giáo án 12 nâng cao giáo án 12 nâng cao nguyôn kh¶i i t×m hióu chung 1 t¸c gi¶ nguyễn khải 1930 2008 tên thật nguyễn mạnh khải sinh ở hà nội viết văn từ năm 1951 nhưng phải đến tác phẩm “xung đột”

“những hạt bụi vàng” của HN sẽ truờng tồn theo t/g và sự lo âu, băn khoăn trước những nét đẹp của người HN, giá trị văn hóa ngày càng bị mai. một[r]

NguyÔn kh¶i

GIÁO ÁN 12 NÂNG CAO

I T×m hiÓu chung

1 T¸c gi¶: Nguy n Kh i ( 1930-2008) ễn Khải ( 1930-2008) ải ( 1930-2008)

• Tên thật: Nguyễn Mạnh Khải.

• Sinh ở Hà Nội.

• Viết văn từ năm 1951 nhưng phải đến tác

phẩm “Xung đột” mới được chú ý.

• Là một trong số những cây bút hàng đầu của văn xuôi Việt Nam từ sau CM T8 cho đến nay.

• Tác phẩm bám sát vấn đề có tính chất chính

trị- thời sự- đời sống.

• Chất triết lí _chính luận là PC nhất quán trong

các sáng tác của Nguyễn Khải.

• Tác phẩm tiêu biểu: sgk/72.

I T×m hiÓu chung

2 T¸c phÈm Mét ng êi Hµ Néi

a Xuất xứ

- Sáng tác khoảng những năm 1990 Rút từ tập truyện “Hà Nội

trong mắt tôi”( xuất bản 1995)

- Đây là sáng TP tiêu biểu cho ngòi bút của NK ở giai đoạn sáng tác

gắn với công cuộc đổi mới Đất nước, trong đó có đổi mới văn

chương

b Chủ đề

Qua một con người cụ thể, sống động (bà Hiền), tác giả phát hiện

vẻ đẹp & chiều sâu văn hóa của người HN- cái “ chất kinh kì “ bất biến giữa cái vạn biến của cuộc đời

c Bố cục

Truyện ngắn có 7 đoạn: Đây là truyện ngắn không có cốt truyện

c Nhan đề : Một người Hà Nội

Thể hiện cách cảm nhận của nhà văn về chất kinh kì qua một con

người cụ thể

T/g muốn khắc đậm bản lĩnh, cốt cách của người HN, họ luôn “là mình” với ý thức là “ người HN”, là sự đại diện của cả nước, là tinh hoa

Định hướng cho người đọc nắm bắt ngay ý đồ NT của tác giả

Chî §ång Xu©n

Hồ Gươm

Đền Ngọc Sơn

II đọc hiểu văn bản:

1 Hỡnh tượng nhõn vật cụ Hiền

Nhân vật bà Hiền

Một ng ời Hà Nội

a.Lai lịch: -Người Hà Nội gốc “hướng

nhà nhỡn thẳng ra cõy si cổ thụ & hậu

cung của đền Ngọc Sơn”

-Xuất thõn trong gia đỡnh khỏ giả, cú

nhan sắc, yờu Văn chương

b.Cỏch ứng xử:

- Cụ là 1 người cú đầu úc thực tế,

khụng LM viễn vụng, rất tự chủ ở bản

thõn mỡnh

+ Hôn nhân: - Không chạy theo t/c LM

Chọn chồng là ông giáo tiểu học hiền

lành, chăm chỉ

Chọn lựa của cô cho thấy cô là một

người có thái độ nghiêm túc trong hôn

nhân.

 Thông minh, tỉnh táo, khôn khéo

+ Việc sinh con: - Chấm dứt việc sinh

con vào tuổi 40 “ 40 tuổi sinh cô con gái

út, 60 tuổi nó cũng đã 20, cũng đã tự

lập đuợc, khỏi ăn bám anh chị”

Sáng suốt , có tầm nhìn xa và muốn

dạy con cách sống tự lập.

Luôn giữ đúng tư cách, phẩm gía

của người công dân

Làm ăn , buôn bán chính đáng theo

đúng chính sách của Đảng

 Phª ph¸n thãi gia tr ëng cña ng êi ch¸u.

 B¶n lÜnh, thøc thêi, kh«n ngoan vµ s¾c s¶o.

“Chúng mày là ng ời Hà Nội thì cách

đi đứng, nói năng phải có chuẩn, không đ ợc sống tuỳ tiện, buông tuồng”

Nhân vật bà Hiền

Một ng ời Hà Nội

II đọc hiểu văn bản:

1 Hỡnh tượng nhõn vật cụ Hiền

 Bằng lòng cho hai đứa con đi chiến đấu.

