Khóa luận tốt nghiệp thực trạng xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại xã tùng ảnh huyện đức thọ tỉnh hà tĩnh

Để đánh giá thực trạng xây dựng cơ sở hạ tầng trong tiến trình xây dựng nôngthôn mới trên địa bàn xã Tùng Ảnh và các tác động của việc đầu tư xây dựng đối với sự phát triển kinh tế-xã hộ

KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

- -KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG KINH TẾ- XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG

NÔNG THÔN MỚI TẠI XÃ TÙNG ẢNH,

KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

- -KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG KINH TẾ- XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG

NÔNG THÔN MỚI TẠI XÃ TÙNG ẢNH,

HUYỆN ĐỨC THỌ, TỈNH HÀ TĨNH

Sinh viên thực hiện: Giáo viên hướng dẫn:

Trần Thị Phương Thảo Th.s Nguyễn Văn Lạc

Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, với bao khókhăn và thách thức, cũng có lúc chính tôi cũng cảm thấy chán nản nhưng tôi vẫn có thểvượt qua để hoàn thành bài làm của mình Là lần đầu tiên tự mình làm một bài luậnvăn, một đề tài nghiên cứu, bài làm có thể sẽ mắc những sai lầm, nhưng đây cũng làmột thành quả sau những thời gian học tập và hoàn thiện bản thân Để có kết quả này,

sự cố gắng, nỗ lực của riêng bản thân tôi là chưa đủ, mà đó còn là sự giúp đỡ nhiệt tình

từ những người xung quanh tôi

Tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy Cô giáo khoa Kinh Tế và Phát Triển,trường Đại Học Kinh Tế Huế đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quýbáu trong suốt 4 năm tôi theo học dưới mái trường Kinh tế

Đặc biệt tôi xin trân trọng cảm ơn Thầy giáo, Th.S Nguyễn Văn Lạc đã tận tìnhgiúp đỡ, hướng dấn tôi trong thời gian nghiên cứu và hoàn thành khóa luận này

Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí, cán bộ lãnh đạo của các phòng ban tạiUBND xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, đặc biệt là các cán bộ phòng tàichính ngân sách đã tạo điều kiện thuận lợi, nhiệt tình giúp đỡ trong quá trình tôi họctập và làm nghiên cứu tại đó, đặc biệt là đã cho tôi những kiến thức thực tế hữu ích vànhững tài liệu quý báu để tôi có thể hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình

Xin trân trọng cảm ơn gia đình, thầy cô, bạn bè đã động viên và giúp đỡ tôitrong thời gian vừa qua

Huế, ngày17 tháng 05 năm 2014Sinh viên thực hiện:

Trần Thị Phương ThảoĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ ĐỒ THỊ

DANH MỤC BẢNG BIỂU

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 5

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5

1 Cơ sở khoa học 5

1.1 Cơ sở lý luận 5

1.1.1 Khái niệm đầu tư 5

1.1.3 Các vấn đề liên quan đến nông thôn và nông thôn mới 6

1.2 Cơ sở thực tiễn 12

1.2.1 Một số kinh nghiệm thực hiện mô hình nông thôn mới của các nước trên Thế Giới……… .12

1.2.2 Tình hình thực hiện đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trong quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới ở nước ta hiện nay 15

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG TRÊN ĐỊA BÀN XÃ… 17

2.1 Tình hình cơ bản của xã 17

2.1.1 Vị trí địa lý 17

2.1.2 Điều kiện tự nhiên 18

2.1.3 Điều kiện kinh tế-xã hội 19

2.1.3.1 Tình hình dân số-lao động 19 ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2.1.7 Những thuận lợi và khó khăn của xã 27

2.2.1 Hệ thống giao thông nông thôn 28

2.2.2 Hệ thống thủy lợi 31

2.2.3 Hệ thống điện nông thôn 32

2.2.4 Trường học 34

2.2.5 Cơ sở vật chất văn hóa 35

2.2.6 Chợ nông thôn 36

2.2.7 Hệ thống bưu chính viễn thông 37

2.2.8 Nhà ở dân cư 38

2.2.9 Tổng nguồn vốn sử dụng cho việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng KT-XH giai đoạn 2011-2013 38

2.3 Sự tham gia và những đánh giá của người dân cũng như những thay đổi của xã trong quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội trong tiến trình xây dựng nông thôn mới… 40

2.3.1 Sự tham gia, đóng góp của người dân 40

2.3.2 Đánh giá của dân 43

2.3.3 Những thay đổi của xã sau 3 năm thực hiện xây dựng nông thôn mới nói chung và xây dựng hạ tầng kỹ thuật nói riêng 46

2.3.4 Những khó khăn, thuận lợi của xã trong quá trình xây dựng nông thôn mới nói chung và xây dựng hạ tầng kinh tế-kỹ thuật nói riêng theo ý kiến đánh giá của người dân trên địa bàn 48

CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP 50

3.1 Định hướng chung về phát triển cơ sở hạ tầng trong tiến trình xây dựng nông thôn mới……… .….50

3.2 Giải pháp cần thực hiện nhằm phát triển hệ thống hạ tầng nông thôn xã Tùng Ảnh trong thời gian tới 51 3.2.1 Giải pháp về quy hoạch và thực hiện quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội 51 ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

3.2.3 Giải pháp huy động nguồn lực từ nhân dân 53

3.2.4 Một số giải pháp khác 55

3.3 Giải pháp để khắc phục những khó khăn còn tồn tại trên địa bàn trong thời gian tới………… 55

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 57

Kết luận:… .57

Kiến nghị:… ………58

TÀI LIỆU THAM KHẢO 61 PHỤ LỤC

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

CNH-HĐH: Công nghiệp hóa- hiện đại hóa

KT-KT: Kinh tế-kĩ thuật

UBND: Ủy ban nhân dân

KT-XH: Kinh tế- xã hội

TNTN: Tài nguyên thiên nhiên

NTM: Nông thôn mới

CN-XD: Công nghiệp- xây dựng

TM-DV: Thương mại-dịch vụ

GTVT: Giao thông vận tải

VH-TT-DL: Văn hóa- Thể thao- Du lịch

NVH: Nhà văn hóa

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Sơ đồ 1: Khái niệm hoạt động đầu tư 5Bản đồ 1: Bản đồ xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh 18Biểu đồ 1: Nguyên nhân khiến người dân tham gia vào quá trình xây dựng nông thôn mớitrên địa bàn xã Tùng Ảnh 44Biểu đồ 2: Hình thức đóng góp của người dân vào quá trình xây dựng nông thôn mới trên địabàn xã Tùng Ảnh 46Biểu đồ 3: Lĩnh vực đầu tư được ưu tiên trong hạ tầng kinh tế-kỹ thuật trên địa bàn xãTùng Ảnh theo nhận định của người dân 48

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Bảng 1: Xếp hạng quốc tế về cơ sở hạ tầng của Việt Nam 16

Bảng 2: Tình hình dân số và lao động của xã Tùng Ảnh qua 3 năm 2011-2013 21

Bảng 3: Tình hình sử dụng đất đai giai đoạn 2010-2013 23

Bảng 4: Tình hình phát triển kinh tế trên địa bàn xã Tùng Ảnh giai đoạn 2011-2013 24

Bảng 5 : Tình hình thu-chi ngân sách của xã giai đoạn 2010-2013 25

Bảng 6: Các tuyến đường trục xã đã được bê tông hóa tính đến cuối năm 2012 28

Bảng 7: Các tuyến đường trục thôn đã được bê tông hóa tính đến cuối năm 2013 29

Bảng 8: Các tuyến đường trục chính nội đồng đã được bê tông hóa tính đến cuối năm 2012………… 30

Bảng 9: Kết quả thực hiện tiêu chí giao thông trong 3 năm 2011-2013 31

Bảng 10: Kết quả thực hiện tiêu chí thủy lợi trong 3 năm 2011-2013 32

Bảng 11: Kết quả thực hiện tiêu chí hệ thống điện trong 3 năm 2011-2013 33

Bảng 12: Kết quả thực hiện tiêu chí trường học trong 3 năm 2011-2013 34

Bảng 13: Tình hình xây dựng, nâng cấp, cải tạo nhà văn hóa các thôn 35

Bảng 14: Kết quả thực hiện tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa trong 3 năn 2011-2013 36

Bảng 15: Kết quả thực hiện tiêu chí chợ nông thôn trong 3 năm 2011-2013 37

Bảng 16: Kết quả thực hiện tiêu chí bưu chính viễn thông trong 3 năm 2011-2013 37

Bảng 17: Kết quả thực hiện tiêu chí nhà ở dân cư trong 3 năm 2011-2013 38

Bảng 18: Tổng vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng KT-XH giai đoạn 2011-2013 39

Bảng 19: Nguyên nhân chủ yếu khiến người dân tham gia xây dựng NTM 40

Bảng 20:Hình thức đóng góp của dân vào quá trình xây dựng NTM 42

Bảng 21: Lĩnh vực ưu tiên đầu tư theo nhận định của dân qua điều tra 44

Bảng 22: Kinh phí đầu tư cho một số lĩnh vực thuộc hạ tầng kinh tế-kỹ thuật giai đoạn 2015-2020 xã Tùng Ảnh 51

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Là một người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất được xã hội đặt cho cái tên

“nông thôn”, nhìn thấy sự đổi mới và đi lên của quê hương mình mỗi ngày, đó là mộtniềm tự hào và hạnh phúc rất lớn, bên cạnh đó còn có hãnh diện, khi mà mảnh đất quêhương mình cũng có thể sánh vai với những vùng miền khác, cũng có thể góp phầnvào sự phát triển chung của đất nước

