Tóm tắt luận văn thạc sĩ kế toán hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp xây lắp thuộc tổng công ty đầu tư và phát triển nhà hà nội

Tr ng i h c kinh t qu c dân

Tr n Th Thanh Nga

Hoàn thi n k toán qu n tr chi phí trong các doanh nghi p xây l p thu c T ng công ty u t và

phát tri n Nhà Hà n i

Tóm t t Lu n v n th c s kinh t

Chuyên nghành : K toán, tài v và phân tích ho t ng kinh t

Ng i h ng d n khoa h c : PGS.TS Nguy n Ng c Quang

Hà N i, 2008

Ch ng 1

Lý lu n v toán qu n tr chi phí trong các doanh nghi p xây l p

1.1 c i m ho t ng kinh doanh xây l p nh h ng n k toán qu n tr chi phí

M c này phân tích c m v s n ph m, v ho t ng kinh doanh xây

p nh h ng t i k toán qu n tr

1.2 t ng quan v k toán qu n tr chi phí trong các doanh nghi p xây l p

1.2.1 B n ch t c a k toán qu n tr chi phí

1.2.1.1 Khái ni m v k toán qu n tr chi phí

toán qu n tr chi phí là m t b ph n c a h th ng k toán, chính vì

y b n ch t c a k toán qu n tr chi phí tr c h t th hi n b n ch t c a k toán K toán qu n tr nh m cung c p thông tin v chi phí m i t ch c th c

hi n ch c n ng qu n tr y u t ngu n l c tiêu dùng cho các ho t ng, nh m xây d ng k ho ch, ki m soát, ánh giá ho t ng và ra các quy t nh h p lý

1.2.2 Vai trò và ch c n ng c a k toán qu n tr chi phí trong qu n tr doanh nghi p

Ch c n ng c a k toán qu n tr chi phí g n v i các ch c n ng qu n lý: Ch c n ng l p k ho ch,ch c n ng ki m tra, ch c n ng t ch c và u hành, ch c n ng ra quy t nh

Vai trò c a k toán qu n tr chi phí: Cung c p thông tin giúp cho các nhà qu n tr kinh doanh xác nh chính xác i t ng ch u chi phí cho t ng b

ph n, t ó phân tích k t qu c a t ng b ph n a ra các quy t nh u t ,

ch m d t hay v n gi nguyên ho t ng c a các b ph n ó

Nh v y, k toán qu n tr là h th ng o l ng, thu nh p, x lý, cung

p các thông tin v kinh t tài chính ph c v cho yêu c u qu n lý trong vi c

p k ho ch, u hành, theo dõi th c hi n k ho ch trong ph m vi n i b doanh nghi p

1.2.3 Các ph ng pháp k thu t nghi p v c b n s d ng trong k toán

qu n tr chi phí

Ngoài các ph ng pháp s d ng c a k toán nói chung nh ph ng pháp ch ng t , ph ng pháp i ng tài kho n, ph ng pháp tính giá,

ph ng pháp t ng h p - cân i k toán, k toán qu n tr còn s d ng m t s

ph ng pháp k thu t nghi p v riêng cung c p thông tin cho qu n tr doanh nghi p, ó là:

- Nh n di n, phân lo i chi phí

- S d ng các k thu t phân tích cung c p thông tin d ng c thù

- Thi t k thông tin trên báo cáo

- Truy n t thông tin d i d ng mô hình, ph ng trình, th

1.3 N i dung c a k toán qu n tr chi phí trong Các doanh nghi p xây l p

1.3.1 Phân lo i chi phí trong doanh nghi p

M c này ch ra khái ni m và các cách phân lo i v chi phí s n xu t kinh doanh trong các doanh nghi p xây l p, u m và h n ch c a t ng cách

