- Giúp HS hiểu được những nét chính về con người, quan điểm nghệ thuật, các đề tài chính, sự nghiện sáng tác và phong cách nghệ thuật của Nam Cao; từ đó tạo điều kiện cho các em học tập [r]
Trang 1Tiết: 51
Ngày soạn: 28/11/09
Đọc văn:
CHÍ PHÈO
Phần Một: Tác giả Nam Cao.
I/Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Giúp HS hiểu được những nét chính về con người, quan điểm nghệ thuật, các đề tài chính, sự nghiện sáng tác và phong cách nghệ thuật của Nam Cao; từ đó tạo điều kiện cho các em học tập
tốt hơn kiệt tác Chí phèo
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng hệ thống hóa, phân tích, tổng hợp những vấn đề văn học sử
II/Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Giáo viên: Đọc SGK,TLTK, sưu tầm hình ảnh …
2.Học sinh: Đọc SGK, soạn bài theo câu hỏi hướng dẫn…
III/Tiến trình lên lớp
1.Ổn định tổ chức (1 phút)
2.Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
Câu hỏi: Trình bày những yêu cầu khi đọc truyện?
3.Giảng bài mới:
TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
12’
Hoạt động 1:
Hướng dẫn HS tìm hiểu
những nét chung về cuộc
đời và con người Nam Cao
- (?) Qua phần I của văn
bản hãy cho biết cuộc đời
của Nam Cao được thông
tin ở những phương diện
nào? Thông tin nào trong
cuộc đời Nam Cao có ý
nghĩa quyết định đến nội
dung những sáng tác của
ông?
- GV chốt ý: Thông tin
trong cuộc đời Nam Cao có
ý nghĩa quyết định đến nội
dung những sáng tác của
ông:
+ Về tiểu sử: Trước năm
1945, ông là trí thức từng
sống chật vật bằng nghè
viết văn, dạy học Từ năm
- Dựa vào SGK, HS thực hiện theo yêu cầu của GV.HS cần xác định được ở phần I có hai ý lớn : cuộc đời và con người của Nam Cao
- HS chú ý theo dõi, nắm được những yếu tố trong cuộc đời của Nam Cao chi phối đến toàn bộ sự nghiệp văn chương ảu ông
I Vài nét về tiểu sử và con người Nam Cao:
1 Tiểu sử:
- Nam Cao tên thật là Trần Hữu Tri ( 1917- 1961)
- Ông xuất thân trong một gia đình nông dân
- Quê quán: làng Đại Hoàng, tổng Cao Đà, phủ Lý Nhân (nay là xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh
Hà Nam)→ làng quê nghèo, dân đông, ruộng ít, bọn cường hào bóc lột trắng trợn, nặng nề Miền quê này xuất hiện nhiều trong các tác phẩm của Nam Cao với tên gọi: làng Vũ Đại
- Nam Cao từng dạy học ở một trường tư thục, cũng có lúc ông phải làm gia sư→ Nam Cao sống
cuộc đời của một giáo khổ
trường tư.
- Nam Cao đã tận tụy phục vụ cách mạng cho đến lúc hi sinh
Trang 21946 ông tham gia cách
mạng, đem ngòi bút phục
vụ kháng chiến.Điều này
ảnh hưởng trực tiếp đến vốn
sống của nhà văn, tạo nên
hai giai đoạn văn học với
hai tính chất nội dung trong
tác phẩm của ông: giai đoạn
viết văn theo xu
hướnghieenj thực phê phán
(trước năm 1945) và văn
học phục vụ kháng chiến và
cách mạng (sau năm 1945)
+ Về con người: Nam Cao
là người luôn trung thực với
chính mính, luôn muốn
vươn lên làm người xứng
đáng với danh hiệu Con
Người Điều này có thể
thấy trong những tác phẩm
viết về đề tài trí thức nghèo
của ông Ông là người giàu
ân tình với những kiếp sống
lầm than trong xã hội cũ
Điều này được thể hiện
trong những tác phẩm viết
về đề tài người nông dân
nghèo của Nam Cao
Nam Cao xứng đáng là nhà văn chiến sĩ- liệt sĩ
2 Con người:
- Nam Cao là con người có bề ngoài lạnh lùng, ít nói nhưng có đời sống nội tâm phong phú, sôi sục
- Ông là người trí thức trong sáng
vô ngần, luôn nghiêm khắc đấu tranh với chính mình để thoát khỏi lối sống tầm thường, nhỏ nhen
- nam Cao còn là người có tấm lòng đôn hậu, chan chứa tình thương, gắn bó sâu nặng với quê hương và những người nông dân nghèo khổ
=> Đó là cuộc đời của một con người chân chính, một nhà văn nhân đạo, một trí thức tài năng, cao đẹp
16’
Hoạt động 2:
Hướng dẫn HS tìm hiểu sự
nghiệp văn chương của
Nam Cao
(?) Quan điểm nghệt huật
của nam Cao được thể hiện
như thế nào?
