Câu 3: Bốn câu thơ cuối của bài thơ “Quê hương” - Tế Hanh thể hiện nỗi nhớ thiết tha làng chài của đứa con tha hương. Tình cảm ấy được diễn tả qua điệp ngữ “Lòng tôi luôn tưởng nhớ[r]
Trang 2Tiết 77
Trang 3QUÊ HƯƠNG
I/- Tìm hiểu chung:
1/- Tác giả:
C¸c tËp th¬ chÝnh
Hoa niên (1945) Hoa mùa thi (1948) Bài ca tháng bảy (1961) Hai nửa yêu thương (1963) Khúc
ca mới (1966) Đi suốt bài ca (1970) Câu
chuyện quê hương (1973) Theo nhịp tháng ngày (1974) Giữa những ngày xuân (1977) Con đường và dòng sông (1980) Bài
ca sự sống (1985) Vườn xưa (1992) Giữa anh
và em (1992) Em chờ anh (1994)
Tế Hanh
Trang 4QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
I/- Tìm hiểu chung:
1/- Tác giả:
QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
“ Chim bay dọc bể đem tin cá"
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước baovây, cách biển nửa ngày sông.
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
"Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe", Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.
Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!
1939
2/- Tác phẩm:
Trang 5QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
I/- Tìm hiểu chung:
a/- Hoàn cảnh sáng tác:
1/- Tác giả:
2/- Tác
phẩm:
Bài thơ được sáng tác năm 1939, lúc nhà thơ mới 18 tuổi đang học ở Huế, rất nhớ nhà, nhớ quê hương
b/- Thể thơ và bố cục:
- Thể thơ tám chữ, nhiều khổ, gieo vần ôm và vần liền
- Bài thơ được tác giả chia làm bốn đoạn
Trang 6QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
1/- Khổ thứ nhất:
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông
Vị trí của làng
Bình dị, chân thật như bản chất dân làng quê ông
Tình cảm trong trẻo, thiết tha, đằm thắm với quê hương
Nghề của làng chài lưới
cửa sông gần biển
Không gian bát ngát, thời gian tính bằng
“ngày sông”
II/- Tìm hiểu bài thơ:
Giíi thiÖu vÒ lµng t«i
Trang 7QUấ HƯƠNG
Tế Hanh
1/- Khổ thứ nhất:
II/- Tỡm hiểu bài thơ:
2/- Khổ thứ hai:
Khi trời trong, giú nhẹ, sớm mai hồng Dõn trai trỏng bơi thuyền đi đỏnh cỏ trời trong,
giú nhẹ,
sớm mai hồng
Thiờn nhiờn tươi đẹp,
lý tưởng cho những ai làm nghề chài lưới
Bỏo hiệu chuyến đi biển đầy hứa hẹn
Dõn trai trỏng Những chàng trai khỏe
mạnh, vạm vỡ
Điều khiển con thuyền “hăng như con tuấn mó”
Cảnh dân làng bơI thuyền
đI đánh cá
Trang 8QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
II/- Tìm hiểu bài thơ:
1/- Khổ thứ nhất:
Hình ảnh so
sánh con
tuấn mã
hăng, phăng, vượt
Diễn tả khí thế băng tới dũng mãnh của con thuyền
Sức sống mạnh
mẽ, vẻ đẹp hùng tráng Cánh buồm - Mảnh hồn làng
cụ thể - hữu hình - trừu tượng – vô hình
Sự so sánh không chØ làm cho việc miêu tả cụ thể hơn mà gợi ra vẻ đẹp bay bổng, mang ý nghĩa lớn lao Họ ra khơi mang theo cả hồn của quê hương
Khổ thơ thể hiện nhịp sống tươi vui, khoáng đạt, hăng say lao động của người dân chài
2/- Khổ thứ hai:
Trang 9QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
1/- Khổ thứ nhất:
II/- Tìm hiểu bài thơ:
Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
Khắp dân làng
Âm thanh ồn ào
Trạng thái tấp nập