Để đánh giá thực trạng xây dựng cơ sở hạ tầng trong tiến trình xây dựng nôngthôn mới trên địa bàn xã Tùng Ảnh và các tác động của việc đầu tư xây dựng đối với

sự phát triển kinh tế-xã hội của xã, những khó khăn, vướng mắc còn đọng lại làm ảnhhưởng đến sự phát triển của xã, những thành tựu mà toàn xã đã nỗ lực đạt được, đềxuất một số kiến nghị của người dân mong muốn chính quyền giải quyết và những giảipháp khắc phục những khó khăn trước mắt cũng như thúc đẩy quá trình xây dựng nôngthôn mới trên địa bàn xã cần có những dữ liệu cần thiết trong đó gồm: Thu thập vàphân tích số liệu thứ cấp: xem xét các báo cáo, các quyết định… Điều tra cá nhân trênđịa bàn để lấy ý kiến đánh giá

Kết quả đạt được trong quá trình nghiên cứu là biết được sự thành công của quátrình xây dựng NTM trên địa bàn xã nói chung và xây dựng hạ tầng nói riêng vànguyên nhân dẫn đến thành công đó Biết được mức đầu tư giành cho các lĩnh vực hạtầng, kế hoạch phát triển hạ tầng trong thời gian tới Thu thập được những ý kiến, đánhgiá, đóng góp từ phía người dân, nhân tố trực tiếp ảnh hưởng tới quá rình phát triển, vàđưa ra những giải pháp phù hợp để thúc đẩy quá trình phát triển.ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1 Lý do chọn đề tài

Nông thôn, một mặt khác phản ánh về tình hình kinh tế-xã hội của một quốcgia Trong quá trình CNH-HĐH đất nước và hội nhập kinh tế Thế Giới, Đảng và NhàNước ta đang chú trọng và ngày càng nỗ lực trong việc phát triển vùng nông thôn đểtạo ra một sự cân bằng giữa các vùng, đồng thời cũng làm nền tảng cho một sự pháttriển bền vững trong tương lai

Sau hơn 20 năm thực hiện đường lối đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, nôngnghiệp, nông thôn, nông dân cũng đã thu lại được một số thành tựu khá to lớn và đángchú ý như: đời sống nhân dân ở vùng nông thôn đang ngày càng được cải thiện, chấtlượng cuộc sống đang dần được nâng cao, giá trị sản xuất cũng bắt đầu đạt mức cao…Nhưng vẫn còn nhiều điều yếu kém cần được khắc phục và hoàn thiện, phát triển

Trong những năm gần đây, xây dựng mô hình nông thôn mới là một trongnhững vấn đề thời sự được quan tâm hàng đầu Các chương trình thí điểm được thựchiện ở nhiều nông thôn và đã thu được những kết quả đáng khích lệ, góp phần quantrọng trong việc cải thiện và phát triển nông thôn, đáp ứng phần nào sự mong mỏi củatoàn Đảng, toàn dân về một sự thay đổi toàn diện về bộ mặt của nông thôn nước nhà

Để kích thích một sự tăng trưởng nhanh và bền vững, điều cần thiết là phải tạo

ra một môi trường phát triển thuận lợi trong đó hạ tầng kinh tế-kỹ thuật là một phầnkhông thể thiếu Trước yêu cầu của tình hình mới, hoạt động đầu tư xây dựng cơ sở hạtầng kỹ thuật vẫn còn nhiều tồn tại, khó khăn cần khắc phục và tiếp tục hoàn thiện cả

về quy mô, cấu trúc hệ thống, trình độ công nghệ và chất lượng phục vụ, chưa tươngthích và chưa đáp ứng kịp yêu cầu của quá trình đẩy mạnh CNH-HĐH nền kinh tếnước nhà Từ thực trạng này đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực hơn nữa để nhanh chóngkhắc phục những mặt còn tồn tại của hệ thống cơ sở hạ tầng nông thôn, góp phần vàocông cuộc xây dựng nông thôn mới trên phạm vi cả nước

Tùng Ảnh, một vùng đất địa linh nhân kiệt không chỉ nổi tiếng với làng khoabảng, làng văn hóa, các dòng họ nổi tiếng mà còn là điểm sáng trong phong trào xâydựng nông thôn mới suốt gần một thập kỷ qua Được kế thừa những phẩm chất cao

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

quý của mảnh đất thiêng liêng và anh hùng, người dân Tùng Ảnh cũng đã nỗ lựckhông ngừng để xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh Theo 33 tiêu chí cũ củatỉnh thì Tùng Ảnh đã về đích vào cuối năm 2008 Còn với bộ tiêu chí quốc gia mớigồm 19 tiêu chí, Tùng Ảnh vẫn còn chưa đạt một số tiêu chí nhưng cũng quyết tâmhoàn thành trong năm 2013 Và kết quả hiện nay mà xã Tùng Ảnh nỗ lực đạt được đó

là xã đầu tiên của Tỉnh Hà Tĩnh về đích trong phong trào xây dựng nông thôn mới.Một bộ mặt mới, một ý chí mới, một niềm tin mới đang bao trùm trên toàn bộ địa bàn

Là một người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất được xã hội đặt cho cái tên

“nông thôn”, nhìn thấy sự đổi mới và đi lên của quê hương mình mỗi ngày, đó là mộtniềm tự hào và hạnh phúc rất lớn, bên cạnh đó còn có hãnh diện, khi mà mảnh đất quêhương mình cũng có thể sánh vai với những vùng miền khác, cũng có thể góp phầnvào sự phát triển chung của đất nước Nhưng không phải vùng nông thôn nào cũng cóthể phát triển như nhau, phát triển giống nhau Mỗi vùng lại có một chính sách pháttriển riêng, phù hợp với điều kiện của mình Cũng vì muốn hiểu rõ hơn về sự đổi mới

đi lên của vùng nông thôn này nên tôi chọn đề tài: “Thực trạng xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh” làm đề tài tốt nghiệp của mình.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

- Mục tiêu chung

Trên cơ sở thực trạng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ở xã Tùng Ảnh thời gianqua, xác định được những khó khăn còn tồn tại và những thành quả đã đạt được và cáicốt lõi làm nên sự thành công của xã Từ đó, đưa ra nhưng kiến nghị và giải pháp tănghiệu quả cho sự đầu tư trong tương lai

 Đề xuất một số kiến nghị của người dân mong muốn chính quyền giải quyết

và những giải pháp khắc phục những khó khăn trước mắt cũng như thúc đẩy quá trìnhxây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội thuộc các tiêuchí xây dựng nông thôn mới như: hệ thông giao thông, hệ thống thủy lợi, hệ thống điệnnông thôn, trường học, bưu chính viễn thông, nhà ở dân cư, chợ nông thôn, cơ sở vậtchất văn hóa

Các chủ thể tham gia vào quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng trong quá trình xâydựng nông thôn mới như: người dân trên địa bàn, cán bộ xã…

- Phạm vi nghiên cứu

 Về nội dung: Hoạt động đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trong quá trình xâydựng mô hình nông thôn mới về các lĩnh vực giao thông nông thôn, hệ thống thủy lợi,điện, trường học, nhà ở dân cư, chợ…

 Về không gian: Nghiên cứu tại tất cả các thôn trên địa bàn xã Tùng huyện Đức Thọ-tỉnh Hà Tĩnh

Ảnh- Về thời gian: Nghiên cứu tình hình đầu tư, thực hiện đầu tư xây dựng tronggiai đoạn 2010-2013

1.4 Phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp điều tra, thu thập ý kiến

Điều tra toàn bộ 12 thôn trên địa bàn xã Tùng Ảnh, mỗi thôn chọn ra 10 ngườiđại diện cho 10 hộ trong thôn để thu thập về tình hình đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầngKT-KT, sự tham gia, đóng góp của người dân, tác động của việc xây dựng cơ sở hạtầng đến đời sống của người dân trên địa bàn, chất lượng hạ tầng sau khi được xâydựng cũng như những ý kiến, kiến nghị đóng góp và đánh giá của người dân trongquá trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn, được xây dựng theo phiếu điều tra(phụ lục đính kèm)

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

 Phương pháp thu thập tài liệu

- Đối với tài liệu thứ cấp: Thu thập các số liệu đã được công bố liên quan đếnvấn đề nghiên cứu tại UBND xã, các phòng, ban chuyên môn thuộc UBND xã Cácwebsite của bộ NN & PTNT, các bài báo, tin tức, các báo cáo có liên quan đến vấn đềnghiên cứu

- Đối với số liệu sơ cấp: Trực tiếp tiếp xúc với người dân bằng phiếu điều tra

đã được lập sẵn, điều tra 120 người, đại diện cho 120 hộ trên địa bàn 12 thôn Bêncạnh đó, tiếp xúc trực tiếp với các lãnh đạo để thu thập ý kiến, các thông tin liên quanđến vẫn đề nghiên cứu

 Phương pháp chuyên gia

Tham khảo ý kiến của nhiều chuyên gia, những người có kinh nghiệm về cácnội dung liên quan về vấn đề nghiên cứu để rút ra kết luận, đồng thời hiểu hơn về vấn

đề đang tìm hiểu

 Phương pháp phân tích thống kê

Sau khi thu thập được số liệu cần thiết về vấn đề nghiên cứu, sẽ tiến hành tổnghợp, thống kê lại từ đó có thể đưa ra những kết luận, những nhận xét đúng đắn vàchính xác cho bài nghiên cứu

 Phương pháp bản đồ, biểu đồ

Từ những số liệu thu lập được (cả về số liệu sơ cấp và thứ cấp), biểu diễn chúngtrên các biểu đồ, bảng biểu một cách hợp lý, nhằm dễ dàng đưa ra được những kếtluận, giúp người đọc có thể dễ dàng hiểu hơn về vấn đề nghiên cứu