Trong th c t có nhi u tiêu th c phân lo i chi phí, m i tiêu th c u có

ý ngh a khác nhau i v i quá trình qu n tr doanh nghi p

- Phân lo i chi phí theo cách ng x c a chi phí

- Phân lo i chi phí theo ch c n ng ho t ng

- C n c vào m i quan h c a chi phí v i i t ng ch u chi phí

- Các cách phân lo i chi phí khác nh m m c ích ra quy t nh

1.3.2 Xác nh giá phí s n ph m s n xu t

Có nhi u ph ng pháp o l ng chi phí c ng nh phân chia chi phí cho t ng n v s n ph m s n xu t, trong ó 2 ph ng pháp xác nh chi phí sau th ng c v n d ng trong các doanh nghi p

- Ph ng pháp xác nh chi phí theo công vi c

Ph ng pháp này th ng c s d ng trong các doanh nghi p s n

xu t các s n ph m, d ch v theo n t hàng Chi phí s n xu t cho các n

t hàng bao g m 3 kho n m c chi phí: Chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p, chi phí s n xu t chung

- Ph ng pháp xác nh chi phí theo quá trình s n xu t

Ph ng pháp này th ng c v n d ng các doanh nghi p s n xu t

n ph m hàng lo t, s n ph m qua nhi u b c ch bi n

c m c a ph ng pháp xác nh chi phí s n xu t theo quá trình

n xu t th ng ti n hành các doanh nghi p mà quy trình công ngh s n

xu t c ti n hành nh sau:

+ Quy trình công ngh s n xu t theo ki u liên t c

+ Quy trình công ngh s n xu t theo ki u song song

+ Quá trình t p h p chi phí s n xu t n gi n h n so v i ph ng pháp

p h p chi phí s n xu t theo n t hàng Chi phí s n xu t phát sinh t ng phân x ng g n li n v i quá trình s n xu t liên t c s n ph m t phân x ng này qua phân x ng khác Do v y m i m t phân x ng m m t TK S n

ph m d dang t p h p chi phí s n xu t c a t ng phân x ng trên c s ó xác nh chi phí n v s n ph m c a phân x ng ó Các kho n m c chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p và chi phí s n xu t chung c phân b tr c ti p vào b t c phân x ng nào tu theo u ki n

th c a doanh nghi p Bán thành ph m c a phân x ng ng tr c tr thành i t ng c a phân x ng ng sau và c th v n ng qua các phân

x-ng t o ra thành ph m

1.3.3 Phân tích m i quan h gi a chi phí, kh i l ng và l i nhu n

M t trong nh ng tác d ng c a vi c phân lo i chi phí thành chi phí bi n

i và chi phí c nh là giúp các doanh nghi p xác nh m hoà v n K toán qu n tr chi phí ti n hành phân tích m hòa v n (B ng 1.1) nh m m c ích ánh giá các ph ng án kinh doanh, phát tri n s n ph m m i c a doanh nghi p T ó a ra các quy t nh Maketing, quy t nh ho t ng h p lý cho các công vi c:

- Thay i chi phí c nh và doanh thu tiêu th

- Thay i chi phí bi n i và doanh thu tiêu th

- Thay i c c u tiêu th s n ph m và doanh thu tiêu th

- Thay i giá bán s n ph m và doanh thu tiêu th

- Ti p t c s n xu t hay bán bán thành ph m

- Quy t nh mua chi ti t s n ph m hay s n xu t

- Quy t nh u t hay ch m d t ho t ng c a các b ph n

1.3.4 D toán chi phí trong các doanh nghi p xây l p

D toán chi phí là nh ng báo cáo chi ti t v tình hình huy ng và s

ng các y u t chi phí nguyên v t li u, nhân công, kh u hao tài s n c nh

và các chi phí khác thông qua th c o hi n v t và giá tr , c xây d ng theo tháng, quý, n m Th c t bao g m nhi u lo i d toán chi phí v nguyên

t li u tr c ti p, nhân công tr c ti p, máy thi công, s n xu t chung, bán hàng, qu n lý doanh nghi p trong nh ng u ki n c th

