyết minh
HS2: Kể 1 câu chuyện h cấu(có tình tiết, cốt truyện)
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 13
Trang 14Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
học sinh làm bài
Đọc thêm văn bản "Họ
nhà Kim"
với so sánh, nhân hoá, ẩn dụ
Hoạt động 3: Tổ chức cho
học sinh tập trình bày văn
bản
Giáo viên chọn 1 đề bài về
thuyết minh cái quạt chọn ý
t-ởng hay nhất và cho học sinh
viết theo nhóm
Nhóm 1: Viết phần mở
bài
Nhóm 2: Viết phần thâm
bài (mục cấu tạo)
Nhóm 3: Phần thân bài
mục công dụng
Nhóm 4: Viết phần kết
bài
Giáo viên dành 5 phút để các
nhóm chuẩn bị và gọi các
nhóm trình bày miệng gọi
nhận xét bổ sung
- Các nhóm viết và trình bày theo yêu cầu của giáo viên
- Nhóm 1: Mở bài: giới thiệu
về cái quạt và hoàn cảnh thuyết minh
- Nhóm 2: Thân bài: Cấu tạo các loại quạt (hình dáng, kích thớc, trọng lợng hoặc lịch sử phát triển)
- Nhóm 3: Thân bài: Công dụng mà loại quạt lại có công dụng riêng công dụng chính
và phụ
- Nhóm 4: Khái quát lại - Các nhóm trình bày miệng và nhận xét chéo III - Luyện tập viết văn bản D Hớng dẫn học làm bài về nhà - Trên cơ sở các ý tởng và đoạn viết ở trên lớp hoàn thiện thành 1 văn bản thuyết minh về cái quạt - Tập viết các văn bản thuyết minh có sử dụng các biện pháp nghệ thuật đã học - Đọc và nghiên cứu bài mới bài sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh - Cần cho học sinh viết cá nhân theo ý tởng nghệ thuật của mình không nên gò ép theo nhóm - Soạn văn bản: “ Các ph Đấu tranh cho một thế giới hoà bình ” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 14
Trang 151/ Kiến thức: Giúp học sinh
- Hiểu đợc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhânloại và ngăn chặn nguy cơ đó là đấu tranh cho 1 thế giới hoà bình
- Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả: Chứng cứ cụ thể xác thực, cách sosánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ
B CHUẩN Bị CủA GIáO VIÊN – học sinh HọC SINH
1/ Giáo viên: - Sa tầm các t liệu về tác giả, tác phầm.
- Hình ảnh, phim t liệu về nạn nhân chất độc màu da cam
2/ Học sinh: Đọc, soạn bài
c các bớc lên lớp
1/ ổn định tổ chức lớp
2/ Kiểm tra bài cũ
Khoanh tròn vào chữ cái đứng ở đầu câu trả lời đúng nhất:
1.2 Để làm nổi bật lối sống rất giản dị của Hồ Chí Minh, tác giả đã sử dụng phơng thức lập luận nào?
C Bình luận D Biểu cảm
2.2 Theo tác giả, quan niệm thẩm mỹ về cuộc sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh là gì?
A Phải tạo cho mình một lối sống khác đời, hơn ngời
B Có hiểu biết cao sâu để đợc ngời đời tôn sùng
C Đã là con ngời thì phải có đạo đức hoàn toàn trong sáng
D Cái đẹp là sự tự nhiên, giản dị, thanh cao
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 15
Trang 16Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
3/ Dạy bài mới
* Giới thiệu bài: Một vấn đề luôn đợc thế giới quan tâm ngày nay đó là chiến
tranh và việc sử dụng vũ khí hạt nhân vật vấn đề đó nh thế nào? Em có suy nghĩgì về điều đó?
I I - Đọc và tìm hiểu chú thích
HS nêu những thuật ngữ khóhiểu
Đây cũng là văn bản nhật dụngviết theo lối văn nghị luận
- c- Một số chú thích khó.
- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
- Cuộc sống tốt đẹp của con ngời bịchiến tranh hạt nhân đe doạ
- Chiến tranh hạt nhân đi ngợc lại
* Hoạt động 2: Tổ chức cho
học sinh đọc hiểu văn bản
II - Tìm hiểu văn bản
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 16
Trang 17Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
Theo dõi đoạn văn đầu
cho biết nguy cơ chiến
tranh hạt nhân đợc tác
giả chỉ ra nh thế nào?
Tìm những chi tiết lập
luận thể hiện sự nguy
hiểm của chiến tranh hạt
ủi toàn thể giới"?
Nêu nội dung cơ bản
con số biết nói khiến ngời
đọc bất nhờ về sự thật hiển
nhiêm mà lại rất phi lí đó
Em có nhận xét gì về
những con số so sánh
trên?