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1 Cơ sở khoa học

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Khái niệm đầu tư

Hoạt động đầu tư có rất nhiều cách hiểu khác nhau nhưng theo cách dễ hiểu vàgần gũi nhất thì hoạt động đầu tư nói chung là sự hi sinh các nguồn lực ở hiện tại đểtiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về cho người đầu tư các kết quả nhất địnhtrong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó Nguồn lực

bỏ ra ở đây có thể là tiền, của cải vật chất, sức lao động, tài nguyên… Những kết quảthu lại có thể là sự tăng lên của các tài sản tài chính, tài sản vật chất, tài sản trí tuệ…

Sơ đồ 1: Khái niệm hoạt động đầu tư 1.1.2 Khái niệm cơ sở hạ tầng, cơ sở hạ tầng nông thôn

Cơ sở hạ tầng là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển của mộtquốc gia, một vùng lãnh thổ Nó còn là một bộ mặt để đánh giá sự phát triển của quốcgia, lãnh thổ đó Cơ sở hạ tầng chỉ là khái niệm nói chung, nó còn có sự khác biệt giữanông thôn và thành thị, nó không đồng nhất ở mỗi vùng khác nhau Khái niệm cơ sở

hạ tầng và cơ sở hạ tầng nông thôn được định nghĩa như sau:

- Đào tạonguồn nhânlực

Kết quả:

- Sự giatăng trongtương laivề:

- Tài sản tàichính

- Tài sản vậtchất

- Tài sản trítuệ

Cơ sở hạ tầng là các công trình vật chất kỹ thuật mà kết quả hoạt động của nó lànhững dịch vụ có chức năng phục vụ trực tiếp cho quá trình sản xuất và dân cư, được bốtrí trên một phạm vi lãnh thổ nhất định Hệ thống cơ sở hạ tầng được chia làm 2 nhóm.

Cơ sở hạ tầng kinh tế: là các công trình giao thông (đường sá, hải cảng, sân bay, cầucống…), hệ thống thủy lợi, kho tàng, nhà máy, mạng lưới thông tin liên lạc, chợ búa…

Và cơ sở hạ tầng xã hội: hệ thống trường học, bệnh viện, cơ sở vật chất văn hóa…

Cơ sở hạ tầng nông thôn là một hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ nôngnghiệp, nông thôn được tổ chức thành các đơn vị sản xuất và dịch vụ, các công trình sựnghiệp có khả năng bảo đảm sự di chuyển các luồng thông tin, vật chất nhằm phục vụnhu cầu có tính phổ biến của sản xuất đại chúng, của sinh hoạt dân cư nông thôn nhằmđạt hiệu quả kinh tế-xã hội cao Cơ sở hạ tầng nông thôn bao gồm: hệ thống giao thôngnông thôn, các công trình bến bãi, cầu cống, công trình cung cấp điện, nước, điện thoại,trường học, cơ sở y tế, văn hóa… phục vụ sản xuất và đời sống ở nông thôn

1.1.3 Các vấn đề liên quan đến nông thôn và nông thôn mới

1.1.3.1 Khái niệm nông thôn

Hiện nay, nông thôn được hiểu và được được quan niệm theo nhiều cách khácnhau tùy vào điều kiện tự nhiên, KT-XH của mỗi nước Với một người sinh ra và lớnlên ở một vùng được gọi là nông thôn thì tôi chỉ nghĩ một cách đơn giản nông thôn làmột vùng tập trung dân cư sinh sống được gọi với cái tên là nông dân tạo thành cácxóm, thôn, làng, xã…với công việc kiếm sống hằng ngày chủ yếu là nông nghiệp Còntheo các nhà kinh tế và xã hội học thì nông thôn được quan niệm như sau:

Nông thôn là vùng khác với vùng thành thị, ở đó có cộng đồng chủ yếu là nông dân sống và làm việc, có mật độ dân cư thấp, có cơ sở hạ tầng kém phát triển hơn, có trình độ dân trí, trình độ tiếp cận thị trường và sản xuất hàng hóa kém hơn.

Còn có quan niệm khác nữa là:

Nông thôn là một hệ thống xã hội, một cộng đồng xã hội có những đặc trưng riêng biệt như một xã hội nhỏ, trong đó có đầy đủ các yếu tố, các vấn đề xã hội và các thiết chế xã hội Nông thôn được xem xét như một cơ cấu xã hội, trong đó có hàng loạt các yếu tố, các lĩnh vực nằm trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

Trong giáo trình phát triển nông thôn, trường ĐH Nông Nghiệp Hà Nội (2005)ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

lại định nghĩa:

Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân, trong đó có nhiều nông dân Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế văn hóa-xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác.

1.2.3.2 Khái niệm nông thôn mới

Theo tinh thần Nghị quyết 26-NQ/TƯ của Trung ương, nông thôn mới là khuvực nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội từng bước hiện đại, cơ cấu kinh tế vàhình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển công nghiệp, dịchvụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổnđịnh, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tựđược giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao;theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Với tinh thần đó, nông thôn mới gồm 5 nội dung cơ bản:

- Thứ nhất: Nông thôn có làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại;

- Thứ hai: Sản xuất bền vững theo hướng hàng hóa;

- Thứ ba: Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao;

- Thứ tư: Bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát triển;

- Thứ năm: Xã hội nông thôn được quản lý tốt và dân chủ;

Để xây dựng được mô hình nông thôn mới với 5 nội dung đó, ngày 16 tháng 4năm 2009, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 491/QĐ-TTg về Bộ tiêuchí Quốc gia về nông thôn mới gồm 19 tiêu chí Trong đó bao gồm các tiêu chí về: quyhoạch và thực hiện quy hoạch, giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở vật chấtvăn hóa, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở dân cư, thu nhập, hộ nghèo, cơ cấu lao động,hình thức tổ chức sản xuất, giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường, hệ thống tổ chức chínhtrị xã hội vững mạnh, an ninh trật tự xã hội

Từ bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới này, chúng ta thấy nông thôn mới lànông thôn toàn diện bao gồm tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, xã hội đến quốc phòng, anninh và bảo vệ môi trường sinh thái và phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế- xãhội của từng vùng

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Như vậy, mô hình nông thôn mới có thể được quan niệm là: “Tổng thể những đặc điểm, cấu trúc tạo thành một kiểu tổ chức nông thôn theo tiêu chí mới, đáp ứng yêu cầu mới đặt ra cho nông thôn trong điều kiện hiện nay, là kiểu nông thôn được xây dựng so với mô hình nông thôn cũ (truyền thống, đã có) ở tính tiên tiến về mọi mặt” (Phan

Xuân Sơn, Nguyễn Cảnh, 2008) Đây được xem là quan điểm có tính khái quát và có tínhmạch lạc về mô hình phát triển nông thôn mới Đặc điểm chung nhất của mô hình pháttriển nông thôn mới là gắn với nông nghiệp, nông thôn, nông dân

1.1.3.3 Đặc trưng của khu vực nông thôn

Là một vùng nông thôn, sẽ có những đặc trưng cụ thể để phân biệt với nhữngvùng khác, đó là những đặc điểm để có thể so sánh vùng nông thôn với vùng thành thị.Vùng nông thôn có những đặc trưng cơ bản sau:

- Nông thôn là vùng sinh sống và làm việc của một cộng đồng chủ yếu là nôngdân, vùng sản xuất nông nghiệp là cơ bản, ngoài ra còn có các hoạt động sản xuất vàphi sản xuất khác phục vụ chủ yếu cho nông nghiệp và cho nông dân

- Nông thôn thường rất đặc trưng với lối sống văn hóa của cộng đồng làng xã.Đặc trưng này được thể hiện rất rõ trong phong tục, tập quán, dân số, lối sống gia đình,sinh hoạt, và trong đời sống tinh thần của người dân

- So với thành thị thì nông thôn là vùng có cơ sở hạ tầng kém phát triển hơn,trình độ sản xuất hàng hóa và tiếp cận thị trường thấp hơn, thu nhập và đời sống kinh

tế, trình độ văn hóa, khoa học công nghệ thấp hơn Vì vậy, dân cư nông thôn thường

có xu hướng đổ xô về thành thị để kiếm việc làm và tìm cơ hội sống tốt hơn

- Nông thôn giàu tiềm năng về TNTN như đất đai, nguồn nước, khí hậu….Nhưng khả năng khai thác những tiềm năng đó còn rất hạn chế, và chưa có tính khoahọc Vì vậy còn ảnh hưởng tới quá trình phát triển bền vững của quốc gia trong quátrình CNH-HĐH

1.1.3.4 Sự cần thiết phải xây dựng mô hình nông thôn mới

Có thể nói, kể từ khi thực hiện đường lối đổi mới, chủ trương, chính sách pháttriển nông nghiệp, nông thôn của Đảng và Nhà nước ta thì nông nghiệp được xem làmột yếu tố quan trọng, đảm bảo cho một sự phát triển bền vững trong tương lai Bêncạnh đó, quá trình CNH-HĐH nông thôn cũng được đẩy mạnh, góp phần cải thiện đời

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

sống vật chất cũng như tinh thần của nhân dân Các chính sách của Đảng và Nhà nước

ta đã làm cho nền nông nghiệp tự cung tự cấp của nước ta dịch chuyển sang nền nôngnghiệp hàng hóa, mang lại một số thành tựu đáng kể trong quá trình phát triển Tuynhiên, nông nghiệp nông thôn nước ta vẫn tồn tại một số hạn chế và thiếu sót cần phảiđổi mới, cụ thể như sau:

- Thứ nhất: Nông thôn phát triển thiếu quy hoạch và tự phát;

