tuyªn ng«n ®éc lëp chµo mõng têt c¶ c¸c thçy c« gi¸o vµ têt c¶ c¸c em truyön vµ ký giai ®o¹n 1945 1975 tiõt 2 c¸c khuynh h­íng vµ nh÷ng phong c¸ch tiªu bióu giíi thiöu tµi liöu häc tëp vµ nghiªn cøu a

Giíi thiÖu tµi liÖu häc tËp vµ nghiªn cøu : a... Phong c¸ch tiªu biÓu c..[r]

Chµo mõng tÊt c¶ c¸c thÇy c« gi¸o vµ tÊt c¶ c¸c em

TruyÖn vµ kÝ giai ®o¹n

1945-1975

phong c¸ch tiªu biÓu

Giíi thiÖu tµi liÖu häc tËp vµ nghiªn cøu:

a T¸c phÈm:

- C¸c tËp truyÖn ng¾n, kÝ ViÖt Nam 1945-1975

- C¸c tiÓu thuyÕt tiªu biÓu cho c¸c chÆng ® êng)

b Tµi liÖu nghiªn cøu

- NguyÔn §¨ng M¹nh, §oµn Träng Huy, NguyÔn V¨n Long, TrÇn

H÷u T¸, NguyÔn Tr¸c: V¨n häc ViÖt Nam (1945-1975) TËp I, II Nxb

Nêu các tác phẩm văn xuôi đã học ở ch ơng tr ờng phổ thông?

Từ đó hãy xác định các khuynh h ớng của VH 45-75?

Các khuynh h ớng và những phong cách tiêu biểu

Nêu những tiền đề về văn hóa xã hội hình thành khuynh

ng ời trực tiếp cầm bút lên chiến tr ờng, đối mặt với sinh tử

- D ới sự định h ớng của Đảng các nhà văn đi thực tế, nhận đ ờng

-> Hiện thực không phải bằng cái nhìn, bằng sự chứng kiến mà bằng sự trải nghiệm chân thực, sống động

là hiện thực xã hội chủ nghĩa

b Đặc điểm

b1 Nội dung chủ đề

- Theo sát từng b ớc đi của lịch sử, những chuyển biến của đời

sống kháng chiến, dựng lại bức tranh nhiều vẻ về cuộc kháng

chiến toàn dân, toàn diện

+ Đầy ắp những chi tiết hiện thực cụ thể, sống động, chân thực

+ Xây dựng hình t ợng điển hình (điển hình văn học đồng nhất

với điển hình xã hội)

Nêu đặc trùng nội dung và hình thức của khuynh h ớng hiện thực?

c Phong cách tiêu biểu

đề cập đến hiện thực nông thôn bức tranh đen tối, ngột ngạt xã

hội cũ, nỗi đau khổ, bất hạnh của số phận nô lệ, đề cập đến

những vấn đề mới mẻ, sâu sắc của ng ời nông dân trong hợp tác xã nông nghiệp , với vấn đề xây dựng cuộc sống mới, vùng kinh tế mới

- Hiện thực kháng chiến:

+ Trần Đăng, Nguyễn Huy T ởng ghi chép, phản ánh kịp thời các sự

kiện của cuộc kháng chiến, dựng lại khung cảnh của một chiến

dịch, mặt trận

Những tác giả nào tiêu biểu cho khuynh h ớng hiện thực, hãy lí giải bằng các tác phẩm cụ thể

c Tích cực và hạn chế

+ Văn học là tấm g ơng phản chiếu những vấn đề trọng đại của

đất n ớc : tổ quốc và xã hội chủ nghĩa, hiện thực chiến tranh và

hiện thực nông thôn

+ Tái hiện bức tranh toàn diện vừa bao quát, cụ thể vừa sống

động, chân thực đời sống kháng chiến của toàn dân tộc

- Hạn chế:

+ Hiện thực XHCN chi phối việc xử lí đề tài, xây dựng cốt truyện

và nhân vật với nguyên tắc phản ánh: vận động tích cực theo xu thế CM

+ Hiện thực đ ợc hình dung tr ớc, vận động theo một chiều h ớng đ ợc biết tr ớc

+ Hiện thực có định h ớng, hiện thực đ ợc điều chỉnh-> hiện thực đ ợc

tô hồng (nói mặt trái, mặt xấu là bôi đen)

Những điểm tích cực và hạn chế của khuynh h ớng hiện thực

2 Khuynh h ớng lãng mạn, trữ tình.

a Cơ sở hình thành:

- Lý t ởng cách mạng chi phối quan

điểm sáng tác: mô típ gác tình riêng vì nghĩa lớn, nén đau th ơng để tr ởng thành trong tranh đấu, h ớng về chiến thắng, niềm tin, t ơng lai.

- Lí t ởng cống hiến, hi sinh vì tổ quốc của toàn dân tộc

Tại sao văn học giai đoạn này lại mang khuynh h ớng lãng mạn ., nét riêng của khuynh h ớng lãng mạn giai

đoạn này

của những ng ời lao động vốn

chịu thiệt thòi, bất hạnh

- Phản ánh quan hệ tốt đẹp

giữa ng ời với ng ời, cá nhân và

tập thể trong thời đại mới

Nét riêng của khuynh h

ớng trữ tình lãng mạn

trong VH 45-75?

- Đề cao tinh thần chiến đấu, sự cống hiến, đề cao ý chí và sự quyết tâm, chủ yếu nói đến chiến công, chiến thắng b2 Hình thức đặc tr ng: -

c Phong cách tiêu biểu

- Anh Đức (Bùi Đức ái) Nguyễn Thế Ph ơng đề cập đến vấn đề đời t ,

- Nguyễn Minh Châu, Đỗ Chu, Nguyễn Đình Thi đã khám phá các mối quan hệ tình yêu, tình vợ chồng, tình cha con và chiều sâu vô tận, bí ẩn của thế giới tinh thần con ng ời

- Nguyễn Tuân: nhạy cảm với vẻ đẹp của thiên nhiên đất n ớc cho ra

đời áng văn bay bổng, trữ tình

Đại diện tiêu biểu của khuynh h ớng lãng mạn trữ tình

Nét riêng của các tác giả?

d Tích cực và hạn chế

- Tích cực: Cảm hứng chủ đạo nâng

đỡ con ng ời v ợt qua gian khổ, tổn thất, mất mát để h ớng tới chiến thắng, t ơng lai, hy vọng, góp phần cũng cố ý chí, niềm tin vào lý t ởng

- Hạn chế: Cách nhìn nhận cuộc

sống phiến diện, đơn giản, xuôi chiều

Mặt tích cực và hạn chế của khuynh h ớng trữ tình lãng mạn

Khuynh h ớng sử thi

a Cơ sở hình thành

- Hoàn cảnh đất n ớc có chiến tranh, vấn đề dân tộc đ ợc đặt lên hàng đầu, văn học không còn là tiếng nói riêng của cá nhân, cá thể mà phải là tiếng nói của cộng đồng, dân tộc

- “Hãy cho thời đại anh hùng

b Đặc điểm

- Đề cập đến những vấn đề hệ trọng của dân tộc, phản ánh sự kiện lịch sử, số phận cộng đồng, những vấn đề lớn nh chủ nghĩa anh hùng, chủ nghĩa yêu n ớc

- Giọng điệu: trang nghiêm, hào hùng, sùng kính và ngợi ca

Đặc điểm nội dung và hình thức của khuynh h ớng sử thi trong văn xuôi 45-75

c Các phong cách tiêu biểu :

- Nguyễn Thi, Nguyễn Trung Thành: xây dựng những nhân vật là ng ời anh hùng của thời đại kết tinh phẩm

chất của cộng đồng, đại diện cho giai cấp, dân tộc…

chất của cộng đồng, đại diện cho giai cấp, dân tộc…

- Nguyên Hồng đã tái hiện bức tranh rộng lớn, hoành tráng, nhiều mặt về xã hội Việt Nam đau th ơng mà quật khởi.

- Nguyễn Huy T ởng với cảm hứng khai thác đề tài lcịh

sử, t t ởng yêu n ớc và chủ nghĩa anh hùng, tái hiện toàn cảnh chiến dịch, khí thế chiến đấu, tinh thần toàn dân.

Nêu những phong cách tiêu biểu cho khuynh h ớng sử thi? Đặc điểm của khuynh h ớng ấy ở mỗi tác giả?

d Tích cực và hạn chế

- Tích cực: Dựng lại bức tranh chân thực về giai

đoạn lịch sử của dân tộc với nhiều biến cố trọng

đại gian khổ, hi sinh nh

ng hào hùng, oanh liệt.

- Hạn chế: Số phận, tình cảm, tình cách của cá

nhân không đ ợc chú

trọng

4 Khuynh h ớng chính luận

a Cơ sở hình thành

- Lịch sử có nhiều biến động về chính trị và xã hội

- Vấn đề xung đột giai cấp và đấu tranh t t ởng phức

tạp: cải cách ruộng đât, giáo lí thiên chúa giáo với lí t

ởng cách mạng, cá nhân và tập thể trong hợp tác xã

nông nghiệp

- Đề cập đến những vấn đề chính luận thời sự

- Khám phá, phân tích những vấn đề của đời sống chính trị- xã hội

Đặc điểm và phong cách tiêu biểu của khuynh h ớng

chinh luận

c Phong cách tiêu biểu :

- Nguyễn Khải vốn nhạy cảm với chính trị , có tầm nhìn

xa về t t ởng, có sức mạnh của tình cảm cách mạng kết hợp với khả năng nhìn nhận, đánh giá vấn đề sắc sảo, toàn diên nên ở lĩnh vực chính luận ông chiếm vị trí nổi bật (gần nh độc tôn trong thể văn xuôi).

giáo lí của chúa, đấu tranh để dành niềm tin cách mạng

hợp tác hoá nông nghiệp, t ởng t hữu, t lợi với t t ởng

cộng sản

5 Tổng kết : Đánh giá chung

- Văn xuôi kháng chiến phong phú và đa dạng về mặt thể loại và khuynh h ớng nghệ thuật

- Văn xuôi kháng chiến đã đóng góp vào lịch sử văn

học những bức tranh rộng lớn, toàn diện, chân thực,

sinh động về một giai đoạn lịch sử gian khổ mà hào

hùng, đau th ơng mà oanh liệt của dân tộc

- Sự phân chia các khuynh h ớng chỉ mang tính t ơng

đối, có những tác giả và tác phẩm vừa là đại diện cho khuynh h ớng này vừa tiêu biểu cho khuynh h ớng

Từ việc tìm hiểu những khuynh h ớng tiêu biểu của văn xuôi 45-75, hãy nêu những nhận xét, đánh giá cxhung?

C¶m ¬n tÊt c¶ c¸c thÇy c«

vµ c¸c em

Bµi häc kÕt thóc