Thử đa ra 1 ví dụ nếu trái
đất không chạy đua vũ trang
- 100 máy bay và 7000 tên lửa đủgiải quyết 500 triệu trẻ em nghèo
đói
- 15 chiếc tàu bảo vệ 1 tỷ ngời khỏi sốt rét, 14 triệu trẻ em châu Phi
- 149 tên lửa MX đủ cứu 149 triệungời 27 tên lửa = tiền này cụ củahọ
- 2 tàu ngầm đủ tiền xoá nạn mùchữ cho toàn thế giới
- Cuộc sống của con ngời thật tốt
đẹp hơn biết bao giảm hẳn đóinghèo, bệnh tật, mù chữ mặtkhác con ngời không phải sốngtrong lo âu trớc nguy cơ bị huỷdiệt
Những lập luận trên đã lên án,
1/ Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
- Hiện thực khủngkhiếp của nguy cơchiến tranh hạtnhân huỷ diệt sựsống và vũ trụ
2/ Cuộc chạy đua
vũ trang chuẩn bịcho chiến tranhhạt nhân đã làmmất đi khả năng đểcon ngời sống tốt
đẹp hơn
Tiết 2
- Những so sánhtrong lĩnh vực xãhội, y tế, giáo dục,tiếp tế thực phẩmcho thấy tính chấtvô nhân đạo, phi lícủa việc chạy đua
vũ trang
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 17
Trang 18Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
toàn bộ số tiền đợc đầu t cho
y tế, giáo dục, xoá đói nghèo
thì cuộc sống con ngời trên
tiểu thuyết của nó" và
cho biết nội dung cơ bản
- Một thế giới không có vũ khí
và một cuộc sống hoà bình, côngbằng
- Đấu tranh ngăn chặn chiếntranh khẳng định sự có mặt củanhững ngời tham gia đấu tranh làvô giá
3 / Chiến tranh hạtnhân đi ngợc lại lítrí của loài ngời sựtiến hoá của tựnhiên
4/ Nhiệm vụ đấutranh có một thếgiới hòa bình
- Khẳng định sự cómặt của những ng-
ời tham gia đấutranh là vô giá
- Đề xuất lập nhàbăng lu trữ trí nhớ
cần đấu tranh
để loại bỏ chiếntranh bảo vệ cuộcsốnghoà bình côngbằng
Chúng ta cầnrút ra bài học vàphơng hớng hành
Trang 19Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
- Máckét có lòng nhân đạo sâu sắc yêu hoà bình ghét chiến tranh
- Học sinh dựa vào văn bản và các thông tin trên đài, báo, ti vi
để phát biểu cảm nghĩ và bày tỏ
ý kiến của mình
III - Luyện tập
- Phát biểu cảm nghĩ
D hớng dẫn học và làm bài về nhà
- Hoàn thành bài phát biểu cảm nghĩ vào vở bài tập
- Đọc và soạn tiết: Các ph“ Các ph ơng châm hội thoại” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
Ngày soạn :
Ngày giảng:
Tiết 8 Các phơng châm hội thoại (Tiếp) a mục tiêu cần đạt - Kiến thức: Học sinh nắm đợc nội dung phơng châm quan hệ, ph-ơng châm cách thức và phph-ơng châm lịch sự trong giao tiếp - Giáo dục cho học sinh giao tiếp đúng Tiếng Việt và có văn hoá b chuẩn bị của giáo viên – học sinh học sinh * Giáo viên: - Các ngữ liệu phân tích - Phiếu bài tập * Học sinh: - Đọc và soạn bài c các bớc lên lớp 1 ổn định tổ chức lớp 2 Kiểm tra bài cũ Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 19
Trang 20Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
H: Thế nào là phơng châm về lợng? Phơng châm về chất? Lấy ví dụ?
H: Khoanh tròn vào chữ cái đứng ở đầu câu trả lời đúng nhất:
Những câu sau đã vi phạm phơng châm hội thoại nào?
a/ Bố mẹ mì nh đều là giáo viên dạy học.
b/ Chú ấy chụp ảnh cho mình bằng máy ảnh
c/ Ngựa là một loài thú bốn chân
A Phơng châm về lợng
B Phơng châm về chất
3/ Dạy bài mới
* Giới thiệu bài: ở tiết trớc các em dã đợc học phơng châm về lợng và
phơng châm về chất ngoài 2 phơng châm này còn có các phơng châm hộithoại khác đó là phơng châm quan hệ phơng châm cách thức và phơng châmlịch sự
Điều gì sẽ xảy ra nếu hội
thoại kiểu nh vậy?
1/ Ví dụ
2/ Kết luận
* Ghi nhớ(SGK – Tr.21)
II - Ph ơng châm cách thức
- Thành ngữ
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 20
Trang 21về truyện ngắn của ông ấy?
Em hiểu câu nói trên nh
thế nào?
Để ngời nghe khỏi hiểu
lầm phải nói nh thế nào?