- Thứ hai: Kết cấu hạ tầng KT-XH còn lạc hậu, chưa đáp ứng được yêu cầuphát triển lấu dài;

- Thứ ba: Quan hệ sản xuất chậm đổi mới, đời sống người dân còn ở mức thấp;

- Thứ tư: Các vấn để văn hóa-môi trường- y tế- giáo dục còn hạn chế;

1.1.3.5 Vai trò của nông thôn mới tới quá trình phát triển kinh tế xã hội

- Về kinh tế: Nông thôn mới có nền sản xuất hàng hóa mở, hướng đến thịtrường và giao lưu hội nhập Tạo ra hướng phát triển mới cho sản xuất là sản xuấthàng hóa thay cho sản xuất tự cung tự cấp trước đây, mở rộng giao lưu buôn bán vàtrao đổi kinh nghiệm giữa từng vùng, thúc đẩy sự hợp tác và phát triển Thúc đẩy nôngnghiệp nông thôn phát triển nhanh, khuyến khích mọi người tham gia vào thị trường,hạn chế rủi ro cho nông dân, điều chỉnh, giảm bớt sự phân hóa giàu nghèo, chênh lệchmức sống giữa các vùng, giữa nông thôn và thành thị

- Về chính trị: Phát huy dân chủ với tinh thần tôn trọng pháp luật, gắn lệ làng,hương ước với pháp luật để điều chỉnh hành vi con người, đảm bảo tính pháp lý, pháthuy tính tự chủ của làng xã Đồng thời phát huy tối đa Quy chế dân chủ cơ sở, tôntrọng hoạt động của các hội, đoàn thể, các tổ chức hiệp hội vì lợi ích cộng đồng, nhằmhuy động tổng lực vào xây dựng nông thôn mới

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Về con người: Tạo được nếp sống văn minh trong cộng đồng dân cư, pháthuy tính sáng tạo, tăng cường sự đoàn kết Đồng thời còn nâng cao ý thức trách nhiệmcủa mỗi cá nhân trong sự phát triển chung của cả cộng đồng, nâng cao tinh thần tự giáccủa mỗi cá nhân trong cộng đông dân cư.

- Về văn hóa-xã hội: Tích cực xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, gìn giữnét văn hóa, bản sắc dân tộc, tăng cường công tác xóa đói giảm nghèo, vươn lên làmgiàu chính đáng, tạo ra môi trường sống lành mạnh, tích cực, hòa đồng, đoàn kết, ổnđịnh và bền vững

- Về môi trường: Chú trọng công tác bảo vệ môi trường để tạo ra sự phát triểnbền vững cho tương lai Xây dựng, củng cố, bảo vệ môi trường sinh thái Bảo vệ rừngđầu nguồn, chống ô nhiếm nguồn nước, không khí… Nông thôn mới sẽ cải thiện đượcmôi trường, bảo vệ môi trường sinh thái, phát triển các hoạt động phát triển môitrường xanh, sạch, đẹp Bên cạnh đó còn có trồng rừng và bảo vệ rừng, đảm bảo môitrường sinh thái không bị phá vỡ

1.1.3.6 Vai trò của cơ sở hạ tầng nông thôn tới quá trình phát triển của nông thôn

- Cơ sở hạ tầng là điều kiện quan trọng tác động tới việc phân bố lực lượng sảnxuất theo lãnh thổ Phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn sẽ tạo điều kiện phát triển đồngđều giữa các vùng trong cả nước, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế gắnvới công bằng xã hội

- Cơ sở hạ tầng tốt sẽ giúp giảm giá thành sản xuất, giảm rủi ro, thúc đẩy lưuthông hàng hóa trong sản xuất kinh doanh nông nghiệp và các ngành liên quan trựctiếp tới nông nghiệp-khu vực phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện tự nhiên

- Cơ sở hạ tầng nông thôn phát triển sẽ góp phần vào quá trình tăng trưởng vàphát triển kinh tế của vùng nông thôn, tăng sức hút vốn đầu tư nước ngoài và sức huyđộng nguồn vốn trong nước vào thị trường nông nghiệp, nông thôn Những vùng có cơ

sở hạ tầng đảm bảo sẽ là một nhân tố để thu hút nguồn lao động, mở rộng thị trườngnông thôn

- Cơ sở hạ tầng nông thôn phát triển sẽ kích thích kinh tế hộ gia đình, tăng giasản xuất, làm thay đổi bộ mặt nông thôn, thu nhập của các hộ nông dân tăng lên, đời

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

sống được cải thiện, chất lượng cuộc sống cũng được nâng cao, bên cạnh đó còn thựchiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo, giảm sự phân hóa giàu nghèo giữa thành thị vànông thôn.

- Cơ sở hạ tầng nông thôn phát triển sẽ tạo một cuộc sống tốt hơn cho nhân dân,nhờ đó mà giảm được sự di dân từ nông thôn ra thành thị, giảm bớt một phần gánh nặngcho thành thị, đông thời tạo ra được cơ hội phát triển cho nông thôn trong tương lai

1.1.3.7 Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới thuộc lĩnh vực hạ tầng kinh tế-xã hội

Căn cứ vào quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng chínhphủ về việc ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới

Căn cứ vào thông tư số 13/3011/TTLT-BXD-BNNPTNT-BTN-MT ngày

28/10/2011 của Bộ xây dựng, Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ tài nguyên

và môi trường

Bộ 19 tiêu chí về nông thôn mới được chia làm 5 nhóm:

- Nhóm 1: Quy hoạch (1 tiêu chí)

- Nhóm 2: Hạ tầng kinh tế-xã hội (8 tiêu chí)

- Nhóm 3: Kinh tế và tổ chức sản xuất (4 tiêu chí)

- Nhóm 4: Văn hóa- Xã hội-Môi trường (4 tiêu chí)

- Nhóm 5: Hệ thống chính trị (2 tiêu chí)

Trong đó, nhóm tiêu chí về hạ tầng kinh tế-xã hội được cụ thể như sau:

Giao thông nông thôn

- Đường trục xã, liên xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa đạt chuẩn của BộGTVT: Đạt 100%

- Đường trục thôn, xóm được cứng hóa đạt chuẩn : Đạt 70% trở lên

- Đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa: 70% cứng hóa

- Đường trục chính nội đồng được cứng hóa, xe cơ giới đi lại thuận tiện: 70%trở lên

Hệ thống thủy lợi

- Hệ thống thủy lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh: Đạt

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Kênh mương do xã quản lý được kiên cố hóa: 85% trở lên.

Hệ thống điện

- Hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỹ thuật của ngành điện: Đạt

- Tỷ lệ hộ sử dụng điện thường xuyên, an toàn từ các nguồn: 98% trở lên

Trường học

- Số trường học các cấp: mầm non, tiểu học, THCS có cơ sở vật chất đạt chuẩnquốc gia: 80% trở lên

Cơ sở vật chất văn hóa

- Nhà văn hóa và khu thể thao xã đạt chuẩn: Đạt

- Số thôn có nhà văn hóa và khu thể thao thôn đạt chuẩn: 100%

Chợ nông thôn

- Chợ theo quy hoạch đạt chuẩn theo quy định: Đạt

Hệ thống bưu chính viễn thông

- Điểm phục vụ bưu chính viễn thông: Đạt

- Có internet đến thôn: 30% thôn đạt

Cụ thể như sau:

 Xây dựng nông thôn mới ở Thái Lan

Thái Lan vốn là một nước nông nghiệp truyền thống với dân số nông thônchiếm khoảng 80% dân số cả nước Để thúc đẩy sự phát triển bền vững nền nông

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

nghiệp, Thái Lan đã áp dụng một số chiến lược như: Tăng cường vai trò của cá nhân

và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp; đẩy mạnh phong trào học tập,nâng cao trình độ của từng cá nhân và tập thể bằng cách mở các lớp học và các hoạtđộng chuyên môn trong lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn; tăng cường công tác bảohiểm xã hội cho nông dân, giải quyết tốt vấn đề nợ trong nông nghiệp; giảm nguy cơrủi ro và thiết lập hệ thống bảo hiểm rủi ro cho nông dân

Đối với các sản phẩm nông nghiệp, Nhà nước đã hỗ trợ để tăng sức cạnh tranh vớicác hình thức, như tổ chức hội chợ triển lãm hàng nông nghiệp, đẩy mạnh công tác tiếpthị; phân bổ khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách khoa học và hợp lý, từ đó góp phầnngăn chặn tình trạng khai thác tài nguyên bừa bãi và kịp thời phục hồi những khu vực màtài nguyên đã bị suy thoái; giải quyết những mâu thuẫn có liên quan đến việc sử dụng tàinguyên lâm, thủy hải sản, đất đai, đa dạng sinh học, phân bổ đất canh tác Trong xây dựngkết cấu hạ tầng, Nhà nước đã có chiến lược trong xây dựng và phân bố hợp lý các côngtrình thủy lợi lớn phục vụ cho nông nghiệp Hệ thống thủy lợi bảo đảm tưới tiêu cho hầuhết đất canh tác trên toàn quốc, góp phần nâng cao năng suất lúa và các loại cây trồngkhác trong sản xuất nông nghiệp Chương trình điện khí hóa nông thôn với việc xây dựngcác trạm thủy điện vừa và nhỏ được triển khai rộng khắp cả nước…

Về lĩnh vực công nghiệp phục vụ nông nghiệp, chính phủ Thái Lan đã tập trungvào các nội dung sau: Cơ cấu lại ngành nghề phục vụ phát triển công nghiệp nôngthôn, đồng thời cũng xem xét đến các nguồn tài nguyên, những kỹ năng truyền thống,nội lực, tiềm năng trong lĩnh vực sản xuất và tiếp thị song song với việc cân đối nhucầu tiêu dùng trong nước và nhập khẩu

