Thực tế công tác kế toán thành phẩm, bán hàng và xác định kết quả bán hàng của đơn vị

Thực tế công tác kế toán thành phẩm, bán hàng và xác định kết quả bán hàng của đơn vị

Lời nói đầu

Nền kinh tế thị trờng hoạt động dới sự điều khiển của “ bàn tay vô hình “, cùng với sự chi phối của các quy luật kinh tế đặc trng nh : quy luật giá trị , quy luật cạnh tranh , quy luật cung cầu đã tạo nên môi trờng kinh doanh hấp dẫn , sôi động nhng cũng đầy rẫy những rủi ro và không kém phần khốc liệt Để tồn tại và phát triển , đòi hỏi doanh nghiệp phải biết cách kinh doanh , kinh doanh

có hiệu quả mà biểu hiện là chỉ tiêu lợi nhuận

Thật vậy, để chiến thắng trong cạnh tranh, các doanh nghiệp phải tìm mọi cách để thu hút khách hàng, tăng doanh số tiêu thụ sản phẩm và đạt đợc nhiều lợi nhuận Mục tiêu mà bất kỳ nhà kinh doanh nào cũng theo đuổi là lợi nhuận Trên cơ sở đó doanh nghiệp mới thu hồi đợc vốn, trang trải đợc các khoản nợ, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nớc, ổn định tình hình tài chính và thực hiện tái đầu t theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu

Là một đơn vị sản xuất - Công ty tnhh bình minh sử dụng kế toán

nh một công cụ đắc lực để điều hành quản lý các hoạt động, tính hiệu quả kinh

tế và kiểm tra quá trình sử dụng tài sản, giám đốc tiền vốn nhằm chủ động trong sản xuất Trong đó , kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ là những phần hành kế toán trọng yếu trong hệ thống hạch toán kế toán của Công ty, nhất là trong điều kiện “nền kinh tế mở” hiện nay

Trong quá trình thực tập tại Công ty tnhh bình minh , với sự hớng dẫn nhiệt tình của cán bộ nhân viên phòng kế toán , đợc tiếp cận công việc thực

tế công tác kế toán tại công ty , cùng với sự giúp đỡ của cô giáo hớng dẫn , em mạnh dạn chọn đề tài :

Kế toán thành phẩm , bán hàng và xác định kết

quả bán hàng

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận , đề tài đợc trình bày thành 3 phần với kết cấu nh sau :

Phần I: Những vấn đề cơ bản về thành phẩm , tiêu thụ thành phẩm

và xác định kết quả tiêu thụ trong các doanh nghiệp sản xuất

Phần II: Thực tế công tác kế toán thành phẩm , bán hàng và xác định kết quả bán hàng của Công ty tnhh bình minh

Phần III: Nhận xét và đóng góp ý kiến về công tác kế toán thành phẩm, bán hàng , xác định kết quả kinh doanh

Trong phạm vi cuả đề tài nghiên cứu, em sẽ tổng hợp một cách có hệ thống lý luận về hạch toán tiêu thụ thành phẩm và và trình bầy ngắn gọn về kế toán xác định kết quả tiêu thụ để phân tích thực trạng hạch toán các nghiệp vụ này ở Công ty tnhh bình minh Từ đó , mong muốn đợc đa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán nói chung và kế toán tiêu thụ , xác định kết quả tiêu thụ nói riêng tại Công ty

Trong thời gian thực tập , mặc dù rất cố gắng nhng do thời gian và trình

độ có hạn nên chuyên đề không tránh khỏi những thiếu sót hạn chế , em rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của Công ty cũng nh các thầy giáo , cô giáo để chuyên đề ngày càng đợc hoàn thiện

Chơng i Những vấn đề cơ bản về thành phẩm, tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ trong các doanh

nghiệp sản xuất I.Khái quát chung về kế toán thành phẩm tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh

1.Khái niệm thành phẩm , tiêu thụ thành phẩm và ý nghĩa công tác bán hàng

1.1 Khái niệm thành phẩm : Là sản phẩm đã kết thúc quy trình công

nghệ sản xuất do doanh nghiệp thực hiện hoặc thuê ngoài gia công chế biến đã

đợc kiểm nghiệm phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật đợc nhập kho hay giao trực tiếp cho khách hàng

1.2 Khái niệm tiêu thụ : Tiêu thụ thành phẩm là giai đoạn tiếp theo của

quá trình sản xuất Sản phẩm của doanh nghiệp đợc sản xuất đem bán để thực hiện quá trình tái sản xuất gọi là tiêu thụ sản phẩm Tiêu thụ sản phẩm là quá trình thực hiện giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm , hàng hoá thông qua quan hệ trao đổi

1.3 ý nghĩa của công tác bán hàng : Qua tiêu thụ , sản phẩm chuyển từ

hình thái hiện vật sang hình thái tiền tệ và kết thúc một vòng luân chuyển vốn

Có tiêu thụ sản phẩm mới có vốn để tiến hành tái sản xuất mở rộng , tăng nhanh vòng quay vốn , nâng cao hiệu quả sử dụng vốn Đồng thời thoả mãn phần nào nhu cầu tiêu dùng của xã hội

2 Các phơng pháp xác định trị giá vốn thực tế của thành phẩm

2.1Khái niệm : Giá vốn hàng bán là giá gốc của sản phẩm hàng hoá , lao

vụ dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ Đối với thành phẩm tiêu thụ đó là giá công ởng

x-2.2 Các phơng pháp tính giá trị thực tế của thành phẩm tiêu thụ: Kế toán

cần phải căn cứ vào điều kiện cụ thể của doanh nghiệp về cách sử dụng giá trong kế toán thành phẩm , hàng tồn kho và các điều kiện khác để lựa chọn một trong những phơng pháp tính giá vốn hàng bán sau :