- Ngời khi khó tiếp nhận, đề tàihoặc không đúng nội dungtruyền đạt
- Khi giao tiếp cần nói ngắngọn, rành mạch
- Hiểu theo 2 cách nhận địnhcủa ông ấy về truyện ngắn haynhận định của ngời khác vềtruyện ngắn do ông ấy sáng tác
- Tôi định của ông ấy về TN
- Tôi định về TN mà ông ấysáng tác
- Tôi định của các bạn vềTN
- Câu nói
Nh vậy trong giao tiếp
cần phải tuân thủ điều
- Khi giao tiếp cần chú ý nóingắn gọn, rành mạch tránh nóimơ hồ
- Học sinh đọc ghi nhớ
- Kết luận
*Ghi nhớ (SGK – Tr 22)
*Hoạt động 3: Tổ chức cho
học sinh tìm hiểu về phơng
châm lịch sự
Đọc truyện " Ngời ăn xin"
Vì sao ngời ăn xin và cậu
bé trong truyện đều cảm
- Tuy cả 2 ngời đều không nhận
đợc của cải tiền bạc nhng ônglão nhận đợc từ cậu bé tình cảmtôn trọng, quan tâm đến ngờikhác và ngợc lại cậu bé nhận đ-
ợc 1 bài học về sự đáng quý củatình cảm
- Trong giao tiếp cần tôn trọngngời đối thoại
- Học sinh đọc ghi nhớ
III - Ph ơng châm lịch sự
Hoạt động 4: Hớng dẫn - Đó là những lời khuyên dùng IV - Luyện tập
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 21
Trang 22- Có thể cho học sinh chơi
tiếp sức thi tìm các câu trên
Đọc và nêu yêu cầu bài 3?
Giáo viên gọi học sinh
đề tài để tránh hiểu lầm nêndùng cách diễn đạt trên
Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh“ Các ph ” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
Trang 23
- Máy chiếu ngữ liệu
* Học sinh ôn lại về văn bản thuyết minh
c các bớc lên lớp
1/ ổn định tổ chức lớp
2/ Kiểm tra bài cũ
Thế nào là sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bảnthuyết minh?
Trình bày văn bản thuyết minh đã hoàn thiện ở nhà?
3/ Dạy bài mới
* Giới thiệu bài: Tuần trớc các em đã đợc học văn bản thuyết minh có sửdụng các biện pháp nghệ thuật Để viết văn bản thuyết minh hay hơn nữa chúng
ta không chỉ sử dụng các yếu tốt nghệ thuật mà còn phải sử dụng cả yếu tố miêutả
* Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Hoạt động 1:
Tổ chức cho học sinh tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cần đạt
. Đọc văn bản "Cây chuối
trong đời sống Việt Nam"?
Giải thích nhan đề của
- Nhan đề: vai trò của cây chuối
đối với đời sống ngời Việt Nam,các đặc điểm của cây chuối
- Thuyết minh về cây chuối
1/ Văn bản "Cây
chuối trong đời sống Việt Nam"
- Yếu tố thuyếtminh
- Yếu tố miêu tả vàvai trò của nó
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 23
Trang 24 Theo yêu cầu chung của
văn bản thuyết minh bài
này cần bổ xung những
gì?
Qua việc phân tích trên
em hiểu thế nào về việc
sử dụng các yếu tố miêu
+ Chuối xanh có vị chát gỏi
- Làm cho bài văn thêm cụ thể,sinh động, hấp dẫn làm nổi bật
đối tợng cần thuyết minh
- Học sinh trình bày thêm côngdụng của thân, lá, nõn, bắp chuối
có thể cả củ chuối có thể miêutả các bộ phận trên cho sinh
Giáo viên gọi 3 học sinh
trình bày miệng mỗi học
sinh thuyết minh kết hợp
yếu tố miêu tả về 1 bộ phận
của cây chuối
Giáo viên gọi nhận xét
- Lá chuối tơi xanh bản rộng phephẩy nh chiếc quạt trong gió
- Lá chuối khô mềm thơm mùidân dã gói quà tấm bánh mẹ đichợ về mang bao kỷ niệm tuổithơ
Trang 25Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
miêu tả trong đoạn văn?
- Bài 3 tơng tự bài 2 giáo
viên để học sinh về nhà làm
- Giáo viên cho học sinh
làm bài viết đoạn văn ngắn
thuyết minh về con mèo
trong đó có sử dụng yếu tố
- Nắm đợc vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
- Bớc đầu biết sử dụng yếu tố miêu tả
- Kỹ năng: Rèn kỹ năng viết văn bản thuyết minh
- Giáo dục lòng yêu động vật
b - Chuẩn bị của giáo viên – học sinh học sinh.
- Giáo viên: Chuẩn bị một số đoạn văn mẫu
- Học sinh: lập dàn ý đề bài trong sgk
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 25
Trang 26Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
C – học sinh CáC BƯớC LÊN LớP.
1/ ổn định tổ chức lớp.
2/ Kiểm tra bài cũ.
H: Khi kết hợp thuyết minh với miêu tả trong bài văn thuyết minh cần chú
ý những gì? Vai trò ý nghĩa của các yếu tố miêu tả trong bài văn thuyếtminh?
H: Khoanh tròn vào chữ cái đứng ở đầu câu trả lời đúng nhất
Miêu tả trong văn thuyết minh có vai trò gì?
A Làm cho đối tợng thuyết minh hiện lên cụ thể, gần gũi, dễ hiểu
B Làm cho đối tợng thuyết minh có tính cách và cá tính riêng
C Làm cho bài văn thuyết minh giàu sức biểu cảm
D Làm cho bài văn thuyết minh giàu tính logic và màu sắc triết lí
3/ Dạy bài mới
* Giới thiệu bài: Tiết trớc chúng ta đã học về việc sử dụng yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minh Để giúp các em sử dụng tốt hơn yếu tố miêu tảtrong văn bản thuyết minh hôm nay chúng ra có tiết luyện tập
* Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
- Giáo viên gọi 3 - 4 học
sinh trình bày dàn ý chi tiết
về đề bài: "Con trâu ở
làng quê Việt Nam"
- Giáo viên gọi nhận xét bổ
- Đề bài yêu cầu thuyết minh
về con trâu (vị trí, vai trò củacon trâu đối với đời sống)
- Có đa các yếu tố miêu tả vềhình dạng, hình ảnh concâu
- Cần tích hợp cả việc sử dụngcác biện pháp nghệ thuật ởbài 1
cho học sinh luyện tập (30')
Đọc và nêu yêu cầu của
phần 1?
Giáo viên gọi học sinh - Học sinh 1: Con trâu ở làng
II - Luyện tập
1/ Vận dụng yếu tốmiêu tả trong việcgiới thiệu
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 26
Trang 27Giáo viên gọi học sinh
trình bày miệng và gọi
nhận xét
Giáo viên tổ chức cho học
sinh hoạt động theo nhóm
- HS2: Con trâu trong việclàm ruộng (Ngời bạn củanông dân)
- HS3: Con trâu trong một số
lễ hội (Lễ hội chọi trâu)
- HS4: Con trâu với tuổi thơ ởnông thôn (Cảnh chăn trâu c-
ỡi trâu thổi sáo )
* HS hoạt động theo nhóm
- Nhóm 1: Phần mở bài+ Giới thiệu về con trâu
- Nhóm 2, 3: Phần thân bài
TM giới thiệu về vai trò giá
trị đặc điểm cảu trâu và sựgắn bó của trâu với đời sốngvùng nông thôn
- Nhóm 4: Phần kết bài+ Khẳng định sự tồn tại củatrâu
+ Nêu cảm nghĩ về trâu
2/ Viết đoạn vănthuyết minh có sửdụng yếu tố miêu tả
D Hớng dẫn học và làm bài về nhà
- Viêt hoàn thiện văn bản thuyết minh về con trâu có sử dụng các yêu tốmiêu tả
- Ôn luyện về văn bản thuyết minh
- Chuẩn bị cho bài viết vào tuần sau
- Cần phải cho học sinh phân biệt yếu tố miêu tả trong văn bản thuyếtminh với yếu tốt miêu tả ở những văn bản văn họ
- Soạn bài: “ Các ph Tuyên bố thế giới về sự sống còn bảo vệ và phát triển của trẻem” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
Ngày soạn:
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 27
Trang 28Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
Ngày dạy:
Tuần 2 Tiết 10Luyện tập
sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản
thuyết minh
A Mục tiêu cần đạt
- Giúp HS ôn luyện và củng về văn bản thuyết minh, có nâng cao thông qua việc kết hợp với yếu tố miêu tả
- HS biết kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả khi làm văn thuyết minh
- Qua giờ luyện tập, giáo dục HS tình cảm gắn bó với quê h ơng yêu thơng loài vật
- Rèn luyện kỹ năng kết hợp thuyết minh với miêu tả trong bài văn miêu tả
B Chuẩn bị của thầy và trò.
- Thầy: SGV- SGK- Soạn giáo án- Đọc t liệu- Thiết bị dạy học.
- Trò: SGK- Học kí thuyết và lập dàn bài cho đề bài “ Các ph Con trâu ở
làng quê Việt Nam” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
C Các bớc lên lớp.
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra bài
H1: Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh?
H3: Bài tập 2/ 26 (sgk): Trong đoạn văn những câu sau là câu
miêu tả đúng hay sai ? (Điền Đ vào ô đúng, S vào ô sai.)