Thái Lan đã tập trung phát triển các ngành mũi nhọn như sản xuất hàng nôngnghiệp; thủy, hải sản phục vụ xuất khẩu; thúc đẩy mạnh mẽ công nghiệp chế biến nôngsản cho tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, nhất là các nước công nghiệp phát triển

Và cũng nhờ chính sách phát triển hợp lý này mà giờ đây Thái Lan đã chiếmđược một chỗ đứng vững chắc trên trường quốc tế cũng như khu vực Đông Nam Á

 Xây dựng nông thôn mới ở Đài Loan

Đài Loan vốn là một nước thuần nông Từ năm 1949-1953, Đài Loan bắt đầuthực hiện sách lược “lấy nông nghiệp nuôi công nghiệp, lấy công nghiệp phát triểnnông nghiệp”

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Một vấn đề cải thiện kinh tế nông nghiệp đã được Chính phủ thực hiện là “Chương trình phát triển nông thôn tăng tốc”, “Tăng thu nhập của nông trại và tăngcường chương trình tái cấu trúc nông thôn”, “Chương trình cải cách ruộng đất giaiđoạn 2” Từ các chương trình này, nhiều đầu tư đã được đưa vào cơ sở hạ tầng nôngthôn và được cụ thể hóa bằng 10 nội dung cụ thể

- Cải cách ruộng đất

- Quy hoạch và bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên

- Tăng cường nghiên cứu nông nghiệp và đổi mới kỹ thuật

- Chuyển giao công nghệ mới

- Tập huấn các nông dân hạt nhân

- Cung cấp các đầu vào hiện đại

- Tín dụng nông nghiệp

- Dịch chuyển cơ cấu thị trường

- Mở rộng quy mô sản xuất nông nghiệp tương ứng với sự thay đổi lao động vàđầu tư

- Cải thiện phúc lợi xã hội cho nông dân

 Xây dựng nông thôn mới ở Nhật Bản

Từ thập niên 70 của thế kỷ trước, ở tỉnh Oita (miền tây nam Nhật Bản) đã hìnhthành và phát triển phong trào “Mỗi làng một sản phẩm”, với mục tiêu phát triển vùngnông thôn của khu vực này một cách tương xứng với sự phát triển chung của cả nướcNhật Bản Trải qua gần 30 năm hình thành và phát triển, Phong trào “Mỗi làng mộtsản phẩm” ở đây đã thu được nhiều thắng lợi rực rỡ Sự thành công của phong trào này

đã lôi cuốn sự quan tâm không chỉ của nhiều địa phương trên đất nước Nhật Bản màcòn rất nhiều khu vực, quốc gia khác trên Thế Giới Một số quốc gia, nhất là nhữngquốc gia trong khu vực Đông Nam Á đã thu được những thành công nhất định trongphát triển nông thôn của đất nước mình nhờ áp dụng kinh nghiệm phong trào “Mỗilàng một sản phẩm”

Những kinh nghiệm của phong trào “Mỗi làng một sản phẩm” được nhữngngười sáng lập, các nhà nghiên cứu đúc rút để ngày càng có nhiều người, nhiều khuvực và quốc gia có thể áp dụng trong chiến lược phát triển nông thôn, nhất là phát triểnnông thôn trong quá trình công nghiệp hóa đất nước mình

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

1.2.2 Tình hình thực hiện đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trong quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới ở nước ta hiện nay

Thời gian gần đây, cơ sở hạ tầng của Việt Nam đã được cải thiện một cách rõrệt và đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ Các nước thành công phải cung cấpđược cơ sở hạ tầng cần thiết cho nền kinh tế và cho xã hội để duy trì tăng trưởng Kinhnghiệm phát triển cho thấy đầu tư khoảng 7% GDP vào cơ sở hạ tầng là quy mô vừa

đủ để duy trì tăng trưởng cao và bền vững Báo cáo ghi lại những thực tế đáng khenngợi trong quá trình phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại của Việt nam, trong đó có con sốtổng đầu tư cho cơ sở hạ tầng của Việt Nam trong 12 năm gần đây giữ mức 10% GDP,rất cao so với tiêu chuẩn quốc tế

Tính đến ngày 1-7-2011, so với năm 2005, tổng số chiều dài km đường giaothông nông thôn tăng thêm 34.811km (trong đó số km đường huyện tăng thêm1.563km, đường xã tăng 17.414km và đường thôn xóm tăng 15.835km) từ nhữngnguồn vốn đầu tư cho giao thông nông thôn rất đa dạng được huy động từ nhiều nguồnkhác nhau Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và đầu tư, các nguồn vốn đầu tư cho giaothông nông thôn trong 10 năm qua ước tính khoảng 170.000-180.000 tỷ đồng, trong đóngân sách nhà nước chiếm khoảng 70% tổng nguồn vốn được huy động; vốn huy động

từ cộng đồng, doanh nghiệp chiếm khoảng 10-15% tổng nguồn vốn, kể cả việc huyđộng từ đóng góp của cộng đồng dân cư để đầu tư; ngoài ra các địa phương còn huyđộng từ các nguồn khác như thu phí sử dụng đất… Chỉ tính riêng giai đoạn 2003 đếnnăm 2010, cả nước đã đầu tư 749 dự án đường giao thông đến trung tâm xã trên địabàn các xã nông thôn, miền núi thuộc các vùng: Trung du và miền núi Bắc bộ; đồngbằng sông Hồng; duyên hải miền Trung; Tây nguyên; Đông Nam bộ và Đồng bằngsông Cửu Long Bên cạnh giao thông, Chính phủ còn chú ý tới các hạng mục hạ tầngkhác Tất cả các khu vực đô thị và 88% các hộ gia đình nông thôn có điện Số ngườiđược dùng nước sạch tăng từ 26% năm 2005 lên 49% năm 2011 Tỷ lệ hộ gia đìnhnông thôn kết nối mạng lưới điện cũng tăng từ 73% lên 89%

Tuy có được sự đầu tư mạnh mẽ và chú trọng từ Chính phủ, nhưng cơ sở hạtầng của Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập, đặc biệt cần sửa đổi và nâng cấp để đáp ứngđược sự phát triển của đất nước trong tương lai gần, chẳng hạn như: Đường sá chật

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

hẹp, phát triển không đồng đều, kiến trúc đô thị không hợp lý, quy hoạch hạ tầng chưaphù hợp, các công ty xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng chủ yếu là công ty nhànước, khả năng quản lý kém và hiệu quả thấp.

Hiện nay, tình trạng tắc nghẽn giao thông và thiếu điện vẫn đang diễn ra trầmtrọng và cần nhiều giải pháp để khắc phục Trong khi đó, giao thông và điện là hai lĩnhvực thiết yếu nhất cho sản xuất và sinh hoạt Trong báo cáo cạnh tranh toàn cầu 2010,Việt Nam xếp hạng thấp nhất về chất lượng cảng, đường bộ và điện trong tổng số 135nước Cụ thể thông qua bảng 1:

Bảng 1: Xếp hạng quốc tế về cơ sở hạ tầng của Việt Nam

Nguồn: Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Báo cáo cạnh tranh toàn cầu 2010-2011

Hạ tầng của Việt Nam vẫn cần nhiều sự đầu tư xây dựng, môi trường đâu tư vẫncần được cải thiện,không chỉ riêng mỗi vùng thành thị, mà còn cả vùng nông thôn đểgóp phần tạo ra sự phát triển cân bằng và bền vững hơn cho tương lai Hơn nữa còngiải quyết được những vấn đề bức bối của xã hội hiện nay.ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ SỞ

Xã có tọa độ địa lý từ 105032’ đến 105033’ kinh độ Đông và từ 18030’ đến

18032’ vĩ độ Bắc

Ranh giới hành chính của xã như sau:

- Phía Bắc giáp xã Trường Sơn

- Phía Nam giáp xã Đức Hòa và xã Đức Long

- Phía Đông giáp xã Đức Yên và Thị Trấn Đức Thọ

- Phía Tây giáp xã Sơn Long, huyện Hương Sơn

Với lợi thế nằm gần trung tâm của huyện Đức Thọ, nằm trên trục đường QL8A, đất đai bằng phẳng, màu mỡ và được bồi đắp hằng năm từ các đợt lũ về nên xã

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Tùng Ảnh có đủ điều kiện để phát huy tiềm năng đất đai, phát triển kinh tế-xã hội Bêncạnh đó vị trí thuận lợi sẽ giúp Tùng Ảnh dễ dàng hòa nhập, giao lưu với nền kinh tếthị trường, phát triển công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp, thương mại-dịch vụ.