1.3.5 H th ng báo cáo k toán qu n tr chi phí

H th ng báo cáo bao g m: Báo cáo chi phí s n xu t theo phân x ng,

ph n s n xu t, báo cáo k t qu kinh doanh theo cách ng x c a chi phí, báo cáo k t qu kinh doanh theo ch c n ng ho t ng c a chi phí, báo cáo k t

qu kinh doanh theo b ph n, báo cáo chi ti t giá thành s n ph m theo yêu

u qu n tr doanh nghi p

Lu n v n a ra các báo cáo c b n và bi u m u t ng ng

1.3.6 T ch c k toán qu n tr chi phí trong doanh nghi p xây l p

Vi c t ch c k toán qu n tr và nh t là k toán qu n tr chi phí và v n

ph c t p, c n ph i chú ý n các nhân t nh h ng t ch c cho phù h p Các nhân t c b n c n xét khi t ch c k toán qu n tr là: Lo i hình k toán áp d ng;

Lo i hình kinh doanh, quy mô, ph m vi ho t ng c a doanh nghi p; Quy trình công ngh s n xu t s n ph m, lo i hình s n xu t; c m v t ch c s n xu t,

qu n lý kinh doanh, yêu c u và trình qu n lý c a doanh nghi p

T ch c s n xu t qu n lý c a doanh nghi p nh th nào thì k toán qu n tr

ph i t ch c t ng ng Hi n nay, trên th gi i có hai quan m c b n v t

ch c công tác k toán: T ch c k toán qu n tr k t h p ch t ch v i k toán tài chính trong cùng m t b máy và T ch c k toán qu n tr c l p v i k toán tài chính

i v i Vi t Nam, các doanh nghi p có th áp d ng m t trong hai quan

m t ch c k toán qu n tr nói trên phù h p v i tình hình c th c a doanh nghi p

1.4 mô hình K toán qu n tr chi phí c a m t s n c trên th gi i và bài h c kinh nghi m v n d ng cho vi t nam

1.4.1 Mô hình k toán qu n tr chi phí c a m t s n c trên th gi i

c tr ng c b n c a h th ng k toán M ó là mô hình k t h p gi a toán tài chính và k toán qu n tr chi phí K toán qu n tr chi phí không t

ch c thành m t b ph n k toán riêng mà t ch c k t h p v i k toán tài chính Mô hình k toán qu n tr chi phí là mô hình k toán " ng"

Theo h th ng k toán Pháp thì k toán nói chung bao g m k toán t ng quát (k toán t ng quát) và k toán phân tích (k toán qu n tr ) K toán qu n

tr chi phí thu c k toán phân tích c tr ng c b n c a mô hình k toán Pháp là k toán "t nh" k toán t ng quát còn k toán " ng" k toán phân tích Mô hình c t ch c tách r i nhau, c l p t ng i K toán phân tích c t ch c thành b máy k toán riêng (phòng k toán ho c b máy k toán qu n tr ), s d ng tài kho n k toán riêng, s và báo cáo k toán phân tích tách r i k toán tài chính

1.4.2 Bài h c kinh nghi m v n d ng cho Vi t Nam

T vi c nghiên c u lý thuy t và th c t k toán qu n tr c a các n c phát tri n nh M và Pháp ta có th rút ra các bài h c kinh nghi m v n d ng vào k toán qu n tr chi phí c a Vi t Nam nh sau:

- Xây d ng và hoàn thi n h th ng thông tin k toán qu n tr chi phí cho các doanh nghi p ph thu c vào u ki n th c ti n và nhu c u qu n tr

- C n phân lo i các y u t chi phí thành bi n phí và nh phí góp ph n

ki m soát chi phí và d oán chi phí cho k t i, cho các ph ng án s p l a

ch n

- Xây d ng toàn b các d toán chi phí theo y u t chi phí ho c theo kho n m c chi phí

- Phân tích m i quan h gi a chi phí, kh i l ng s n ph m s n xu t, tiêu th và l i nhu n thu c

- T ch c b máy k toán qu n tr chi phí k t h p gi a k toán tài chính

và k toán qu n tr nh m ti t ki m chi phí và thu n ti n cho vi c cung c p thông tin

