Trong đề tài này, chúng tôi xin được giới hạn phạm vi nghiên cứu trong khuôn khổ một số biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Quyết Thắn[r]
Trang 1Phßng GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO §«ng TriÒu
TRƯỜNG TiÓu häc QuyÕt Th¾ng
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC QUYẾT THẮNG
Hä vµ tªn: Bïi ThÞ H¶i Thu Phã HT Trêng TiÓu häc QuyÕt Th¾ng – M¹o Khª
NĂM HỌC: 2008 – 2009
PhÇn MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
1.1 Về mặt lý luận:
Trang 2Trường học là một tổ chức sư phạm - xã hội được hình thành để thựchiện mục đích nhất định; là tổ chức cơ sở của hệ thống giáo dục, nơi tập hợpnhững người thực hiện nhiệm vụ chung là dạy và học, giáo dục đào tạonhững nhân cách theo mục tiêu đề ra.
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên có tầm quantrọng chiến lược, có tính chất quyết định chất lượng giáo dục và dạy họctrong nhà trường, bởi lẽ lao động sư phạm là lao động sáng tạo, đòi hỏingười giáo viên phải có kiến thức sâu và toàn diện, luôn bổ sung cái mớinhằm hoàn thiện nghệ thuật sư phạm Tính đa dạng, phức tạp của hoạt độnggiảng dạy - giáo dục đòi hỏi người lãnh đạo nhà trường phải thường xuyênchú ý đến việc bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận và nghiệp vụ của giáoviên
Hiện nay chúng ta đang tiến hành đổi mới giáo dục phổ thông, trong
đó có giáo dục tiểu học, đồng thời tham gia hội nhập kinh tế thế giới, hoàmình vào xu thế toàn cầu hoá, do đó vấn đề nâng cao trình độ lý luận vànghiệp vụ của giáo viên càng trở nên cấp bách Một nhà trường mà các giáoviên được thường xuyên bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ thì chất lượnggiáo dục mới được nâng cao và theo kịp xu hướng giáo dục của thời đại
1.2 Về mặt thực tiễn:
Trong thực tế, nhận thức của giáo viên tiểu học về công tác bồi dưỡngchuyên môn còn hạn chế, chưa đúng, chưa đủ về vị trí, vai trò của công tácnày trong nhà trường; hoặc việc tổ chức triển khai công tác này thiếu sự tuânthủ những nguyên tắc nhất định; nội dung của công tác bồi dưỡng chuyênmôn nhiều khi thực hiện chưa đầy đủ, thiếu kế hoạch; biện pháp chỉ đạotriển khai
công tác này chưa khoa học, không thường xuyên… Đó là nguyên nhânthực tiễn dẫn đến kết quả công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viêntrong các trường tiểu học còn hạn chế
Thực tiễn trong thời gian qua, các trường tiểu học ở địa bàn QuảngNinh nói chung và trường trường Tiểu học Quyết Thắng nói riêng đã cónhiều chuyển biến tích cực trong việc dạy - học.Nhất là việc đưa ứng dụng
Trang 3công nghệ thông tin vào giảng dạy Tuy nhiên so với yêu cầu đào tạo nguồnnhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đạo hoá đất nước và yêu cầuxây dựng TØnh Qu¶ng Ninh ngang tầm với các nước phát triển trong khuvực, thì chất lượng đội ngũ giáo viên của trường chưa đáp ứng được.
Là cán bộ quản lý của nhà trường, chúng tôi rất băn khoăn với côngtác quản lý Chúng tôi xác định rằng: công tác bồi dưỡng chuyên môn chođội ngũ giáo viên sẽ là mắt xích chủ yếu và quan trọng nhất trong hệ thốngcông tác quản lý Công tác này được cải tiến và đẩy mạnh sẽ có tác dụngquyết định tạo nên sự chuyển biến cao về chất lượng dạy học và giáo dụccủa nhà trường
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để giữ vững và phát huy những thànhtích dạy học đã đạt được trong thời gian qua, tiếp tục duy trì danh hiệutrường chuẩn Quốc gia Với suy nghĩ đó, tôi chọn đề tài "Một số biện phápchỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nângcao chất lượng giảng dạy ở trường Tiểu học Quyết Thắng - Thị trấn MạoKhê.”
