Bài viết trình bày một số điểm mới về bình đẳng giới trong Bộ luật Lao động sửa đổi năm 2019 so với bộ luật Lao động năm 2012. Để nắm chi tiết hơn nội dung nghiên cứu, mời các bạn cùng tham khảo bài viết.
Trang 1Bònh ăùỉng giúâi lađ möơt trong nhûông quýìn vađ
nghôa vuơ cú baên cuêa cöng dín Viïơt Nam ặúơc quy
ắnh cuơ thïí trong caâc vùn baên quy phaơm phaâp luíơt
vađ trong caâc Cöng ûúâc Quöịc tïị mađ Viïơt Nam ăaô
tham gia kyâ kïịt
Luíơt Bònh ăùỉng giúâi nïu roô: “Bònh ăùỉng giúâi lađ
viïơc nam, nûô coâ võ trñ, vai trođ ngang nhau, ặúơc taơo
ăiïìu kiïơn vađ cú höơi phaât huy nùng lûơc cuêa mònh cho
sûơ phaât triïín cuêa cöơng ăöìng, cuêa gia ằnh vađ thuơ
hûúêng nhû nhau vïì thađnh quaê cuêa sûơ phaât triïín ăoâ”
(Theo khoaên 3, Ăiïìu 5 - Luíơt Bònh ăùỉng giúâi)
Bònh ăùỉng giúâi khöng chó lađ möịi quan tím hađng
ăíìu cuêa Viïơt Nam mađ cođn lađ cuêa cöơng ăöìng quöịc tïị
Ngay tûđ thúđi ăiïím nùm 1955, Liïn húơp quöịc ăaô thöịng
nhíịt quan ăiïím vađ thöng qua Chûúng trònh hađnh
ăöơng giúâi, löìng gheâp giúâi taơi Höơi nghõ quöịc tïị vïì phuơ
nûô líìn thûâ tû taơi Bùưc Kinh (Trung Quöịc); nùm 1979 tiïịp tuơc thöng qua Cöng ûúâc quöịc tïị vïì xoâa boê moơi hònh thûâc phín biïơt ăöịi xûê ăöịi vúâi phuơ nûô vađ muơc tiïu thiïn niïn kyê thûâ ba cuông nhùìm thuâc ăííy bònh ăùỉng giúâi vađ trao quýìn cho phuơ nûô. Ăaơi höơi ăöìng Liïn húơp quöịc cuông ăaô quýịt ắnh ăùơt ra nhiïìu ngađy lïî quöịc tïị, nhiïìu sûơ kiïơn troơng ăaơi vò muơc tiïu bònh ăùỉng giúâi, vò sûơ tiïịn böơ cuêa phuơ nûô. Ăiïìu nađy cho thíịy sûơ ûu tiïn ăùơc biïơt cuêa cöơng ăöìng quöịc tïị vïì víịn ăïì bònh ăùỉng giúâi
2. Möơt söị ăiïím múâi vïì bònh ăùỉng giúâi trong Böơ luíơt Lao ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019 so vúâi Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2012
Nûúâc ta lađ möơt trong nhûông quöịc gia coâ nhûông quy ắnh vïì bònh ăùỉng giúâi ríịt súâm. Trong Hiïịn phaâp
LÏ THANH THUÊY*
Ngađy nhíơn:19/6/2020
Ngađy phaên biïơn:30/6/2020
Ngađy duýơt ăùng:28/7/2020
Toâm tùưt: Ngađy 20/11/2019, Quöịc höơi nûúâc CHXHCN Viïơt Nam ăaô thöng qua Böơ luíơt Lao ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019 (goơi lađ Böơ luíơt
Lao ăöơng 2019, coâ hiïơu lûơc tûđ ngađy 01/1/2021) Bïn caơnh nhûông nhu cíìu thûơc taơi trong nûúâc, Böơ luíơt Lao ăöơng 2019 ra ăúđi cođn nhùìm
