tiõt 93 94 bµi 23 m«n ng÷ v¨n líp 83 thõ nµo lµ nãi qu¸ cho biõt t¸c dông cña nãi qu¸ nãi qu¸ lµ biön ph¸p tu tõ phãng ®¹i møc ®é quy m« týnh chêt cña sù vët hiön t­îng ®­îc miªu t¶ ®ó nhên m¹n

- Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và dùng phép nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó, em đã sử dụng cách nói[r]

M«n Ng÷ v¨n - líp 8

Thế nào là nói quá ? Cho biết tác dụng của

nói quá ?

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức

độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện t ợng

đ ợc miêu tả để nhấn mạnh , gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm

Ng÷ v¨n 8 - TiÕt 40

Bµi 10

I Nói giảm nói tránh và tác

dụng của nói giảm nói tránh

I Nói giảm nói tránh và tác dụng

của nói giảm nói tránh

Ti ết 40: Nói giảm nói tránh

VD2:

Phải bé lại lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào

người mẹ, áp mặt vào bầu sữa bầu sữa

nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ

có một dịu êm vô cùng.

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

người đọc cảm nhận được tình mẫu

tử thiêng liêng, bất diệt



Tại sao tác giả dùng từ bầu sữa mà không dùng một từ ngữ khác?

a Con dạo này lười lắm.

b.Con dạo này không được chăm chỉ cho lắm.

chuyển, tránh gây cảm giác quá đau

buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô

nhàng hơn, tế nhị hơn?

Vậy thế nào là nói giảm, nói

tránh?

Ông cụ đã quy tiên rồi Bài thơ của anh ch a đ ợc hay lắm

Anh cần phải cố gắng hơn nữa

Anh ấy ( …) ) thế thì không ( …) ) đ ợc lâu

Có mấy cách nói giảm, nói tránh?

 Dùng các từ đồng nghiã (chết-quy tiên)

 Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa (dở-chưa được hay lắm)

 Nói vòng (còn kém-cần phải cố gắng hơn)

 Dùng cách nói trống

I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh

3 Các cách nói giảm, nói tránh

I Núi giảm núi trỏnh và tỏc

dụng của núi giảm núi trỏnh

Ti ết 40: Núi giảm núi trỏnh

* Khuya rồi, mời bà đi nghỉ.

* C ỏc tỡnh huống nờn sử dụng núi

giảm núi trỏnh:

- Khi muốn trỏnh cảm giỏc đau

buồn, ghờ sợ, thụ tục, thiếu lịch

sự.

- Khi muốn tôn trọng người đối

thoại với mỡnh (người cú quan hệ

thứ bậc xó hội, tuổi tỏc cao hơn)

- Khi muốn nhận xột một cỏch tế

nhị, lịch sự, cú văn hoỏ để người

nghe dễ tiếp thu ý kiến gúp ý *Bài thơ của anh chưa được hay lắm

4 Chỳ ý

* VD mục 1,2(SGK) Cháu bé đã bớt đi ngoài ch a?



I Nói giảm nói tránh và tác

dụng của nói giảm nói tránh

* C ác tình huống nên sử

dụng nói giảm nói tránh:

* T ình huống không nên sử

dụng nói giảm nói tránh:

* Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm

bạn Hải hay đi học muộn, bạn Lan nói:

“Từ nay cậu không được đi học muộn nữa vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp”. Bạn Trinh cho rằng Lan nói như vậy là quá gay gắt, chỉ nên nhắc nhở bạn Hải :”Cậu nên đi học đúng giờ”. Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?

* Trong khi nhận xét về những nhược

điểm của các bạn víi cô giáo chủ nhiệm,

bạn lớp trưởng chØ nªu như sau:” Tuần qua, một số bạn đi học không được đúng giờ lắm” Nãi nh vËy cã nªn không? Vì sao?