Ch ng 2

Th c tr ng k toán chi phí trong các doanh nghi p xây l p thu c T ng Công ty

u t và Phát tri n nhà Hà N i

2.1 T ng quan v t ng công ty u t và phát tri n nhà hà n i

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a T ng Công ty u t và phát tri n nhà Hà N i

- T ng Công ty u t và phát tri n nhà Hà N i (tên giao d ch qu c t : hanoi housing development and investment corporation, vi t t t: handico)

c thành l p theo quy t nh s 78/1999/Q - UB ngày 21/9/1999 c a UBND thành ph Hà N i

- Tr s chính t t i 34 Hai Bà Tr ng, Hoàn Ki m, Hà N i

- V n u l khi thành l p Công ty là 284 t ng Vi t Nam

- Ch c n ng, nhi m v : T ng Công ty u t và phát tri n nhà Hà N i

c t ch c thành l p và ho t ng s n xu t kinh doanh theo mô hình c quy nh t i quy t nh 90/TTg ngày 7/3/1994 c a Th t ng Chính ph ; ch u

qu n lý tr c ti p c a UBND thành ph Hà N i và các c quan qu n lý khác theo Pháp lu t, có ch c n ng, nhi m v c th

Trong nh ng n m qua, T ng Công ty ã th c hi n nhi u d án các khu

ô th m i và nhi u khu nhà t i Hà N i, góp ph n không nh vào s nghi p xây dung th ô ngày càng v n minh hi n i

Trong k ho ch phát tri n n n m 2020, T ng Công ty s m r ng h p tác, quan h v i nhi u i tác trong n c và ngoài n c tr thành m t t p oàn kinh t m nh, i u trong công tác quy ho ch phát tri n dân c và ô

th Vi t Nam

2.1.2 c m qu n lý và t ch c s n xu t c a ng Công ty u t và phát tri n nhà Hà N i

c này phân tích các c m c a T ng Công ty nh c s t ch c máy k toán c a T ng Công ty Lu n v n ã phân tích t ch c b máy k toán c a T ng Công ty, Công ty Kinh doanh và xây d ng nhà, Công ty Tu t o

và phát tri n nhà (Theo s 2.3, 2.4, 2.5)

2.6: Trình t ghi s k toán c a các doanh nghi p xây l p thu c

ng Công ty u t và phát tri n nhà Hà N i

Ghi hàng ngày quan h i chi u Ghi cu i tháng ho c nh k (5 ngày)

2.2 th c Tr ng k toán chi phí trong các doanh nghi p xây l p thu c t ng công ty

u t và phát tri n nhà hà n i

2.2.1 Phân lo i chi phí và ph ng pháp t p h p chi phí

Phân lo i chi theo m c ích và công d ng c a chi phí, bao g m các kho n m c: chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p, chi phí s d ng máy thi công, chi phí s n xu t chung, chi phí bán hàng và chi phí

qu n lý doanh nghi p

Ph ng pháp t p h p chi phí theo n t hàng cho doanh nghi p mình n t hàng có th là các công trình, h ng m c công trình tu theo

ng công ty c th Ngay t khi các nhà qu n tr kinh doanh a ra quy t

nh giá trúng th u hay t ch i u d a vào thông tin k toán qu n tr khi xác

nh giá d toán c a công trình, h ng m c công trình là bao nhiêu.Tuy nhiên trong th c ti n do c thù c a các công trình g n v i a m thi công c ng