3 Thời gian - Địa điểm nghiên cứu.
N¨m häc 2008 – 2009 lµ n¨m häc tiÕp tục triển khai cuộc vận động,
“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” lồng ghÐp víi cuéc
dôc l n¨m häc ®Èy m¹nh øng dông c«ng nghÖ th«ng tin trong Qu¶n lý vµ à d¹y häc ”
Cïng viÖc båi dìng chuyên môn, nghiệp vụ, n©ng cao chÊt lîng d¹y vµhäc cho đội ngũ gi¸o viªn của nhà trường Ngay tõ ®Çu n¨m häc nhµ trêng
Trang 4đã có kế hoạch bồi dỡng chuyên môn cho giáo viên, nhằm mục đích đáp ứngyêu cầu đổi mới chơng trình sỏch giỏo khoa Bằng các hoạt động dạy và học
cụ thể, thông qua các bài dạy giúp giáo viên thực hiện đổi mới phơng phápdạy học ở các môn học
Trong sáng kiến kinh nghiệm này Nhà trờng chúng tôi xin đợc đề
cập, cùng trao đổi về “Biện phỏp chỉ đạo cụng tỏc bồi dưỡng chuyờn mụn
cho đội ngũ giỏo viờn ở trường Tiểu học Quyết Thắng - Mạo Khờ - Đụng Triều ”
Thời gian từ thỏng 9/2008 đến thỏng 4/2009 Địa điểm tại trường Tiểuhọc Quyết Thắng Mạo Khờ
4 Giả thuyết khoa học:
Nếu việc cải tiến xõy dựng biện phỏp chỉ đạo cụng tỏc bồi dưỡngchuyờn mụn cho đội ngũ giỏo viờn ở trường Tiểu học Quyết Thắng đỳng đắn
và phự hợp với điều kiện, hoàn cảnh của nhà trường thỡ hoạt động dạy học sẽ
cú chuyển biến và kết quả sẽ được nõng cao
5 Nhiệm vụ nghiờn cứu:
5.1 Nghiờn cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về biện phỏp chỉ đạo cụng
tỏc bồi dưỡng chuyờn mụn cho đội ngũ giỏo viờn ở trường Tiểu học QuyếtThắng – Đụng Triều - Quảng Ninh
5.2 Nghiờn cứu thực trạng về cụng tỏc chỉ đạo bồi dưỡng chuyờn
mụn cho đội ngũ giỏo viờn ở trường Tiểu học Quyết Thắng
5.3 Đề xuất tổ chức thực nghiệm biện phỏp chỉ đạo cụng tỏc bồi
dưỡng chuyờn mụn cho đội ngũ giỏo viờn nhằm nõng cao chất lượng dạyhọc và giỏo dục tại trường Tiểu học Quyết Thắng
6 Phương phỏp nghiờn cứu:
6.1 Phương phỏp nghiờn cứu lý luận: Đọc sỏch, văn bản để thu nhập
tư liệu, thụng tin cần thiết cho chương một của đề tài
Trang 56.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Điều tra cơ bản (bằng phiếu điều tra) kết hợp với quan sát, đàmthoại, phỏng vấn, trò chuyện để nghiên cứu thực trạng biện pháp chỉ đạocông tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu họcQuyết Thắng
- Thực nghiệm sư phạm để thử nghiệm biện pháp chỉ đạo công tác bồidưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao kết quả của hoạtđộng dạy và học trong nhà trường Phương pháp này được sử dụng ở chươngba
- Nghiên cứu sản phẩm hoạt động của giáo viên và học sinh (giáo án,
sổ sách…) để xác định kết quả công tác dạy - học của giáo viên và học sinh
7 Phạm vi, giới hạn nghiên cứu:
Trong đề tài này, chúng tôi xin được giới hạn phạm vi nghiên cứutrong khuôn khổ một số biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môncho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Quyết Thắng nhằm nâng cao chấtlượng và hiệu quả dạy học và giáo dục
NỘI DUNG
1
Ch ¬ng 1 : Tæng quan
Trong phần nội dung này chúng ta cần phải nêu được:
Thứ nhất: Cơ sở lý luận và thực tiễn của biện pháp chỉ đạo công tácbồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường Trường tiểu học
Quyết Thắng.
