Trong mét trËn cµn, «ng hi sinh... §äc vµ t×m hiÓu chó thÝch..[r]
Trang 1Tuần 15 tiết 71
ChiÕc
l îc
Ngµ
NguyÔn Quang S¸ng
Trang 2Tiết : 71
Nguyễn Quang Sáng
I Đọc và tìm hiểu chú thích .
1 Đọc , kể tóm tắt:
Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến Mãi đến khi con gái lên tám tuổi, ông mới có dịp về thăm nhà, thăm con Bé Thu không nhận ra cha, vì vết sẹo trên mặt, làm ba em không giống với ng ời trong bức ảnh chụp mà em biết.
Em đối xử với ba nh với ng ời xa lạ Đến lúc Thu nhận
ra, tình cha con thức dậy mãnh liệt trong em, thì cũng là lúc ông Sáu phải đi ở chiến khu nơi căn cứ, ng ời cha dồn hết tình cảm yêu quí, nhớ th ơng con vào việc làm một
chiếc l ợc bằng ngà voi để tặng cho cô con gái bé bỏng Trong một trận càn, ông hi sinh Tr ớc lúc nhắm mắt, ông còn kịp trao chiếc l ợc cho ng ời bạn.
Trang 3Tiết : 71
Nguyễn Quang Sáng
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc , kể tóm tắt:
2- Chú thích
a- Tác giả
-Nguyễn Quang Sáng( Nguyễn Sáng),sinh 1932 quê ở An Giang,thời chống Pháp ông là bộ đội chiến đấu ở chiến tr ờng Nam Bộ Từ 1954
ông tập kết ra Bắc và bắt đầu viết văn, chống Mỹ ông trở về Nam Bộ tiếp tục chiến đấu và sáng tác.
-Ông th ờng viết về con ng ời và cuộc sống Nam bộ chiến đấu anh
dũng trong hai cuộc kháng chiến và sau hoà bình.
Viết 1966 trong thời kì tác giả tham gia kháng chiến chống Mỹ ở
Miền Nam Rút từ tập truyện ngắn cùng tên.
2-Tác phẩm:
Văn xuôi :
Con chim vàng :
1957 Ng ời quê h ơng :
1958 Đất lửa :
1963 Chiếc l ợc
ngà : 1966 Bông
cẩm thạch : 1969
Cái áo thằng hình
rơm: 1984
Ng ời con đi xa : 1977
Dòng sông thơ ấu :
1985
Kịch bản phim :
Mùa gió ch ớng : 1977 Cánh đồng hoang : 1978 Pho t ợng : 1981 Mùa n ớc nổi : 1986 Dòng sôn nbg hát: 1988
Thời thơ ấu : 1995
Trang 4
Tiết : 71
Nguyễn Quang Sáng
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc , kể tóm tắt:
2- Chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1- Kiểu văn bản : Tự sự
2.Bố cục và ngôi kể:
- Bố cục: 3phần
+P1:Từ đầu đến bắt nó về - Tình trạng cha con anh Sáu tr ớc buổi “bắt nó về”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi ”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi
chia tay.
+P2:Tiếp đến:tuột xuống ”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi –Buổi chia tay đầy nước mắt.Buổi chia tay đầy n ớc mắt.
+P3 còn lại:Anh Sáu ở chiến khu làm chiếc l ợc ngà và hi sinh.
- Ngôi kể:
Ngôi thứ nhất,đặt vào nhân vật anh Ba.
Tác dụng: tăng độ tin cậy và tính trữ tình của câu truyện.
Trang 5Tiết : 71
Nguyễn Quang Sáng
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc , kể tóm tắt:
2- Chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1- Kiểu văn bản : Tự sự
2.Bố cục và ngôi kể:
-Nghe gọi con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác , lạnh lùng.
-Con bé thấy lạ quá , mặt nó bỗng tái đi, vụt chạy và kêu thét : má, má.
3- Phân tích
a- Nhân vật bé Thu:
* Thái độ và tình cảm của
bé Thu trong hai ngày đầu.
=>Bé Thu lo lắng và sợ hãi, khi mới gặp cha nó.
Trang 64 Củng cố :
Tên truyện : Chiếc l ợc ngà có liên quan nh thế nào đến nội dung câu truyện này?
( Chiếc l ợc ngà là cầu nối tình cảm cha con
ông Sáu Nó là kỉ vật của ng ời cha vô cùng yêu con để lại cho con tr ớc lúc hi sinh)
-Kể tóm tắt nội dung truyện.
Trang 75- H ớng dẫn về nhà
Nhóm 1 2 (dãy 1): tìm các chi
tiết :trong hai ngày tiếp theo thái độ và
tình cảm của bé Thu đối với anh Sáu diễn biến nh thế nào?
Nhóm 3.4 :Tìm hiểu về thái độ và hành
động của bé Thu trong buổi chia tay.
Nhóm 5,6:Tìm hiểu các chi tiết về ông Sáu.
Trang 8Tuần 15 tiết 72
ChiÕc
l îc
Ngµ
NguyÔn Quang S¸ng
Trang 9Tiết : 72
Nguyễn Quang Sáng
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc , kể tóm tắt:
2- Chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1- Kiểu văn bản : Tự sự
2.Bố cục và ngôi kể:
-Nghe gọi con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác , lạnh lùng.
-Con bé thấy lạ quá , mặt nó bỗng tái đi, vụt chạy và kêu thét : má, má.
3- Phân tích
a- Nhân vật bé Thu:
* Thái độ và tình cảm của
bé Thu trong hai ngày đầu.
=>Bé Thu lo lắng và sợ hãi, khi mới gặp cha nó.
Trang 10Tiết : 72
Nguyễn Quang Sáng
I Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
3- Phân tích
a- Nhân vật bé Thu:
* Thái độ và tình cảm của
bé Thu trong hai ngày đầu.
-Vô ăn cơm -Cơm chín rồi
-Khi ông Sáu bỏ trứng cávào chén nó ,nó hất cái trứng ra, cơm văng tung toé cả mâm
Ông Sáu đánh nó, nó sang bà ngoại , khóc.
=>Bé Thu lo lắng và sợ hãi,
khi mới gặp cha nó
=>Nói trống không- không
chấp nhận ông Sáu là cha.
=>Nó cự tuyệt một cách quyết liệt
hơn tr ớc tình cảm của ông Sáu.
-Không phải là đứa bé h vì bé Thu không chấp nhận một
ng ời khác với cha mình trong tấm ảnh
=>Chứng tỏ tình cảm th ơng yêu của nó với cha
Trang 11Tiết : 72
Nguyễn Quang Sáng
I Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
3- Phân tích
a- Nhân vật bé Thu:
* Thái độ và tình cảm của bé Thu trong hai ngày đầu.
* Thái độ và hành động của bé Thu trong buổi chia tay
- Cái nhìn không ngơ ngác, không lạnh lùng ,nó nhìn với
vẻ nghĩ ngợi sâu xa
=>Tâm lí thăng bằng, không còn
lo lắng sợ hãi nữa.
=>Tình yêu nỗi nhớ, niềm ân hận,
nuối tiếc của bé Thu bị dồn nén lâu
nay bùng ra mạnh mẽ, hối hả ,cuống
quýt, mãnh liệt ào ạt.
-Nó bỗng kêu thét lên : Ba a ba a ,nhanh nh sóc, nó
“bắt nó về”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi ”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi
thót lên và dang tay ôm chặt lấy
cổ ba nó, nói trong tiếng khóc -Nó hôn ba nó…
-Ôm chầm lấy ba nó, mếu máo…
*Miêu tả dáng vẻ ,lời nói cử chỉ để bộc lộ nội tâm kết hợp bình luận về nhân vật
=> Bé Thu: hồn nhiên chân thật trong tình cảm yêu th ơng mãnh liệt
Trang 12Tiết : 72
Nguyễn Quang Sáng
II Tìm hiểu văn bản
3- Phân tích
-Đứng sững, nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại, hai tay buông xuống nh
bị gãy.
-Nhìn con ,khe khẽ lắc đầu c ời Khi con hất miếng trứng cá, anh vung tay đánh, hét lên.
b Nhân vật ông Sáu -Từ tám năm nay ông ch a một lần
gặp mặt đứa con gái đầu lòng mà
ông vô cùng th ơng nhớ.
Gọi Thu ! Con , vừa b ớc , vừa “bắt nó về”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi ”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi
khom ng ời đ a tay chờ đón con.
=>Vui và tin đứa con sẽ đến
với mình.
=>Tình yêu th ơng của ng ời
cha trở nên bất lực Ông
buồn vì tình yêu th ơng của
ng ời cha ch a đ ợc con đền
đáp.
=>Đó là đôi mắt giàu tình yêu
th ơng và độ l ợng, giọt n ớc mắt
sung s ớng, hạnh phúc của ng
ời cha cảm nhận đ ợc tình ruột
thịt từ con mình.
-Nhìn con với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu, một tay ôm con ,một tay lau n ớc mắt rồi hôn lên mái tóc con
*Những ngày về thăm nhà
Trang 13Tiết : 72
Nguyễn Quang Sáng
II Tìm hiểu văn bản
3- Phân tích
b Nhân vật ông Sáu
*Những ngày về thăm nhà
* Trở về chiến khu
-ở chiến khu: ân hận vì đã đánh con, tự mình làm chiếc l ợc ngà, tẩn mẩn khắc từng nét Yêu nhớ “bắt nó về”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi
tặng Thu con của ba Lúc sắp ”- Tình trạng cha con anh Sáu trước buổi
qua đời móc cây l ợc, nhìn bác Ba hồi lâu
=>Nhớ con, giữ lời hứa
với con.
* Ông là ng ời cha có tình yêu th ơng
con sâu nặng Một ng ời cha yêu con
đến tận cùng.
Trang 14Tiết : 72
Nguyễn Quang Sáng
II Tìm hiểu văn bản
3- Phân tích
b Nhân vật ông Sáu
ND: -Tình cha con sâu nặng, bền chặt dù trong hoàn cảnh
éo le.Trong chiến tranh, những giá trị tình cảm của con ng
ời càng trở nên thắm thiết , bền chặt
NT: Cách kể tự nhiên, giản dị, kết hợp nhiều ph ơng thức biểu đạt.
III- Tổng kết
Trang 155- H ớng dẫn về nhà :
- Năm nội dung phân tích
-Chuẩn bị bài : Ôn tập Tiếng Việt.
-Chuẩn bị kiểm tra Tiếng Việt,
- Kiểm tra về thơ và truyện hiện đại.