Ch ng t g c

Nh t Ký Chung

Cái

Báo cáo k toán

ng t ng

p chi

ti t

Các s Nh t

ký c bi t

ng cân i k toán

, th k toán chi ti t

khác nhau, trình d toán c a các chuyên gia ch a cao d n n s khác bi t quá xa gi a giá d toán c a công trình v i giá th c t c a công trình c

th hoá ph ng pháp t p h p chi phí theo n t hàng hi n nay, các doanh nghi p th ng thông qua cách ti n hành khoán g n chi phí cho các i xây

ng Các doanh nghi p t ch c khoán g n chi phí cho các i xây d ng

th ng áp d ng khi các i xây d ng ch a u ki n h ch toán riêng, mà

ch có các nhân viên kinh t i th c hi n nhi m v h ch toán ch ng t ban u

Chi phí nguyên v t li u tr c ti p: C n c vào ti n thi công c a công trình theo nh d toán ã phê duy t, i tr ng s n xu t ti n hành thu mua nguyên v t li u, k toán i ti n hành l p phi u nh p kho, xu t kho, giao nh n

gi a ng i bán và ng i ph trách công trình Sau ó t p h p chi phí vào th chi ti t chi phí cho t ng công trình, cu i tháng hoàn t m ng ch ng t v phòng k toán Ph ng pháp h ch toán, k toán công ty s d ng TK 1413

ch toán chi ti t cho t ng i v ti n, v t t t m ng và hoàn ng

Chi phí nhân công tr c ti p, công ty th ng giao khoán g n cho các i thuê nhân công, h ng d n nhân viên kinh t i th c hi n l p ch ng t , ghi chép và hoàn t m ng b o m úng quy nh c a ch Các kho n chi phí khác nh chi phí s n xu t chung, chi phí s d ng máy thi công, công ty u khoán cho các i tu theo các y u t chi phí, tr nh ng y u t kh u hao thu c tài s n công ty ang theo dõi và n m gi

Bên c nh hình th c khoán chi phí, doanh nghi p còn th c hi n hình

th c khoán g n cho các n v c p d i có u ki n th c hi n thi công toàn b công trình Các n v c p d i c a doanh nghi p th ng là các xí nghi p, t có b máy k toán h ch toán riêng Ph ng pháp h ch toán k toán doanh nghi p s d ng TK 136 ph n ánh v n, v t t c p cho c p d i và tình hình bàn giao giá tr công trình c a c p d i cho công ty K toán n v

p d i s d ng tài kho n TK 336 ph n ánh ti n, v t t nh n và tình hình bàn giao kh i l ng xây l p cho công ty Khái quát các mô hình h ch toán

nh H ch toán chi phí theo ph ng th c khoán chi phí (S 2.7), H ch

toán chi phí theo ph ng th c khoán công trình n v c p trên (S 2.8),

ch toán chi phí theo ph ng th c khoán công trình n v c p d i (S 2.9)

2.2.2 Xây d ng d toán chi phí

Giá tr xây d ng công trình là toàn b chi phí c n thi t xây d ng m i

ho c c i t o, m r ng hay trang b k thu t công trình thu c d án u t Giá

tr xây d ng công trình c xác nh trên c s d toán công trình, h ng m c công trình, t ng d toán công trình và kh i l ng công vi c hoàn thành T ng toán công trình bao g m các kho n chi phí: chi phí xây l p, chi phí mua

m trang thi t b , chi phí qu n lý d án, chi phí khác, chi phí d phòng

Ph ng pháp l p t ng d toán, d toán xây dung công trình c n c vào thông t s 04/2005/TT - BXD ngày 01/4/2005 c a B Xây d ng h ng d n

vi c l p và qu n lý chi phí d án u t xây d ng công trình B ng 2.1: D toán chi phí xây d ng

2.2.3 Báo cáo k toán chi phí

cung c p thông tin cho công tác qu n lý u hành th ng xuyên chi phí, nh k k toán ph i l p các báo cáo k toán chi phí nh : Báo chi ti t chi phí s n xu t kinh doanh theo kho n m c chi phí, báo cáo chi phí s n xu t kinh doanh theo y u t

2.2.4 T ch c b máy k toán qu n tr chi phí

máy k toán qu n tr chi phí trong m i liên h v i b máy k toán chung c a doanh nghi p Các doanh nghi p xây l p thu c T ng Công ty u

và phát tri n nhà Hà N i th ng t ch c b máy k toán chi phí nh sau (S 2.10):