- Tách là…nó có tai
- Bác nói ngời Việt thờng dùng chén chứ không dùng tách
- Chén của ta không có tai
- Khi mời ai…mà uống rất nóng
H2: Trình bày dàn bài đã chuẩn bị ở nhà
3 Giới thiệu bài mới
- GV dẫn từ phần kiểm tra bài cũ xuống
4 Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1 : Tìm hiểu
đề, tìm ý, lập dàn ý.
- Gọi HS đọc và nêu yêu
cầu của đề bài trong
H: Theo em với vấn đề
này cần phải trình bày
- Con trâu ở làng quê Việt Nam
HS suy nghĩ, trả lời
*Mở bài : Giới thiệu chung về contrâu trên đồng ruộng Việt Nam
*Thân bài :
- Con trâu trong đời sống vật chất:
+ Là tài sản lớn của ng
-ời nông dân (“ Các phCon trâu
là đầu cơ nghiệp” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?): kéo
xe, cày, bừa
I Tìm hiểu đề,
tìm ý, lập dàn ý
1 Tìm hiểu đề.
- Thể loại: Thuyết minh
- Con trâu ở làng quê Việt Nam
2 Tìm ý - lập dàn ý.
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 28
Trang 29giáo khoa khi thuyết
minh về con trâu ?
- Gọi HS đọc bài thuyết
minh khoa học về con
trâu (SGK)
- Yêu cầu HS nhận xét
cách thuyết minh
(GV gợi ý HD có thể đ a
yếu tố miêu tả vào bài
văn thuyết minh, ví dụ:
Hãy vận dụng yếu tố
miêu tả trong việc giới
thiệu con trâu).
+ Là nguồn cung cấp thực phẩm, đồ mỹ nghệ
- Con trâu trong đời sống tinh thần:
+ Gắn bó với ngời nôngdân nh ngời bạn thân thiết, gắn bó với tuổi thơ
+ Trong các lễ hội đình
đám
*Kết bài : Tình cảm của ngời nôngdân đối với con trâu
- Nhận xét về văn bản khoa học trong SGK:
Chỉ đơn thuần thuyết minh đầy đủ những chi tiết khoa học về con trâu - Cha có yếu tố miêu tả
- HS tập đa yếu tố miêutả vào văn bản thuyết minh:
*Mở bài :Hình ảnh con trâu ở làng quê Việt Nam: đếnbất kỳ miền nông thôn nào đều thấy hình bóng con trâu có mặt sớm hôm trên đồng ruộng,
nó đóng vai trò quan trọng trong đời sống nông thôn Việt Nam
*Thân bài :
- Con trâu trong nghề làm ruộng: Trâu cày bừa, kéo xe, chở lúa
( Cần giới thiệu từng loại việc và có sự miêu tả con trâu trong từng việc đó, vận dụng tri thức về sức kéo - sức cày ở bài thuyết minh khoa học về con trâu)
- Con trâu trong một số
lễ hội: có thể giới thiệu
lễ hội “ Các phChọi trâu” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?(Đồ Sơn - Hải Phòng)
- Con trâu với tuổi thơ
ở nông thôn (Tả lại cảnh trẻ ngồi ung dung trên lng trâu đang gặm
II Đ a yếu tố miêu tả vào bài văn thuyết minh
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 29
Trang 30thổi sáo, hãy viết một
đoạn văn thuyết minh
kết hợp với miêu tả
GV hớng dẫn HS viết
đoạn văn.
H: Viết một đoạn văn
thuyết minh trong đó có
sử dụng yếu tố miêu tả
và vận dụng tục ngữ , ca
dao về trâu để vào bài
VD1: Trâu ơi! Ta bảo
trâu này,
Trâu ra ngoài ruộng
trâu cày với ta.
VD2: Con trâu là đầu
cơ nghiệp.
VD3: Dùng 1 đoạn trong
bài thơ Con trâu đen “ Các ph
lông mợt của nhà thơ ” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
H: Khi đa yếu tố miêu tả
vào văn bản thuyết minh
ta cần lu ý điều gì?
cỏ trên cánh đồng, nơi triền sông…))
- Tạo ra một hình ảnh
đẹp, cảnh sống thanh bình ở làng quê Việt Nam
*Kết bài :Nêu những ý khái quát
về con trâu trong đời sống của ngời Việt Nam Tình cảm của ng -
ời nông dân, của cá
nhân mình đối với con trâu
- HS trình bày dàn ý vừa làm
- Viết đoạn thuyết minhkết hợp với miêu tả
- HS thảo luận và tự lựachọn một câu thành ngữ, tục ngữ hoặc ca dao để vào bài
- HS viết và trình bày trong nhóm
*Các nhóm cử đại diện trình bày trớc lớp
- HS tự trình bày nhữnghiểu biết của mình qua bài học
D H ớng dẫn về nhà
- Trên cơ sở dàn ý trên , viết thành bài văn hoàn chỉnh
- Soạn văn bản: Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và pháttriển của trẻ em
E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 30
Trang 31Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo
vệ và phát triển của trẻ em.