Thứ 2: Nghiên cứu thực trạng biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡngchuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở Trường tiểu học và đề xuất biện pháp
Trang 6chỉ đạo bồi dưỡng chuyờn mụn cho đội ngũ giỏo viờn ở trường tiểu họcQuyết Thắng
Thứ 3: Thực nghiệm biện phỏp chỉ đạo cụng tỏc bồi dưỡng chuyờnmụn cho đội ngũ giỏo viờn trường tiểu học Quyết Thắng và kết quả thựcnghiệm
Trong phần này chỳng ta cần hiểu:
Mục đớch và yờu cầu thực nghiệm
Nội dung thực nghiệm
Cỏch tiến hành thực nghiệm
Kết quả thực nghiệm
Đó chính là phần tổng quan của phần nội dung vấn đề cần nghiên cứucủa việc chỉ đạo bồi dưỡng chuyờn mụn nghiệp vụ cho đội ngũ giỏo viờn ởtrường tiểu học Quyết Thắng Mạo Khờ
2.CHƯƠNG 2
CƠ SỞ Lí LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CễNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYấN MễN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIấN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC QUYẾT THẮNG.
2.1 Sơ lược lịch sử vấn đề nghiờn cứu:
Cụng tỏc bồi dưỡng chuyờn mụn cho đội ngũ giỏo viờn là một vấn đềsớm được cỏc nhà quản lý và lónh đạo cỏc trường học chỳ ý quan tõm Họ đó
sử dụng nhiều hỡnh thức khỏc nhau để bồi dưỡng trỡnh độ và năng lực mọimặt cho giỏo viờn, đặc biệt về cụng tỏc chuyờn mụn và nghiệp vụ dạy học.Kết quả thi dạy giỏi của giỏo viờn và kết quả thi học sinh giỏi của học sinh
đó khẳng định những việc đó làm là đỳng
Trang 7Đội ngũ giáo viên của trường Tiểu học Quyết Thắng có ý thức hamhọc hỏi, có trách nhiệm với công tác chuyên môn Ban giám hiệu nhà trườngnhận thức rõ vấn đề này nên đã có nhiều biện pháp chỉ đạo công tác nàynhằm nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường Song công tác bồidưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhà trường còn chưa thực sự khoahọc; bởi vậy lãnh đạo nhà trường khuyến khích việc tìm hiểu nghiên cứu đểđưa ra những giải pháp hữu hiệu, góp phần đẩy mạnh chất lượng và hiệu quảdạy học của nhà trường.
2.2 Cơ sở lý luận của đề tài:
2.2.1 Căn cứ khoa học:
* Yêu cầu đổi mới của chương trình và sách giáo khoa Tiểu học:
Trong thời đại công nghệ thông tin và sinh học phát triển như vũ bão,cùng với xu thế toàn cầu hoá và công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước, Đảng ta khẳng định "Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong nhữngđộng lực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện pháthuy nguồn
Trang 8lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng cường kinh tếnhanh, bền vững" (Văn kiện Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam): Yêucầu đổi mới giáo dục đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải được bồi dưỡngthường xuyên về mọi mặt để đáp ứng thực tiễn.
Theo đường lối đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ giáo dục
và đào tạo đã triển khai đổi mới chương trình giáo dục các bậc học, các cấphọc, trong đó có cấp tiểu học để tiến kịp xu thế phát triển của các nước trongkhu vực và trên thế giới Ở các năm học trước, chúng ta đã thực hiện thayđổi chương trình và sách giáo khoa lớp 5 cả về mục tiêu, nội dung, phươngpháp dạy học cũng như cách đánh giá Xét ở cấp tiểu học, chúng ta thấy:
Nội dung sách giáo khoa mới của bậc tiểu học đã được tinh giản, tập
trung vào các kiến thức, kĩ năng cơ bản, mang tính thiết thực tích hợp đượcnhiều mặt giáo dục, nhiều môn học
Phương pháp dạy học hướng vào người học, lấy người học làm trung
tâm; nghĩa là dạy học phải xuất phát từ người học, vì người học, nhằm giúp
họ có đủ kiến thức đáp ứng được các đòi hỏi của xã hội trên cơ sở phát huytối đa tính tích cực và sáng tạo của người học Vì vậy, đổi mới phương phápdạy học là lựa chọn và kết hợp các phương pháp dạy học cổ truyền vớiphương pháp dạy học hiện đại, phù hợp với từng đối tượng, nhằm phát huytối đa tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh
Hình thức tổ chức và phương tiện dạy học cũng cần đổi mới cho phù
hợp với phương pháp và nội dung dạy học (dạy theo lớp, theo nhóm và chotừng cá nhân học sinh…)
Đổi mới cách đánh giá kết quả học tập ở các môn học như Toán,
Tiếng Việt theo định lượng thang điểm 10, các môn học còn lai được đánhgiá bằng phiếu nhận xét của giáo viên theo các mức: Hoàn thành tốt (A+),hoàn thành (A) và chưa hoàn thành (B)
Trước yêu cầu đổi mới của chương trình và sách giáo khoa, đội ngũgiáo viên cần có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm vững vàng Vì
Trang 9vậy, cải tiến việc chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường là côngtác thiết thực, cấp bách Điều này góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quảcông tác giáo dục của nhà trường.
