BÁO CÁO CHUYÊN MÔN VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM THEO HƯỚNG TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC MÔN TỰ NHIÊN XÃ HỘI LỚP 2 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠI YÊN

Mục tiêu này đòi hỏi giáo viên khi tổ chức các hoạtđộng học tập cho học sinh cần phải sử dụng phối hợp linh hoạt các phương phápdạy học có tác dụng phát huy tính tích cực, chủ động nhận

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM

BÁO CÁO CHUYÊN MÔN

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM THEO HƯỚNG

TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC MÔN TỰ NHIÊN XÃ HỘI LỚP 2 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠI YÊN

Họ và tên sinh viên: Đặng Thị Kim AnhLớp: GDTH D2018A Khoa: Sư PhạmThực tập tại trường: Tiểu học Đại Yên

Quận: Ba ĐìnhThời gian: Từ 08/03/2021 – 11/04/2021

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

6 Phương pháp nghiên cứu

II PHẦN NỘI DUNG

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Giáo dục là nhân tố quyết định cho sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia Phát triển Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng, là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giao đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước Vì vậy, đầu tư cho giáo dục nhằm bồi dưỡng và phát triển con người là sự đầu tư hiệu quả nhất cho sự hưng thịnh của mỗi quốc gia

Giáo dục Tiểu học có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển những cơ

sở nền tảng nhân cách con người Trường Tiểu học là nơi trẻ em biết yêu gia đình, quêhương, đất nước và con người; biết đọc; biết viết, biết làm tính; biết tìm hiểu tự nhiên,

xã hội và con người Ngoài ra còn giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho

sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và các kĩ năng cần thiết Sản phẩm của Giáo dục Tiểu học có giá trị cơ bản, lâu dài, có tính quyết định đối với cuộc đời mỗi con người Chất lượng Giáo dục Tiểu học góp phần quan trọng đảm bảo chất lượng giáo dục nói chung và Giáo dục Tiểu học nói riêng hiện đang là mối quan tâm đặc biệt của toàn xã hội và mỗi người dân Nhân tố quan trọng hàng đầu để nâng cao chất lượng Giáo dục Tiểu học là đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học Sự cần thiết đổi mới trong giáo dục đã được ghi trong Nghị quyết 40/2000/QH10 về đổi mới Chương trình Giáo dục Phổ thông và thể hiện trong Chỉ thị 14/2001/CT- TT ngày 11/6/2001 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện Nghị quyết số 40/2000/QH10 của Quốc hội Việc đổi mới phương pháp dạy học chủ yếu là

để tạo cơ hội và điều kiện học tập cho mọi học sinh, phát triển năng lực của từng đối tượng học sinh, góp phần phát hiện và bồi dươngx những học sinh có năng lực đặc biệt và phát huy tính tích cực, chủ động của người học

Tự nhiên và Xã hội là một môn học cung cấp cho học sinh những hiểu biết cơ bảnban đầu về các sự vật, sự kiện tương tự trong tự nhiên, xã hội với mối quan hệ trongđời sống thực tế của con người Trong chương trình Tiểu học, cùng với Toán, TiếngViệt, môn Tự nhiên và Xã hội trang bị cho các em học sinh những kiến thức cơ bảncủa bậc học, góp phần bồi dưỡng phẩm chất, nhân cách toàn diện của con người

Để đáp ứng mục tiêu của hệ thống giáo dục nói chung và giáo dục Tiểu học nóiriêng, chương trình môn Tự nhiên và Xã hội đã đề ra mục tiêu môn học phải khơidậy tính tích cực trong hoạt động học tập của học sinh Trên cơ sở những mục tiêunày đòi hỏi hoạt động tổ chức, hướng dẫn của giáo viên phải hướng tới hoạt động

tự chiếm lĩnh kiến thức và hình thành rèn luyện kỹ năng học tập của học sinh Họcsinh phải được hoạt động, được bộc lộ mình và được phát triển một cách tối đathông qua hoạt động học tập Mục tiêu này đòi hỏi giáo viên khi tổ chức các hoạtđộng học tập cho học sinh cần phải sử dụng phối hợp linh hoạt các phương phápdạy học có tác dụng phát huy tính tích cực, chủ động nhận thức của học sinhnhư: phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp dạy học dự án, phương pháp dạy

học nêu vấn đề,…

Thảo luận nhóm là một trong những phương pháp dạy học tích cực được sử dụngthường xuyên trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học hiện nay Để khắc phụclối truyền thụ tri thức một chiều, lối học thụ động, máy móc, cần phải sử dụng phốihợp nhiều phương pháp giữa các phương pháp dạy học truyền thống và phương phápdạy học hiện đại, trong đó có phương pháp thảo luận nhóm Phương pháp này giúpngười học tự giác, tích cực, chủ động tiếp thu kiến thức Với cách dạy học này, họcsinh có nhiều điều kiện bộc lộ những suy nghĩ của mình, tạo không khí học tập sôinổi, kích thích tất cả học sinh tham gia vào quá trình học tập; đồng thời đáp ứng mụctiêu giáo dục đề ra: “lấy học sinh làm trung tâm” Vận dụng phương pháp thảo luậnnhóm vào dạy hcoj cũng là tìm đến một phương pháp dạy học mới để giờ học môn

Tự nhiên và Xã hội phát huy tính chủ động của học sinh, góp phần nâng cao chấtlượng dạy – học

Hơn nữa, thực tế cho thấy, một số giáo viên chưa thực sự quan tâm đến môn Tự nhiên

và Xã hội Vẫn còn nhiều giáo viên cho rằng môn Tự nhiên và Xã hội không phải làmôn học quan trọng nên chỉ tập trung vào các môn Toán, Tiếng Việt Vì vậy, môn Tựnhiên và Xã hội chưa được giáo viên nghiên cứu sâu và tìm ra các phương pháp dạyhọc tích cực nhằm phát huy tính tích cực của học sinh

Chính vì những lí do trên đề tài: “Vận dụng phương pháp thảo luận nhóm theo hướng tích cực trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 ở trường Tiểu học Đại Yên ” được đề xuất và nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài nhằm giúp giáo viên có thể sử dụng phương pháp thảo luận nhómhiệu quả trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 Đồng thời đề xuất một số biệnpháp tạo hứng thú học tập cho học sinh, phát huy tính tích cực hoạt động nhận thứccủa học sinh và nâng cao chất lượng dạy học