A Mục tiêu bài học.
- Giúp học sinh thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thếgiới hiện nay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
- Biết đợc sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo vệ,chăm sóc trẻ em
- Giáo dục cho học sinh về quyền trẻ em, ý thức trách nhiệm về việc chămsóc, bảo vệ trẻ em
- Rèn cho học sinh kỹ năng đọc hiểu văn bản nhật dụng chính trị xã hội.
B Chuẩn bị của thầy và trò.
- Thầy: Công ớc về quyền trẻ em, bảng phụ.
A Vì văn bản thể hiện những suy nghĩ, trăn trở về đời sống của tác giả
B Vì lời văn của văn bản giàu màu sắc biểu cảm
C Vì nó bàn về một vấn đề lớn lao luôn đặt ra ở mọi thời đại
D Vì nó kể lại một câu chuyện với những tình tiết li kỳ hấp dẫn
b Nhận định nào nói đúng nhất những nét đặc sắc về nghệ thuật viết văn của Mác-két thể hiện trong văn bản “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình”?
A Xác định hệ thống luận điểm, luận cứ rõ ràng
B Sử dụng phối hợp các phép lập luận khác nhau
C Có nhiều dẫn chứng sinh động, cụ thể, giàu sức thuyết phục
D Kết hợp các nhận định trên
3 Bài mới
* Giới thiệu bài
- Sinh thời Bác Hồ là ngời rất quan tâm đến việc giáo dục, đào tạo thế hệtrẻ Việt Nam Ngời coi đó là việc làm rất cấp thiết:
Trẻ em nh búp trên cành
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 31
Trang 32H: Hãy giải thích nghĩa
của từ “ Các ph Tuyên bố” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? ?
H: Nêu xuất xứ của bản
- Bài nói đợc trình bày tại Hộinghị cấp cao thế giới về trẻ emtại trụ sở Liên hợp quốc ở NiuOóc ngày 30 -9- 1990
- Những năm cuối thế kỉ XX,khoa học kỹ thuật phát triển, kinh
tế tăng trởng, tính cộng đồng,hợp tác giữa các quốc gia trên thếgiới đợc củng cố mở rộng Đó lànhững điều kiện thuận lợi đối vờinhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc trẻ
em Song bên cạnh đó cũng cókhông ít những khó khăn, nhiềuvấn đề cấp bách đang đặt ra Sựphân hoá rõ rệt về mức sống giữacác nớc giàu nghèo, tình trạngchiến tranh và bạo lực nhiều nơitrên thế giới, trẻ em có hoàn cảnh
đặc biệt khó khăn, bị tàn tật, bịbóc lột và thất học có nguy cơ
ngày càng nhiều
- HS lu ý một số từ khó: Chế độ A-pác-thai, thôn tính, tị nạn, công ớc.
Trang 33đang phải chịu đựng là
hiểm hoạ nào ?
+ Cơ hội: Khẳng định những điềukiện thuận lợi cơ bản để cộng
đồng quốc tế có thể đẩy mạnhviệc chăm sóc bảo vệ trẻ em
+ Nhiệm vụ: Xác định nhữngnhiệm vụ cụ thể mà từng quốcgia và cả cộng đồng quốc tế cầnlàm vì sự sống còn, phát triển củatrẻ em
- HS đọc
- Các hiểm hoạ:
+ Bị trở thành nạn nhân của chiếntranh và bạo lực, của sự phân biệtchủng tộc, sự xâm lợc chiếm
đóng và thôn tính của nớc ngoài
+ Chịu đựng những thảm hoạ của
đói nghèo, khủng hoảng của tìnhtrạng vô gia c, dịch bệnh, mùchữ
- Trẻ em chết do suy sinh dỡng
và dịch bệnh AIDS
- Tuy trình bày ngắn gọn nhngphần này đã nêu lên khá đầy đủ,
cụ thể tình trạng trẻ em trên thếgiới bị rơi vào hiểm hoạ Cầnphải có sự bảo vệ chăm sóc chotrẻ em trên toàn thế giới
- HS đọc
- Các điều kiện:
+ Sự liên kết của các quốc giacùng ý thức cao của cộng đồngtrên lĩnh vực này và công ớc vềquyền trẻ em.Q Cơ hội mới
+ Sự hợp tác và đoàn kết quốc tế
II Tìm hiểu văn bản.
