tiet 22 trang thai can bang di truyen cua quan thengau phoi

§iÒu kiÖn nghiÖm ®óng cña ®Þnh luËt Hac®i- Vanbec. IV.[r]

Trang 1

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c

thÇy c« gi¸o vÒ dù giê

Tr êng THPT Xu©n Tr êng

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Chọn 1 đáp đúng cho mỗi câu sau:

Câu 1: Đặc điểm nào sau đây không đúng với quần thể tự phối ?

a Tần số t ơng đối của các alen trong quần thể không thay đổi qua các thế hệ tự phối

b Số cá thể đồng hợp tăng, số cá thể dị hợp giảm

c Thể hiện tính đa hình ( Vốn gen đa dạng )

d Quần thể dần dần bị phân hoá thành các dòng thuần có các kiểu gen khác nhau

Câu 2: Một quần thể có thành phần kiểu gen là : 0,48 AA + 0,24 Aa + 0,28 aa =1 Tần số t ơng đối của các alen A và a là?

a p = 0,5 ; q = 0,5 b p = 0,6 ; q = 0,4

c p = 0,4 ; q = 0,6 c p = 0,7 ; q = 0,3

Trang 3

Câu 3: Cho quần thể có thành phần kiểu gen là: 0,5AA + 0,4 Aa + 0,1

aa = 1 Sau 2 thế hệ tự phối thì thành phần kiểu gen của quần thể

Câu 4: ở thế hệ ban đầu của quần thể có 100% Aa, sau n thế hệ tự

phối thì ở Fn có kết quả nh thế nào ?

a Tỉ lệ dị hợp = 1/2n ; tỉ lệ đồng hợp = 1- 1/2n

b Tỉ lệ dị hợp = 1- 1/2n ; tỉ lệ đồng hợp = 1/2n

c Tỉ lệ dị hợp = 1/2n; tỉ lệ đồng hợp = (1- 1/2n ) n

d Tỉ lệ dị hợp = 1/2n; tỉ lệ đồng hợp = (1- 1/2n ) 1/2

Trang 4

TiÕt 22:

Tr¹ng th¸i c©n b»ng cña quÇn thÓ

giao phèi ngÉu nhiªn

Trang 5

Tiết 22: trạng thái cân bằng của quần thể giao phối ngẫu nhiên

I Quần thể giao phối ngẫu nhiên ( quần thể

ngẫu phối )

* Khái niệm : quần thể ngẫu phối là quần thể trong đó các cá thể giao phối tự

do và ngẫu nhiên với nhau

Một gen có 2 alen A và a thì trong quần thể có 3 loại kiểu gen: AA, Aa, aa

Quần thể xảy ra ngẫu phối thì có mấy kiểu lai xảy ra ?

 Có 9 kiểu lai

* Đặc điểm di truyền của quần thể ngẫu phối:

Quần thể ngẫu phối là

gì ?

Trang 6

* Trong quần thể ngẫu phối: các cá thể phụ thuộc lẫn nhau về mặt sinh sản => Quần thể giao phối đ ợc xem là đơn vị sinh sản, đơn vị tồn tại của loài trong tự nhiên Chính mối quan hệ về mặt sinh sản là cơ sở đảm bảo cho quần thể tồn tại trong không gian nhất định và theo thời gian

* Nếu gọi r là số alen thuộc 1 gen, n là số gen khác nhau, các gen phân li độc lập

Số kiểu gen khác nhau trong quần thể đựơc tính bằng công thức:

VD: cho r = 2 và n=10 ( số alen ở các gen giống nhau) thì số loại kiểu gen trong quần thể là

= 59049

- Trong quần thể các loài động thực vật giao phối thì số gen trong kiểu gen rất lớn ( n rất lớn ), số gen có nhiều alen không phải là ít -> tạo ra vô số kiểu gen khác nhau Vì vậy quần thể giao phối đa hình về kiểu gen, dẫn đến đa hình

) 1 2 (

Trang 7

Tiết 22: trạng thái cân bằng của quần thể giao phối ngẫu

nhiên

I Quần thể giao phối ngẫu nhiên

* Đặc điểm di truyền của quần thể ngẫu phối

- Là đơn vị sinh sản, đơn vị tồn tại của loài

trong tự nhiên

- Có tính đa hình về kiểu gen và kiểu hình

( vốn gen đa dạng )

Số kiểu gen khác nhau trong quần thể :

- Các quần thể khác nhau cùng loài

đặc tr ng bởi tần số t ơng đối các alen, các kiểu gen và các kiểu hình

) 1

đặc tr ng bởi những yếu tố nào ?

Trang 8

I Quần thể giao phối ngẫu

nhiên

trong tự nhiên

- Các quần thể khác nhau cùng loài đặc tr ng bởi

tần số t ơng đối các alen, các kiểu gen và các

) 1

(r

Trang 9

Phiếu học tập: Điền vào dấu " ? " những nội dung phù hợp và

trả lời các câu hỏi sau:

Cho quần thể ban đầu có cấu trúc di truyền là

P : 0,64 AA + 0,32 Aa + 0,04 aa = 1

- ở P: tần số t ơng đối của alen A = ?

tần số t ơng đối của alen a = ?

-Sự kết hợp ngẫu nhiên của các giao tử đực và cái ở thế hệ P sẽ tạo

Trang 10

Đáp án

Cho quần thể ban đầu có cấu trúc di truyền là

P : 0,64 AA + 0,32 Aa + 0,04 aa = 1

- ở P: tần số t ơng đối của alen A = 0,8

tần số t ơng đối của alen a = 0,2

-Sự kết hợp ngẫu nhiên của các giao tử đực và cái ở thế hệ P sẽ tạo

-Tần số t ơng đối của alen A ở F1 = 0,8

Tần số t ơng đối của alen a ở F1 = 0,2

Nếu tiếp tục cho ngẫu phối, thì ở các thế hệ tiếp theo thành phần kiểu gen và tần số t ơng đối các alen của quần thể không đổi ( Định luật

Nêu nội dung định luật Hacđi- Vanbec ?