3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự

nhiên và Xã hội lớp 2

- Khách thể nghiên cứu:

+ Môn học Tự nhiên và Xã hội lớp 2

+ 44 học sinh lớp 2A1 trường Tiểu học Đại Yên

4 Phạm vi nghiên cứu

Do thời gian năm tuần thực tập có hạn nên phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ dừng lại

ở việc vận dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hộilớp 2 ở trường Tiểu học Đại Yên

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2bằng phương pháp thảo luận nhóm

Vận dụng hiệu quả sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên

và Xã hội lớp 2

6 Các phương pháp nghiên cứu

Về việc nghiên cứu đề tài đã sử dụng một số phương pháo sau:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

- Phương pháp thực nghiệm

7 Giả thuyết khoa học

Thực trạng sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên và Xãhội ở Tiểu học vẫn chưa đạt kết quả cao Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạngtrên nhưng quan trọng nhất là khả năng vận dụng và tổ chức của giáo viên Nếuphương pháp thảo luận nhóm được tổ chức và vận dụng tốt sẽ phát huy tối đa các ưuđiểm và hạn chế được phần nào các nhược điểm của phương pháp này đồng thời nângcao kết quả dạy học

8 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phần phụ lục và tài liệu tham khảo, nội dungchính của khóa luận bao gồm:

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học theo phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn tự nhiên và xã hội lớp 2 ở trường Tiểu học Đại Yên

Chương 2: Vận dụng hiệu quả phương pháp thảo luận nhóm trong môn tự nhiên và

xã hội lớp 2 ở trường tiểu học Đại Yên

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

NỘI DUNG CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC DẠY HỌC THEO PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ

HỘI LỚP 2 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠI YÊN 1.1 Cơ sở lí luận

1.1.1 Khái niệm phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học là phương pháp được xây dựng và vận dụng vào một quá trình

cụ thể: quá trình dạy học Đây là quá trình đặc trưng có tính chất hai mặt, nghĩa là bao gồm hai hoạt động: hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò Hai hoạt động này tồn tại và được tiến hành ừong mối quan hệ biện chứng Trong đó, hoạt động dạy đóng vai trò chủ đạo Hoạt động học đóng vai trò tích cực, chủ động

Như vậy, có thể hiểu phương pháp dạy học là tổ họp những cách thức hoạt động của

cả thầy và trò trong quá trình dạy học, mà thầy và trò sử dụng để đạt được mục đích dạy học Trong quá trình đó, thầy giữ vai trò tổ chức, điều khiển Học sinh giữ vai trò tích cực, chủ động hoạt động nhằm đảm bảo cho các em nắm được tri thức và phương thức hoạt động tư duy thực tiễn

1.1.2 Một số đặc điểm của phương pháp dạy học tiểu học

Phương pháp dạy học tiểu học phụ thuộc nhiều vào nội dung dạy học hay nói cách khác nội dung dạy học quy định phương pháp dạy học Nội dung dạy học phản ánh cáikhách quan, phương pháp dạy học là cái chủ quan, cách thức, con đường nhằm chuyểntải nội dung dạy học

Phương pháp dạy học tiểu học phụ thuộc vào các đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Ởhọc sinh tiểu học, tư duy cụ thể phát triển hơn vì vậy phương pháp dạy học trực quan rất phù họp với các em Con đường nhận thức đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng là chủ yếu với học sinh tiểu học

Phương pháp dạy học tiểu học cũng phụ thuộc vào phương tiện dạy học của giáo viên

và điều kiện cơ sở vật chất của trường học

Ngoài ra, phương pháp dạy học tiểu học còn phụ thuộc vào trình độ, khả năng, năng lực của giáo viên tiểu học Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ lĩnhhội tri thức Giờ học thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào khả năng sư phạm của giáo viên

1.1.3 Phân loại phương pháp dạy học ở tiểu học

Trong sự phát triển chung, với lý luận dạy học, các phương pháp dạy học được phân loại dựa trên nhiều quan điểm khác nhau Căn cứ vào nguồn phát sinh tri thức, phươngpháp dạy học ở tiểu học được chia thành các nhóm phương pháp sau đây:

* Nhóm các phương pháp dạy học bằng lời

- Phương pháp kể chuyện: đây là phương pháp dạy học mà giáo viên dừng lời để kể lại cho học sinh nghe nội dung tài liệu học tập Học sinh nghe hiểu và ghi nhớ Kể chuyện được sử dụng rộng rãi trong các môn học ở tiểu học như Tiếng Việt, Đạo đức,

Tự nhiên và Xã hội, Khi sử dụng phương pháp này giáo viên cần nắm vững tài liệu học tập, sử dụng đồ dùng dạy học trực quan và đặc biệt là giáo viên cần có kỹ năng kể chuyện

- Phương pháp vấn đáp: là phương pháp mà giáo viên đối thoại trực tiếp với học sinh, giáo viên đưa ra cho học sinh hệ thống những câu hỏi đã được chuẩn bị, thông qua việc ừả lời hệ thống các câu hỏi đó mà học sinh nắm vững được tài liệu học tập Tùy vào mục đích, nội dung bài học mà giáo viên sử dụng hình thức vấn đáp như: gợi mở, củng cố, tổng kết hoặc đánh giá

Yếu tố quan trọng nhất của phương pháp này là hệ thống câu hỏi Hệ thống câu hỏi phải căn cứ vào mục đích, nội dung dạy học, câu hỏi phải ngắn gọn, dễ hiểu, vừa sức với học sinh Không nên sử dụng câu hỏi chỉ trả lời có hoặc không, không sử dụng câuhỏi có tính chất đánh lừa học sinh

Phương pháp vấn đáp nếu được vân dụng khéo léo sẽ có tác dụng kích thích tư duy độc lập sáng tạo, hứng thú học tập của học sinh, có khả năng cá biệt hóa cao độ học sinh, tạo không khí sôi nổi ừong giờ học

