- Văn miêu tả: giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con người, phong cảnh,…làm cho những cái đó như hiện lên trước mắt người[r]
Trang 1DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ - NGỮ VĂN 6
CHỦ ĐỀ 4: TẬP LÀM VĂN – VĂN MIÊU TẢ
(Gồm các văn bản: Tìm hiểu chung về văn miêu tả, Quan sát, tưởng tượng, so
sánh và nhận xét trong văn miêu tả)
Tổng số tiết thực hiện: 03 tiết Giáo viên soạn: Trần Thị Hồng Vân
Giáo viên dạy: Trần Thị Hồng Vân - Phạm Thị Ngọc Lan
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Qua chủ đề này, học sinh cần nắm được:
1.Kiến thức
- Hiểu thế nào là văn bản miêu tả, phân biệt được sự khác nhau giữa văn bản tự sự và văn bản miêu tả
- Hiểu thế nào là các thao tác quan sát , nhận xét, tưởng tượng, so sánh và vai trò của chúng trong viết văn miêu tả,
2.Kĩ năng
- Biết vận dụng những kiến thức về văn bản miêu tả vào đọc – hiểu tác phẩm văn học
- Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh, tả người
B KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
&1 Tìm hiểu chung về văn miêu tả I.Thế nào là văn miêu tả:
1 Bài tập tìm hiểu:
a Đọc và suy nghĩ về 03 tình huống (Sgk, trang 15)
- Cả 3 tình huống đều sử dụng văn miêu tả
- Tìm thêm các tình huống tương tự như trên
b.Tìm hai đoạn văn miêu tả Dế Mèn và Dế Choắt trong văn bản Bài học
đường đời đầu tiên (Tô Hoài).
- Hai đoạn văn giúp chúng ta hình dung được đặc điểm nổi bật của hai chú dế:
+ Dế Mèn khỏe đẹp, cường tráng.
+ Dế Choắt ốm yếu, đáng thương.
2.Bài học
Trang 2- Văn miêu tả: giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm,
tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con người, phong cảnh,…làm cho những cái đó như hiện lên trước mắt người đọc, người nghe
- Một trong những năng lực cần thiết cho việc làm văn miêu tả là quan sát
II Luyện tập
1.Thực hiện bài tập1, (Sgk, trang 16,17)
2 Thực hiện bài tập 2b, (Sgk, trang17)
&2.Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.
I. Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
1 Bài tập tìm hiểu
- Đọc 3 đoạn văn (1,2,3 - Sgk, trang 27,28) và thực hiện trả lời câu hỏi
bên dưới
- Gợi ý:
+ Đoạn 1: Tái hiện hình ảnh Dế Choắt gầy, ốm, đáng thương.
(gầy gò, lêu nghêu, bè bè, ngẩn ngẩn ngơ ngơ…)
+ Đoạn 2: Tả cảnh đẹp thơ mộng và hùng vĩ của sông nước Cà
Mau (giăng chi chít như mạng nhện, trời xanh, nước xanh, rì rào bất tận, mênh mông, nước ầm ầm…)
+ Đoạn 3: Tả cảnh mùa xuân đẹp, vui, náo nức như ngày hội.
(Chim ríu rít, cây gạo sừng sững như tháp đèn khổng lồ…)
à Các đoạn văn trên thể hiện sự liên tưởng, so sánh rất độc đáo
2 Bài học
- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả:
+ Quan sát giúp chọn được những chi tiết nổi bật của đối tượng
được miêu tả.
+ Tưởng tượng, so sánh giúp người đọc hình dung được đối tượng
miêu tả một cách cụ thể, sinh động, hấp dẫn
+ Nhận xét giúp người đọc hiểu được tình cảm của người viết.
- Muốn miêu tả được, trước hết phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên
tưởng, tưởng tượng, so sánh để làm nổi bật những đặc điểm tiêu biểu của sự vật.
II. Luyện tập
Thực hiện bài tập1,2,4 (Sgk,trang 28,29)
C LUYỆN TẬP
Trang 3Luyện tập từng phần / bài học
1 Bài tập1 (Sgk, trang 16,17)
- Mẫu: Đoạn 1: Miêu tả Dế Mèn vào độ tuổi thanh niên cường tráng.
+ Đặc điểm nổi bật: khoẻ đẹp, đầy sức sống
- Tương tự như vậy, các em hãy đọc và thực hiện đoạn 2,3
2.Bài tập2a (Sgk, trang 17)
- Những đặc điểm nổi bật của mùa đông:
- Gợi ý:
+ Bầu trời âm u, lạnh lẽo, ẩm ướt,…
+ Gió bấc và mưa phùn,
+ Cây cối: trơ trụi, khẳng khiu, …
…
3 Bài tập1 (Sgk, trang 28,29)
a.Tả quang cảnh Hồ Gươm:
- Những hình ảnh tiêu biểu, đặc sắc: mặt hồ, cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, Tháp Rùa
b.
- Hồ Gươm như chiếc gương bầu dục lớn, sáng long lanh.
- Tương tự như vậy, các em hãy thực hiện phần còn lại
4.Bài tập2 (Sgk, trang 29)
- Đọc đoạn văn và tìm những hình ảnh tiêu biểu và đặc sắc đã làm nổi bật Dế Mèn:
- Cả người rung rinh một màu nâu bóng mỡ
- Tương tự như vậy, các em hãy đọc và tìm các chi tiết còn lại
5.Bài tập4 (Sgk, trang 29)
Nếu tả quang cảnh một buổi sáng trên quê hương em thì em sẽ liên tưởng
và so sánh các hình ảnh, sự vật sau đây với những gì ?
-Mẫu: Mặt trời như một chiếc mâm lửa.
…
- Tương tự như vậy thực hiện các hình ảnh , sự vật còn lại
D HƯỚNG DẪN TỰ HỌC.
1.Chủ đề vừa học
Trang 4- Nắm được khái niệm văn miêu tả , phân biệt được sự khác nhau giữa văn tự sự và văn miêu tả
- Vai trò, tác dụng của của các thao tác quan sát, nhận xét, tưởng tượng, so sánh, trong văn miêu tả
- Hoàn thành các bài tập (theo từng phần/ bài).
2 Chủ đề sắp học.
Truyện hiện đại nước ngoài
Buổi học cuối cùng(An-phông-xơ Đô-đơ)
( Đọc kĩ văn bản và định hướng các câu hỏi trong phần đọc, hiểu văn bản Sgk)