2.1.2 Điều kiện tự nhiên

- Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 23,90C, mùa khô (nắng nóng) kéo dài

từ tháng 4 đến tháng 8, nhiệt độ trung bình 33,80C, mùa mưa lạnh kéo dài từ tháng 9đến tháng 3 năm sau, nhiệt độ trung bình khoảng 180C

- Lượng mưa trung bình hằng năm khoảng 2100mm, độ ẩm không khí tươngđối cao, độ ẩm cao nhất thường vào những tháng cuối mùa đông, thấp nhất vào khoảngtháng 6, tháng 7

- Nằm trong khu vực miền Trung nên Tùng Ảnh cũng chịu ảnh hưởng nhiềucủa bão, lụt Thời kì xuất hiện bão lụt thường vào tháng 9 đến tháng 11

- Gió mùa Đông Bắc thường xuất hiện từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau và gâyảnh hưởng xấu đến quá trình sinh trưởng của cây trồng, nhất là thời kì đầu sinh trưởngcủa Mạ và Lúa nước Gió Tây Nam (Gió Lào) thường xuất hiện vào tháng 4, kết thúcvào tháng 9 nhưng cao điểm hường vào tháng 7 gây khô hạn kéo dài, không chỉ làmcho cây trồng thiếu nước mà còn tích lũy chất sắt làm thoái hóa đất

Các loại tài nguyên:

- Tài nguyên đất:

Trên địa bàn xã hiện có 6 loại đất là: Đất phù sa Glây, đất phù sa được bồi hàngnăm, đất phù sa không được bồi hàng năm, đất phù sa có tầng loang lổ, đất thung lũng

do ảnh hưởng của dốc tụ và đất xói mòn trơ sỏi đá

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Tài nguyên nước

Tài nguyên nước ở xã khá dồi dào, bao gồm cả nước mặt lẫn nước ngầm Nướcmặt ở xã chủ yếu là ở sông La và hệ thống thủy lợi Linh Cảm, nguồn nước này đủ đápứng cho sản xuất và sinh hoạt của người dân trong xã Lượng nước ngầm thì thườngđược khai thác để làm nước sinh hoạt hằng ngày của người dân, và đủ để đáp ứng chonhu cầu suốt năm

- Tài nguyên nhân văn

Tùng Ảnh là vùng quê hiếu học, giàu truyền thống đấu tranh, xây dựng và bảo vệđất nước, đồng thời là quê hương của đồng chí Trần Phú- tổng Bí thư đầu tiên của Đảng.Truyền thống trên luôn được người dân trong xã trân trọng, gìn giữ và phát huy, thế hệsau luôn nối tiếp thế hệ trước, không làm mất danh của một vùng quê khoa bảng

2.1.3 Điều kiện kinh tế-xã hội

Để cố gắng hoàn thành bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới và để quản lýmột cách có hiệu quả, năm 2010, 17 thôn trên địa bàn xã đã được gộp thành 12 thôn,

cụ thể như sau:

- Thôn Châu Dương và thôn Châu Tượng: trở thành thôn Dương Tượng

- Thôn Hội Đông và thôn Hội Tây: trở thành thôn Yên Hội

- Thôn Châu Trung với thôn Châu Đình: trở thành thôn Châu Tùng

- Thôn Châu Trinh với thôn Hà Châu: trở thành thôn Châu Trinh

- Thôn Đông Thái I và thôn Đông Thái II: trở thành thôn Đông Thái

- Thôn Châu Lĩnh: giữ nguyên

- Thôn Châu Linh: giữ nguyên

- Thôn Sơn Lễ: giữ nguyên

- Thôn Thạch Thành: giữ nguyên

- Thôn Châu Nội: giữ nguyên

- Thôn Thông Tự: giữ nguyên

- Thôn Vọng Sơn: giữ nguyên

Tình hình dân số và lao động của xã được thể hiện trong bảng 2.

Qua bảng ta có thể thấy, dân số năm 2011 của xã là 6081 người, trong đó có

2822 nam chiếm 46,40%, 3259 nữ chiếm 53,60% Đến năm 2013 thì dân số toàn xã là

6446 người, tốc độ phát triển dân số bình quân qua 3 năm tăng 2,96%

Để thực hiện tốt chương trình mục tiêu quốc gia nông thôn mới, lao động trên địabàn xã Tùng Ảnh cũng có những bước dịch chuyển phù hợp với hướng đi mà Đảng vàNhà nước cũng như ban lãnh đạo đặt ra Lao động trên địa bàn xã tuy nằm trong khuvực nông-lâm-ngư nghiệp vẫn còn nhiều Nhưng qua 3 năm (2011-2013) số lao độnglàm trong ngành này đang có xu hướng giảm dần, năm 2011, lao động trong ngành nàychiếm đến 40,12% nhưng tới năm 2013 thì chỉ còn còn 32,20%( giảm 10,12%), bìnhquân 3 năm qua lao động trong khu vực nông-lâm-ngư nghiệp giảm đi 5,19%

Tổng số lao động năm 2011 là 3006 người chiếm 49,43% dân số của toàn xã.Trong đó: lao động nông nghiệp chiếm 40,12%, lao động công nghiệp-xây dựng chiếm27,41%, lao động dịch vụ chiếm 30,77% và lao động làm việc khác chiếm 1,7% tổnglao động toàn xã Đến năm 2013, tổng số lao động của xã là 3366 người Lao động trong

xã có xu hướng chuyển sang làm thương mại-dịch vụ và công nghiệp-xây dựng Vớibiểu hiện là tỷ lệ lao động của xã tham gia vào thương mại-dịch vụ đang có xu hướngngày càng tăng lên, từ 30,77% năm 2011 đến 2013 đã tăng lên 41,68%, và lao độngcông nghiệp-xây dựng bình quân đã tăng 1,74% sau 3 năm Xét đến việc dịch chuyểnlao động từ nông nghiệp sang lĩnh vực khác này có thể nói đến nhưng nguyên nhân sau:

- Nông nghiệp lao động thì vất vả nhưng dễ bị mất mùa do ảnh hưởng khắcnghiệt của thời tiết, mặc dù đã áp dụng các tiến bộ khoa học-kỹ thuật, đưa các loạigiống mới vào sản xuất nhưng hiệu quả vẫn không cao, giá trị mang lại vẫn thấp so vớicác ngành nghề khác, không đáp ứng được nhu cầu của con người

- Vốn nổi tiếng với làng khoa bảng và truyền thống hiếu học nên lao động trẻ ở

xã bây giờ chủ yếu là lao động có tay nghề, đã qua đào tạo nghề, vì vậy cần làm nhữngcông việc phù hợp với tay nghề chứ ít làm nông nghiệp Chỉ còn những lao động trungniên, lao động phổ thông là thường xuyên tham gia vào sản xuất nông nghiệp

- Chủ trương phát triển xã là thúc đẩy công nghiệp-xây dựng và thương dịch vụ để tăng giá trị sức lao động, nâng cao thu nhập cho người dân, làm thay đổi bộmặt của xã trong tương lai, để phù hợp với điều kiện phát triển của xã hội

mại-ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Bên cạnh đó, diện tích đất nông nghiệp cũng đang dần bị thu hẹp để phục vụcho việc phát triển công nghiệp, thương mại, nên lao động cũng chuyển việc làm đểphù hợp với đời sống và chủ trương đề ra.

Tuy chuyển dịch cơ cấu lao động sang một hướng mới, nhưng xã cũng giữ gìnngành nông nghiệp truyền thống trước nay Tuy không mang lại hiệu quả và giá trị caonhư công nghiệp-xây dựng và thương mại-dịch vụ nhưng nông-lâm-ngư nghiệp cũnggóp một phần vào đời sống của người dân, là một phần không thể thiếu của nhữngngười xưa nay luôn gắn liền với nông nghiệp, nông nghiệp giờ cũng như cái gốc cho

sự phát triển sau này, tuy giảm nhưng cũng đến một giới hạn chứ không nên cho nóbiến mất Điều này đòi hỏi một chính sách hợp lý từ ban chỉ đạo xã, cũng như ý chícủa lao động trên địa bàn về sự gìn giữ nét truyền thống xưa nay

Bảng 2: Tình hình dân số và lao động của xã Tùng Ảnh qua 3 năm 2011-2013

ĐVT: Người

Chỉ tiêu

phát triển bình quân

Qua 3 năm, tổng diện tích đất tự nhiên trên địa bàn xã không có sự thay đổi, vẫn

là 867,3ha, nhưng diện tích đất nông nghiệp của xã có xu hướng giảm dần qua cácnăm, nguyên nhân chính là do đất nông nghiệp đã bị thu hồi và chuyển thành đất thổ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

cư và đất chuyên dùng để xây dựng các công trình như: nhà máy, xí nghiệp, các côngtrình công cộng khác Theo quy hoạch xây dựng nông thôn mới thì trong những nămtiếp theo thì đất nông nghiệp vẫn tiếp tục giảm và bị chuyển đổi Với hướng quy hoạchnày thì sẽ ảnh hưởng tới hoạt động của ngành nông nghiệp trong tương lai.

Năm 2010, diện tích đất nông nghiệp là 447,97ha, đến năm 2011 giảm còn438,97ha, năm 2012 còn 432,92ha và năm 2013 còn 424,26ha Bình quân chung qua 4năm, diện tích đất nông nghiệp đã giảm đi 2,68% Cứ mỗi năm thì diện tích đất nôngnghiệp lại giảm đi một ít Với diện tích đất nông nghiệp giảm đi đó sẽ được đưa vào sửdụng với mục đích là phục vụ cho việc xây dựng trụ sở, cơ quan, phục vụ sản xuất,kinh doanh, làm đất ở và phục vụ cho việc phát triển hạ tầng Điều này là phù hợp vớichủ trương xây dựng nông thôn mới ở xã và mục tiêu cố gắng hoàn thành tất cả cáctiêu chí, trở thành xã đầu tiên của tỉnh Hà Tĩnh hoàn thành 19 tiêu chí trong năm 2013

Vì vậy, để phát triển hơn nữa và theo quy hoạch thì diện tích đất nông nghiệp vẫn tiếptục giảm trong các năm tiếp theo

Đồng nghĩa với việc diện tích đất nông nghiệp giảm qua các năm thì diện tích đấtphi nông nghiệp sẽ tăng lên theo đó Cụ thể, đất trụ sở cơ quan tăng lên 0,18ha năm 2011

so với năm 2010, đất sản xuất kinh doanh tăng bình quân 49,48% qua 4 năm , đất pháttriển hạ tầng tăng liên tục qua các năm, 2010 là 158,78ha, năm 2011 tăng lên 164,15ha,