- Phương pháp giảng giải: giảng giải là phương pháp giáo viên dùng các luận cứ, số liệu để chứng minh các nguyên tắc, quy định, nguyên tắc trong toán học, từ ngữ ngữ pháp Phương pháp này chứa đựng các yếu tố suy luận và phán đoán, có nhiều khả năng phát huy trí thông minh, sáng tạo của học sinh

- Phương pháp dùng sách giáo khoa và các tài liệu khác: là phương pháp giáo viên tổ chức cho học sinh đọc sách thông qua đó học sinh nắm vững được tài liệu học tập Phương pháp này được sử dụng khi nội dung tài liệu học tập đơn giản, dễ hiểu hoặc nội dung liên quan nhiều đến kiến thức cũ Khi lên lớp giáo viên càn nghiên cứu sách giáo khoa để tìm hiểu những phần học sinh có thể đọc và tự hiểu, phàn phải giải thích Phương pháp dùng sách giáo khoa và các tài liệu khác góp phần đắc lực cho việc tiếp thu kiến thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo cho học sinh Bên cạnh đó nếu giáo viên giảng dạy phụ thuộc quá nhiều vào sách giáo khoa sẽ cản trở tính tích cực tư duy cũng như hứng thú học tập của học sinh

* Nhóm các phương pháp dạy học trực quan

- Phương pháp quan sát: là quá trình tri giác các sự vật hiện tượng của thế giới xung quanh một cách có mục đích, có kế hoạch và tương đối lâu dài Quan sát không chỉ giúp học sinh nhận biết các thuộc tính bên ngoài của các sự vật hiện tượng mà còn giúp ừẻ nhận xét sự biến đổi của hoàn cảnh xung quanh trong một quá trình

Quan sát được học sinh tiến hành dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên là chủ yếu hoặc tiến hành một cách độc lập

- Phương pháp trình bày trực quan: là phương pháp sử dụng các phương tiện trực quanừong quá trình dạy học, có thể được sử dụng trước, trong và sau khi nắm kiến thức mới Nó được biểu hiện ở các phương pháp trình bày đồ vật, trình bày tranh ảnh, trình bày vật mẫu, sử dụng phim ảnh và các phương tiện kỹ thuật

* Nhóm các phương pháp dạy học thực tiễn

- Phương pháp luyện tập: luyện tập là lặp đi lặp lại nhiều lần những hành động nhất định nhằm hình thành và củng cố những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết Luyện tập phải nhằm mục đích, yêu cầu nhất định, nắm lý thuyết rồi mới luyện tập và luyện tập dưới nhiều dạng khác nhau Điều quan trọng trong quá trình luyện tập là phải vạch ra hệ thống các nhiệm vụ dần phức tạp lên, có ý nghĩa bồi dưỡng cho học sinh năng lực độc lập, hình thành kỹ năng, kỹ xảo

- Phương pháp ôn tập: đây là phương pháp mà giáo viên tổ chức cho học sinh nắm lại những tri thức đã học một cách có hệ thống Phương pháp này giúp học sinh nắm vữngtri thức, mở rộng đào sâu tri thức

- Phương pháp làm thí nghiệm: là phương pháp dạy học mà thầy và trò cùng chủ độngtái tạo lại hiện tượng cần nghiên cứu ừong những điều kiện nhất định Qua thí nghiệm,học sinh phát hiện ra các thuộc tính của sự vật hiện tượng, đó là các thuộc tính bên ừong không thể nhận thức bằng cảm giác được, giúp học sinh nhận thức một cách sâu sắc, độc lập và còn rèn luyện được hệ thống kỹ năng, kỹ xảo

Ở tiểu học, phương pháp này được sử dụng nhiều trong môn Tự nhiên và Xã hội, phương pháp này kích thích hứng thú học tập, hình thành niềm tin khoa học Hạn chế của phương pháp này là cồng kềnh, tốn kém dễ xảy ra tai nạn Để phương pháp làm thínghiệm đạt kết quả cao thì dụng cụ thí nghiệm phải đầy đủ, đảm bảo độ an toàn

- Phương pháp trò chơi: đây là phương pháp giáo viên tổ chức các hoạt động học tập dưới dạng ừò chơi Tùy vào nội dung bài học mà giáo viên có thể áp dụng trò chơi vàobất cứ thời điểm nào của tiết học

Qua trò chơi, học sinh sẽ được phát triển các mặt trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và tăng cường khả năng chú ý của học sinh; lôi cuốn học sinh vào học tập tích cực, vừa học vừa chơi có kết quả Nếu không sử dụng khéo léo học sinh sẽ chỉ chú ý đến trò chơi

mà không chú ý đến nội dung bài học

Trò chơi phải dễ tổ chức và thực hiện, phù hợp với điều kiện thời gian, không gian, cơ

sở vật chất của nhà trường, lớp học Sau khi chơi, giáo viên cần tổng kết lại cho học sinh đã nắm được những gì qua trò chơi

- Phương pháp kiểm tra đánh giá: là phương pháp mà giáo viên tổ chức cho học sinh hoàn thành nhiệm vụ học tập trong khoảng thời gian nhất định

Kiểm tra là phương tiện để đánh giá kết quả học tập và củng cố, phát triển trí tuệ, hìnhthành nhu cầu và thói quen tự kiểm tra, tự đánh giá, củng cố được tính kiên định, lòng

tự tin, nâng cao ý thức tập thể

Các dạng kiểm tra cơ bản: kiểm tra hàng ngày, kiểm tra định kỳ, kiểm tra tổng kết Các phương pháp kiểm tra: kiểm tra miệng, kiểm tra viết, kiểm tra thực hành

- Phương pháp thảo luận nhóm (phương pháp dạy học theo nhóm): là phương pháp giáo viên tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh theo từng nhóm