thûơc hiïơn caâc cam kïịt quöịc tïị cuêa Viïơt Nam vïì Bònh ăùỉng giúâi trong lônh vûơc lao ăöơng, ăaâp ûâng ýu cíìu höơi nhíơp quöịc tïị ngađy cađng síu röơng cuêa ăíịt nûúâc Böơ luíơt Lao ăöơng 2019 hûúâng túâi giaêi quýịt caâc khoaêng caâch vïì giúâi cođn hiïơn hûôu Ăíy coâ thïí noâi lađ vùn baên phaâp luíơt toađn diïơn nhíịt ăiïìu chónh caâc víịn ăïì vïì lao ăöơng, viïơc lađm taơi Viïơt Nam vađ ăaô ăïì cíơp túâi möơt söị lônh vûơc ăang töìn taơi bíịt bònh ăùỉng Tûđ ăoâ ặa
ra caâc quy ắnh nhùìm ăaêm baêo Bònh ăùỉng giúâi cho ngûúđi lao ăöơng taơi núi lađm viïơc Bađi viïịt ặa ra nhûông ăiïím múâi nađy úê Böơ luíơt Lao ăöơng
2019 trong sûơ so saânh vúâi Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2012
Tûđ khoâa: Böơ luíơt Lao ăöơng; Böơ luíơt Lao ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019; bònh ăùỉng giúâi
SOME NEW POINTS ON GENDER EQUALITY IN THE REVISED LABOR LAW 2019 Abstract: On November 20, 2019, the National Assembly of the Socialist Republic of Vietnam passed the amended Labor Code 2019
(called the Labor Code 2019, effective from January 1, 2021) In addition to the needs in domestic, the Labor Code 2019 is also aimed
at fulfilling Vietnam’s international commitments on gender equality in the field of labor, meeting the requirements of increasingly deep
international integration of Vietnam The 2019 Labor Code aims to address existing gender gaps This can be said to be the most
comprehensive legal documents that regulates labor and employment issues in Vietnam and has addressed a number of areas where
inequality exists Since then, regulations were created to ensure gender equality for workers in the workplace The article introduces these
new points in the Labor Code 2019 in comparison with the 2012 Labor Code
Tûđ khoâa: Labor Law; Revised Labor Law 2019; gender equality
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
Trang 2ăùỉng nam nûô: “Ăađn bađ ngang quýìn vúâi ăađn öng
trïn moơi phûúng diïơn”. Sau nađy ăaô ặúơc thïí chïị
hoâa thađnh caâc vùn baên Luíơt nhû Luíơt Bònh ăùỉng giúâi
nùm 2006, Luíơt Phođng chöịng baơo lûơc gia ằnh nùm
2007; ban hađnh caâc chûúng trònh hađnh ăöơng Quöịc
gia vïì bònh ăùỉng giúâi giai ăoaơn 2016 - 2020, vïì phođng,
chöịng baơo lûơc gia ằnh ăïịn nùm 2020 ăïí ăaêm baêo
quýìn lúơi cho ngûúđi phuơ nûô trïn caâc lônh vûơc chñnh
trõ, kinh tïị, lao ăöơng, giaâo duơc, y tïị vađ ngay chñnh
trong gia ằnh cuêa hoơ
Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2012 ặúơc Quöịc höơi thöng
qua ngađy 18/6/2012 ăaô xaâc líơp khung khöí phaâp lyâ
ăiïìu chónh quan hïơ lao ăöơng phuđ húơp trong ăiïìu
kiïơn múâi; theo hûúâng xíy dûơng quan hïơ lao ăöơng