(?) Nam Cao thể hiện quan
điểm nghệ thuật vị nhân
sinh như thế nào trong các
sáng tác của mình?
(?) Trong sự nghiệp văn
chương của mình, Nam Cao
đã để lại nhiều tác phẩm
lớn Hãy chứng minh tác
- HS suy nghĩ trả lời câu hỏi theo sự hướng dẫn của GV
+ Nghệ thuật vị nhân sinh: “ Nghệ thuật …
ra từ kiếp lầm than”
+ Một tác phẩm có giá trị phải chứa đựng một nội dung nhân đạo cao
cả “ Nó ca tụng …gần người hơn”
II/ Sự nghiệp sáng tác:
1 Quan điểm nghệ thuật:
- Nam Cao cho rằng nghệ thuật phải vì con người, phục vụ con người, gắn bó với đời sống của con người→ nghệ thuật vị nhân sinh
- Một tác phẩm có giá trị phải chứa đựng một nội dung nhân đạo cao cả
- Nam Cao đề cao sự sáng tạo của nghề văn và lương tâm , đạo đức nghề nghiệp của người cầm bút
2 Các đề tài chính:
Trang 3phẩm của Nam Cao chứa
đựng một nội dung nhân
đạo cao cả?
(?) Nam Cao đặt ra yêu cầu
về tính sáng tạo của người
cầm bút Nhà văn có biến
quan điểm này thành hiện
thực không?
- GV nhận xét và chốt ý
(?) Những sáng tác của
Nam Cao tập trung vào mấy
đề tài chính? Đó là những
đề tài nào? Nêu những đặc
điểm cơ bản của từng đề tài
đó?
- GV nhận xét phần trình
bày của HS và phân tích
thêm một vài dẫn chứng để
làm sáng tỏ vấn đề
+ Nam Cao đề cao sự sáng tạo của nghề văn
và lương tâm , đạo đức nghề nghiệp của người cầm bút: “ Văn chương không cần ….chưa có”;
“ Sự cẩu thả…đê tiện”
- Hs thảo luận, đại diện nhóm trình bày nội dung
- HS chú ý hai đề tài chính: Người trí thức nghèo và người nông dân nghèo
- HS chú ý theo dõi
a, Đề tài về người trí thức nghèo:
- Tác phẩm tiêu biểu: Giăng sáng, Sống mòn, Đời thừa…
- Nội dung: Nhà văn miêu tả sâu sắc tấn bi kịch tinh thần của những người trí thức nghèo trong
xã hội cũ
- Giá trị: Phê phán xã hội phi nhân đạo đã tàn phá tâm hồn của con người; Đồng thời thể hiện khao khát một cuộc sống ích, có ý nghĩa thực sự của họ
b, Đề về người nông dân nghèo:
- Tác phẩm tiêu biểu: Chí Phèo, Lão Hạc, Một bữa no…
- Nội dung: Tập trung khắc họa tình cảnh và số phận của những người nông dân nghèo bị đẩy vào đường cùng, bị chà đạp tàn nhẫn, đặc biệt là bị tha hóa, lưu manh hóa
- Giá trị: Kết án xã hội tàn bạo đã hủy diệt nhân tính của những người nông dân hiền lành, đồng thời khẳng đinh nhân phẩm và bản chất lương thiện của họ 11’ Hoạt động 3:
Hướng dẫn HS tìm hiểu
phong cách nghệ thuật của
Nam Cao
- GV cần giảng giải phong
cách nghệ thuật là cá tính
sáng tạo của nhà văn được
thể hiện qua: cách lựa chọn
và xử lý đề tài; quan niệm
nghệ thuật về con người;
những biện pháp nghệ thuật
ua thích và quen dùng;
Giọng điệu riêng
- GV chốt lại các ý cơ bản
về phong cách nghệ thuật
- Dựa vào SGK, HS trả lời câu hỏi
- HS chú ý theo dõi
III/ Phong cách nghệ thuật Nam Cao:
- Nam Cao thường viết về những cái nhỏ nhặt , xoàng xĩnh, tầm thường trong đời sống hàng ngày,
từ đó đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn, những triết lý sâu sắc về con người, cuộc sống
và cả nghệ thuật
- Nam Cao luôn có hứng thú khám phá “con người trong con người”, ông có biệt tài diễn tả, phân tích tâm lí nhân vật
- Nam Cao thường sử dụng thủ pháp độc thoại và đặc biệt là độc thoại nội tâm
- Giọng điệu buồn thương, chua
Trang 4của Nam Cao.
- GV hướng dẫn HS tổng
chát, lạnh lùng mà đày thương cảm, đằm thắm yêu thương
IV/ Dặn dò: (1 phút)
- Nắm nội dung chính
- Đọc và soạn bài tiếp theo
V/ Rút kinh nghiệm, bổ sung:
………
………
………
………
………
………
………
………