1.1.4 Phương pháp thảo luận nhóm ở tiểu học

1.1.4.1 Khái niệm phương pháp thảo luận nhóm

Theo Trần Kiều, Phạm Gia Đức: “Phương pháp dạy học thảo luận nhóm là một

phương pháp dạy học trong đó lớp học được phân chia thành các nhóm nhỏ từ 4 đến 6 người Tùy vào mục đích sư phạm hay yêu cầu của các vấn đề học tập mà nhóm được chia một cách ngẫu nhiên hoặc có chủ định; được duy trì ổn định trong cả tiết hay được thay đổi trong từng hoạt động; từng phần của tiết học, được giao cùng một nhiệm

vụ hay nhiều nhiệm vụ khác nhau, thực hiện trong một thời gian nhất định để đạt đượchiệu quả nhất định Kết quả làm việc của mỗi nhóm sẽ đóng góp vào kết quả học tập chung của cả lớp”

Theo Phan Trọng Ngọ: “Thảo luận theo nhóm nhỏ là phương pháp trong đó nhóm lớn (lớp học) được chia thành những nhóm nhỏ để tất cả các thành viên trong lớp đều được làm việc và thảo luận về một chủ đề cụ thể và đưa ra ý kiến chung của nhóm mình về vấn đề đó”

Như vậy, phương pháp thảo luận nhóm là phương pháp dạy học mà giáo viên chia lớp thành nhiều nhóm, tổ chức cho từng nhóm thảo luận với nhau, giải quyết từng nhiệm

vụ nhận thức hoặc cùng hoàn thành nhiệm vụ học tập do giáo viên đưa ra

Đây là một trong những phương pháp dạy học tích cực nhằm hình thành ở học sinh khả năng giao tiếp, đặc biệt là giao tiếp bằng miệng, khả năng họp tác, khả năng thích ứng và khả năng độc lập suy nghĩ

1.1.4.2 Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp thảo luận nhóm

Ưu điểm: Thảo luận nhóm là phương pháp rất sinh động, phát huy cao độ tính tự giác, tích cực, chủ động của học sinh trong học tập

+ Tổ chức thảo luận nhóm tạo điều kiện cho giáo viên có thể nắm được đặc điểm của từng học sinh về năng lực học tập, năng khiếu và mối quan hệ của từng học sinh trong tập thể lớp Từ đó, giáo viên sử dụng tính tập thể ừong lớp học, tạo được không khí học tập, có tổ chức, có ừách nhiệm giữa các thảnh viên trong một nhóm học sinh + Tăng cường tính tích cực trong học tập, phát triển sự sáng tạo của học sinh Tạo cơ hội cho học sinh có được khả năng phát biểu, phân tích, phê phán, trình bày

+ Tăng cơ hội thảo luận, trao đổi, hợp tác để từ đó hiểu sâu sắc kiến thức hơn, nâng cao chất lượng học tập của từng học sinh

+ Tăng cường sự đoàn kết trong công việc chung, đem lại bầu không khí sôi nổi, hứng thú học tập

+ Tin tưởng và có ý thức tương trợ bạn, học sinh có điều kiện học hỏi lẫn nhau + Tạo môi trường để học sinh giúp đỡ nhau trong học tập Học sinh chưa đạt yêu cầu

có điều kiện học hỏi các bạn trong nhóm, có điều kiện tiến bộ trong quá trình liên tục hoàn thành các nhiệm vụ được giao

+ Thảo luận nhóm giúp các em nhút nhát, rụt rè, khả năng diễn đạt kém có điều kiện

để tập dượt, luyện tập Ngoài ra hoạt động này còn giúp cho học sinh tự khẳng định bản thân, tự tin vào khả năng của mình trước các bạn

Nhược điểm: Ngoài những ưu điểm như ừên, phương pháp thảo luận nhóm còn tồn tạimột số hạn chế

+ Nếu sử dụng phương pháp thảo luận nhóm một cách tùy tiện không có lựa chọn và

tổ chức thích hợp sẽ không đạt được mục tiêu đề ra

+ Trong hoạt động hợp tác theo nhóm chỉ có một số em tham gia, một số em khác không tham gia hoặc tham gia không tích cực

+ Nếu giáo viên tổ chức không tốt có thể gây mất thời gian dẫn đến không đảm bảo nội dung bài học

+ Nhóm có thể lạc hướng hoặc có thể bị một cá nhân làm rối loạn

+ Các thành viên trong nhóm có thể không lắng nghe ý kiến của nhau, có hiện tượng lấn áp hoặc chấp nhận ý kiến của nhau một cách miễn cưỡng

+ Vai trò của các thảnh viên trong nhóm không thay đổi (chỉ một hoặc hai người thường xuyên làm nhóm trưởng, thư ký )

Thảo luận nhóm là hình thức dạy học mới Đó là một ừong những phương pháp dạy học có khả năng phát huy tốt vai trò tích cực, tự lực của học sinh Thu hút học sinh vào các hoạt động học, thu lượm, lĩnh hội kiến thức bằng chính khả năng của mình dưới sự tổ chức tốt của giáo viên

1.1.4.3 Quy trình tiến hành thảo luận nhóm

Phương pháp thảo luận nhóm cho phép học sinh chia sẻ những suy nghĩ, băn khoăn, kinh nghiệm, hiểu biết của bản thân, cùng nhau xây dựng nhận thức, thái độ mới Bằng cách nói ra những điều mình đang nghĩ, mỗi người có thể nhận thức rõ trình độ hiểu biết của mình về vấn đề học tập được nêu ra, thấy mình cần học hỏi thêm những

gì Bài học trưởng thành sự học hỏi lẫn nhau chứ không phải sự tiếp nhận thụ động từ giáo viên Thành công của lớp học phụ thuộc vào sự nhiệt tình tham gia của mọi thànhviên Có thể nói phương pháp này huy động mọi người cùng tham gia vào công việc chung Chúng ta có thể tiến hành cho học sinh thảo luận nhóm theo quy trình các bướcnhư sau:

- Bước 1: Giáo viên chia nhóm, phân công vị trí

Tùy thuộc vào nội dung bài học và thời lượng của tiết học mà giáo viên có thể sử dụngcác loại nhóm sau:

Nhóm cặp đôi (2 học sinh): giáo viên chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm 2 học sinh, học sinh trao đổi với bạn ngồi kế bên để giải quyết tình huống do giáo viên đưa

ra Vị trí, vai trò của 2 người trong nhóm là ngang bằng nhau

Nhóm nhiều người (từ 4 đến 8 học sinh): giáo viên chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 8 học sinh, học sinh thảo luận các vấn đề giáo viên đưa ra