hađi hođa, öín ắnh vađ tiïịn böơ; baêo vïơ quýìn vađ lúơi ñch
húơp phaâp cuêa caâc bïn; goâp phíìn quan troơng trong
viïơc tiïịp tuơc phaât triïín sûâc saên xuíịt, phaât triïín kinh
tïị - xaô höơi trong ăoâ hûúâng túâi quan tím baêo vïơ hún
cho lao ăöơng nûô thöng qua viïơc dađnh troơn möơt
chûúng X “Quy ắnh vïì chïị ăöơ chñnh saâch riïng
cho lao ăöơng nûô”
Tuy nhiïn, thûơc tïị thûơc hiïơn Böơ luíơt Lao ăöơng
nùm 2012 trong hún 7 nùm qua ăaô böơc löơ möơt söị
bíịt cíơp, thiïịu soât nhû möơt söị quy ắnh cođn chung
chung thiïịu cuơ thïí, mang tñnh ắnh hûúâng, chûa coâ
chïị tađi xûê lyâ hoùơc coâ chïị tađi nhûng tñnh cûúông chïị
khöng cao hoùơc vö hònh chung möơt söị quy ắnh ăoâ
lađm rađo caên, boâ heơp, thíơm chñ cođn ngùn cíịm lao
ăöơng nûô ặúơc lûơa choơn, tham gia lađm viïơc ăïí coâ
thïm thu nhíơp
Vïì kinh tïị: Chïnh lïơch thu nhíơp giûôa nam vađ
nûô cuđng möơt võ trñ cöng viïơc víîn töìn taơi, cú höơi ăïí
phuơ nûô tiïịp cíơn nhûông viïơc lađm coâ thu nhíơp cao
víîn thíịp hún so vúâi nam giúâi, lao ăöơng nûô chûa
ặúơc ăaânh giaâ cao nhû lao ăöơng nam, lađ ăöịi tûúơng
dïî bõ ruêi ro vađ töín thûúng hún khi doanh nghiïơp coâ
nhu cíìu cùưt giaêm nhín lûơc. Ăùơc biïơt lađ hiïơn nay,
thu nhíơp bònh quín cuêa lao ăöơng nûô luön thíịp hún
nam giúâi
Vïì chñnh trõ - xaô höơi: Tyê lïơ nûô giúâi lađm cöng taâc
quaên lyâ, laônh ăaơo tuy ăaô ặúơc caêi thiïơn nhûng víîn cođn
thíịp so vúâi caâc võ trñ quaên lyâ, laônh ăaơo noâi chung, so
vúâi sûơ gia tùng cuêa lûơc lûúơng lao ăöơng nûô noâi riïng
Vïì gia ằnh: Lao ăöơng nûô víîn cođn dađnh nhiïìu
thúđi gian cho cöng viïơc nöơi trúơ, nuöi daơy con caâi, ñt
coâ cú höơi ăïí hoơc tíơp níng cao trònh ăöơ moơi mùơt cuông
nhû chùm soâc baên thín
Vò víơy, ngađy 20/11/2019 Quöịc höơi ăaô thöng qua
Böơ luíơt Lao ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019 vúâi tyê lïơ taân
thađnh 90,06% coâ hiïơu lûơc tûđ ngađy 01/01/2021 ăaô ăïì
cíơp khaâ roô neât caâc quy ắnh nhùìm tiïịn túâi thûơc hiïơn muơc tiïu Bònh ăùỉng giúâi lađ xoâa boê phín biïơt, ăöịi xûê vïì giúâi taơo cú höơi nhû nhau cho caê nam, nûô trong phaât triïín kinh tïị - xaô höơi vađ phaât triïín nguöìn nhín lûơc, tiïịn túâi Bònh ăùỉng giúâi thûơc chíịt giûôa nam, nûô vađ thiïịt líơp, cuêng cöị quan hïơ húơp taâc, höî trúơ giûôa nam vađ nûô trong moơi lônh vûơc cuêa ăúđi söịng xaô höơi ăùơc biïơt lađ trong lônh vûơc quan hïơ lao ăöơng
Nïịu nhû Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2012 quan tím ặa ra nhûông quy ắnh riïng ăöịi vúâi lao ăöơng nûô thò Böơ luíơt Lao ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019 ăaô thïí hiïơn víịn ăïì löìng gheâp giúâi vađo viïơc xíy dûơng chñnh saâch phaâp luíơt
Möơt lađ, viïơc böí sung thïm cuơm tûđ: “Bònh ăùỉng giúâi” vađo chûúng X ăaô phaên aânh sûơ nhíịt quaân cuêa Ăaêng, Nhađ nûúâc ta vïì thûơc hiïơn cöng taâc bònh ăùỉng giúâi thïí hiïơn trong xíy dûơng, ban hađnh chñnh saâch, phaâp luíơt khöng chó trong lônh vûơc vùn hoâa, xaô höơi mađ cođn trong lônh vûơc quan hïơ lao ăöơng aênh hûúêng taâc ăöơng túâi nhiïìu ngûúđi. Caâc nöơi dung quy ắnh roô vïì traâch nhiïơm cuêa caâc bïn trong quan hïơ lao ăöơng ăïí ăaêm baêo viïơc thûơc hiïơn bònh ăùỉng giúâi hiïơu quaê trong thûơc tiïîn
Hai lađ, Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2019 quy ắnh
traâch nhiïơm cuêa Nhađ nûúâc trong thûơc hiïơn bònh ăùỉng giúâi lađ:
- Khoaên 1, Ăiïìu 135 - Böơ luíơt Lao ăöơng 2019 ăaô quy ắnh roô traâch nhiïơm cuêa Nhađ nûúâc ăaêm baêo quýìn bònh ăùỉng giúâi trong baêo ăaêm quýìn bònh ăùỉng cuêa lao ăöơng nûô, lao ăöơng nam; thûơc hiïơn caâc biïơn phaâp bònh ăùỉng giúâi vađ phođng chöịng quíịy röịi tònh duơc núi lađm viïơc
- Khoaên 2, Ăiïìu 135 - Böơ luíơt Lao ăöơng 2019 Khuýịn khñch ngûúđi sûê duơng lao ăöơng taơo ăiïìu kiïơn ăïí lao ăöơng nûô vađ lao ăöơng nam coâ viïơc lađm thûúđng xuýn, aâp duơng röơng raôi chïị ăöơ lađm viïơc theo thúđi gian biïíu linh hoaơt, lađm viïơc khöng troơn thúđi gian, lađm viïơc taơi nhađ Ăïí taơo cú höơi, ăiïìu kiïơn cho caê hai giúâi vûđa lađm töịt cöng viïơc cuêa ăún võ vûđa lađm trođn traâch nhiïơm ăöịi vúâi gia ằnh trong nhûông trûúđng húơp cuơ thïí
- Khoaên 4, ăiïìu 135 - Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2019 quy ắnh Nhađ nûúâc coâ chñnh saâch giaêm thúị ăöịi vúâi ngûúđi sûê duơng lao ăöơng coâ sûê duơng nhiïìu lao ăöơng nûô. Ăiïìu nađy seô taơo cú höơi cho lao ăöơng nûô tòm kiïịm viïơc lađm dïî dađng hún
- Khoaên 5, Ăiïìu 135 - Böơ luíơt Lao ăöơng 2019 nïu roô traâch nhiïơm cuêa Nhađ nûúâc coâ kïị hoaơch múê röơng nhiïìu loaơi hònh ăađo taơo cho lao ăöơng nûô coâ thïm nghïì dûơ phođng vađ phuđ húơp vúâi ăùơc ăiïím vïì cú thïí, sinh lyâ vađ chûâc nùng lađm meơ cuêa ngûúđi phuơ nûô
Trang 3lao ăöơng trong viïơc baêo ăaêm thûơc hiïơn bònh ăùỉng giúâi
Khoaên 3, Ăiïìu 136 quy ắnh phaêi coâ ăuê buöìng
tùưm vađ buöìng vïơ sinh taơi núi lađm viïơc cho caê nam vađ
nûô, thay vò chó dađnh cho lao ăöơng nûô nhû böơ luíơt lao
ăöơng trûúâc ăíy
Böịn lađ, vïì chïị ăöơ Thai saên Böơ luíơt Lao ăöơng
nùm 2019 quy ắnh thïm möơt söị nöơi dung múâi sau:
- Khoaên 1, Ăiïìu 137 ngûúđi sûê duơng lao ăöơng khöng
sûê duơng lao ăöơng nûô lađm viïơc ban ăïm, lađm thïm
giúđ, ăi cöng taâc xa ăöịi vúâi phuơ nûô mang thai thaâng
thûâ 6 úê vuđng síu, vuđng xa, biïn giúâi, haêi ăaêo. Ăöịi vúâi
phuơ nûô nuöi con dûúâi 12 thaâng tuöíi trûđ trûúđng húơp
ặúơc ngûúđi lao ăöơng ăöìng yâ
- Khoaên 2, Ăiïìu 137 lao ăöơng nûô lađm nghïì, cöng
viïơc nùơng nhoơc, ăöơc haơi, nguy hiïím hoùơc ăùơc biïơt
nùơng nhoơc, ăöơc haơi, nguy hiïím hoùơc lađm nghïì, cöng
viïơc coâ aênh hûúêng xíịu túâi chûâc nùng sinh saên vađ
nuöi con khi mang thai coâ thöng baâo cho ngûúđi sûê
duơng lao ăöơng biïịt thò ặúơc chuýín sang lađm cöng
viïơc nheơ hún, an toađn hún hoùơc ặúơc giaêm 01 giúđ
lađm viïơc mađ khöng bõ cùưt giaêm tiïìn lûúng vađ caâc
quýìn lúơi khaâc cho ăïịn khi hïịt thúđi gian nuöi con
dûúâi 12 thaâng tuöíi
- Khoaên 3, Ăiïìu 137 quy ắnh thïm nöơi dung ûu
tiïn giao kïịt Húơp ăöìng lao ăöơng múâi cho lao ăöơng
nûô hïịt haơn húơp ăöìng nhûng ăang mang thai vađ nuöi
con dûúâi 12 thaâng tuöíi
- Khoaên 5, Ăiïìu 139 quy ắnh thïm nöơi dung lao
ăöơng nam ặúơc nghó khi vúơ sinh con, khi nhíơn nuöi
con nuöi dûúâi 06 thaâng tuöíi, lao ăöơng nûô mang thai
höơ vađ ngûúđi lao ăöơng nûô lađ ngûúđi meơ nhúđ mang thai
höơ ặúơc nghó viïơc hûúêng chïị ăöơ thai saên theo quy
ắnh cuêa phaâp luíơt vïì baêo hiïím xaô höơi. Böơ luíơt Lao
ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019 ăaô ăaêm baêo töịt hún bònh
ăùỉng giúâi vïì quýìn, nghôa vuơ, traâch nhiïơm cuêa lao
ăöơng nam vađ lao ăöơng nûô khöng chó trong cöng viïơc
úê ăún võ, doanh nghiïơp mađ cođn caê trong gia ằnh cuêa
ngûúđi lao ăöơng vúâi viïơc böí sung möơt söị nöơi dung
nhû: quy ắnh nam giúâi ặúơc nghó khi vúơ sinh con
(hiïơn múâi chó quy ắnh trong Luíơt Baêo hiïím xaô höơi
2016); baêo ăaêm viïơc lađm sau thúđi gian nghó thai saên
cho ngûúđi lao ăöơng noâi chung, thay vò quy ắnh hiïơn
hađnh chó aâp duơng cho lao ăöơng nûô
- Khoaên 2, ăiïìu 142 ýu cíìu ngûúđi sûê duơng lao
ăöơng phaêi cung cíịp ăíìy ăuê thöng tin vïì tñnh chíịt
nguy hiïím, nguy cú, ýu cíìu cuêa cöng viïơc ăïí ngûúđi
lao ăöơng lûơa choơn vađ phaêi baêo ăaêm ăiïìu kiïơn vïì an
toađn vïơ sinh lao ăöơng cho ngûúđi lao ăöơng,
Coâ thïí thíịy rùìng chïị ăöơ baêo vïơ thai saên cuông ăaô
chó roô quan ăiïím tiïịp cíơn, cú chïị baêo vïơ lao ăöơng