- Phơng pháp giá hạch toán: theo phơng pháp này việc thành phẩm hàng hóa tiêu thụ trong kỳ biến động đợc phản ánh theo giá hạch toán, cuối kỳ sẽ tiến hành điều chỉnh từ giá hạch toán sang giá thực tế theo công thức sau:

Giá thực tế của Giá hạch toán của Hệ số giá

thành phẩm tiêu = thành phẩm tiêu x thành phẩm

thụ trong kỳ thụ trong kỳ

Trong đó:

Hệ số giá Giá thực tế của TP tồn kho đầu kì và nhập kho trong kỳ

thành phẩm Giá hạch toán của TP tồn kho đầu kì và nhập kho trong kỳ

Giá hạch toán có thể là giá thành kế hoạch hoặc giá thành nhập kho thống nhất do doanh nghiệp qui định trong một kỳ kế toán Tuỳ theo yêu cầu quản lý và khả năng thanh toán mà có thể tính theo từng nhóm, từng loại hoặc từng thứ sản phẩm tiêu thụ Việc sử dụng phơng pháp này giúp đơn giản cho công tác kế toán trong các doanh nghiệp có nghiệp vụ thay đổi liên tục mà kế toán vẫn thực hiện đợc nhiệm vụ giám đốc bằng đồng tiền một cách thờng xuyên

- Phơng pháp giá thực tế đơn vị bình quân:

+ Phơng pháp thực tế đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ:

Giá vốn của thành = Số lợng thành x Giá đơn vị bình quân

phẩm tiêu thụ phẩm tiêu thụ cả kỳ dự trữ

ta xác định đợc giá thực tế của sản phẩm tiêu thụ, u điểm của phơng pháp này là giá cả bảo đảm tơng đối chính xác song việc tính toán là rất phức tạp

+ Phơng pháp giá thực tế bình quân cuối kỳ trớc (bình quân đầu kỳ dự trữ): Theo phơng pháp này để tính giá thực tế của sản phẩm tiêu thụ trong kỳ kế toán chỉ việc lấy số lợng tiêu thụ nhân với giá thực tế đơn vị bình quân cuối kỳ trớc Ưu điểm của nó là phản ánh kịp thời giá vốn của hàng tiêu thụ, tuy nhiên

độ chính xác không cao

- Phơng pháp giá thực tế nhập trớc, xuất trớc: Theo phơng pháp này, giả thiết số thành phẩm nào nhập trớc thì xuất trớc, xuất hệ số nhập trớc mơí đến số nhập sau theo giá thực tế của từng số hàng xuất

- Phơng pháp giá thực tế nhập sau, xuất trớc : Theo phơng pháp này, kế toán giả định về mặt giá trị sản phẩm nào nhập sau sẽ xuất trớc, xuất hết thứ nhập sau mới đến nhập trớc Phơng pháp này thích hợp trong trờng hợp lạm phát

- Phơng pháp giá thực tế đích danh: Theo phơng pháp này, dựa vào cơ sở thực tế xuất sản phẩm nào thì tính toán theo giá thực tế đích danh của sản phẩm

đó Rất đợc phổ biến trong việc kinh doanh vàng bạc, đá quý, theo lô hàng, những sản phẩm hàng hoá có giá trị đơn vị cao Phơng pháp này phản ánh chính xác trị giá từng lô hàng xuất nhng đòi hỏi thủ kho phải nắm chi tiết từng lô

- Phơng pháp giá vốn hàng tiêu thụ xác định theo trị giá hàng tồn kho cuối kỳ trên cơ sở giá nhập thực tế lần cuối cùng: Theo phơng pháp này đến cuối kỳ hạch toán tiến hành kiểm kê số lợng thành phẩm tồn kho, sau đó tính trị giá thực tế thành phẩm tồn cuối kỳ theo đơn giá thực tế nhập kho lần cuối cùng trong kỳ đó.

Giá vốn TP = Giá trị TP + Giá trị TP nhập - Giá trị TP tồn của

tiêu thụ tồn kho đầu kì kho trong kì lần nhập cuối cùng

Với:

Giá trị TP tồn = Số lợng TP x Giá đơn vị thực tế

kho cuối kỳ tồn kho cuối kì của lần nhập cuối cùng

Ưu điểm của phơng pháp này là nhanh chóng nhng độ chính xác không cao.Mặc dù phơng pháp đánh giá hàng tồn kho là rất phù hợp với chuẩn mực kế toán quốc tế qui đinh nhng tính chính xác trong việc đánh giá cũng không hoàn toàn là đúng Mỗi một phơng pháp đều đã đợc thừa nhận và có thể

có những lý do để ủng hộ cho việc sử dụng nó Trong nền kinh tế thị trờng vấn

đề lạm phát, cạnh tranh là điềukhó có thể dự đoán chính xác và không thể…tránh khỏi, mà phơng pháp tính giá vốn của hàng xuất kho thờng có những ảnh hởng cụ thể trên các báo cáo tài chính Chính vì vậy, các doanh nghiệp cần phải lựa chọn cho mình một phơng pháp xác định giá vốn hàng bán thích hợp, sao cho có lợi nhất mà vẫn phản ánh đúng thực chất trị giá hàng tồn kho của doanh nghiệp

3 Doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng 3.1 Doanh thu bán hàng : Là giá trị của sản phẩm , hàng hoá , lao vụ ,

dịch vụ mà doanh nghiệp đã bán , đã cung cấp cho khách hàng Giá trị của hàng bán đợc thoả thuận ghi trong hợp đồng kinh tế về mua bán và cung cấp sản phẩm , hàng hoá , đợc ghi trên hoá đơn bán hàng , hoặc ghi trên các chứng từ khác có liên quan tới việc bán hàng , hoặc là sự thoả thuận về giá bán hàng giữa

ngời mua và ngời bán Doanh thu bán hàng sẽ đợc ghi nhận tất cả các điều kiện sau đợc thoả mãn :

-Doanh nghiệp đã trao toàn bộ cho ngời mua phần lớn rủi ro cũng nh lợi ích của việc sở hữu tài sản đó

-Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý tài sản nh là ngời sở hữu tài sản đó và không còn nắm giữ các quyền điều khiển có hiệu lực đối với tài sản đó

-Giá trị của khoản doanh thu xác định một cách chắc chắn

-Tơng đối chắc chắn rằng doanh nghiệp sẽ thu đợc các lợi ích kinh tế từ giao dịch đó

-Chi phí phát sinh và sẽ phát sinh trong giao dịch đó đợc xác định một cách chắc chắn

3.2 Các khoản giảm trừ doanh thu : Nhìn lại trong cơ chế kế hoạch hoá

tập trung , vai trò của tiêu thụ trong nền kinh tế quốc dân chỉ là khâu phân phối sản phẩm hàng hoá với một khung giá quy định của nhà nớc theo tiêu chuẩn nhất định Điều này làm cho sản xuất khó phát triển Cơ chế thị trờng với các quy luật kinh tế đợc thể hiện rõ ràng thì bán hàng với các phơng thức tiêu thụ đã thực sự trở thành một nghệ thuật Nó đòi hỏi nhà cung cấp cần có trình độ nhận thức về lý luận cũng nh thực tiễn phải mềm dẻo khôn khéo để thu hút khách hàng, đồng thời xuất hiện các chính sách về chiết khấu , giảm giá để tăng sức hấp dẫn với khách hàng Đây cũng chính là nét đặc trng của nền kinh tế thị tr-ờng

- Chiết khấu bán hàng: Là số tiền thởng cho khách hàng tính trên số doanh thu bán hàng

- Giảm giá hàng bán : Là khoản giảm trừ đợc chấp nhận một cách đặc biệt trên giá thoả thuận do hàng bán kém phẩm chất , không đúng quy cách , thời hạn đã quy định trong hợp đồng kinh tế

- Hàng bán bị trả lại : Là trị giá tính trên giá thanh toán của số sản phẩm , hàng hoá doanh nghiệp đã tiêu thụ , bị khách hàng trả lại do vi phạm các điều khoản đã cam kết trong hợp đồng kinh tế nh hàng kém phẩm chất , sai quy cách chủng loại

3.3 Doanh thu bán hàng thuần mà doanh nghiệp thu đợc : Là số doanh thu

còn lại sau khi đã trừ đi các khoản chiết khấu , giảm giá hàng bán , doanh thu hàng thực tế mà doanh nghiệp đã thực hiện trong một kỳ thanh toán

- Phơng thức chuyển giao hợp đồng : Theo phơng thức này , ngời bán sẽ chịu trách nhiệm chuyển hàng đến để bàn giao cho ngời mua theo địa

điểm quy định , hàng chuyển đi vẫn thuộc sở hữu của ngời bán , chỉ khi nào nguời mua chấp nhận mới đợc chính thức coi là tiêu thụ và ngời bán mất quyền

sở hữu về số hàng này

- Phơng thức tiêu thụ ký gửi , đại lý : Theo phơng thức này , doanh nghiệp xuất kho hàng gửi đi bán cho khách hàng theo hoạp đồng đã ký kết giữa hai bên Khi hàng xuất kho gửi bán thì hàng cha đợc xác định là tiêu thụ

- Phơng thức bán hàng trả góp : Bán hàng trả góp là việc bán hàng thu tiền nhiều lần Sản phẩm hàng hoá khi giao cho ngời mua thì đợc coi là tiêu thụ

và ngời bán ghi nhận là doanh thu

- Phơng thức xuất sản phẩm trả lơng , thởng cho công nhân viên , chào hàng , giới thiệu sản phẩm : Phơng thức này thờng xuất hiện nhiều trong cơ chế tập trung trớc kia , song hiện nay cũng không phải là hiếm , nhất là trong các chiến lợc Marketing sản phẩm của doanh nghiệp Sản phẩm xuất kho đợc coi là tiêu thụ và doanh nghiệp mất quyền sở hữu về sản phẩm đó

- Phơng thức hàng đổi hàng : Để thuận lợi cho hoạt động sãút kinh doanh

đồng thời giải quyết lợng hàng tồn kho , nhiều doanh nghiệp đã thực hiện việc trao đổi sản phẩm hàng hoá của mình để nhận các loại sản phảam khác Sản phẩm khi bàn giao cho khách hàng đợc chính thức coi là tiêu thụ và đơn vị xác

ra và doanh thu Quan trọng nhất là chỉ tiêu lãi thuần

- Phản ánh kịp thời và chi tiết hàng hoá ở tất cả các trạng thái : hàng đi ờng, hàng trong kho , hàng gia công chế biến , hàng gửi đại lý nhắm đảm bảo