Hình thức thành lập nhóm:

+ Gọi số: học sinh đếm lần lượt từ 1 đến 5 thành lập một nhóm hoặc cho học sinh đếmlần lượt 1, 2, 3, 4, 5 Sau đó giáo viên gọi tất cả học sinh số 1 vào thành một nhóm, số

2 vào một nhóm, số 3, 4, 5 tương tự Ngoài ra, giáo viên có thể chia theo tổ hoặc các

em ngồi gần nhau thành một nhóm

+ Màu sắc: giáo viên chia nhóm bằng cách chia cho học sinh những mảnh giấy nhỏ, học sinh nào có cùng màu sẽ vào một nhóm Tùy theo số lượng học sinh trong lớp và mục đích chia nhóm để chuẩn bị số lượng giấy màu

+ Biểu tượng: giáo viên có thể dừng các biểu tượng hình học, các loại hoa, con vật Những học sinh có cùng biểu tượng sẽ thảnh một nhóm Với cách chia nhóm này, các nhóm thường chênh lệch, giáo viên không đoán được sự lựa chọn của học sinh Vì vậy, thực tế giáo viên thường sử dụng chia nhóm rồi đặt tên nhóm có thể là các biểu tượng trên

Việc chia nhóm có thể cố định hoặc không cố định tùy theo yêu cầu của bài học và khả năng tổ chức của giáo viên, trình độ của học sinh

- Bước 2: Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm

+ Có 2 cách giao nhiệm vụ: giáo viên giao cho tất cả các nhóm thảo luận một nhiệm

vụ chung, hoặc chia nhiệm vụ chung thành nhiệm vụ riêng rồi giao cho từng nhóm + Hình thức giao nhiệm vụ: giáo viên có thể dùng lời nói trực tiếp hoặc dừng phiếu giao việc Để học sinh thảo luận tốt, nhiệm vụ giáo viên đưa ra không được quá dễ hoặc quá khó, phải đảm bảo tính vừa sức, rõ ràng

- Bước 3: Giáo viên tổ chức cho các nhóm thảo luận hoàn thành nhiệm vụ

Yêu cầu giáo viên phải kiểm tra các nhóm đã nắm được nhiệm vụ thảo luận của nhóm mình chưa Sau đó, giáo viên giám sát, theo dõi các nhóm làm việc để có thể giúp đỡ các nhóm hoàn thành nhiệm vụ

Hình thức tổ chức cho các nhóm thảo luận:

+ Hình thức trà trộn: đối với hình thức này, tất cả học sinh trong lớp phải đứng dậy và

di chuyển khỏi chỗ ngồi cố định, làm cho học sinh cảm thấy thích thú, năng động hơn.Bằng cách học này, học sinh sẽ thấy có thể có nhiều câu ừả lời đúng, nhiều ý kiến, nhiều quan điểm khác nhau trong cùng một vấn đề Hoạt động này thường được dùng trong phần mở đầu của tiết học, nhằm khởi động hoặc kích thích nhận thức của học sinh trước khi học bài mới

+ Hình thức kim tự tháp: đây là cách tổng họp ý kiến của tập thể lớp học về một vấn

đề của bài học Sau đó, ghép 2 học sinh thành một cặp để học sinh huy động những kinh nghiệm, ý kiến của mình Tiếp đến, các cặp sẽ hợp lại thành nhóm 4 người tiếp tục hao đổi ý kiến Các nhóm 4 sẽ họp lại thảnh nhóm 8, nhóm 16 người Cuối cùng,

cả lớp sẽ có một bản tổng thể các ý kiến hoặc giải pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề Như vậy, bất kì một ý kiến cá nhân nào cũng phải dựa trên ý kiến của số đông Với hình thức tổ chức này sẽ thể hiện được tính dân chủ và dựa trên nguyên tắc tương hỗ

Nó giúp học sinh nhận ra rằng: ý kiến tập thể tốt hơn ý kiến cá nhân Việc tổ chức cho học sinh thảo luận theo kim tự tháp rất phù hợp cho các giờ ôn tập

Với những nhóm đông người khi tổ chức thảo luận, giáo viên hướng dẫn cho các em bầu nhóm trưởng, thư ký của nhóm và các thành viên đóng vai trò tích cực trong

nhóm Khi hoạt động nhóm, phải tuân thủ quy định của nhóm trưởng, tập trung thảo luận, giải quyết nhiệm vụ của nhóm mình Người báo cáo kết quả làm việc của nhóm

có thể là nhóm trưởng hoặc bất cứ thành viên nào trong nhóm

Tùy thuộc vào nội dung bài học, có thể thành lập nhóm xuất phát hoặc nhóm chuyên sâu:

+ Nhóm xuất phát: là nhóm gồm những học sinh có trách nhiệm cùng nhau thu thập một phần thông tin

+ Nhóm chuyên sâu: gồm những học sinh có nhiệm vụ nắm vững thông tin được phâncông từ nhóm xuất phát Một nhóm xuất phát phân ra được nhiều nhóm chuyên sâu

- Bước 4: Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả thảo luận, giáo viên nhận xét, đánh giá, đưa ra kết luận Đại diện các nhóm báo cáo kết quả làm việc của nhóm mình Người báo cáo có thể là nhóm trưởng hoặc bất kỳ một thành viên nào trong nhóm Hình thức báo cáo kết quả:

+ Hình thức dừng lời: học sinh trực tiếp báo cáo kết quả bằng lời nói Yêu càu các nhóm khác chú ý lắng nghe, bổ sung, chất vấn để hoàn thành nhiệm vụ

+ Hình thức dùng bảng biểu: Học sinh được làm việc vào giấy khổ to để ghi kết quả thảo luận, kết quả đó được gắn lên bảng Các nhóm cùng nhận xét, đánh giá để đưa ra kết luận đúng Qua quá trình đó, học sinh được hình thành khả năng đánh giá, nhận xét

Trong quá trình tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả thảo luận, giáo viên phải linh hoạt tổ chức các nhóm trao đổi, chất vấn để tổng kết, đánh giá các kết quả, giúp học sinh nhận biết ý kiến đúng sai Sau đó, giáo viên khẳng định giải pháp tối ưu để giải quyết vấn đề của bài học

