vaän ñoäng cuûa cô theå coù söï phoái hôïp nhòp nhaøng giöõa caùc cô : Cô naøy co thì cô kia daõn vaø ngöôïc laïi. Thöïc ra, ñoù laø söï phoái hôïp nhieàu nhoùm cô[r]
Trang 1Tuần : Tiết :
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
– Trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ
– Giải thích được tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và nêu được ý nghĩa của sự co cơ
2 Kỹ năng :
– Quan sát hình
3 Thái độ :
– Hiểu tại sao phải rèn luyện thân thể , tập thể dục giữa giờ
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
1 Giáo viên :
– Tranh vẽ các mô hình 9.1 9.4
– Nếu có thể thì :
Tranh vẽ (mô hình) cơ thể người
Búa y tế
Ếch , dung dịch sinh lý 0,65% NaCl , cần ghi , bút ghi , trụ ghi giá treo , nguồn điện 6V
2 Học sinh :
– Xem lại kiền thức cung phản xạ
III HOẠT ĐỘNG DẠY và HỌC :
1 ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
Hãy nêu cấu tạo và chức năng của từng thành phần trong cấu tạo Xương dài ?
Thành phần hoá học của xương có ý nghĩa như thế nào đối với chức năng của xương ?
Nhờ đâu Xương dài ra và lớn lên về bề ngang ?
3 Bài mới :
– Cơ bám vào xương , co cơ làm xương cử động Vì vậy gọi là cơ xương Vậy cơ có cầu tạo và tính chất như thế nào ? Ta cùng tìm hiểu trong bài hôm nay :
CẤU TẠO và TÍNH CHẤT CỦA CƠ
Hoạt động 1 : Tìm hiểu cấu tạo của bắp cơ
và tế bào cơ
Mục tiêu : Hs trình bày được đặc điểm cấu
tạo của bắp cơ và tế bào cơ
Tiến hành :
– Gv yêu cầu HS đọc thông tin và trả lời
câu hỏi :
Bắp cơ có cấu tạo như thế nào ?
Tơ cơ có cấu tạo ra sao ?
Kết luận : Bài ghi
Hoạt động 2 : Tìm hiểu tính chất của cơ
– HS đọc thông tin quan sát hình 9.1 , thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi
– Đại diện nhóm trình bày , nhóm khác bổ sung
I Cấu tạo của bắp cơ và tế bào cơ :
– Bắp cơ gốm nhiều bó cơ hợp lại , bó cơ gốm nhiều TB cơ bọc trong màng liên kết Tế bào cơ có nhiều sợi tơ dày và tơ
cơ mảnh
Trang 2Mục tiêu : Giải thích được tính chất cơ bản
của cơ là sự co cơ
Tiến hành :
– GV treo tranh H 9.2 , mô tả cách bố trí
thí nghiệm
Khi bị kích thích thì cơ phản ứng lại
bằng cách nào ?
Giải thích cơ chế của sự co cơ ?
– GV yêu cầu từng nhóm thực hiện thí
nghiệm phản xạ đầu gối
– GV treo tranh phản xạ đầu gối , hỏi :
Giải thích cơ chế thần kinh ở phản xạ
đầu gối ?
Nhận xét và giải thích sự thay đổi độ
lớn của bắp cơ trước cánh tay khi gập cẳng
tay
– Gv chốt lại : Khi có 1 kích thích tác
động vào cơ quan thụ cảm trên cơ thể sẽ làm
xuất hiện xung thần kinh theo dây hướng tâm
về trung ương thần kinh Trung ương thần
kinh phát lệnh theo dây li tâm tới cơ làm cơ
co Khi cơ co , các tơ cơ mảnh xuyên sâu vào
vùng phân bố của tơ cơ dày làm cho đĩa sáng
ngắn lại , đĩa tối dày lên do đó bắp cơ co
ngắn lại và to về bề ngang
Tính chất của cơ là gì ?
Cơ co khi nào ?
Kết luận : bài ghi
Hoạt động 3 : Tìm hiểu ý nghĩa của hoạt
động co cơ
Mục tiêu : Nêu được ý nghĩa của sự co cơ
Tiến hành :
– Gv treo tranh H 9.4 yêu cầu HS thảo
luận nhóm trả lời câu hỏi :
Em hãy cho biết sự co cơ có tác dụng gì
?
Thử phân tích sự phối hợp hoạt động co
, dãn giữa cơ 2 đầu ( cơ gấp ) và cơ 3 đầu
( cơ duỗi ) ở 2 cánh tay
– Gv hoàn chỉnh kiến thức : Sự sắp xếp
các cơ trên cơ thể thường tạo thành từng cặp
đối kháng Cơ này kéo xương về 1 phía thì cơ
kia kéo về phía ngược lại
– VD : Cơ nhị đầu ở cách tay co thì gập
cẳng tay về phía trước , cơ tam đầu co thì
duỗi thẳng tay ra Cơ co làm xương cử động
dẫn tới sự vận động của cơ thể Trong sự
– HS quan sát tranh , đọc thông tin , trả lời câu hỏi
– Các nhóm thực hiện , nhóm khác nhận xét bổ sung
– HS quan sát trả lời câu hỏi
– Đại diện nhóm trả lời và bổ sung
– HS quan sát tranh hình 9.4 và tiến hành làm bài tập
ở mục III bằng cách thảo luận nhóm
– Đại diện nhóm trình bày và nhóm khác nhận xét
II Tính chất của cơ :
– Tính chất của cơ là co và dãn
– Khi tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày làm tế bào cơ ngắn lại , đó là sư co cơ – Sự co cơ là do hệ thần kinh điều khiển , thực hiện bằng con đường phản xạ
III Ý nghĩa của hoạt động co cơ :
– Co cơ làm xương cử động dẫn đến sự vận động của cơ thể
Trang 3vận động của cơ thể có sự phối hợp nhịp
nhàng giữa các cơ : Cơ này co thì cơ kia dãn
và ngược lại Thực ra, đó là sự phối hợp
nhiều nhóm cơ
Kết luận : bài ghi
IV CỦNG CỐ :
Mô tả cấu tạo của tế bào cơ
Thực hiện phản xạ đầu gối và giải thích cơ chế của phản xạ
V DẶN DÒ :
Học bài
Trả lời câu hỏi và bài tập SGK và sách bài tập
Chuẩn bị bài : “ Hoạt động của cơ “