đ-an toàn hàng hoá ở hai chỉ tiêu hiện vật và giá trị

-Phản ánh chính xác , kịp thời doanh thu bán hàng và doanh thu thuần để xác định kết quả kinh doanh , đôn đốc kiểm tra để đảm bảo thu đủ và kịp thời tiền bán hàng tránh bị chiếm dụng vốn bất hợp pháp

-Phản ánh và đôn đốc thực hiện kết quả kinh doanh , cung cấp số liệu lập quyết toán đầy đủ kịp thời để đánh giá đúng hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng

nh nghĩa vụ đối với Nhà nớc

6 Nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh và nội dung kết quả kinh doanh

6.1 Khái niệm : Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động

sản xuất kinh doanh và hoạt động khác của doanh nghiệp sau một thời kỳ nhất

định biểu hiện bằng số tiền lãi hay lỗ Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và bất thờng

6.2 Nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh : Theo quy định của chế độ

kế toán hiện hành nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh cuả từng loại hoạt

động nh sau

- Kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh : Là số chênh lệch giữa doanh thu bán hàng thuần với giá vốn hàng đã bán , chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

- Kết quả hoạt động tài chính : Là số chênh lệch giữa doanh thu hoạt động tài chính với chi hoạt động tài chính

- Kết quả hoạt động bất thờng : Là số chênh lệch giữa doanh thu bất ờng với chi phí bất thờng

th-Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp cần đợc tổ chức phân biệt và xác

định riêng cho từng loại hoạt động , thậm chí cho từng ngành hàng , từng loại sản phẩm , lao vụ

II Kế toán chi tiết thành phẩm

1 Các chứng từ kế toán chi tiết thành phẩm sử dụng

- Hoá đơn giá trị gia tăng :Chỉ áp dụng cho doanh nghiệp nộp thuế giá trị gia tăng theo phơng pháp khấu trừ , khi lập hoá đơn doanh nghiệp phải ghi đủ các yếu tố: Giá bán cha có thuế, các khoản phụ thu và phí tính ngoài giá bán (nếu có),thuế giá trị gia tăng , tổng giá thanh toán

- Hoá đơn bán hàng : Dùng cho doanh nghiệp nộp thuế giá trị gia tăng theo phơng pháp trực tiếp hoặc nộp thuế tiêu thụ đặc biệt Khi lập hoá đơn , doanh nghiệp phải ghi đủ các yếu tố : giá bán (gồm cả thuế ) , các khoản phụ thu và phí tính ngoài giá bán

- Hoá đơn tự in hoặc các chứng từ đặc thù : Với các chứng từ tự in thì phải

đợc cơ quan có thẩm quyền cho phép , đối với chứng từ đặc thù giá ghi trên chứng từ là giá đã có thuế giá trị gia tăng

- Bảng kê bán lẻ hàng hoá dịch vụ : Đợc sử dụng khi doanh nghiệp trực tiếp bán lẻ hàng hoá và cung cấp dịch vụ cho ngời tiêu dùng không thuộc diện phải lập hoá đơn bán hàng

-Ngoài ra còn có các chứng từ trả tiền , trả hàng

2 Kế toán chi tiết thành phẩm: Đợc thực hiện đồng thời ở kho và phòng

kế toán Có thể kế toán chi tiết thành phẩm theo một trong 3 phơng pháp sau:

a Phơng pháp ghi thẻ song song

* ở kho : Việc ghi chép tình hình nhập- xuất- tồn kho thành phẩm do thủ kho tiến hành ghi vào thẻ kho Định kỳ thủ kho gửi các chứng từ đã đợc phân loại

* ở phòng kế toán : Kế toán sử dụng sổ (thẻ) , kế toán chi tiết thành phẩm

đã ghi chép tình hình nhập – xuất – tồn kho thành phẩm theo chỉ tiêu số lợng Cơ sở để ghi sổ là các chứng từ nhập xuất do thủ kho gửi lên sau khi đã kiểm tra , hoàn chỉnh đầy đủ Cuối tháng , kế toán tiến hành đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết với thẻ kho , đồng thời kế toán phải tổng hợp số liệu từ sổ hoặc thẻ chi tiết để lập bảng kê tổng hợp về nhập – xuất – tồn kho thành phẩm phục vụ cho việc đối chiếu giữa chi tiết với kế toán tổng hợp Đợc thể hiện qua sơ đồ sau

Sơ đồ 1: kế toán chi tiết thành phẩm theo phơng pháp thẻ

song song

Ghi chú : Ghi hàng ngày hoặc định kỳ

Đối chiếu luân chuyển

Ghi cuối tháng

Ưu điểm : Đơn giản , dễ làm dễ kiểm tra đối chiếu

Nhợc điểm : Có sự ghi chép trùng lặp về việc ghi chép , lãng phí lao động trong công tác hạch toán

b Phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển :

Thẻ kho

Sổ kế toán tổng hợp

Bảng tổng hợp-xuất -tồn kho

* ở kho : Việc ghi chép ở kho của thủ kho cũng đợc thực hiện trên thẻ kho nh phơng pháp thẻ song song

* ở phòng kế toán : Kế toán mở sổ đối chiếu luân chuyển đêt ghi chép tình hình nhập- xuất- tồn kho của từng loại thành phẩm theo hai chỉ tiêu : số l-ợng và giá trị ở từng kho dùng cho cả năm , mỗi tháng chỉ ghi một lần vào cuối tháng , để có số liệu ghi vào sổ đối chiếu luân chuyển kế toán lập các bảng kê nhập và bảng kê xuất cuối tháng tiến hành kiểm tra đối chiếu số liệu giữa sổ

đối chiếu luân chuyển , thẻ kho và số liệu kế toán tổng hợp

Sơ đồ 2 : Kế toán chi tiết thành phẩm theo phơng

pháp sổ đối chiếu luân chuyển

Ghi chú : Ghi hàng ngày hoặc định kỳ

Đối chiếu kiểm tra Ghi cuối tháng

Ưu điểm : Khối lợng ghi chép của kế toán đợc giảm nhẹ do chỉ ghi một lần vào cuối tháng.

Nhợc điểm : Việc ghi sổ vẫn còn trùng lặp , hạn chế cho việc cung cấp thông tin trong việc kiểm tra của công tác kế toán

c Phơng pháp sổ số d

* ở kho : Thủ kho cũng dùng thẻ kho để ghi chép tình hình nhập- xuất- tồn kho thành phẩm về mặt số lợng Cuối tháng ghi số tồn kho đã tính trên thẻ kho sang sổ số d cột số lợng

* ở phòng ké toán : Kế toán mở số d theo từng kho , dùng cho cả năm , ghi số tồn kho của thứ nhóm , loại vào cuối tháng theo chỉ tiêu giá trị

Bảng luỹ kế xuấtBảng kê xuấtChứng từ xuất

Sổ số d

Ưu điểm:Giảm bớt khối lợng ghi sổ, công việc đợc tiến hành dàn đều trong tháng

Nhợc điểm: Việc ghi sổ vẫn còn trùng lặp , hanh chế tác dụng công tác kiểm tra

8 Kế tóan tổng hợp thành phẩm

Kế toán sử dụng tài khoản 155: Thành phẩm

Tác dụng : Phản ánh số hiện có và tình hình biến động của các loại thành phẩm trong doanh nghiệp

Trình tự hạch toán : Đối với doanh nghiệp áp dụng phơng pháp kê

khai thờng xuyên

TK154 TK155 TK632

1 giá thực tế TP xuất kho 2 TP xuất kho bán trực tiếp

từ sx thuê gia công

TK157 TK338 3 TP xuất kho gửi bán hoặc

5a Kiểm kê phát hiện gửi đại lý-ký gửi

thừa TK128,222

4 TP xuất kho góp LD

TK138 5b Kiểm kê phát hiện

thiếu

Đối với doanh nghiệp áp dụng phơng pháp kê khai định kỳ

1.Kết chuyển hàng tồn kho đầu kỳ

2 Các phơng thức bán hàng :

b * Phơng thức tiêu thụ trực tiếp : Theo phơng thức này thì sản phẩm đợc giao trực tiếp cho ngời mua tại kho hoặc không qua kho của doanh nghiệp Sản phẩm khi đã bàn giao cho khách đợc chính thức coi là tiêu thụ , đơn vị mất quyền sở hữu về số sản phẩm này Phơng thức tiêu thụ trực tiếp đợc khái quát qua sơ đồ 01

Sơ đồ 01: Trình tự hạch toán tổng quát tiêu thụ thành phẩm

theo phơng thức tiêu thụ trực tiếp.

TK 154, 155 TK 632 TK 511, 512 TK 111

* Phơng thức tiệu thụ chuyển hàng theo hợp đồng: (Sơ đồ 02) Là phơng thức mà bên bán chuyển hàng cho bên mua theo địa điểm ghi trong hợp đồng

Số hàng chuyển đi vẫn thuộc sở hữu của bên bán Khi bên mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì số hàng đó mới đợc coi là tiêu thụ

Sơ đồ 02: Hạch toán tổng quát tiêu thụ thành phẩm theo phơng thức

Các khoản giảm KC các khoản giảm

trừ doanh thu trừ doanh thu

TK 3331

đợc giảm trừ GTGT đầu ra

* Phơng thức tiêu thụ hàng ký gửi, đại lý: Theo luật thuế VAT, nếu bên

đại lý bán hàng theo đúng giá do bên giao đại lý qui định và phần hoa hồng đợc hởng tính theo tỷ lệ thoả thuận trên phần doanh thu cha có thuế VAT thì toàn bộ

thuế VAT sẽ do chủ hàng chịu, bên đại lý không phải nộp thuế VAT trên phần hoa hồng đợc hởng.

- Tại đơn vị có hàng ký gửi: Nhìn chung các bút toán của phơng thức bán hàng ký gửi giống nh phơng thức chuyển hàng chờ chấp nhận (Sơ đồ), nhng đặc

điểm riêng của phơng thức này là đơn vị có hàng đại lý sẽ phải trả cho bên nhân đại lý một khoản tiền hoa hồng đại lý Số tiền hoa hồng có thể tính riêng hoặc khấu trừ trực tiếp vào số tiền mà đơn vị nhận đại lý phải thanh toán khi trả tiền hàng Đối với đơn vị nhận đại lý đây đợc coi là một khoản doanh thu, ngợc lại đơn vị có hàng ký gửi coi là một khoản chi phí bán hàng Khi đó, bút toán hoa hồng đại lý đợc ghi theo 1 trong 2 cách sau:

+ Tách riêng số hoa hồng đại lý:

Nợ TK 641 Số tiền hoa hồng phải thanh toán cho bên nhận đại lý

Có TK 111, 112, 131

+ Khấu trừ trực tiếp vào số tiền hàng khi đơn vị thanh toán:

Nợ TK 641 Số tiền hoa hồng trả cho bên nhận đại lý

Nợ TK 111, 112, 131 Số tiền đã thu hoặc phải thu về hàng gửi đại lý

Có TK 511 Doanh thu bán hàng

Có TK 3331 Thuế GTGT phải nộp

- Tại đơn vị nhận hàng đại lý

+ Khi nhận hàng do đơn vị chủ hàng giao, ghi

Nợ TK 003 Giá trị của số hàng đơn vị giao đại lý

+ Khi đại lý bán đợc hàng ghi bút toán

Có TK 003 Giá trị số hàng đã bán

Các bút toán khác đợc hạch toán giống sơ đồ 03

Sơ đồ 03: Trình tự hạch toán tiêu thụ tại bên nhận đại lý khi bán đợc

Sơ đồ 04: Trình tự hạch toán tiêu thụ theo phơng pháp bán hàng đại

lý tại đơn vị có hàng ký gửi:

hàng đại lý hàng gửi KC trị KC doanh Số tiền thực

bán tiêu giá vốn thu thuần nhận

Sơ đồ 05: Khái quát trình tự hạch toán bán hàng trả góp.

hàng tiêu thụ KC giá vốn KC doanh DT bán toán lần đầu

Đối với các doanh nghiệp tính thuế VAT theo phơng pháp trực tiếp hoặc

đối với các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu việc hạch toán giá vốn hàng tiêu thụ cũng tơng tự nh doanh nghiệp tính thuế VAT theo phơng pháp khấu trừ Đối với bán hàng, doanh thu bán hàng ghi nhận ở TK 511, 512 là doanh thu bao gồm cả thuế VAT (hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt hay thuế xuất khẩu) phải nộp Các khoản ghi nhận ở tài khoản 521, 531, 532 cũng bao gồm cả thuế tiêu thụ trong đó

Khi xuất thành phẩm để tiêu thụ, quy trình hạch toán đợc thực hiện nh :

Sơ đồ 06

Trị giá vốn hàng TK 333 Doanh thu

tiêu thụ Thuế xuất tiêu thụ

Các khoản giảm trừ KC các khoản Thuế VAT phải

vào DT tiêu thụ giảm trừ trong kỳ nộp đợc xác

Để xác định chi phí bán hàng kế toán sử dụng TK 641 : Tài khoản này dùng để phản ánh các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình tiêu thụ thành phẩm bao gồm các chi phí bảo quản , đóng gói , vận chuyển , giới thiệu , bảo hành sản phẩm

TK641 không có số d cuối kỳ và có 7 TK cấp 2:

TK 6411- Chi phí nhân viên

TK 6412- Chi phí vật liệu bao bì

TK 6413- Chi phí dụng cụ đồ dùng

TK 6414- Chi phí khấu hao tài sản cố định

Chi phí vật liệu bao gói K/c CF bán hàng

TK153 cho H đã tiêu thụ

Chi phí công cụ dụng cụ TK 142

10.2 Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

Để xác định chi phí quản lý doanh nghiệp kế toán sử dụng tài khoản 642:Tài khoản này dùng để phản ánh toàn bộ những khoản chi phí phát sinh có liên quan đến quản lý hành chính và quản trị kinh doanh mà doanh nghiệp đã chi ra nh lơng nhân viên quản lý , chi phí dụng cụ văn phòng Tài khoản 642 cũng không có số d cuối kỳ và có 8 tài khoản cấp 2:

TK 6421- Chi phí nhân viên quản lý

TK 6422- Chi phí vật liệu quản lý

Sơ đồ hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp

TK 334,338 TK642 TK111,112 Chi phívật liệu

* Kế toán xác định kết quả bán hàng

Kết quả kinh doanh là phần chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn của sản phẩm bán ra , chi phí bán hàng , chi phí quản lý doanh nghiệp Các chủ doanh nghiệp quan tâm nhất đến những thông tin về kết quả kinh doanh , để phân tích , đánh giá kết quả hoạt động và có hớng đầu t , sản xuất kinh doanh

đúng và có hiệu quả cao Do vậy , các chủ doanh nghiệp thông thờng đòi hỏi kế toán phải cung cấp thông tin về doanh thu , chi phí và kết quả kinh doanh của từng loại sản phẩm , từng loại hoạt động , từng đơn vị phụ thuộc

Để xác định kết quả kinh doanh kế toán sử dụng TK 911 “Xác định kết quả “và TK 421 “Lãi cha phân phối “ Cuối kỳ kinh doanh , kế toán dựa vào số liệu đã hạch toán trên các tài khoản liên quan : TK632,TK 511, TK 641, TK642.Tính toán kết chuyển sang TK 911 theo sơ đồ tài khoản sau để xác đình kết quả kinh doanh

Sơ đồ 09: Khái quát hạch toán xác định kết quả kinh doanh:

TK 632 TK911 TK 511

KC giá vốn của sản phẩm KC doanh thu bán

Tiêu thụ trong kỳ hàng thuần

Chơng II

Thực tế công tác kế toán thành phẩm, bán hàng và

xác định kết quả bán hàng của đơn vị

I Đặc điểm chung của Công ty tnhh Bình minh

1 Lịch sử phát triển và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty TNHH Bình minh.

Công ty tnhh bình minh là một công ty chuyên sản xuất- kinh doanh- xuất nhập khẩu các mặt hàng dệt, may, nớc khoáng , nớc giải khát Đợc thành lập vào ngày 9tháng 1 năm 1992 đăng ký với tên công ty “ Dệt may , xuất nhập khẩu Bình minh “, số đăng ký :042897 Lúc đó công ty chỉ sản xuất các mặt hàng vải, sợi, may mặc và đợc a chuộng trên thị trờng