1.1.4.4 Yêu cầu khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm

Phương pháp thảo luận nhóm hướng trung tâm vào học sinh nhưng không có nghĩa là khi đó vai trò của người thày giảm sút mà trái lại cao hơn nhiều Giáo viên cần có trình

độ chuyên môn sâu rộng, trình độ sư phạm vững vàng để tổ chức, hướng dẫn các hoạt động theo nhóm của học sinh để giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức bài học Mặt khác, giáo viên cần có sự chuẩn bị bài soạn tốt, đầu tư công sức và thời gian, có thể sử dụng phiếu học tập đã được chuẩn bị trước Học sinh cũng cần có đủ đồ dùng học tập, tài liệu, dụng cụ cần thiết để thực hiện hoạt động nhóm

Học sinh tự tin, mạnh dạn, quen với việc học tập theo nhóm sẽ là điều kiện thuận lợi

để dạy học theo nhóm thành công

Nhóm học sinh cũng cần đồng đều về trình độ, nhiệm vụ đặt ra phải vừa sức và phù hợp với nội dung bài học Có thể mỗi nhóm thảo luận một vấn đề hoặc tất cả các nhómcùng thảo luận một vấn đề

Tùy thuộc vào nội dung bài học và vấn đề cần thảo luận, giáo viên lựa chọn cách chia nhóm cho họp lý nhất nhằm phát huy tính tích cực cho học sinh

Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo giáo viên theo dõi được hoạt động của các nhóm, có

sự giúp đỡ kịp thời với những nhóm gặp nhiều khó khăn Giáo viên càn thu thập những thông tin phản hồi từ phía học sinh để có sự đánh giá chính xác Xen kẽ giữa

quá trình thảo luận nhóm, giáo viên phải tạo được không khí vui vẻ, cởi mở, phải biết khen, chê, động viên kịp thời tới các nhóm, tạo không khí học tập sôi nổi cho cả lớp Yêu cầu về cơ sở vật chất: bàn ghế học sinh càn được thiết kế phù hợp với hoạt động nhóm, dễ di chuyển Ngoài ra, cần phải có đầy đủ phiếu học tập, ừanh ảnh, vật thật, phù hợp với yêu cầu thảo luận Đảm bảo được những điều đó sẽ giúp cho việc thảo luận được thành công hơn

1.1.2 Môn TN và XH ở tiểu học

1.2.1 Chương trình môn TN và XH ở tiểu học

* Mục tiêu môn TN và XH ở tiểu học

- Về kiến thức: học sinh có một số kiến thức cơ bản, ban đầu, thiết thực về:

+ Con người và sức khỏe (cơ thể người cách giữ vệ sinh cơ thể và phòng tránh bệnh tật, tai nạn)

+ Một số sự vật, hiện tượng đơn giản trong tự nhiên và xã hội xung quanh

- Về kĩ năng: Bước đầu hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng:

+ Tự chăm sóc sức khỏe cho bản thân, ứng xử và đưa ra quyết định hợp lí trong đời sống để phòng tránh một số bệnh tật và tai nạn

+ Quan sát, nhận xét, nêu thắc mắc, đặt câu hỏi, diễn đạt những hiểu biết của mình (bằng lời nói hoặc hình vẽ) về các sự vật hiện tượng đơn giản trong tự nhiên và xã hội

- Về thái độ: Hình thành và phát triển ở học sinh những thái độ và thói quen:

+ Có ý thức thực hiện các quy tắc giữ vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng

+ Yêu thiên nhiên, gia đình, trường học, quê hương

* Nội dung chương trình môn Tự nhiên và Xã hội

Chương trình môn Tự nhiên và Xã hội gồm 3 chủ đề lớn là: (1) Con người và sức khỏe, (2) Tự nhiên và (3) Xã hội - được cấu trúc đông tâm và mở rộng dần theo

nguyên tắc từ đơn giản đến phức tạp, từ cụ thể đến trìu tượng Nội dung ba chủ đề là

sự tích họp nhiều kiến thức giúp học sinh có cách nhìn toàn diện về con người, thiên nhiên, và cuộc sống xung quanh Cụ thể:

- Con người và sức khỏe: Các cơ quan trong cơ thể, cách giữ vệ sinh thân thể, cách

ăn, ở, nghỉ ngơi vui chơi điều độ và an toàn, phòng tránh bệnh tật Thực hiện chăm sócrăng miệng, đầu tóc, rửa tay, chân

- Xã hội: Các thành viên và mối quan hệ của các thành viên trong đógia đình, lớp học

và nhà trường; cảnh quan tự nhiên và hoạt động của con người ở địa phương nơi học sinh sống Cách giữ vệ sinh nhà ở, lóp học, trường học, nơi công cộng; cách giữ an toàn cho bản thân

- Tự nhiên: Đặc điểm cấu tạo và môi trường sống của một số thực vật, động vật phổ biến; lợi ích hoặc tác hại của chúng đối với con người Một số hiện tượng tự nhiên (thời tiết, ngày, đêm, các mùa ); sơ lược về Mặt Trời, Mặt Trăng, sao và Trái Đất

Cấu trúc nội dung môn Tự nhiên và Xã hội gồm các chủ đề với số lượng các bài học được phân phối trong bảng sau:

1.2.2 Một số vấn đề về môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2

- Công việc của các thành viên trong gia đình, nhà trường và một số nghề nghiệp trong

xã hội, ở địa phương; giữ sạch nhà ở, trường học, giữ an toàn khi ở nhà, ở trường và khi đi đường

- Cây cối và các con vật có thể sống được ở khắp nơi: trên cạn, dưới nước, trên không; biết quan sát bầu trời ban ngày, ban đêm; có hiểu biết sơ lược về hình dạng và đặc điểm của Mặt Trời, Mặt Trăng và các vì sao

b, Bước đầu hình thành và phát triển những kĩ năng:

Tự chăm sóc sức khỏe cho bản thân, ứng xử hợp lí trong đời sống để phòng chống một

số bệnh tật và tai nạn

Quan sát, nhận xét, nêu thắc mắc, đặt câu hỏi, biết cách diễn đạt những hiểu biết của mình về các sự vật, hiện tượng đơn giản trong tự nhiên và xã hội

c, Hình thành và phát triển những thái độ và hành vi:

Có ý thức thực hiện các quy tắc giữ vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng

Yêu thiên nhiên, gia đình, trường học, quê hương

1.2.2.2 Nội dung chương trình môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2

Chương trình môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 gồm 35 bài tương ứng với 35 tiết, trong

đó có 31 bài học mới và 4 tiết ôn tập, được phân phối theo 3 chủ đề: Con người và sứckhoẻ; Tự nhiên; Xã hội Cụ thể như sau:

* Chủ đề: Con người và sức khoẻ (10 bài)

+ Cơ quan vận động (cơ xương và khớp xương; một số cử động vận động; phòng chống cong vẹo cột sống; tập thể dục và vận động thường xuyên để cơ và xương phát triển)

+ Cơ quan tiêu hoá (nhận biết trên sơ đồ, vai trò của từng cơ quan trong hệ tiêu hoá;

ăn uống đầy đủ, ăn sạch, uống sạch, phòng nhiễm giun)

* Chủ đề xã hội (13 bài)

+ Gia đình: Công việc của các thành viên trong gia đình; cách bảo quản và sử dụng một số đồ dùng trong nhà; giữ sạch môi trường xung quanh nhà ở và khu vệ sinh, chuồng gia súc, an toàn khi ở nhà, phòng tránh ngộ độc

+ Trường học: Các thành viên trong nhà trường và công việc của họ; cơ sở vật chất của nhà trường; giữ vệ sinh trường học, an toàn khi ở trường

+ Huyện hoặc quận nơi đang sống: cảnh quan tự nhiên, nghề chính của nhân dân, các đường giao thông, các phương tiện giao thông; một số biển báo giao thông; an toàn giao thông (quy tắc đi những phương tiện giao thông công cộng)

1.2.2.3 Đặc điểm của môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2

Các kiến thức trong chương trình môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 phong phú, đa dạng và

có tính chất phân tầng Sự phong phú và đa dạng thể hiện ở chỗ các kiến thức trongchương trình là kết hợp kiến thức của nhiều ngành mà ở mỗi lĩnh vực, học sinh sẽ cónhững thế mạnh và hạn chế khác nhau Tính chất phân tầng được thể hiện ở chỗcác kiến thức trong chương trình được trình bày đi từ gần đến xa, từ dễ đến khó,tăng dần mức độ phức tạp và khái quát, bên cạnh những kiến thức cơ bản còn cónhững kiến thức mở rộng và nâng cao Đây chính là điều kiện để giáo viên vận dụngphương pháp đàm thoại vào dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2

Môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 có những bài học liên quan đến cuộc sống xung quanh các em hay những hiểu biết cơ bản về cơ thể con người, những kiến thức vềmối quan hệ trong gia đình, xã hội, nhà trường và không thể thiếu là thế giới tự nhiên phong phú và đa dạng như các loài cây, con vật, mặt trăng, mặt trời,… Những nội dung này vốn dĩ ở mỗi học sinh đã có những hiểu biết nhất định nhưng còn chưa

cụ thể, rõ ràng nên môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 đã giải thích phần nào cho các em

và củng cố thêm cho các em kiến thức, kỹ năng và thái độ với tự nhiên và cuộc sống xung quanh

1.1.3 Vấn đề sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên

và Xã hội lớp 2

1.1.3.1 Phương pháp dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2

Nội dung môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 rất đa dạng với nhiều chủ đề, để truyền thụđầy đủ và chính xác các nội dung về Tự nhiên, Xã hội đến với học sinh đòi hỏi giáoviên phải biết vận dụng phối hợp nhiều phương pháp dạy học khác nhau vì mỗi mộtphương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng Trong quá trình dạy học không nênquá lạm dụng hay phủ định hoàn toàn bất kỳ một phương pháp nào Điều quan trọngtrong quá trình sử dụng phương pháp dạy học là phải biết căn cứ vào nội dung, tínhchất của từng bài, căn cứ vào trình độ và năng lực của giáo viên, điều kiện cơ sở vậtchất của nhà trường, lớp mà có sự lựa chọn, sử dụng hợp lý

Để giảng dạy nội dung môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2, chúng ta thường sử dụng một

số phương pháp dạy học sau:

Phương pháp trực quan

Phương pháp trò chơi học tập

Phương pháp vấn đáp

Phương pháp quan sát

Phương pháp thảo luận nhóm

Phương pháp giảng giải

1.1.3.2 Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2

Phương pháp thảo luận nhóm là phương pháp được sử dụng rộng rãi ở tiểu học nóichung và trong môn Tự nhiên và Xã hội nói riêng Với mục đích giúp học sinh thamgia một cách chủ động, tích cực vào quá trình học tập Tạo điều kiện để học sinh traođổi, chia sẻ những hiểu biết cho nhau khi giải quyết một vấn đề nào đó Chúng ta cóthể tiến hành cho học sinh thảo luận nhóm theo quy trình các bước đã nêu ở trên nhưsau:

Bước 1: Giáo viên chia nhóm, phân công vị trí

Bước 2: Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm

Bước 3: Giáo viên tổ chức cho các nhóm thảo luận hoàn thành nhiệm vụ

Bước 4: Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả thảo luận, giáo viên nhận xét, đánh giá,đưa ra kết luận

Môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 là môn học với nội dung kiến thức khá phong phú, đadạng và bao quát, nhiệm vụ của người giáo viên là phải hình thành được ở học sinh trithức môn học đồng thời còn phải hình thành ở học sinh ý thức trách nhiệm cá nhân vớimôi trường xung quanh Có rất nhiều kiến thức đòi hỏi học sinh phải suy nghĩ, huyđộng sự tham gia của tập thể học sinh thì mới có thể giải quyết được, chính vì vậy tổchức cho học sinh thảo luận nhóm về nội dung vấn đề đó được xem như là cách làmkhông thể thiếu

Tuy nhiên, để tổ chức cho học sinh thảo luận đạt kết quả thì cũng cần phải đảm bảomột số yêu cầu sau:

+ Cách chia nhóm phải hết sức linh hoạt, tùy thuộc vào nội dung, yêu cầu của bài màchia nhóm theo cặp đôi học sinh hay nhiều học sinh

+ Chủ đề đưa ra thảo luận cần phải đảm bảo vừa sức đối với học sinh tức là không quá

+ Giáo viên phải nhận xét, đánh giá tổng hợp các ý kiến để đưa ra kết luận khoa học Chúng ta đều biết, đặc điểm nội dung môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 gắn liền với đặcđiểm đời sống thực tế của học sinh Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm sẽ giúp chocác thành viên trong nhóm chia sẻ các suy nghĩ, băn khoăn, kinh nghiệm của bản thân,cùng nhau xây dựng nhận thức mới Mỗi một bài học mới sẽ trở thành quá trình họchỏi lẫn nhau chứ không phải là sự tiếp nhận thụ động từ phía giáo viên Thành côngcủa tiết học phụ thuộc vào sự nhiệt tình tham gia của mọi thành viên trưởng nhómdưới sự tổ chức, điều khiển của giáo viên

1.2 Cơ sở thực tiễn

Để tìm hiểu thực trạng sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 ở trường Tiểu học Đại Yên, tôi đã sử dụng kết hợp nhiều phươngpháp như: phương pháp đọc sách, phương pháp điều tra, phương pháp thống kê toán học và một số phương pháp trong các hoạt động dạy học ở trường Tiểu học Đại Yên trong năm tuần thực tập do trường Đại học Thủ Đô Hà Nội tổ chức

1.2.1 Nhận thức của giáo viên về tác dụng của phương pháp thảo luận nhóm trong

dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2

100% giáo viên ở trường Tiểu học Đại Yên đều cho rằng phương pháp thảo luận nhóm

áp dụng trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 đã làm cho quá trình dạy học hiệuquả hơn, học sinh có điều kiện tiếp thu bài tốt hơn

Như vậy, nhận thức của giáo viên về tác dụng của phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình dạy học ở tiểu học nói chung và môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 nói riêng là hết sức đúng đắn

1.2.2 Mức độ và hiệu quả của việc sử dụng của phương pháp thảo luận nhóm trong

dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2

Thực trạng hiện nay phương pháp dạy học được giáo viên ưu chuộng vẫn là phươngpháp dạy học truyền thống, thể hiện là chiếm 83% với phương pháp thuyết trình và72% với phương pháp trực quan Khi được hỏi, các giáo viên cho rằng đây làcác phương pháp dễ truyền đạt và học sinh hiểu hơn nên thường xuyên sử dụngphương pháp này trong môn Tự nhiên và Xã hội ở Tiểu học

Bên cạnh đó thì tỷ lệ % của các phương pháp dạy học mới chưa được sử dụngnhiều như phương pháp dạy học kiến tạo với 5% sử dụng thường xuyên và 65%chưa bao giờ sử dụng, phương pháp dạy học nêu vấn đề với 21% sử dụngthường xuyên và 49% hiếm khi sử dụng,…

Có 90% giáo viên thường xuyên sử dụng phưomg pháp thảo luận nhóm trong dạy học

môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2, chỉ có 10% không thường xuyên sử dụng phương phápnày Như vậy, việc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên

và Xã hội lớp 2 là phù hợp và đây cũng là phương pháp rất hay được giáo viên sửdụng

Phương pháp thảo luận nhóm được chiếm ưu thế sử dụng, tuy với tỷ lệ chưa cao vìhầu hết các giáo viên đều cho rằng sử dụng phương pháp này đem lại hiệu quả song

dễ làm mất trật tự, gây ồn ào trong lớp học và kèm theo là tốn nhiều thời gian củatiết học Phương pháp thảo luận nhóm có mật độ sử dụng rộng rãi trong các nộidung chương trình

Phương pháp nào cũng có ưu, nhược điểm nhất định song do sự sắp xếp, phân bốcủa giáo viên và khả năng học tập của học sinh Song phương pháp thảo luận nhómvẫn là phương pháp dạy học hiệu quả và có nhiều tác dụng Việc sử dụng phươngpháp này vào dạy môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 là cần thiết và hợp lý, đem lại hiệuquả cao

1.2.3 Những thuận lợi và khó khăn khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 ở trường Tiểu học Đại Yên

Sự nhiệt tình năng nổ trong công tác giảng dạy của các bộ giáo viên, đội ngũ cán bộ trẻ,khỏe, chuẩn về kiến thức kĩ năng sư phạm Giáo viên có kinh nghiệm về hình thức tổ chức dạy – học thảo luận nhóm và phương pháp dạy học mới hiện nay

Chất lượng giáo dục đại trà toàn trường được duy trì và phát triển

1.2.3.2 Khó khăn

Như đã khẳng định ở trên đổi mới phương pháp dạy học có vai trò rất quan trọng trong nâng cao chất lượng giáo dục đặc biệt là phương pháp thảo luận nhóm ở Tiểu học Tuy nhiên việc sử dụng phương pháp thảo luận ở Tiểu học còn gặp không ít những hạn chế, khó khăn

Đối với học sinh chưa quen hình thức hoạt động theo nhóm, hay đùa giỡn khi giáo viêngiao việc nhóm

Một bộ phận giáo viên chưa quen với hình thức chia nhóm sử dụng phương pháp thảo luận nhóm còn lúng túng, chưa đúng quy trình

Phân nhóm không đúng quy định cứ lấy theo dãy bàn tổ I (nhóm 1), tổ II (nhóm 2), tổ III (nhóm 3)

Sắp xếp học sinh ngồi theo nhóm chưa xen kẽ các trình độ học sinh: giỏi, khá, trung bình, yếu với nhau để các em giúp đỡ lẫn nhau và đặc điểm tâm sinh lí của từng đối tượng

Việc đặt tên nhóm chưa gây hứng thú học sinh học tập phát huy tính tích cực học sinh Thực tế cho thấy, ở một số lớp đổi mới phương pháp dạy học, tỷ lệ sử dụng phương pháp thảo luận nhóm còn hạn chế, thường dạy theo phương pháp truyền thống