4 Chú ý

I Nói giảm nói tránh và tác

dụng của nói giảm nói tránh

Ti ết 40: Nói giảm nói tránh

* C ác tình huống nên sử

dụng nói giảm nói tránh:

* T ình huống không nên sử

dụng nói giảm nói tránh:

- Khi cần phê bình nghiêm

* Trong khi nhận xét về những nhược điểm của các bạn víi cô giáo chủ nhiệm, bạn lớp trưởng chØ nªu như sau:”Tuần qua, một số bạn đi học không được đúng giờ lắm” Nãi nh vËy cã nªn không? Vì sao?



4 Chú ý

I Núi giảm núi trỏnh và tỏc

dụng của núi giảm núi trỏnh

* Cỏc tỡnh huống nờn sử

dụng núi giảm núi trỏnh:

* Cỏc tỡnh huống khụng nờn

sử dụng núi giảm núi trỏnh:

II Luyện tập:

Sử dụng nói giảm nói tránh phù hợp sẽ vừa tạo cho con ng ời có phong cách nói năng đúng mực, có văn hoá nhã nhặn, lịch sự trong giao tiếp, vừa thể hiên sự quan tâm, tôn trọng của ng ời nói với ng ời nghe.



4 Chỳ ý

Bài tập:1(SGK):

A / Khuya rồi, mời bà

B / Cha mẹ em từ ngày em còn rất bé,

em về ở với bà ngoại.

C / Đây là lớp học cho trẻ em

D / Mẹ đã rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ.

E / Cha nó mất, mẹ nó , nên chú nó rất

thương nó.

đi nghỉ chia tay nhau

khiếm thị

có tuổi

đi bước nữa

Ti ết 40: Nói giảm nói tránh

II Luyện tập:

I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh

Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh cho sau đây vào chỗ trống: đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa.

a 1/ /Anh phải hoà nhã vớí bạn bè!

Bài tập2(SGK): Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào có sử dụng

cách nói giảm nói tránh?

I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh

II Luyện tập:

Hãy phân tích cái hay của việc sử dụng phép nói giảm nói tránh trong đoạn trích sau :

“chết” mà dùng Hôm sau, lão Hạc sang nhà tôi Vừa thấy tôi,

lão bảo ngay:

- Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ !” mà dùng

( Nam Cao – Lão Hạc )

Bài tập dành cho học sinh khỏ giỏi

ng ời nghe.

Hàm ý xót xa, luyến tiếc

và đ ợm chút mỉa mai…

Dùng từ ngữ đồng nghĩa

- Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và dùng phép nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó,

em đã sử dụng cách nói giảm nói tránh nào?

BÀI TẬP BỔ SUNG 2

Anh cút

ra khỏi nhà tôi ngay!

Anh

không nên ở đây nữa!

Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định cách nói trái nghĩa

được bao lâu nữa.

Nói giảm nói tránh bằng cách dùng từ Hán Việt

đồng nghĩa

Bài văn này bạn Lan làm chưa

TÌNH HUỐNG 4.

Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định

Bài văn

này bạn

Lan làm

quá dở!

Viết đoạn hội thoại (3-5 câu) trong đó có sử dụng phép nói giảm nói tránh.

Viết đoạn hội thoại (3-5 câu) trong đó có sử dụng phép nói giảm nói tránh.

Bài tập Bổ sung 3

Bài tập dành cho học sinh khỏ giỏi

Cñng cè

Nãi gi¶m nãi tr¸nh

C¸c c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh

C¶m nhËn gi¸ trÞ nghÖ thuËt

vµ vËn dông nãi gi¶m nãi tr¸nh

Nãi gi¶m nãi

tr¸nh vµ t¸c

dông cña nãi

gi¶m nãi tr¸nh

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

- Sưu tầm một số cõu thơ cõu văn cú sử dụng phộp núi giảm núi trỏnh

- Học bài chu đáo.

- Chuẩn bị tốt cho bài kiểm tra ngữ văn (Tiết

41)