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 33
Trang 34H: Nêu những nhiệm vụ
cấp thiết của cộng đồng
quốc tế, của từng quốc
gia đối với sự sống còn
đã có một bộ phận chăm lo trẻ
em - Uỷ ban bảo vệ và chăm sóctrẻ em Việt Nam; sự nhận thức vàtham gia tích cực của nhiều tổchức xã hội vào phong trào chămsóc, bảo vệ trẻ em, ý thức cao củatoàn dân về vấn đề này
- HS đọc
- Đó là 8 nhiệm vụ hết sức cơ bản
và cấp thiết :1.Tăng cờng sức khoẻ và chế độdinh dỡng của trẻ em
2 Quan tâm tới trẻ em bị tàn tật,hoàn cảnh khó khăn
3 Đảm bảo quyền bình đẳngnam nữ
4 Bảo đảm cho trẻ em đợc họchết bậc GDTHCS
5 Cần nhấn mạnh trách nhiệm kếhoạch hoá gia đình
6 Cần giúp trẻ em nhận thức đợcgiá trị của bản thân
7 Bảỏ đảm sự tăng trởng, pháttriển đều đặn nền kinh tế
8 Cần có sự hợp tác quốc tế đểthực hiện những nhiệm vụ cấpbách trên đây
- Có tính chất toàn diện, khôngchỉ là nhiệm vụ của từng nớc mà
là nhiệm vụ của cộng đồng quốc
đối tợng trẻ em: sứckhoẻ GD, sinh sản,nguồn gốc
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 34
Trang 35đầu của từng quốc gia và cộng
- Bảo vệ quyền lợi, chăm lo đến
sự phát triển của trẻ em là mộttrong những nhiệm vụ có ý nghĩaquan trọng hàng đầu của từngquốc gia và cộng đồng quốc tế
Đây là vấn đề liên quan trực tiếp
đến tơng lai của một đất nớc, củatoàn nhân loại
- Qua những chủ trơng, chínhsách, hành động cụ thể với việcbảo vệ…)mà ta nhận ra trình độvăn minh của một xã hội
Câu 1:Nhận định nào nói đúng nhất về văn bản: Tuyên bố thế giới về sự” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em ?” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì?
Trang 36- Soạn: “ Các ph Các phơng châm hội thoại” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? (Tiếp)
F Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
A Mục tiêu bài học
-Giúp HS nắm đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa ph ơng châm hội thoại và tình huống giao tiếp
- Hiểu đợc phơng châm hội thoại không phải là những qui định bắtbuộc trong mọi tình huống giao tiếp; vì nhiều lí do khác nhau, cácphơng châm hội thoại có khi không đ ợc tuân thủ
- Giáo dục cho HS có ý thức tốt trong giao tiếp
- Rèn kĩ năng vận dụng có hiệu quả các ph ơng châm hội thoại vàothực hiện giao tiếp xã hội cho HS
B Chuẩn bị của thầy và trò.
- Thầy : SGV - SGK - Soạn giáo án - T liệu - Thiết bị dạy học.
- Trò : SGK - Đọc và nghiên cứu ngữ liệu.
C Các bớc lên lớp.
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ Khoanh tròn vào chữ cái đứng ở đầu câu trả lời mà em
cho là đúng nhất:
a Để không vi phạm các Phơng châm hội thoại, cần phải làm gì?
A Nắm đợc các đặc điểm của tình huống giao tiếp
B Hiểu rõ nội dung mình định nói
C Biết im lặng khi cần thiết
D Phối hợp nhiều cách nói khác nhau
b Câu trả lời trong đoạn hội thoại sau đã không tuân thủ Phơng châm hội thoại nào?
Lan hỏi Bình;
- Cậu có biết trờng Đại học Bách khoa Hà Nội ở đâu không/
- Thì …ở Hà Nội chứ ở đâu! ở Hà Nội chứ ở đâu!
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 36
Trang 37HS tìm hiểu quan hệ giữa
phơng châm hội thoại với
tình huống giao tiếp.
huống này chàng dể lại
gây phiền hà cho ng ời
- HS: Chàng dể không tuân thủ phơng châm lịch sự vì gây nhiều phiền hà cho ngời đợc chào hỏi, vì chọn không đúng tình huốnggiao tiếp
- HS: Ngời đợc hỏi bị chàng gọi xuống từ trên cao trong khi
đang làm việc
HS: Để tuân thủ các phơng châm hội thoại, ngời nói phải nắm đ ợc các đặc điểm của tình huống giao tiếp (nói với ai? Nói khi nào ? Nói ở đâu? Nhằm mục
đích gì ?)
- Hai em đọc ghi nhớ
HS đọc và tìm hiểu lại các ngữ liệu
HS:
- Ví dụ 1, 3: Gây c ời
-Ví dụ 4: Lạc đề
- Ví dụ 5: Nói vô ý - mơ hồ
*HS thảo luận và trả
lời:
- HS: Câu trả lời của
Ba không đáp ứng nhu cầu thông tin mà An
I Quan hệ giữa ph
ơng châm hội thoại với tình huống giao tiếp
* Ngữ liệu: Sgk.
*Ghi nhớ 1: SGK trang 36.
II Những tr ờng hợp không tuân thủ ph ơng châm hội thoại
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 37
Trang 38trong hội thoại ?
H: Khi nói “ Các phtiền bạc chỉ
là tiền bạc” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? thì ng ời nói
mối quan hệ giữa ph ơng
châm hội thoại với tình
huống giao tiếp?
về lợng
- HS: Ngời nói không biết chính xác chiếc máy bay đầu tiên trên thế giới đợc chế tạo từ năm nào
- HS: Ngời nói chung chung nhằm thực hiện phơng châm về chất
- HS: Không tuân thủ phơng châm về chất vì
không muốn làm bệnh nhân lo lắng -> Đó là việc làm nhân đạo
- HS: Trong tình huốnggiao triếp có một yêu cầu quan trọng hơn yêu cầu tuân thủ ph -
ơng châm hội thoại thì
phơng châm hội thoại
có thể không cần tuân thủ
- HS: Tiền bạc chỉ là phơng tiện không phải
là mục đích sống
- Xét về nghĩa hiển ngôn thì nó không tuânthủ phơng châm về l-ợng, nhng xét nghĩa hàm ẩn thì nó vẫn tuânthủ phơng châm về l-ợng
- HS: khuyên răn ng ời
ta không nên chạy theotiền bạc mà quên đi nhiều thứ khác thiêng liêng hơn trong cuộc sống
-> Muốn ngời nghe hiểu theo nghĩa hàm ẩn
- HS dựa vào các tr ờnghợp vừa phân tích và phần ghi nhớ SGK để trả lời
* Ghi nhớ 2: SGk trang 37.
III Luyện tập
Bài tập 1 :
- Đối với cậu bé 5 tuổi thì “ Các ph Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao” Phong cách Hồ Chí Minh” là gì? là chuyện viển vông, mơ hồ; vì vậy câu trả l ời của ông bố đã không tuânthủ phơng châm cách thức
- Đối với HS cấp THCS thì đây là câu trả lời đúng
Bài tập 2 :
- Thái độ của chân , tay, tai, mắt không tuân thủ ph ơng châm lịch sự
Nguyễn Minh Ch í - Trờng THCS ThịCầu 38
Trang 39Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
- Việc không tuân thủ ấy là vô lí vì khách đến nhà không chào hỏi chủ mà tỏ thái độ mất lịch sự với chủ nhà
D Hớng dẫn về nhà.
* Tự đặt tình huống giao tiếp và đ a ra những trờng hợp cần hoặc
không cần tuân thủ một ph ơng châm hội thoại nào đó
* Học thuộc 2 ghi nhớ trong SGK trang 36, 37
* Chuẩn bị tiết 14, 15: Viết bài tập làm văn số 1- văn bản thuyết
minh
E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.
- Biết tích hợp với phần Tiếng Việt ở bài Các ph ơng châm hội thoại, Xng hô trong hội thoại; với phần Văn ở các văn bản thuyết minh
đã học
- Giáo dục cho HS tính tự giác và trung thực
- Rèn kĩ năng thu thập tài liệu, hệ thống, chọn lọc tài liệu, viết vănbản thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả
- GV nêu yêu cầu của tiết kiểm tra : Nghiêm túc
- Thu tài liệu
- Phát đề cho HS:
Phần I: Trắc nghiệm (3 điểm).
Đọc và chọn đáp án đúng:
1 Văn bản thuyết minh là:
A Kiểu văn bản trình bày diễn biến sự việc
B Kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân, của các hiện tợng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng ph ơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích
C Là kiểu văn bản nêu ý kiến đánh giá bàn luận về một vấn đề chính trị, xã hội
D Là kiểu văn bản trình bày ý muốn, quyết định nào đó, thể hiện quyền hạn, trách nhiệm giữa ng ời với ngời
2 Tri thức (kiến thức) trong văn bản thuyết minh phải:
Trang 40Ngữ Văn 9 - Năm học 2009 - 2010
3 Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh là :
A Làm cho việc kể chuyện sinh động và sâu sắc hơn
B Làm cho văn bản có hiệu quả thuyết phục hơn, vì nó tác động mạnh mẽ tới tình cảm của ng ời đọc
C Làm cho đối t ợng đợc nổi bật, gây ấn t ợng, hấp dẫn ng ời đọc
D Cả ba ý kiến trên
Phần II: Tự luận (7 điểm)
Cây lúa Việt Nam
- Giới thiệu về cây lúa
- Nêu những nét khái quát về cây lúa
- Nêu những kết luận chung về cây lúa
- Có thể nêu tình cảm, trách nhiệm của mình đối với cây lúa
D Hớng dẫn học sinh học ở nhà.
- Xem lại kiến thức văn thuyết minh
- Soạn bài: “ Các ph Ngời con gái Nam Xơng “ Các ph
E Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.