2013 tăng lên đến 193,07ha, bình quân qua 4 năm, diện tích đất phát triển hạ tầng đã tăng10,27% Đất ở cũng tăng bình quân 5,40% qua 4 năm Tuy diện tích đất nông nghiệpgiảm để trở thành đất phi nông nghiệp, nhưng không thể đáp ứng hết, vì vậy, cần sử dụngđến diện tích đất chưa được sử dụng vào để đáp ứng nhu cầu sử dụng đất

Về diện tích đất chưa sử dụng trên địa bàn thì tính đến năm 2013 còn 64,94ha,

đã có 33,07ha được đưa vào sử dụng, trong đó đất bằng chưa sử dụng còn 23,57ha, đấtđồi núi chưa sử dụng còn 41,37ha Trong thời gian tiếp theo, thực hiện theo quy hoạch

sử dụng đất để thực hiện CNH-HĐH nông thôn trên địa bàn, đất bằng chưa sử dụng sẽ

có thể đưa vào sử dụng hết và một phần nào đó sẽ sử dụng đất đồi núi chưa sử dụng đểđáp ứng nhu cầu của sự phát triển và hạn chết việc thu hẹp diện tích đất nông nghiệp

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Bảng 3: Tình hình sử dụng đất đai giai đoạn 2010-2013

2.5.Đất bãi thải, xử lý chất thải 3,50 3,50 3,50 3,50 100

2.7.Đất nghĩa trang, nghĩa địa 16,46 16,46 16,46 16,46 1002.8.Đất có mặt nước chuyên dung 74,33 74,33 74,33 74,33 1002.9.Đất phát triển hạ tầng 158,78 164,15 172,93 193,07 110,27

3.1.Đất bằng chưa sử dụng 45,66 40,66 31,66 23,57 71,853.2.Đất đồi núi chưa sử dụng 52,35 49,99 46,03 41,37 88,90

Nguồn:Đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Tùng Ảnh

2.1.4 Tình hình phát triển kinh tế

Cùng với quá trình CNH-HĐH đất nước, sự đi lên mạnh mẽ của toàn cầu, xãTùng Ảnh cũng không ngừng phát triển theo thời gian Tình hình chung của xã đượcthể hiện qua bảng 3 như sau:

Tốc độ tăng trưởng của xã qua các năm đều ở mức cao (năm 2011 là 13,5%,năm 2013 là 12,5%), nhưng do ảnh hưởng của thời tiết khắc nghiệt cùng với suy thoái

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

kinh tế toàn cầu nên tốc độ tăng trưởng có xu hướng giảm nhẹ, tuy nhiên không ảnhhưởng tới sự phát triển, tổng giá trị sản xuất vẫn tăng theo thời gian, do có sự chuyểndịch cơ cấu kinh tế theo hướng hợp lý mang lại giá trị cao Cơ cấu kinh tế có bướcchuyển dịch mạnh mẽ từ nông-lâm-ngư nghiệp sang thương mại-dịch vụ Do điều kiện

tự nhiên ngày càng khắc nghiệt, không thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp, bêncạnh đó, diện tích đất nông nghiệp đang ngày càng giảm sút để phục vụ cho nhu cầu

sử dụng đất khác, vì vậy giá trị đóng góp của ngành nông nghiệp đang ngày có xuhướng giảm đi Nhưng để phục vụ cho cuộc sống, đáp ứng được sự phát triển của xãhội thì đòi hỏi người dân phải tìm một hướng khác để tăng thu nhập, nâng cao đờisống Chính vì thế mà thương mại- dịch vụ đang ngày càng được chú trọng vì đượcđánh giá là ngành mang lại giá trị lớn và ổn định hơn

Cùng với tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ và sự chuyển dịch cơ cấu như vậy nênthu nhập của người dân trên địa bàn cũng ngày một tăng nhanh, năm 2011 thu nhậpbình quân là 24,210 triệu đồng/người thì năm 2013 đã lên tới 27,6 triệu đồng/người.Kinh tế đi theo hướng mới, người dân làm giàu theo hướng mới, việc này tạo nên sựphát triển mạnh mẽ trên địa bàn xã Tùng Ảnh Đây là một kết quả đáng ngạc nhiên vàđáng tự hào của một vùng đất trước đây được đánh giá là nghèo khổ

Bảng 4: Tình hình phát triển kinh tế trên địa bàn xã Tùng Ảnh giai đoạn 2011-2013

Tổng giá trị sản xuất Triệu đồng 140,180 153,226 172,836

Thu nhập bình quân Triệu đồng/ người 24,210 27,191 27,6

Nguồn: Báo cáo kế hoạch nhà nước xã Tùng Ảnh

2.1.5 Tình hình thu-chi ngân sách của xã giai đoạn 2010-2013

Thu ngân sách luôn đáp ứng được chi ngân sách, không có tình trạng thiếu hụtngân sách trên địa bàn xã qua mấy năm gần đây Các nguồn thu ngân sách chủ yếu là

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

các loại thuế, phí, lệ phí, bán đất, cho thuê đất sản xuất, các loại quỹ, đóng góp tựnguyện của các cá nhân trong và ngoài nước, ngân sách cấp trên đưa xuống… Thu ngânsách ngày một tăng lên, chứng tỏ các hoạt động, các chính sách đang được áp dụng tốt

và mang lại hiệu quả cao Đồng thời cũng phản ánh tình hình sản xuất đang ngày càngtiến bộ, khoản thu tăng lên có thể là do các cá nhân trong và ngoài nước quyên gópnhiều lên để xây dựng quê hương, có thể là do cấp trên đầu tư nhiều hơn vào địa bàn…Bên cạnh thu ngân sách còn có chi ngân sách, phải chi một cách đúng đắn thì các khoảnthu mới có thể đáp ứng được Ngân sách được dùng vào rất nhiều việc như: chi cho hoạtđộng thường xuyên, chi cho đầu tư phát triển… Nhưng nhờ sự khéo léo trong công tácphân bổ nguồn thu mà ngân sách xã không xảy ra tình trạng thiếu hụt, bên cạnh đó cònmang lại những kết quả khả quan trong quá trình sử dụng Ngân sách được sử dụng hợp

Nguồn: Báo cáo kế hoạch nhà nước xã Tùng Ảnh

2.1.6 Tình hình thực hiện mô hình nông thôn mới trên địa bàn xã

Nhìn lại chặng đường đã qua, thành công của Tùng Ảnh khiến nhiều địaphương khác phải mơ ước Tùng Ảnh có “thâm niên” 12 năm xây dựng nông thônmới, do đó đã tích lũy đươc khá nhiều kinh nghiệm Trong đó giai đoạn 2000 - 2005,Tùng Ảnh là một trong 7 xã “cán” đích đầu tiên hoàn thành 19 tiêu chí NTM do tỉnh

Hà Tĩnh đề ra; giai đoạn 2 từ 2006 - 2010, xã Tùng Ảnh đã rút ngắn được thời gian

2 năm để trở thành đơn vị duy nhất hoàn thành 33 tiêu chí NTM của tỉnh khi đến đíchvào cuối năm 2008 Với bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới gồm 19 tiêu chí đượcban hành năm 2010, xã vẫn còn nợ 3 tiêu chí về giao thông nông thôn (đường nộiđồng), cơ sở vật chất văn hóa và hình thức tổ chức sản xuất

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Sau 3 năm triển khai, thực hiện chương trình xây dựng NTM theo bộ tiêu chímới, bộ mặt nông thôn Tùng Ảnh có nhiều khởi sắc, đời sống vật chất, tinh thần củangười dân không ngừng được nâng cao; chính trị ổn định, an ninh trật tự được giữvững Bình quân thu nhập đầu người năm 2013 đạt trên 27 triệu đồng/năm Theo ràsoát, đánh giá của ban chỉ đạo NTM cấp xã, huyện, năm 2013, Tùng Ảnh đã hoànthành 19/19 tiêu chí NTM và là xã đầu tiên trong tỉnh Hà Tĩnh hoàn thành 19/19 tiêuchí về NTM Đây là một kết quả đáng tự hào và là sự nỗ lực rất lớn của ban lãnh đạocũng như người dân trên toàn địa bàn xã.

Với quan điểm đánh giá các tiêu chí phải thực chất, không chạy theo thành tích,các thành viên đoàn liên ngành tỉnh đã kiểm tra, rà soát và đánh giá thực chất các tiêuchí đồng thời đưa ra giải pháp để Tùng Ảnh khắc phục, bổ sung Theo đánh giá củacác thành viên đoàn liên ngành, các tiêu chí của Tùng Ảnh đều đạt

Riêng đối với tiêu chí “cán bộ đạt chuẩn” nằm trong tiêu chí 18 (hệ thống tổchức chính trị xã hội vững mạnh), hiện Tùng Ảnh còn 1 cán bộ chưa đạt chuẩn và cán

bộ đó đến 2014 sẽ nghỉ hưu Theo đại diện sở Nội vụ, căn cứ Thông báo kết luận số243/TB-VPĐP, ngày 30/10/2013 của VP Điều phối NTM tỉnh, trường hợp này vẫncông nhận đạt chuẩn

Để đạt được những kết quả khả quan như vậy, cán bộ và nhân dân Tùng Ảnh đã

cố gắng hết mình, tạo ra khối đại đoàn kết trong toàn bộ địa bàn xã Chủ tịch xã PhanTiến Dũng cho rằng: “NTM là đi vào lòng dân Muốn xây dựng NTM phải bắt đầu từmỗi cá nhân Chính quyền địa phương chỉ định hướng cho các thôn về mặt chủ trương,còn xây dựng phương án và tổ chức thực hiện là do họ tự thực hiện Những hộ tựnguyện hiến đất, thôn sẽ đóng góp và bù lại những công trình được xây dựng trên phầnđất đã hiến Đất Tùng Ảnh có giá trị cao nhưng nếu không có sự đồng thuận từ dướithì chính quyền cũng buộc phải bó tay”

