-GV giao duïng cuï cho nhoùm. Chuù yù, neân gaøi vaøo duïng cuï cuûa moät hai nhoùm thanh kim loaïi khoâng phaûi laø nam chaâm ñeå taïo tính baát ngôø cuûa TN. -Yeâu caàu HS ñoïc kyõ SGK[r]
Trang 1CHƯƠNG II: ĐIỆN TỪ HỌC
Tiết 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
I Mục tiêu:
1)Kiến thức:
-Mô tả được từ tính của nam châm
-Biết cách xác định cực từ bắc, nam của nam châm vĩnh cửu
-Biết xác định các cực từ nào hút nhau, các cực từ nào đẩy nhau
-Mô tả được cấu tạo và giải thích được hoạt động của la bàn
2)Kĩ năng:
-Có kĩ năng nhận biết các cực từ của nam châm vĩnh cửu
3)Thái độ:
- Có tác phong làm việc khoa học
II Chuẩn bị:
GV: Mỗi nhóm học sinh: 1 kim nam châm, 1 nam châm thẳng, 1 nam châm chữ U
HS: Tìm hiểu bài mới theo sự hướng dẫn của GV
III Hoạt động dạy học:
1)Ổn định lớp: (1ph) Kiểm tra sĩ số, tác phong HS
2)Kiểm tra: (4ph)
-Nhận xét sơ bộ về tình hình làm bài kiểm tra của HS vừa qua
3)Bài mới: Giới thiệu bài mới: (1ph)
-Tổ Xung Chi là nhà phát minh của Trung Quốc ở thế kỉ thứ V Ông đã chế ra xe chỉ nam Đặc điểm của xe này là dù có chuyển theo hướng nào thì hình nhân đặt trên xe cũng chỉ tay về hướng Nam Bí quyết nào làm cho hình nhân luôn chỉ về hướng nam?
9’ I.Hoạt động 1: Nhớ lại kiến thức ở lớp 5, lớp 7 về từ tính của
Nam châm nào cũng có hai cực Khi để tự
do, cực luôn chỉ hướng Bắc gọi là cực bắc, cực luôn chỉ hướng Nam gọi là cực nam
-Tổ chức cho HS trao đổi
nhóm, nhớ lại nam châm có
đặc tính gì?
-Yêu cầu các nhóm thảo luận
đề xuất phương án TN phát
hiện thanh kim loại có phải là
thanh nam châm không?
-Gọi vài nhóm phát biểu
phương án của mình, GV nhận
xét phương án đúng
a)Trao đổi nhóm để giúp nhau nhớ lại, từ tính của nam châm thể hiện như thế nào (hút sắt, định hướng theo phương bắc nam)
Thảo luận đề xuất một thí nghiệm phát hiện một thanh kim loại có phải là nam châm không?
b)Trao đổi ở lớp về phương án thí nghiệm được các nhóm đề xuất
c)Từng nhóm đọc SGK và thực hiện thí nghiệm trong C1
10 II.Hoạt động 2: Phát hiện thêm tính chất từ của nam châm.
Trang 2-GV giao dụng cụ cho nhóm
Chú ý, nên gài vào dụng cụ
của một hai nhóm thanh kim
loại không phải là nam châm
để tạo tính bất ngờ của TN
-Yêu cầu HS đọc kỹ SGK để
nắm vững nhiệm vụ của C2
Có thể gọi một HS đứng lên
nhắc lại nhiệm vụ
-Giao dụng cụ thí nghiệm cho
nhóm, nhắc HS theo dõi và ghi
kết quả thí nghiệm vào vở
-Sau khi tiến hành thí nghiệm
GV gọi HS trả lời các câu hỏi
sau:
+Nam châm đứng tự do, lúc đã
cân bằng chỉ hướng nào?
+Bình thường có thể có tìm
được một nam châm đứng tự
do mà không chỉ hướng
Bắc-Nam không?
+Ta có kết luận gì về từ tính
của nam châm?
-Yêu cầu cá nhân HS đọc
phần thu thập thông tin trong
SGK
-GV cho HS quan sát hình 21.2
SGK kết hợp với các nam
châm ở phòng thí nghiệm
a)Nhóm HS thực hiện từng nội dung của C2 Mỗi HS đều ghi kết quả TN vào vở
b)Rút ra kết luận về từ tính của nam châm
c)Nghiên cứu SGK và ghi nhớ:
-Qui ước cách đặt tên, đánh dấu bằng sơn màu các cực của nam châm
-Tên các vật liệu từ
d)Quan sát để nhận biết các nam châm thường gặp
10
’ III Hoạt động 3: Tìm hiểu sự tương tác giữa hai nam châm. II Tương tác giữa hai nam châm: Khi
đặt hai nam châm gần nhau, các từ cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực khác tên hút nhau
-Trước khi làm thí nghiệm yêu
cầu HS cho biết C3, C4 yêu
cầu làm những việc gì?
-Theo dõi và giúp các nhóm
làm thí nghiệm Cần nhắc HS
quan sát nhanh để nhận ra
tương tác trong trường hợp hai
cực cùng tên
-Cử đại diện nhóm báo cáo
kết quả thí nghiệm và rút ra
kết luận
a)Hoạt động nhóm để thực hiện thí nghiệm như hình 21.3 SGK theo hai bước:
+Đưa cực từ của hai nam châm lại gần nhau Quan sát hiện tựơng, và nhận xét
+Đổi đầu của một trong hai nam châm rồi đưa lại gần nhau
Có hiện tựơng gì xảy ra với các nam châm?
b)Rút ra kết luận về qui luật tương tác giữa các nam châm
-HS suy nghĩ cá nhân để trả
Trang 3-C5: Theo em có thể giải thích
thế nào hiện tượng hình nhân
đặt trên xe của Tổ Xung Chi
luôn luôn chỉ hướng Nam?
-C6: Quan sát la bàn: Tại sao
kim la bàn luôn chỉ theo hướng
Bắc Nam? Biết rằng mặt số
của la bàn có thể quay độc lập
với kim nam châm
-Quan sát hình 21.5 xác định
các cực từ của thanh nam
châm?
-Cho HS đọc phần “có thể em
chưa biết”
-HS nhận la bàn theo nhóm và thảo luận để trả lời câu hỏi của GV
-HS làm việc cá nhân để trả lời câu hỏi GV đặt ra
-HS đọc SGK
4) Dặn dò: (5ph)
-Bài 21.1: Đưa thanh nam châm lại gần quả đấm cửa Nếu quả đấm cửa nào bị thanh nam châm hút thì ta khẳng định được kết quả
-Bài 21.3: Dựa vào sự định hướng của thanh nam châm trong từ trường của Trái Đất hoặc dùng một nam châm khác đã biết tên cực để xác định
-Bài 21.4: Thanh nam châm hai không rơi, vì sao? (có sự cân bằng của lực đẩy nam châm với trọng lượng của nam châm
Đặt vấn đề bài sau: Ở lớp 7 ta đã biết khi có dòng điện chạy qua cuộn dây thì cuộn dây
có thể hút sắt Phải chăng chỉ có dòng điện chạy qua thì dòng điện mới có tác dụng từ? Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng dài thì có tác dụng từ hay không các em về nhà nghiên cứu bài và tìm câu trả lời tiết sau ta tìm hiểu?
D Rút kinh nghiệm,bổ sung: