Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi

Để mỗi hoạt động đó đạt được mục đích một cách nhẹ nhàng, thoải mái thì cần có sự linh hoạt sáng tạo trong việc lựa chọn các hình thức tổ chức, đưa trò chơi đặc biệt là trò chơi dân gian[r]

MỤC LỤC

1.2 Mục đích nghiên cứu 3

1.6 Giới hạn về không gian của đối tượng nghiên cứu 4

PHẦN II: NỘI DUNG2.1 Cơ sở lý luận khoa học 5

b Đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 5

c Đặc điểm của trò chơi dân gian 5

e Ý nghĩa của trò chơi dân gian 7

2.2 Thực trạng của việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ … 7

b Về mức độ hoàn thành nhiệm vụ chơi của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 9

c Thuận lợi và khó khăn trong việc tổ chức trò chơi dân gian 102.3 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân gian 11- 21

a.Biện pháp 1: Sưu tầm và lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với trẻ. 11b.Biện pháp 2: Lồng ghép trò chơi dân gian vào các hoạt động của trẻ 15

c Biện pháp 3: Xây dựng góc trò chơi dân gian trong lớp học mầm non 18

d Biện pháp 4: Tổ chức ngày hội, ngày lễ tại lớp học mầm non 19

e Biện pháp 5: Động viên, khuyến khích trẻ 20

g Biệp pháp 6: Cho trẻ tự tổ chức các trò chơi dân gian quen thuộc 21

h Biện pháp 7: Phối kết hợp với phụ huynh trong việc tổ chức 22

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ1.1 Lí do chọn đề tài.

Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn vàn kính yêu của chúng ta, lúc sinh thời đãnói:

“Trẻ em như búp trên cành Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan”

Trẻ em là những mầm non tương lai của đất nước, là trụ cột của nước nhà.Chính vì vậy các em cần được chăm sóc tốt từng bữa ăn, giấc ngủ cần được họctập và đặc biệt là cần được vui chơi bởi vui chơi chính là hoạt động chủ đạo củatrẻ “trẻ học bằng chơi, chơi mà học” Thật vậy, trò chơi là người bạn đồng hànhkhông thể tách rời khỏi cuộc sống của các em Khi trẻ chơi, trẻ được thật sự làmột chủ thể tích cực của quá trình hoạt động, trẻ thích trò chuyện với cô, vớibạn và chủ động vận dụng những kinh nghiệm đã có Qua đó góp phần thúc đẩyquá trình nhận thức và phát triển toàn diện của trẻ

Bên cạnh đó, Việt Nam là một đất nước nông nghiệp, người dân gắn bósâu sắc với ruộng đồng, trải qua nhiều thế hệ đã nảy sinh nhu cầu vui chơi giảitrí và những trò chơi dân gian xuất hiện Nét đặc biệt của trò chơi dân gian ViệtNam là hầu hết các trò chơi đều gắn liền với những bài đồng dao vui nhộn, dễhọc, dễ thuộc rất phù hợp với trẻ lứa tuổi mầm non Trò chơi dân gian mang lạicho các em nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vuichơi, quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bạn bè, cộng đồng Nó làmcho thế giới xung quanh các em đẹp hơn và rộng mở; tuổi thơ của các em sẽ trởthành những kỉ niệm quý báu theo suốt cuộc đời; làm giàu nguồn tình cảm và trítuệ cho các em Chính vì vậy, trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn, tổchức cho trẻ chơi trong nhà trường tùy theo lứa tuổi của trẻ Đúng như PGS, TS

Nguyễn Văn Huy, giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã nói: “Cuộc

sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi Trò chơi dân gian không đơn thuần là một trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng cả nền văn hóa dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc Trò chơi dân gian không chỉ chắp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo, mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước Ngày nay, các em ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen với máy móc và không có khoảng thời gian chơi cũng là một thiệt thòi Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen và chơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi ngày trước- đang ngày càng bị mai một và quên lãng, không chỉ có ở các thành phố mà còn ở cả các vùng quê Vì thế giúp các

em hiểu và quay về nguồn với các trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết”

Để đáp ứng những yêu cầu của thời đại mới, ngành giáo dục nói chung vàgiáo dục mầm non nói riêng trong những năm gần đây đã đổi mới không ngừng

về nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động dạy trẻ, đáp ứng nhucầu vui chơi của trẻ Phát huy mạnh mẽ năng lực cá nhân cũng như tính tích cực,chủ động theo khả năng nhận thức của trẻ, làm cho mỗi hoạt động của trẻ trở

nên lý thú, bất ngờ, thu hút trẻ; giúp trẻ tích lũy nhiều kiến thức kỹ năng mộtcách thoải mái, tự nhiên Hưởng ứng phong trào “Xây dựng trường học thânthiện học sinh tích cực”, ngành học mầm non đã tích cực vận động cán bộ, giáoviên nghiên cứu sưu tầm và sáng tạo ra các trò chơi dân gian lồng ghép vào cáchoạt động dạy trẻ trong trường mầm non Việc đưa trò chơi dân gian vào cáchoạt động mang nhiều ý nghĩa thiết thực, nó không chỉ góp phần rèn luyện sứckhỏe, kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và

kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm mà còn giúp trẻ rèn khả năng ứng xử vănhóa

Đặc điểm chung của trò chơi dân gian là triển khai đơn giản, dễ chơi, dễhòa nhập Dù ở bất cứ đâu trong gia đình, tại trường học, hay trên đường làng,góc lớp đều có thể tổ chức được những trò chơi dân gian phù hợp Nhưng trênthực tế hiện nay một số giáo viên vẫn chưa nhận thức đầy đủ được ý nghĩa tầmquan trọng của việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian nên chưa thườngxuyên tổ chức cho trẻ chơi; Hoặc có tổ chức nhưng chuẩn bị chưa chu đáo nênchưa thu hút được trẻ; Các trò chơi thường tổ chức một cách khô khan, gò ép,lặp đi lặp lại nhiều lần, không theo chủ đề nên dễ gây nhàm chán; Giáo viênchưa thực sự tạo môi trường nhằm kích thích nhu cầu hứng thú vui chơi của trẻ.Mặt khác khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn kém, trẻ dễ dàng tham gia vàotrò chơi nhưng cũng nhanh chán, nhanh bỏ cuộc nên làm thế nào để tổ chứcđược các trò chơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn trẻ là mộtbài toán khó với các giáo viên

Nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc tổ chức cho trẻ chơi các tròchơi dân gian và để góp phần nâng cao hiệu quả của việc tổ chức các trò chơi

dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi”

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Xây dựng một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo

5-6 tuổi, nhằm mục đích góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân giantrong các hoạt động, thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Qua quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài, rút ra được những bài học kinhnghiệm giúp giáo viên hiểu rõ được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc tổ chứccho trẻ chơi các trò chơi dân gian, đồng thời nâng cao kỹ năng tổ chức các tròchơi cho giáo viên nhất là tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6tuổi

1.3 Nhiệm vụ nghiên cứu.

Nghiên cứu cơ sở lý luận của một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chứctrò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Nghiên cứu thực trạng của việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo5-6 tuổi tại Trường mầm non Hoa sen- Thành phố Vĩnh Yên- Tỉnh Vĩnh Phúc

Xây dựng một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân giancho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.

Rút ra được một số bài học kinh nghiệm trong việc tổ chức trò chơi dângian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

1.4 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là cô và trẻ ở lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A,Trường mầm non Hoa Sen- Thành phố Vĩnh Yên- Tỉnh Vĩnh Phúc

1.5 Phương pháp nghiên cứu.

a Phương pháp nghiên cứu lí luận.

Đọc sách báo, tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu

Xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

Định hướng cho đề tài nghiên cứu

b Phương pháp quan sát sư phạm.

Quan sát quá trình tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

c Phương pháp trao đổi với giáo viên và trẻ.

Trò chuyện, đàm thoại với trẻ.

Trao đổi với giáo viên về việc tổ chức các trò chơi dân gian

d Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.

Tổng hợp kinh nghiệm của một số giáo viên có liên quan

e Phương pháp thống kê toán học.

Tổng hợp các kết quả nghiên cứu

Để xử lí các kết quả nghiên cứu

1.6 Giới hạn về không gian của đối tượng nghiên cứu.

Đề tài được nghiên cứu tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A, Trường mầm nonHoa Sen – Thành phố Vĩnh Yên- Tỉnh Vĩnh Phúc

1.7 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu.

Do điều kiện thời gian và năng lực nghiên cứu có hạn nên đề tài chỉ tậptrung nghiên cứu một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân giancho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, ở Trường Mầm non Hoa Sen- Thành Phố Vĩnh Yên-Tỉnh Vĩnh Phúc

Kế hoạch nghiên cứu đề tài: Thời gian nghiên cứu đề tài từ: tháng 9/2013đến tháng 5/2014

PHẦN II: NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI2.1 Cơ sở lý luận khoa học của đề tài.

a Một số khái niệm cơ bản.

Trò chơi là một hoạt động tự nhiên và cần thiết nhằm thỏa mãn những nhucầu giải trí đa dạng của con người Và là một phương pháp giáo dục thực hànhhiệu quả nhất đối với việc hình thành nhân cách, trí lực của trẻ em

Trò chơi dân gian là những trò chơi được sáng tạo, lưu truyền tự nhiên,rộng rãi từ thế hệ này sang thế hệ khác, mang đậm bản sắc văn hóa dân gian Tròchơi dân gian không chỉ thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ mà còn góp phầnhình thành nhân cách của trẻ

Biên pháp là cách cụ thể, cách giải quyết một vấn đề cụ thể hay hướng tớigiải quyết nhiệm vụ từng phần cụ thể Trong một số trường hợp biện pháp cũng

có thể giải quyết được các nhiệm vụ khác nhau như một phương pháp

Tổ chức có nghĩa là làm những gì cần thiết để tiến hành một hoạt độngnào đó nhằm có được hiệu quả tốt nhất, đó còn là sự sắp xếp theo trình tự, nềnếp, làm thành một chỉnh thể một cấu trúc có những chức năng chung nhất định

Trên cơ sở xác định khái niệm biện pháp và tổ chức, tôi xác định kháiniệm tổ chức trò chơi dân gian là tổng hợp những cách thức tổ chức cụ thể tronghoạt động cùng nhau của cô và trẻ nhằm thực hiện mục đích giáo dục đặt ratrong trò chơi

b Đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.

Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ham học hỏi, thích tìm tòi, khám phá và tìm hiểu vềthế giới xung quanh Chúng thực sự là những chủ thể với những năng lực riêng,

có khả năng tư duy, sáng tạo và giao tiếp với mọi người Trẻ có kỹ năng nghe,hiểu lời nói của người khác và nói cho người khác hiểu

Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi chủ động, độc lập, có sáng kiến, biết tự tìm kiếm cácphương thức giải quyết các nhiệm vụ đặt ra, tự kiểm tra kết quả trong hoạtđộng học và chơi Trẻ 5-6 tuổi tập trung chú ý và nỗ lực, cố gắng giải quyết vàhoàn thành nhiệm vụ đặt ra trong hoạt động của chúng

c Đặc điểm của trò chơi dân gian.

Trò chơi dân gian xưa được xem là một hình thức giáo dục đơn giản, giúphình thành nhân cách cũng như phát triển thể chất cho trẻ nhỏ Nó thường đượcthể hiện là các hành vi bắt chước của trẻ nhỏ từ các hoạt động của người lớn hay

là sự truyền dạy của người lớn cho trẻ nhỏ Cứ thế, các trò chơi dân gian đượclưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác như một di sản văn hóa dân tộc

Đặc điểm chung của trò chơi dân gian – Trò chơi cổ truyền của trẻ emđược hình thành và lưu truyền theo phương thức của văn hóa dân gian Việcsáng tạo được thực hiện trong một quá trình lâu dài bao gồm: Sáng tạo – lưutruyền – sử dụng – điều chỉnh Ở đây, chủ thể sáng tạo, sử dụng, lưu truyền vàtái tạo các trò chơi này chủ yếu là trẻ em

Do không lệ thuộc vào hình thức lễ hội như trò chơi của người lớn Nêntrò chơi dân gian trẻ em có những đặc trưng cơ bản như: Trò chơi dân gian trẻ

em dễ dàng phổ biến rộng rãi, không chịu sự ràng buộc một cách nghiêm ngặt

về không gian và thời gian, trẻ có thể chơi ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào Ví dụ:Sân nhà nhỏ thì các em có thể chơi: “ô ăn quan”, “rải ranh” hay ở ngõ xóm thìchơi “Trốn tìm”, “bịt mắt bắt dê”

Trò chơi dân gian không chỉ mang tính học tập mà còn mang tính vậnđộng Xét về cấu trúc, trò chơi dân gian thường có 3 thành tố: Nhiệm vụ chơi,các hành động chơi, và luật chơi Nếu thiếu một trong 3 thành tố trên thì khôngthể tiến hành trò chơi được

Nét đặc biệt của trò chơi dân gian trẻ em Việt Nam là hầu hết các trò chơigắn liền với các bài đồng dao Đó là những câu vè ngắn gọn, có nhịp điệu, âmthanh được sử dụng trong khi chơi Trò chơi dân gian là loại trò chơi do nhândân nghĩ ra và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác Nó là một hình thứcvăn hóa phản ánh cuộc sống của mỗi dân tộc, mỗi địa phương qua các thời kỳlịch sử

d Trò chơi dân gian của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.

Trẻ dưới 3 tuổi chỉ chơi một mình, chúng chưa biết hợp tác khi chơi vàcũng không chịu tuân theo những quy tắc của trò chơi Nhưng đến 5 tuổi trẻ bắtđầu có nhu cầu hợp tác và chịu sự phân công của nhóm bạn chơi Từ đó trò chơibắt đầu mang tính cộng đồng Những trò chơi dân gian tập cho trẻ biết tuân theonhững quy ước của cuộc chơi Trẻ buộc phải chấp nhận sự được và thua, chịuphạt khi thua, đồng thời chịu phục tùng những trẻ cầm đầu Trẻ nào vi phạmnhững quy ước đó coi là “ăn gian” và bị loại khỏi cuộc chơi

Nhiệm vụ của trò chơi dân gian ở trẻ 5 tuổi rất đa dạng, để giải quyếtđược nhiệm vụ của trò chơi đòi hỏi trẻ phải dựa vào vốn kinh nghiệm về các sựvật, hiện tượng để thực hiện trò chơi của mình Các hành động chơi của trẻ mẫugiáo 5 tuổi đòi hỏi phải có tính liên tục và tuần tự Nhiều trò chơi đòi hỏi phảisuy nghĩ kỹ trước khi chơi như chơi: “Ô ăn quan”, “Cờ đi đường”

Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nắm được ngôn ngữ cảnh và ngôn ngữ mạch lạc, dovậy trẻ rất thích những trò chơi kết hợp với những bài đồng dao Trong trò chơitrẻ vừa được hát, đọc những bài đồng dao mà chúng yêu thích và thực hiệnnhững hành động chơi, do vậy trò chơi dân gian càng hấp dẫn với trẻ Bên cạnh

đó, do vốn hiểu biết của trẻ ngày càng phong phú, nên trẻ rất thích thú vớinhững nguyên vật liệu chơi, thích tìm kiếm và dùng các vật liệu khác nhau đểlàm đồ chơi phục vụ trò chơi của mình

Mối quan hệ giữa cô giáo và trẻ 5 tuổi trong trò chơi dân gian ngày cànggần gũi Cô giáo vừa như người bạn cùng chơi với trẻ vừa như người hướng dẫntrẻ chơi, chính nhờ sự giúp đỡ của cô giáo mà trẻ có thể tự lựa chọn được vậtliệu làm đồ chơi, tự lực chọn trò chơi và tổ chức trò chơi mà mình yêu thích

e Ý nghĩa của trò chơi dân gian.

Trò chơi dân gian đã đến với trẻ thơ một cách nhẹ nhàng theo kiểu “vừahọc, vừa chơi”, qua những bài đồng dao theo cách nói vần, và đồng dao đã làmtốt chức năng biểu đạt ý, giáo dục nhận thức, bồi dưỡng tình cảm cho trẻ.

Các trò chơi dân gian thường giản tiện, không cầu kỳ, tốn kém nên có thể

dễ dàng chơi mọi nơi, mọi lúc, dụng cụ dễ kiếm, dễ làm, chủ yếu lấy từ trong tựnhiên, thậm chí chỉ là cái gậy, hòn đá, hòn bi chúng có thể nhặt trong vườn, dướiruộng là có thể lập được một hội chơi Có thể nói trò chơi dân gian là một hoạtđộng rất hữu hiệu nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ

Trò chơi dân gian có tác động mạnh mẽ đến trẻ, nó là phương tiện giáodục nhân cách toàn diện cho trẻ mầm non Trò chơi dân gian cung cấp cho các

em những kiến thức xã hội cần thiết cho cuộc sống của trẻ: Tập mua bán, tập laođộng, làm quen với các nghề trong xã hội

Trò chơi dân gian là phương tiện giáo dục trẻ em có thái độ đúng đắntrong các mối quan hệ giữa con người, giữa con người với thiên nhiên

Trò chơi dân gian giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, cũng là phương tiệnphát triển ngôn ngữ có hiệu quả Khi tham gia chơi, trẻ được ca hát, nhảy múa,đối đáp Qua đó vốn từ của trẻ được phong phú và mạch lạc

Trò chơi dân gian còn là phương tiện giáo dục thể chất cho trẻ một cách

có hiệu quả Khi tham gia vào trò chơi các vận động cơ bản của trẻ được rènluyện, nhờ đó mà trẻ trở nên nhanh nhẹn, khéo léo, hoạt bát trong hoạt động

Trò chơi dân gian còn có ý nghĩa trong việc rèn luyện kỹ năng sống chotrẻ Đặc biệt với trẻ em Việt Nam, trò chơi dân gian góp phần hình thành nhâncách văn hóa mang bản sắc dân tộc Việt Nam

g Một số yêu cầu khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.

Khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ cần đảm bảo các yêu cầu sau:

- Không được áp đặt trẻ

- Trẻ được chơi tự do

- Thiết lập tốt mối quan hệ giữa cô với trẻ và giữa trẻ với các bạn

- Trò chơi phù hợp với sự phát triển của trẻ

- Tạo tình huống chơi và trò chơi phong phú

2.2 Thực trạng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại Trường mầm non Hoa Sen – Thành Phố Vĩnh Yên- Tỉnh Vĩnh Phúc.

a Vài nét về giáo viên:

stt Họ tên giáo viên Trình độ Phụ trách lớp Số lượng trẻ Ghi chú

1 Nguyễn Thu Hiền Đại học 5A

35

2 Trần Hương Lan Đại học 5A

Các giáo viên đều có sức khỏe tốt, trẻ, yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình trongcông việc và đều được hưởng mọi chế độ và quyền lợi theo đúng Bộ luật laođộng nên các giáo viên đều yên tâm công tác

Qua việc trao đổi thảo luận và thu thập số liệu từ phiếu trưng cầu ý kiếnđối với giáo viên đang dạy tại lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi A, Trường mầm non HoaSen- Thành Phố Vĩnh Yên- Tỉnh Vĩnh Phúc Tôi thu được kết quả cụ thể nhưsau:

Nhận thức về sự cần thiết của trò chơi dân gian trong quá trình giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi:

- Có 50% số ý kiến cho rằng trò chơi dân gian rất quan trọng

- 50% số ý kiến cho là quan trọng

Qua kết quả trên chứng tỏ giáo viên đã nhận thức đúng vị trí quan trọngcủa trò chơi dân gian đối với quá trình giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Nhận thức về vai trò của trò chơi dân gian trong quá trình giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi:

- Có 100% số ý kiến khẳng định vai trò của trò chơi dân gian dùng đểphát triển ngôn ngữ và mổ rộng vốn hiểu biết của trẻ Theo các giáo viên tròchơi dân gian tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển nhân cách toàn diện củatrẻ mầm non

Về thời điểm tổ chức trò chơi dân gian.

- 50% ý kiến cho rằng thời điểm tổ chức trò chơi dân gian tốt nhất là tronggiờ hoạt động góc và ngoài trời

- 50% ý kiến cho rằng thời điểm tổ chức trò chơi dân gian là giữa hai tiếthọc

Kết quả này cho thấy giáo viên chưa tạo điều kiện cho trẻ chơi tự do màchủ yếu là áp đặt trẻ chơi theo một giờ nhất định Điều này tạo cho trẻ tâm lýkhông thoải mái, thụ động, thờ ơ khi chơi các trò chơi dân gian

Về sự cần thiết của các biện pháp tổ chức trò chơi dân gian.

Qua trao đổi, thu thập dự liệu tôi thấy các giáo viên chưa coi trọng biệnpháp cho trẻ chơi tự do Họ chưa nhận thức đầy đủ về vai trò chủ thể tích cựctrong quá trình chơi là trẻ Cụ thể:

- 50% ý kiến sử dụng phương pháp dùng lời

- 50% ý kiến sử dụng phương pháp xây dựng, tạo môi trường chơi

Về những khó khăn khi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian.

- 50% ý kiến cho rằng khó khăn do thiếu nguồn trò chơi

- 50% ý kiến cho rằng không đầy đủ về vật chất

Những số liệu trên cho thấy các giáo viên chưa thực sự khắc phục nhữngkhó khăn về cơ sở vật chất, hạn chế trong việc tìm kiếm nguyên liệu làm đồ chơi

và sưu tầm trò chơi dân gian

Về những trò chơi dân gian thường tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.

Qua trao đổi cho thấy các giáo viên sử dụng các trò chơi dân gian có sẵntrong chương trình giáo dục mầm non, bị phụ thuộc nhiều vào tài liệu hướngdẫn, hạn chế sưu tầm và lựa chọn trò chơi phù hợp để tổ chức cho trẻ chơi

Về việc phối hợp với phụ huynh cùng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ:

Giáo viên chưa thực sự chủ động xây dựng mối quan hệ tốt với phụ huynhnhư: cung cấp các trò chơi, cách tổ chức các trò chơi cũng như tuyên truyền sâurộng trên các phương tiện nghe nhìn, thông tin đại chúng Kết quả cụ thể:

- 50% số ý kiến cho rằng cần phối hợp với phụ huynh cùng tổ chức tròchơi dân gian cho trẻ

- Còn lại 50% ý kiến cho rằng điều đó là không cần thiết

* Nhận xét chung.

Giáo viên đã ý thức được vị trí, vai trò của việc tổ chức trò chơi dân giancho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, họ cho rằng trò chơi dân gian tác động mạnh mẽ đếntrẻ, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ Nhưnggiáo viên còn chưa tích cực đưa trò chơi dân gian vào các hoạt động của trẻ,giáo viên còn nặng về tuyên truyền, ngại tổ chức, chưa tạo được môi trường thuhút trẻ vào trò chơi

Hầu hết giáo viên đã biết sử dụng linh hoạt các phương pháp khi tổ chứctrò chơi dân gian cho trẻ như phương pháp dùng lời, lập kế hoạch Tuy nhiên,các cô giáo vẫn chưa nhận thức được đúng vai trò chủ thể của trẻ trong quá trìnhchơi, chưa có ý thức cải thiện những khó khăn, chưa biết tận dụng các nguyênvật liệu sẵn có để làm đồ chơi cho trẻ chơi

Các giáo viên chưa chủ động trong việc tìm kiếm nguồn trò chơi, vẫn chỉhạn chế ở những trò chơi có sẵn trong chương trình nên khi tổ chức các trò chơidân gian bị lặp đi lặp lại, thiếu sự đổi mới khiến trẻ không tập trung, thấy nhàmchán Bên cạnh đó công tác phối kết hợp với các bậc phụ huynh trong việc tổchức trò chơi dân gian cho trẻ chưa thực sự được giáo viên quan tâm, giáo viênchưa biết khai thác nguồn trò chơi sẵn có từ cha mẹ trẻ; chưa vận động các bậcphụ huynh dành thời gian để chơi cùng trẻ và tạo cơ hội cho trẻ chơi

b Thực trạng mức độ hoàn thành nhiệm vụ chơi của trẻ lớp 5- 6 tuổi

A, Trường mầm non Hoa Sen- Thành Phố Vĩnh Yên – Tỉnh Vĩnh Phúc.

Các cháu trong lớp 5-6 tuổi A, Trường mầm non Hoa Sen có độ tuổi đồngđều và sức khỏe tốt Trẻ đi học đều, tỷ lệ bé ngoan- bé chuyên cần đạt 98% Tuynhiên, trẻ trong lớp còn nhút nhát, thiếu tự tin khi tham gia vào các hoạt động.Qua quan sát quá trình tổ chức trò chơi dân gian của các cháu lớp 5-6 tuổi A, tôithu được kết quả về mức độ hoàn thành nhiệm vụ chơi của trẻ, cụ thể như sau:

Bảng kết quả khảo sát thực trạng mức độ biểu hiện hoàn thành nhiệm vụ chơi của trẻ lớp 5-6 tuổi A, Trường mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc

Chỉ số đánh giá Kết quả

Trẻ thực sự hứng thú trong khi chơi, trẻ

say sưa tìm hiểu và khám phá trò chơi

dùng đồ chơi, hoạt động nhóm, hoạt động

Trẻ đạt được kết quả chơi, hoàn thành

* Nhận xét chung:

Đa số trẻ hứng thú tham gia trò chơi nhưng kỹ năng chơi của trẻ chưa bềnvững, cần đến sự tác động, giúp đỡ của giáo viên

Số trẻ đạt được kết quả chơi và hoàn thành nhiệm vụ chơi tốt còn ít

Còn nhiều trẻ vị phạm luật chơi, kỹ năng sử dụng đồ dùng, đồ chơi còn hạn chế

c Thuận lợi và khó khăn trong việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Qua quá trình điều tra và khảo sát việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻmẫu giáo 5- 6 tuổi, tại trường mầm non Hoa Sen- Thành phố Vĩnh Yên- TỉnhVĩnh Phúc, tôi đã tìm ra được một số điểm thuận lợi và khó khăn như sau:

* Về thuận lợi.

Luôn được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường

Các nhóm lớp được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, phương tiện và trangthiết bị dạy học hiện đại

Giáo viên được tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn do nhàtrường và do các cấp tổ chức

Được sự tín nhiệm và ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh

Trẻ trong lớp có độ tuổi đồng đều, tỷ lệ bé ngoan bé chuyên cần đạt: 98%.Trẻ mẫu giáo lớn mạnh dạn, tự tin, thông minh, thích tham gia vào các tròchơi, đặc biệt là trò chơi dân gian

Giáo viên chưa thực sự tạo môi trường để kích thích sự hứng thú của trẻ;chưa biết tận dụng các nguyên liệu sắn có để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ nên

đồ chơi của trẻ còn nghèo nàn

Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế; trẻ dễ dàng tham giachơi nhưng cũng dễ dàng bỏ cuộc

Trẻ em đang bị cuốn hút vào các trò chơi hành động trên máy tính, lạ mắt,hấp dẫn

Các bậc phụ huynh không có nhiều thời gian tổ chức và hướng dẫn trẻchơi tại gia đình, và chưa có ý thức kết hợp cùng giáo viên tổ chức trò chơi dângian cho trẻ

2.3 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

a Biện pháp 1: Sưu tầm và lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.

Kho tàng các trò chơi dân gian vô cùng phong phú và đa dạng nhưngkhông phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ Vì thế giáo viên nên lựa chọncho trẻ chơi các trò chơi có cách chơi và luật chơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu.Bên cạnh đó trong trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo nhiều độ tuổi.Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khác nhaucho nên các trò chơi cũng cần phải được lựa chọn phù hợp với từng độ tuổi Khisưu tầm và lựa chọn được trò chơi phù hợp sẽ cuốn hút trẻ tích cực, hứng thútham gia chơi, kích thích trẻ hoàn thành nhiệm vụ chơi

Với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi khả năng chú ý có chủ định và nhận thức của trẻ

đã cao hơn rất nhiều so với những lứa tuổi trước cho nên trẻ có thể chơi đượccác trò chơi dài và khó hơn Vì thế khi sưu tầm và lựa chọn trò chơi dân giancho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, tôi đã thực hiện theo các tiêu chí sau:

Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp

Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm

Giúp củng cố tư duy ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ

Gây được hứng thú, thu hút được sự chú ý của trẻ

Sưu tầm, lựa chọn những trò chơi sẵn có ở địa phương

Thông qua việc tham gia quan sát, tìm hiểu các lễ hội đầu năm, hội làng,các ngày lễ truyền thống Tham khảo sách báo có liên quan đến trò chơi dângian; Qua các phương tiện thông tin đại chúng, internet cùng các nguồn khôngchính thống (học và tìm hiểu từ bạn bè, người thân hay thông tin truyềnmiệng) Cùng với các tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn được các trò chơi sau chotrẻ mẫu giáo 5-6 tuổi:

Bắt dây chun

+ Chuẩn bị:

Một số dây chun nối thành vòng, có đường kính khoảng 20 cm

+ Cách chơi:

Trẻ ngồi thành từng đôi Hai trẻ cầm một sợi dây

Một trẻ giơ bàn tay ra trước, ngón cái choãi ra, các ngón khác thẳng giơcao Trẻ móc sợi dây vào khe của ngón cái với ngón trỏ và cạnh còn lại của bàntay Trẻ kia móc lại có thể vòng lên vòng xuống sao cho móc được dây chun vàotay mình Hai trẻ thay phiên nhau móc lần lượt như vậy

Đánh Đáo

+ Chuẩn bị

Số người chơi không hạn chế

Kẻ hai đường thẳng song song cách nhau 2 m

Người chơi chọn cho mình những hòn đáo thật vừa ý Hòn đáo thường lànhững hòn đá lớn nhỏ tùy ý, dẹp, hình tam giác

+ Cách chơi:

Người chơi đứng ở vạch thứ hai, thảy những đồng tiền vào phía trên vạchthứ nhất, đồng tiền vào rơi vào giữa hai vạch coi như loại, được thu lại chongười đi sau Sau đó, người chơi nhắm vào những đồng tiền trên mức thứ nhất,dùng đáo chọi vào những đồng tiền đó

Luật chơi: Nếu người chơi chọi trúng thì được ăn những đồng tiền đó và

có quyền chọi tiếp Nếu chọi không trúng thì phải nhường quyền chọi đáo chongười kế tiếp

Bắt đầu chơi “oẳn tù tì” ai thắng được đi trước, bốc quân bất kì ở ô nàorồi rải mỗi ô 1 quân(chỉ được bốc quân ở bên phía mình) Rải hết quân bốc quân

ô bên cạnh đi tiếp theo, nếu hết quân mà cách 1 ô không có quân thì được ănquân ô tiếp theo, nhưng nếu 2 ô liền nhau không có quân hoặc sát ô quan thì mấtlượt đi, bạn khác đi tiếp Chơi đến khi 2 ô đầu quan hết quân, quân còn lại bênnào thì bên ấy thu về Nếu 1 trong 2 ô đầu quan còn quân mà quân ở phía nàohết thì phía ấy phải rải mỗi ô 1 quân để tiếp tục chơi Ai ăn được nhiều quân làthắng

để đuổi bắt dê Những chú dê nào bị bắt thì phải ra ngoài một lần chơi, còn ngườibắt dê được đóng làm những chú dê

+ Luật chơi: Những chú dê không được chạy ra khỏi vòng tròn

Trò chơi: “Mèo đuổi Chuột”

+ Chuẩn bị:

Sân bãi bằng phẳng, rộng rãi

+ Luật chơi: khi Mèo bắt được Chuột ở hang nào thì hai trẻ làm hang đó đổi vaithành Mèo và Chuột, còn hai trẻ làm Mèo, Chuột sẽ nắm tay nhau làm hang

+ Thời gian chơi: cho trẻ chơi liên tục trong khoảng 10 – 15 phút không hạn chế

số lần chơi của trẻ

+ Cách chơi:

- Cho trẻ đứng thành hai vòng tròn, vòng tròn nhỏ bên trong, vòng tròn lớn bên ngoài Một trẻ làm mèo và một trẻ làm chuột đứng quay lưng vào nhau trong vòng tròn nhỏ Một trẻ vòng tròn trong, một trẻ vòng tròn ngoài đứng đối diện nắm hai tay nhau giơ lên cao làm thành

O o O o O o O o O o

O o O o O o O o O o

hang Khi có hiệu lệnh của cô, trẻ làm chuột chạy trước và trẻ làm mèo đuổi theo Chuột chạy vào hang thì mèo phải chạy vào hang đó Trong khi đó, các trẻ làm hang đồng thanh đọc:

Đã là mèoPhải bắt chuộtBắt được chuột

Là chén liền

Đã là chuộtTrông thấy mèoPhải chạy ngay

Khi mèo bắt được chuột ở hang nào thì hai trẻ làm hang đó đổi vai thành mèo và chuột, còn hai trẻ làm mèo, chuột sẽ nắm tay nhau làm hang Kết thúc: cô hỏi lại trẻ về trò chơi, nhận xét của trẻ về trò chơi và khen trẻ

9 cái vòng đường kính từ 15-20cm làm bằng tre hoặc nhựa

+ Cách chơi: Đặt 3 cái chai thành 1 hàng cách nhau 50-60cm Vẽ vạchchuẩn cách chai từ 100 đến 150cm (tùy theo khả năng và mức độ chơi ở các lầnkhác nhau mà tăng dần khoảng cách) Người chơi xếp thành 3 hàng đứng dưới