+Vì không muốn con sống bám vào sự hy sinh của bạn bè

+ Bảo nó tìm đ ờng sống để các bạn nó phải chết cũng là một cách giết chết nó

+ Muốn bình đẳng với các bà mẹ khác “hoặc sống cả hoặc chết cả, vui lẻ thì có hay hớm gì”

 Một con ng ời giàu lòng tự trọng, có ý thức trách nhiệm với cộng đồng, giải quyết việc nhà việc n ớc rất hợp lí

 Tình yêu n ớc biểu lộ chân thực, tự nhiên, không giả tạo

 Vẫn giữ thói quen tao nhã ( thưởng thức hoa thủy tiên).

 Luôn có niềm tin HN không thay đổi

 Luôn tin vào giá trị văn hóa vững bền của HN sẽ còn được lưu giữ mãi qua hình ảnh cây si cổ thụ hồi sinh

II đọc hiểu văn bản:

1 Hỡnh tượng nhõn vật cụ Hiền

d Hỡnh ảnh cõy si cổ thụ hồi sinh

 Là một chi tiết nghệ thuật quan trọng làm nổi bật chất

triết luận của nhà văn.

II đọc hiểu văn bản:

1 Hỡnh tượng nhõn vật cụ Hiền

d Đoạn kết thỳc tỏc phẩm

-Thấm đẫm chất thơ,thể hiện cảm xỳc bay bổng, thiết tha của nhà văn với HN.

-So sỏnh bà Hiền với “ hạt bụi vàng của HN -Niềm thiết tha, sự trõn trọng của NK với vẻ đẹp văn húa HN.

“ Một người như cụ phải chết đi thật tiếc, lại một hạt bụi vàng của

HN rơi xuống chỡm sõu vào lớp đất cổ Những hạt bụi vàng lấp lỏnh đõu đú ở mỗi gúc phố HN hóy mượn giú mà bay lờn cho

đất kinh kỡ chúi sỏng những ỏnh vàng.

II đọc hiểu văn bản:

2 Chõn dung của những con

người HN khỏc 3 Một gúc khỏc của HN hụm nay

tinh thần người HN, cũng như

phẩm giỏ con nguời HN

*Dũng: đứa con trai đầu lũng mà

cụ Hiền rất yờu quớ

+Yờu nước, quyết đem tuổi trẻ

của mỡnh phục vụ cho TQ

+Sống chõn thành, đằm thắm

* Những bà mẹ cú con ra chiến

trường, đặc biệt là những ngày

ỏc liệt năm 1965 – mẹ Tuất

- Vẫn cũn những thụ bỉ, mất đi sự tao nhó, thanh lịch của vủng đất HN

- NK dỏm nhỡn thẳng vào sự thật, khụng nộ trỏnh

tĩnh tỏo với cỏi nhỡn phõn tớch,

mổ xẻ, chiờm nghiệm

II đọc hiểu văn bản:

4 Nhõn vật người kể chuyện

* Quỏ trỡnh nhận thức của nhõn vật “ tụi” về bà Hiền

- Lỳc đầu cũn nghi ngại, giữ khoảng cỏch

- Về sau thể hiện sự đồng tỡnh, khõm phục, ngợi ca

mộ với văn húa kinh kỡ HN

sõu nhõn cỏch con người, đú là những hạt bụi vàng lấp lỏnh, đú

là những giỏ trị mói mói trường tồn.

II đọc hiểu văn bản:

4 Nhõn vật người kể chuyện

• Cỏch kể chuyện và cỏch nhỡn nhận của nhõn vật

“ tụi”

- Cỏch nhỡn nhận về HN: đa chiều, lịch lóm, sõu sắc

- Giọng kể: húm hỉnh, thõm tỡnh; giọng chiờm nghiệm – triết lớ

- PC của NK: giàu màu sắc chớnh luận, ngũi bỳt phõn tớch tõm lớ sắc sảo với sức mạnh lớ trớ tỉnh tỏo

III T NG K T ỔNG KẾT ẾT

• Qua n/v bà Hiền t/g ca ngợi

âu, băn khoăn trước những

nét đẹp của người HN, giá trị

văn hóa ngày càng bị mai

một

-Giọng trần thuật là giọng chiêm nghiệm vừa tự nhiên dân dã, vừa trĩu nặng suy tư, vừa giàu chất khái quát triết lí,

vừa đa thanh, đa giọng

.-Nhân vật tôi- người trần thuật

là một cá nhân tự ý thức, tự

biểu hiện mình

- Tác phẩm đậm chất triết lí