* Nhiệm vụ năm học 2008 - 2009 của Bộ giáo dục và Đào tạo:
Tiếp tục triển khai cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh” Lồng ghép với cuộc vận động “nói không với tiêucực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” Chú trọng rèn luyệnphẩm chất đạo đức nhà giáo, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ chogiáo viên và cán bộ quản lý giáo dục Triển khai phong trào thi đua “ Xâydựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, là năm học triển khai ứngdụng công nghệ thông tin trong trường học”
2.2.2 Một số vấn đề lý luận cơ bản của đề tài:
*Khái niệm về đội ngũ giáo viên trong nhà trường tiểu học:
Đội ngũ trong nhà trường tiểu học bao gồm cán bộ, giáo viên, nhânviên, và học sinh: trong đó đội ngũ giáo viên là lực lượng trực tiếp thực hiệncông tác chăm sóc giáo dục học sinh, vì vậy chất lượng của đội ngũ giáoviên ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công việc của nhà trường
* Mục tiêu của công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường:
Xây dựng một đội ngũ giáo viên đủ về số lượng và vững về chất lượng
để có khả năng thực hiện nội dung giáo dục toàn diện được quy định rõtrong kế hoạch giảng dạy của nhà trường
* Cơ cầu và đặc điểm của đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học:
Chủ yếu gồm cán bộ quản lý, giáo viên Ngoài ra còn có:nhân viênphục vụ giảng dạy và giáo dục như: văn thư, thư viện, phụ tá phòng thínghiệm, giáo vụ…, lực lượng này tuy không tham gia trực tiếp vào công tác
Trang 10giảng dạy và giáo dục nhưng những đóng góp của họ là không thể thiếuđược để làm nên chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường.
* Vai trò và vị trí của đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học:
Giáo viên là lực lượng quan trọng nhất trong nhà trường, là cầu nốihọc sinh với các lực lượng xã hội Giáo viên là lực lượng chủ chốt giữ vị tríquan trọng và quyết định chất lượng của các hoạt động giáo dục ở nhàtrường
Chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường phụ thuộc vào trình độ
và khả năng của đội ngũ giáo viên là chủ yếu Do vậy công tác bồi dưỡngchuyên môn cho đội ngũ giáo viên cần được quan tâm thích đáng, thực hiệnthường xuyên, có kế hoạch
* Đặc điểm của đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học:
Giáo viên trong các trường tiểu học đại đa số là nữ, là thành phần giữnhiều chức năng và nhiệm vụ trong nhà trường cũng như gia đình và xã hội
Họ sống rất giàu tình cảm, dễ cảm thông với nhau, hay trao đổi trò chuyệnvới nhau; công tác giảng dạy rất phù hợp với đặc điểm tâm lý và nhân cáchcủa họ Người giáo viên không chỉ là người thầy mà còn là người mẹ thứ haicủa trẻ
1.3 Cơ sở thực tiễn của đề tài:
Thực tiễn giáo dục của các trường tiểu học tỉnh Quảng Ninh đã khẳngđịnh nhận thức đúng đắn về công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn -nghiệp vụ cho giáo viên Công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về chuyênmôn, nghiệp vụ là một phần kế hoạch tổng thể của nhà trường Giáo viên làmột bộ phận trong cơ cấu tổ chức của nhà trường
Trang 11Do vậy công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho độngũ giáo viên là rất cần thiết Hiệu quả của công tác bồi dưỡng và phát triểnđội ngũ giáo viên có tác động quyết định kết quả dạy học và giáo dục củanhà trường tiểu học.