nûô theo hûúâng múê röơng cú höơi viïơc lađm vađ baêo ăaêm töịt hún caâc ăiïìu kiïơn, tiïu chuíín vïì lao ăöơng cho lao ăöơng nûô. Ăíy lađ möơt nöơi dung ríịt múâi so vúâi Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2012 vò ăiïìu nađy ăaô lađm thay ăöíi hoađn toađn tû duy vïì baêo vïơ lao ăöơng nûô thöng qua viïơc trao quýìn ặúơc quýịt ắnh coâ lađm viïơc ban ăïm, lađm thïm giúđ hoùơc ăi cöng taâc xa hay khöng trong caâc trûúđng húơp cuơ thïí; quýịt ắnh lađm hoùơc khöng lađm caâc cöng viïơc coâ aênh hûúêng xíịu ăïịn chûâc nùng sinh saên vađ nuöi con nhoê thay vò quy ắnh cíịm lao ăöơng nûô nhû trûúâc ăíy
Nùm lađ, quy ắnh vïì tuöíi nghó hûu: Nïịu nhû Böơ
luíơt Lao ăöơng nùm 2012 quy ắnh tuöíi nghó hûu nam lađ 60 tuöíi vađ nûô 55 tuöíi thò Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2019 quy ắnh tûđ nùm 2021 tuöíi nghó hûu trong ăiïìu kiïơn lao ăöơng bònh thûúđng cuêa lao ăöơng nam lađ ăuê 60 tuöíi 03 thaâng vađ lao ăöơng nûô lađ 55 tuöíi 04 thaâng. Ăiïìu nađy cho pheâp lao ăöơng nûô coâ cú höơi ặúơc khùỉng ắnh baên thín trong sûơ nghiïơp, ặúơc cöịng hiïịn cho xaô höơi nhû lao ăöơng nam vađ tûđ ăoâ cuông nhû coâ thu nhíơp ăaêm baêo hún
3. Kïịt luíơn
Böơ luíơt Lao ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019 ặúơc xíy dûơng dûơa trïn quan ăiïím, ặúđng löịi cuêa Ăaêng vïì viïơc hoađn thiïơn thïí chïị kinh tïị thõ trûúđng ắnh hûúâng xaô höơi chuê nghôa, vïì höơi nhíơp kinh tïị quöịc tïị, kiïịn taơo khung phaâp luíơt vïì lao ăöơng. Böơ luíơt Lao ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019 ăöìng thúđi ặúơc hoađn thiïơn trïn cú súê cuơ thïí hoâa Hiïịn phaâp 2013 vïì baêo vïơ quýìn vađ nghôa vuơ cú baên cuêa cöng dín trong lônh vûơc lao ăöơng, thuâc ăííy, baêo ăaêm bònh ăùỉng giúâi taơi núi lađm viïơc, baêo vïơ nhoâm lao ăöơng ýịu thïị; baêo vïơ quýìn vađ lúơi ñch húơp phaâp cuêa ngûúđi sûê duơng lao ăöơng, höî trúơ doanh nghiïơp thuíơn lúơi trong quaâ trònh tuýín duơng, sûê duơng lao ăöơng; tûđng bûúâc hònh thađnh thõ trûúđng lao ăöơng ăöìng böơ, goâp phíìn xíy dûơng quan hïơ lao ăöơng hađi hođa, öín ắnh, tiïịn böơ, phuđ húơp ăiïìu kiïơn phaât triïín kinh tïị thõ trûúđng vađ höơi nhíơp quöịc tïị úê Viïơt Nam.
Tađi liïơu tham khaêo
1. Quöịc höơi nûúâc cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam: Luíơt Bònh ăùỉng giúâi nùm 2006.
2. Quöịc höơi nûúâc cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam: Böơ luíơt Lao ăöơng nùm 2012.
3. Quöịc höơi nûúâc Cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam: Böơ luíơt Lao ăöơng sûêa ăöíi nùm 2019.