Trụ sở giao dịch :Đờng Phan Chu Trinh , xã Tiền Phong , thị xã Thái Bình tỉnh Thái Bình

Đến ngày 16 tháng 8 năm 1995 đổi tên thành “Công ty sản xuất- kinh doanh- xuất nhập khẩu Bình minh”, mở rộng thêm ngành sản xuất nớc khoáng , nớc giải khát có ga kết hợp với sản xuất các sản phẩm dệt may

Các mặt hàng của công ty đợc tiêu thụ trên cả nớc và xuất khẩu ra nớc ngoài Đặc biệt là thị trờng Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, đòi hỏi công ty phải trực tiếp tìm hiểu nghiên cứu các thị trờng này, chính vì vậy mà ngày 12 tháng 3 năm 1996 công ty đã đặt chi nhánh tại Hà Nội và đăng ký kinh doanh đơn vị kinh tế trực thuộc của công ty với tên “Chi nhánh công ty sản xuất- kinh doanh- xuất nhập khẩu bình minh”

Trụ sở giao dịch: I7B phờng Phơng Mai, quận Đống Đa, Hà Nội theo QĐTLsố: 3474/GP-UB của Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội , với ngành

nghề kinh doanh : Bán và giới thiệu sản phẩm do công ty sản xuất ra và kinh doanh theo ngành nghề công ty đợc phép trong lĩnh vực thơng mại

Qua 10 năm liên tục xây dựng và phấn đấu, công ty đã phát triển mạnh

về cơ sở vật chất kỹ thuật, về trình độ quản lý và có một đội ngũ cán bộ công nhân viên với phẩm chất chính trị , trình độ chuyên môn cao Đến nay sản phẩm của công ty đã đạt đợc tiêu chuẩn chất lợng cao và đợc thị trờng tín nhiệm Số l-ợng sản phẩm tiêu thụ đợc phản ánh qua tài liệu sau trong 2 năm 2000 và 2001

Nói chung , chỉ có số lợng sản phẩm tiêu thụ của mặt hàng vải năm 2001

có giảm đi so với năm 2000, còn lại các loại sản phẩm khác đều tăng nhng tất cả luôn đảm bảo và nâng cao về chất lợng sản phẩm cũng nh về mẫu mã luôn đa dạng và phong phú Sau đây là một số chỉ tiêu thể hiện năng lực sản xuất của công ty

- Giai đoạn chuẩn bị sản xuất : Là giai đoạn phân loại nguyên liệu bao bì, cân, đo, đong, đếm bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật trớc khi đa vào sản xuất

- Giai đoạn sản xuất : Là giai đoạn sau khi đã chuẩn bị phân chia nguyêb vật liệu theo từng lô, từng ca sản xuất đợc theo dõi theo hồ sơ và đợc đa vào sản xuất thông qua các công đoạn sản xuất

- Giai đoạn kiểm nghiệm nhập kho thành phẩm : Sau khi sản xuất xong sản phẩm phải có giâú xác nhận đủ tiêu chuân mới đợc nhập kho

Có thể khái quát quy trình công nghệ sản xuất của công ty nh sau:

Sơ đồ 1: Quy trình công nghệ sản xuất phân xởng sợi dệt

Sợi dọc

Sợi đơn

Sợi ngang

Sơ đồ 2: Quy trình công nghệ sản xuất may

2.2 Tổ chức công tác quản lý và tổ chức sản xuất

Cùng với quá trình phát triển đi lên , công ty đã không ngừng hoàn thiện

bộ máy tổ chức quản lý của mình để tận dụng hết năng lực sản xuất sẵn có nhằm đảm bảo cho hoạt động đạt hiệu quả cao Hình thức tổ chức bộ máy quản

lý của công ty theo mô hình trực tuyến chức năng Công ty gồm có 1 giám đốc

và 2 phó giám đốc trực tiếp chỉ đạo các phòng ban phân xởng (Sơ đồ 4)

* Giám đốc công ty là ngời chịu trách nhiệm cao nhất trong việc quản lý

và là ngời chỉ huy cao nhất điều hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty theo Luật lao động của nhà nớc ban hành

* Cùng điều hành công ty với giám đốc là 2 phó giám đốc

- Một phó giám đốc phụ trách phân xởng dệt sợi

- Một phó giám đốc phụ trách xí nghiệp may

* Phòng hành chính tổng hợp : Nghiên cú, xây dựng hoàn thiện mô hình

tổ chức công ty, đào tạo sắp xếp cán bộ công nhân viên Xây dựng quỹ tiền

l-ơng, định mức lao động tổng hợp ban hành các quy chế quản lý, sử dụng lao

động, giải quyết các chế độ lao động theo quy định của Nhà nớc Thực hiện các nghiệp vụ th ký giám đốc và các nghiệp vụ nh văn th

* Phòng tài chính kế toán ; Chịu trách nhiệm về công tác tài chính kế toán, hạch toán sản xuất kinh doanh, thanh quyết toán với Nhà nớc

* Phòng sản xuất kinh doanh- xuất nhập khẩu : Điều hành toàn bộ các hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động nhập khẩu của công ty, tổ chức tiêu thụ sản phẩm , quản lý cung ứng, quản lý,dự trữ ,vật t

* Phòng khoa học công nghệ: Xây dựng các quy trình sản xuất, tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lợng sản phẩm định mức vật t, nghiên cứu chế tạo sản phẩm mới, tổ chức quản lý đánh giá các sáng kiến cải tiến kỹ thuật trong công ty

* Phòng bảo vệ quân sự: Chịu trách nhiệm về tài sản của công ty nh: vật

t, hàng hoá, máy móc, thiết bị, nhà cửa để đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh đồng thời đảm bảo an ninh cho công ty

Ngoài hoạt động quản lý của các phòng ban chức năng ở mỗi phân xỏng,

xí nghiệp sản xuất còn có quản đốc phân xởng, một tổ nhân viên kinh tế kỹ

thuật, nhân viên điều hành, nhân viên quản lý

Sơ đồ 3: Tổ chức bộ máy quản lý cuả công ty

2.3 Tổ chức công tác kế toán

Là một đơn vị tự chủ kinh doanh, do vậy sử dụng đồng vốn đúng mục

đích, chế độ hợp lý và phục vụ sản xuất đạt hiệu quả kinh tế cao đòi hỏi phòng

kế toán tài chính phải phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời tình hình hoạt động của công ty

Giám đốc

Phòng kinh doanh xuất nhập khẩu

Phòng bảovệ

Phòng dịchvụ

đời sống

Phòng khoa học công nghệ

Phòng tài chính kếtoán

Xí nghiệp may

- Ghi chép, tính toán, phản ánh số liệu hiện có tình hình luân chuyển và

sử dụng tài sản vật t tiền vốn, kết quả quá trình sản xuất kinh doanh và sử dụng kinh phí của đơn vị

- Kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh, kế hoạch thu tài chính, kỷ luật thu nộp, thanh toán kiểm tra việc giữ gìn và sử dụngcác loại tài sản vật t tiền vốn kinh phí Phát hiện và ngăn ngừa kịp thời những hành

động tham ô lãng phí, vi phạm chế độ chính sách quản lý kinh tế và kỹ thuật tài chính của Nhà nớc

2.3.2 Hình thức tổ chức bộ máy kế toán

Công ty đã tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức kế toán tập trung , toàn

bộ các công tác kế toán nh ghi sổ chi tiết, sổ kế toán tổng hợp , lập báo cáo kế toán đều thực hiện ở phòng kế toán Dới phân xởng sản xuất, xí nghiệp

không có bộ phận kế toán riêng mà chỉ bố trí các nhân viên thống kê làm nhiệm

vụ hớng dẫn , thực hiện xử lỹ sơ bộ chứng từ có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh dới phân xởng , xí nghiệp Định kỳ 10 ngày /1lần thống kê phân xởng gửi chứng từ về phòng kế toán Căn cứ vào chứng từ này mà phòng

kế toán tiến hành toàn bộ công tác kế toán trên cơ sở của chế độ kế toán

Lao động trong bộ máy kế toán gồm 9 ngời Trong đó 1 kế toán trởng (kiêm trởng phòng kế toán ) , 1phó kế toán (kiêm kế toán tổng hợp ), số còn lại làm việc theo các phần hành khác nhau: Kế toán tổng hợp giá thành , kế toán thành phẩm tiêu thụ , kế toán tiền lơng , kế toán thanh toán , kế toán vật t , thống kê tổng hợp

Sơ đồ 4: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán

Trởng phòng TC- KT(Kế toán trởng)

Phó phòng TC- KT(Kế toán tổng hợp)

* Nhiệm vụ cụ thể từng phần hành kế toán

- Kế toán trởng kiêm trởng phòng kế toán: Trực tiếp phụ trách phòng kế toán, chịu trách nhiệm trớc cơ quan tài chính cấp trên và giám đốc công ty về các vấn đề có liên quan về tình hình tài chính và công tác hạch toán kế toán cuả công ty, kiểm tra công tác chỉ đạo, công tác quản lý, tạo nguồn vốn,sử dụng

nguồn vốn theo đúng chế độ tài chính nhà nớc ban hành

- Phó phòng kế toán kiêm kế toán tổng hợp : Tổng hợp tất cả các số liệu

từ Nhật ký- chứng từ, Bảng kê để lập báo cáo kế toán quyết toán tài chính theo quy định của Nhà nớc Có trách nhiệm cùng với kế toán trởng trong việc thanh quyết toán cũng nh thanh tra về kiểm tra công tác tài chính của công ty

- Kế toán thanh toán: Theo dõi tình hình thu chi sử dụng quỹ tiền mặt, tiền gửi Ngân hàng của công ty Thực hiện việc giao dịch với Ngân hàng, đồng thời theo dõi sự biến động của tài sản chịu trách nhiệm trong việc quản lý toàn

bộ tài sản của công ty

- Kế toán vật t : theo dõi các nghiệp vụ có liên quan đến nhập- xuất- tồn kho vật t, nguyên vật liệu vào chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm

- Kế toán tiền lơng: Ghi chép, phản ánh thời gian lao động của công nhân viên, tính toán số lợng phải trả cho từng ngời, sử lý quỹ lơng, phân bổ chi phí tiền lơng vào giá thành sản phẩm, phụ trách việc mua bán của nhà ăn, nhà trẻ

Thống

kê tổng hợp

Kế toán vật t

Kế toán thanh toán

Kế toán tiền l-

ơng

Thủ quỹ

và tiêu thụ sản phẩm