Trang 11

I Quần thể giao phối ngẫu

nhiên

trong tự nhiên

- Các quần thể khác nhau cùng loài đặc tr ng bởi

tần số t ơng đối các alen, các kiểu gen và các

kiểu hình

II Định luật Hacđi- Vanbec

* Nội dung định luật Hacdi- Vanbec: thành phần kiểu gen và tần số t

ơng đối các alen của quần thể ngẫu phối đ ợc ổn định qua các thế

hệ trong những điều kiện nhất

) 1

(r

Trang 12

- ở P: tần số t ơng đối của alen A = p

tần số t ơng đối của alen a = q

Sự kết hợp ngẫu nhiên của các giao tử đực và cái ở thế hệ P sẽ tạo

Nếu tiếp tục cho ngẫu phối, thì ở các thế hệ tiếp theo thành phần kiểu gen

và tần số t ơng đối các alen của quần thể không đổi

Trang 13

-

* Nội dung định luật: thành phần kiểu gen

và tần số t ơng đối các alen của quần thể

ngẫu phối đ ợc ổn định qua các thế hệ

trong những điều kiện nhất định

* Gọi p, q lần l ợt là tần số t ơng đối của alen A và a ( p + q = 1)

 Cấu trúc di truyền cân bằng của quần thể là :

Trang 14

-

* Nội dung định luật

* Cấu trúc di truyền cân bằng của quần

thể là : p 2 AA + 2pq Aa + q 2 aa = 1

( p + q = 1)

Cho quần thể có thành phần kiểu gen là: d AA + h Aa + r aa = 1

ĐK: d = p2 , h = 2pq, r = q2

+ = 1 -> Quần thể cân bằng di truyền

+ ≠ 1 -> Quần thể không cân bằng di truyền

Trang 15

-

* Cấu trúc di truyền cân bằng của quần thể là

Quần thể có thành phần kiểu gen: 0,3 AA + 0,4 Aa + 0,3 aa = 1 không cân bằng

Trang 16

-

p = 0,5 ; q = 0,5 ; xảy ra ngẫu phối

 Cấu trúc di truyền của quần thể ở thế hệ tiếp theo là:

0,25 AA + 0,5 Aa + 0,25 aa = 1 Quần thể này cân bằng di truyền

Trang 17

-

III Điều kiện nghiệm đúng của

định luật Hacđi – Vanbec

- Số l ợng cá thể trong quần thể phải lớn

- Xảy ra ngẫu phối

- Các loại giao tử đều có sức sống

và thụ tinh nh nhau; các loại hợp

tử đều có sức sống nh nhau

- Không có đột biến, chọn lọc và di nhập gen

Trang 18

• Cấu trúc di truyền cân bằng của quần thể là

III Điều kiện nghiệm đúng của định

luật Hacđi- Vanbec

d

r r

IV ý nghĩa của định luật Hacđi – Vanbec

- Từ tần số t ơng đối của các alen -> TLKG và TLKH của quần thể

- Nếu biết tần số xuất hiện của đột biến nào đó

có thể dự tính xác suất bắt gặp đột biến đó trong quần thể

- Từ tần số kiểu hình lặn ( q 2 ) -> tính đ ợc q và

p => cấu trúc di truyền của quần thể ( tr ờng hợp gen trội hoàn toàn )

Trang 19

* Cấu trúc di truyền cân bằng của quần thể là p 2

III Điều kiện nghiệm đúng của định

luật Hacđi- Vanbec

IV ý nghĩa của định luật Hacđi –

Vanbec

- Từ tần số kiểu hình lặn ( q 2 ) -> tính đ ợc q

và p => cấu trúc di truyền của quần thể

( tr ờng hợp gen trội hoàn toàn )

d

VD: ở ng ời A qui định da bình th ờng, a qui

định da bạch tạng( trội hoàn toàn) Một quần thể ng ời có tần số ng ời bị bệnh bạch tạng là 1/40000 Hãy tính: Tần số các alen A và a của quần thể?

( Biết quần thể ở trạng thái cân bằng )

Đáp án

Ng ời bạch tạng có KG aa = 1/40000 = 0,000025 Theo Hacdi- Vanbec ta có: q 2 = 0,000025

=> q = 0,005

p = 1- 0,005 = 0,995

Trang 20

Tóm lại

- Quần thể ngẫu phối là đơn vị sinh sản của loài và mang tính đa hình

- Định luật Hacđi – Vanbec phản ánh trạng thái cân bằng di truyền của quần thể ngẫu phối

- Cấu trúc di truyền cân bằng của quần thể là: p2AA + 2pq Aa + q2 aa = 1

- Định luật Hacđi – Vanbec chỉ nghiệm đúng trong những điều kiện

Trang 21

Bảng: So sánh quần thể tự phối và quần thể ngẫu phối

tự phối ngẫu phối Quần thể

1 Làm giảm tỉ lệ dị hợp và tăng tỉ lệ đồng hợp

3 Tạo trạng thái cân bằng di truyền của quần

4 Cấu trúc di truyền: p2AA + 2pqAa + q2aa = 1 +

5 Thành phần kiểu gen thay đổi qua các thế hệ +

8 Tạo ra các dòng thuần có kiểu gen khác nhau +

Hãy điền dấu + ( nếu cho là đúng) vào bảng sau:

Trang 23

Vµ toµn thÓ c¸c em häc sinh

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	712,5 KB