Không khí vui vẻ, rộn ràng
“Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe”
Lời cảm tạ trời đất Chỉ có những ai làm nghề chài lưới mới hiểu hết lời cảm tạ mang tính công đồng này
2/- Khổ thứ hai:
3/- Khổ tứ ba:
Bến đỗ Nơi người trở về, người đón đợi, cũng là chợ cá, nơi thông tin …
Trang 10QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
1/- Khổ thứ nhất:
II/- Tìm hiểu bài thơ:
2/- Khổ thứ hai:
3/- Khổ thứ ba:
Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
ngăm rám nắng
vị xa xăm
Nắng, gió, nước biển thấm sâu vào da thịt, kết
tụ thành vị nồng của biển
Hai câu thơ đã chạm khắc, tạc nên dáng vẻ rất riêng của người dân chài
Trang 11QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
1/- Khổ thứ nhất:
II/- Tìm hiểu bài thơ:
2/- Khổ thứ hai:
3/- Khổ thứ ba:
Im, mỏi, trở về,
nằm, nghe
Vừa nói được sự thư giãn của con thuyền, vừa nói được sự yên lặng nơi bến đỗ
Con thuyền đồng nhất với cuộc đời, số phận người dân chài
Cảnh làng chài đầy ắp những niềm vui toát lên từ những chiếc ghe đầy cá, từ những người dân chài và con thuyền nghỉ ngơi sau chuyến đi biển bình yên
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ
Trang 12QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
II/- Tìm hiểu bài thơ:
3/- Khổ thứ tư:
Nhớ
Màu xanh của nước Màu bạc của cá Màu vôi của cánh buồm Hình bóng con thuyền…
Mùi nồng mặn
Nỗi nhớ đa dạng: Màu sắc cảnh vật, hình dáng thấp thoáng con thuyền Kết đọng lại mùi vị đặc trưng của làng chài
Tình cảm gắn bó sâu nặng
thoáng
Hình bóng con thuyền ra khơi mờ dần cuối chân trời Niềm tưởng nhớ trong hoài niệm
Trang 13QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
III/- Tổng kết:
Bài thơ kể, tả đôi nét với hình ảnh chắc lọc => làng chài hiện lên bình dị đầy ấn tượng => Thể hiện tình yêu quê hương của nhà thơ
Trang 14QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
Câu 1: Dòng nào dưới đây nói đúng nhất nội dung, ý nghĩa của hai câu thơ đầu trong bài thơ “Quê Hương” của Tế Hanh?
- Cả A, B, C đều sai
- Giới thiệu nghề nghiệp và vị trí địa lý của làng quê nhà thơ
- Giới thiệu vẻ đẹp của làng quê nhà thơ
- Miêu tả cảnh sinh họat lao động của người dân làng chài
Trang 15Câu 2: Câu thơ nào miêu tả cụ thể những nét đặc trưng của “dân chài lưới”?
QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới Nước bao vây cách biển nửa ngày sông
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
Cả thân hình nằm thở vị xa xăm
Trang 16Câu 3: Bốn câu thơ cuối của bài thơ “Quê hương” - Tế Hanh thể hiện nỗi nhớ thiết tha làng chài của đứa con tha hương Tình cảm ấy được diễn tả qua điệp ngữ “Lòng tôi luôn tưởng nhớ tôi thấy nhớ “ Đúng hay sai?
Đúng
QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
Sai
Trang 17TÌM TỪ KHÓA TRONG CÁC Ô CHỮ SAU
11
2
3
4
5
6
H U
H C
Ế
H
C Á N H B U Ồ M
N H Ớ
À
O
O
Hình ảnh so sánh con thuyền ra khơi?
Bài thơ này được sáng tác lúc tác giả đang ở đâu?
Nghề nghiệp dân làng trong bài thơ này?
Bài thơ “Quê hương” in trong tập thơ này.
Nhà thơ ví cái gì như “mảnh hồn làng”
Tâm trạng của nhà thơ khi xa quê.
Sai rồi !
T Ế H A N H