Toàn bộ quá trình xây dựng nông thôn mới, chủ yếu là dựa vào nhân dân, dânđóng góp, dân tự làm, dân tự kiểm tra, đánh giá Nhân dân đã góp một vai trò quantrọng, là nền tảng của sự phát triển của xã như hiện nay Như lời Bác Hồ dạy: “Dễtrăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” Chính lời dạy này củabác mà xã đã có chính sách cho dân tự chủ động, tự làm, tự nhận xét kết quả Phát huyđược sức mạnh tổng lực, đây cũng là một lợi thế rất lớn của xã hiện nay

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2.1.7 Những thuận lợi và khó khăn của xã

Thuận lợi:

- Với phần lớn diện tích có địa hình bằng phẳng, đất đai chủ yếu là đất phù sa,

đã tạo điều kiện thuận lợi cho Tùng Ảnh trong việc phát triển nền kinh tế nông lâmnghiệp với các sản phẩm phong phú, đa dạng

- Bên cạnh đó, Tùng Ảnh nằm trên trục đường quốc lộ 8A, giáp với Thị TrấnĐức Thọ và sông La, vì thế có điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấukinh tế, phát triển, giao lưu với các địa phương khác (đặc biệt là phát triển kinh tế phinông nghiệp)

- Người dân trên địa bàn luôn có ý chí vươn lên, đoàn kết trong mọi việc vì vậy

đã tạo nên sức mạnh to lớn thúc đẩy sự phát triển của xã

- Các cấp lãnh đạo cũng có sự quan tâm dành cho xã, là một xã luôn đi đầutrong các phong trào thi đua, là một điểm sáng của huyện, nên cũng có lợi thế so vớinhững xã khác

- Đã từng là một xã xây dựng phong trào NTM từ lâu, đã từng hoàn thành 33tiêu chí của tỉnh, nên Tùng Ảnh có khá nhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng NTM,bên cạnh đó các tiêu chí đã hoàn thành cũng là một cái nền vững chắc để Tùng Ảnhphát triển thêm

- Nổi tiếng với làng khoa bảng, nhiều người đỗ đạt cao, con em xa quê làm việccũng có nhiều người có điều kiện để hỗ trợ cho việc phát triển quê hương, nên TùngẢnh cũng đỡ bớt phần nào đó gánh nặng về các nguồn kinh phí thực hiện

- Các tiến bộ khoa học-kỹ thuật được áp dụng nhưng chưa nhiều và chưa rộng,chủ yếu vẫn là theo phương pháp thủ công.

- Những lao động tri thức, lao động có tay nghề cao thường có xu hướng đi racác thành phố lớn để tìm việc làm để cải thiện cuộc sống, những lao động phổ thôngthì khó kiếm được công việc ổn định, tạo một áp lực về việc làm và thất nghiệp cho xã.Bên cạch đó, còn có một số tiêu cực xảy ra, chỉ vì lợi ích cá nhân mà quên đi lợi íchchung của tập thể

2.2 Thực trạng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trên địa bàn xã giai đoạn 2011-2013

2.2.1 Hệ thống giao thông nông thôn

Trên địa bàn xã có 5,7km đường Quốc lộ; 3,4km đường tỉnh lộ; 1,9km đườnghuyện lộ đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của bộ GTVT

Hệ thống đường thuộc cấp xã quản lý có 42,8km Trong đó:

- Đường trục xã: có 5 tuyến, tổng chiều dài 7,819km Năm 2011, đầu tư xây

dựng 6,6km đường trục xã đạt chuẩn Đến cuối năm 2012, cố gắng thực hiện mục tiêu

về đích đầu tiên với việc hoàn thành 19 tiêu chí nên đã bê tông hóa 100% hệ thốngđường trục xã đạt chuẩn theo cấp kỹ thật của bộ GTVT Việc đầu tư xây dựng cáctuyến đường trục xã đã được thực hiện trước đây, nhưng để đảm bảo chất lượng vàhoàn thành tiêu chí, xã vẫn tiếp tục đầu tư thêm, mở rộng thêm các tuyến đường theonhững tiêu chuẩn đặt ra

Bảng 6: Các tuyến đường trục xã đã được bê tông hóa tính đến cuối năm 2012

1 Thạch Thành-Châu Dương-Sơn Lễ Quốc Lộ 8A Tỉnh lộ 28 1150 Nhựa

2 Đường Phan Đình Phùng Đê La Giang Quốc Lộ 8A 2992 Nhựa

3 Đường cơ đê La Giang Cầu Ngục Giáp Thị Trấn 2450 Bê tông

4 Đường hộ đê Quán Giảng Đê 500 Thảm

5 Đường chữ U Ao Thánh Ngõ ông Long 727 Thảm

Nguồn: Đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Tùng Ảnh

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Đường trục thôn: Có 10 tuyến, tổng chiều dài 11,6km Tính đến cuối năm

2012 đã kiên cố hóa được 8,1km đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT Năm

2013 xã tiếp tục tập trung đầu tư xây dựng nâng cấp những tuyến chưa đạt chuẩn vànhững tuyến đã xuống cấp trên địa bàn, đưa 100% đường trục thôn đạt chuẩn theo cấp

kỹ thuật của Bộ GTVT

Bảng 7: Các tuyến đường trục thôn đã được bê tông hóa tính đến cuối năm 2013

dài(m)

Năm 2011

Năm 2012

Năm 2013

1 Đường trước làng Châu Nội 961 117 534 961

2 Từ trường THCS đi Hội Tây 843 200 496 843

3 Từ Quốc Lộ 15A-Tỉnh Lộ 28-Đức Hòa 1964 800 1530 1964

4 Đường Châu Tùng-Châu Linh-Vọng Sơn, Sơn Lễ 1944 700 1367 1944

5 Đường Kè bờ hữu sông La 1310 240 950 1310

6 Vọng Sơn-Châu Dương(Ngõ ông Bình- tiểu học Tùng Ảnh 940 300 720 940

7 Thạch Thành-Châu Lĩnh(Cây đa-Ngã ba cầu kênh) 1030 100 950 1030

8 Đường vượt lũ Thông Tự(Ngõ bà Thiu- trạm bơm Linh Cảm) 932 320 696 932

10 Đường Thạch Thành 826 223 303 826

Nguồn:Đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Tùng Ảnh

- Đường ngõ xóm: Tổng chiều dài 20,3km, hiện nay 100% ngõ xóm đạt sạch,không lầy lội vào mùa mưa, trong đó: đến cuối năm 2012 bê tông hóa được 19,1kmđường ngõ xóm có bề rộng mặt đường từ 2,3-2,5m, dày 0,1-0,15m, năm 2013 tiếp tụctriển khai bê tông hóa 1,12km; tổng kinh phí 340 triệu đồng, đưa tổng số đường ngõxóm đã được bê tông hóa lên 20,22/20,3km; chiếm 99,6%/70% theo tiêu chí quy định.Các đường ngõ xóm là do nhân dân của mỗi ngõ tự làm, các đường ngõ mà còn đườngđất thì sẽ xây dựng mới, các ngõ đã được cứng hóa nhưng chưa đạt yêu cầu hay cònhẹp sẽ nâng cấp và mở rộng, tùy vào số hộ và số km đường ngõ mà kinh phí sẽ khácnhau, tuy nhiên, để hỗ trợ kinh phí và tạo động lực cho các hộ gia đình sống chungmột ngõ chung sức để làm đường, xã đã hỗ trợ 15% tổng kinh phí làm đường Đây

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

cũng xem như thể hiện một phần nào đó sự quan tâm, động viên của xã tới bà con thônxóm, và giúp bà con hăng say nâng cấp và xây mới các tuyến đường ngõ phục vụ lợiích của gia đình cũng như lợi ích chung của xã.

- Đường trục chính nội đồng: Có 5 tuyến, tổng chiều dài 5,7km, trong năm qua

đã bê tông hóa đạt chuẩn 5,7km, đồng nghĩa với việc bê tông hóa đạt chuẩn 100% Cáctuyến đường trục chính nội đồng được làm mới, nâng cấp và mở rộng, nên sẽ ảnhhưởng đến đất sản xuất của người dân Tuy nhiên, có chính sách đền bù hợp lý, hơnnữa, dân cũng biết được lợi ích của các tuyến đường này sau khi được xây dựng nên

đã hưởng ứng nhiệt tình Ngoài hiến đất, đóng góp kinh phí, người dân còn bỏ ra từngngày công để giúp hoàn thành sớm nhất có thể, nhằm phục vụ cho nhu cầu sản xuấttrên địa bàn

Bảng 8: Các tuyến đường trục chính nội đồng đã được bê tông hóa

tính đến cuối năm 2012

(m)

1 Đường Thống Nhất QL15A Thôn Châu Nội 1300

2 Đường Đảng Bộ Đường WB3 QL8A 1800

3 Đường Cố Việt Thôn Châu Tượng QL15A 600

4 Đường QL15A-trường THSC QL15A Đường Đức Yên- Tùng Ảnh 1100

5 Đường cầu Thạch Thành- QL15A Cầu Thạch Thành QL15A 900

Nguồn: Đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Tùng Ảnh

Việc xây dựng các tuyến đường trục xã, đường trục thôn, đường ngõ xóm,đường trục chính nội đồng đến thời điểm hiện tại nhìn chung đã hoàn thành mục tiêu

và đảm bảo chất lượng yêu cầu Dưới đây là bảng tổng hợp kết quả thực hiện việc đầu

tư xây dựng giao thông nông thôn trong 3 năm qua của xã

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