Thực tế hoạt động của công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên mônnghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Quyết Thắng cho thấy:Đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Quyết Thắng mÆc dï tuæi cao chiÕm 65%nhng hä rất tích cực, nhiệt tình, có ý thức trách nhiệm tham gia vào các hoạtđộng học tập bồi dưỡng chuyên môn Mọi giáo viên luôn ủng hộ các hoạtđộng của các tổ chuyên môn trong nhà trường Kết quả hoạt động của các tổchuyên môn trong nhà trường đã được Ban giám hiệu đánh giá cao Tuynhiên so với yêu cầu của thực tiễn xã hội thì đội ngũ giáo viên trường Tiểuhọc Quyết Thắng vẫn phải cố gắng nhiều Điều này đòi hỏi đội ngũ giáoviên cần được bồi dưỡng về quản lý chuyên môn nghiệp vụ một cách thườngxuyên; vấn đề bồi dưỡng phải được xây dựng thành kế hoạch khoa học vàchịu sự chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường
Trang 12DƯỠNG CHUYấN MễN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIấN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC QUYẾT THẮNG
3.1 Đặc điểm và tỡnh hỡnh của trường Tiểu học Quyết Thắng :
Trường Tiểu học Quyết Thắng Thị trấn Mạo Khờ đợc tách ra từ trờngPTCS Quyết Thắng từ năm 1992 đến nay
Ngay từ khi tách ra, trường đó thực hiện học 2 buổi/ngày Trường cú
21 lớp với số học sinh là 725em Nhng do yêu cầu kế hoạch hoá gia đình, vìvậy đến nay tổng số học sinh còn 523 em Đội ngũ giỏo viờn, cỏn bộ và nhõnviờn gồm 34 người Trong đú, Ban giỏm hiệu: 3; giỏo viờn:31 ; tuổi đời bỡnhquõn trờn 40 tuổi Có giỏo viờn dạy cỏc mụn chuyờn biệt, nhõn viờn y tế,bảo vệ, tạp vụ, nhõn viờn tổ nuụi dưỡng làm theo hợp đồng thời vụ
Đời sống của giỏo viờn tương đối ổn định, lương hưởng theo ngạchbậc, bằng cấp và phụ cấp nghề
3.2 Nghiờn cứu thực trạng cụng tỏc bồi dưỡng chuyờn mụn cho đội ngũ giỏo viờn:
3.2.1 Mục đớch và yờu cầu của nghiờn cứu thực trạng:
Việc nghiờn cứu thực trạng của đề tài này nhằm mục đớch:
- Xỏc định rừ thực trạng cụng tỏc bồi dưỡng chuyờn mụn cho đội ngũgiỏo viờn của nhà trường trong những năm trước
- Phõn tớch kết quả nghiờn cứu thực trạng để tỡm hiểu nguyờn nhõn củathực trạng, làm cơ sở cần để thực hiện chương ba của đề tài nghiờn cứu
Để nghiờn cứu thực trạng đạt kết quả tốt, tụi đó tuõn thủ nghiờm tỳccỏc yờu cầu: Tớnh kế hoạch, nguyờn tắc, linh hoạt, mềm dẻo, dõn chủ, tậptrung và sự chuẩn bị chu đỏo…
3.2.2 Nội dung khảo sỏt và cỏch tiến hành:
Nội dung khảo sỏt:
- Khảo sỏt nhận thức của Ban giỏm hiệu, giỏo viờn về cụng tỏc bồi
dưỡng chuyờn mụn cho giỏo viờn của nhà trường (vai trũ, nguyờn tắc, khỏiniệm)
Trang 13- Khảo sát biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáoviên như: xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra, giám sát,điều chỉnh, đánh giá kết quả và tổng kết rút ra bài học kinh nghiệm.
- Làm thực nghiệm điều tra cơ bản bằng phiếu xin ý kiến Phân tíchkết quả thực nghiệm điều tra và dùng phương pháp thống kê xác xuất trongtoán học để đếm số lượng và tính phần trăm, lập bảng biểu
- Thăm lớp, dự tiết dạy học của giáo viên, dự giờ sinh hoạt chuyên đề
và sinh hoạt chuyên môn của các tổ chuyên môn
* Cách tiến hành điều tra thực trạng:
- Xây dựng phiếu điều tra cho giáo viên (20 phiếu hỏi)
- Xin ý kiến đánh giá từ chính giáo viên của nhà trường
- Tổng hợp và lập bảng biểu thống kê kết quả