Më bµi: Nªu vÊn ®Ò nghÞ luËn ( con ngoan trß giái cã vÞ trÝ nh thÕ nµo trong môc ®Ých rÌn luyÖn cña ngêi häc sinh.).. Th©n bµi: Lµm s¸ng tá c¸c luËn ®iÓm b»ng c¸c luËn cøB[r]
Trang 1Ngày soạn:28-3-09
Ngày giảng:
A Mục tiêu cần đạt.
- Trang bị cho học sinh một số hểu biết sơ giản về trật tự từ trong câu:
+ Khả năng thay đổi trật tự từ
+ Hiệu quả diễn đạt của những trật tự từ khác nhau
- Học sinh có ý thức lựa chọn trật từ từ trong nói, viết cho phù hợp với yêu cầu phản
ánh thực tế và diễn tả t tởng, tình cảm của bản thân
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng thay đổi trật tự từ để tăng hiệu quả giao tiếp
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ
- Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi SGK
C Các bớc lên lớp
1 ổn định tổ chức:(1')
2 Kiểm tra bài cũ:(2') H :Lợt lời là gì ? cho ví dụ ?
3 Tiến trình các hoạt động.
HĐ1: Khởi động
GV: Khi nói cũng nh khi viết, các kí
hiệu ngôn ngữ bao giờ cũng xuất hiện
tuần tự cái trớc cái sau, VD: phát âm
tiếng này rồi mới đến tiếng khác, viết
chữ rồi mới đến chữ kia, nói câu trớc rồi
mới đến câu sau
HĐ2 : Hình thành Khái niệm
Giáo viên treo bảng phụ
Gọi học sinh đọc ví dụ SGK
1
30
I Nhận xét chung:
1 Bài tập( SGK)
* Thay đổi trật tự từ trong câu in đậm:
H: Có thể thay đổi trật tự từ trong câu
in đậm theo những cách nào mà không
làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu?
- Học sinh trao đổi tìm những cách sắp
xếp khác
- Giáo viên gọi học sinh lên bảng làm
bài
Chú ý 1 từ hoặc 1 cụm từ: gõ đầu roi
xuống đất, cai lệ, thét, bằng giọng khàn
khàn
"Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của ngời hút nhiều xái cũ."
- Cách khác:
(2) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của một ngời hút nhiều xái cũ
(3) Cai lệ thét bằng giọng khàn của 1 ngời hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất
(4) Thét bằng giọng khàn khàn của một ngời hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất (5) Bằng giọng khàn khàn của một ngời hút nhiều sái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét (6) Bằng giọng khàn khàn của một ngời hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét
Trang 2(7) Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của 1 ngời hút nhiều xái cũ, cai lệ thét
H: Vì sao tác giả chọn trật tự từ nh
trong đoạn trích?
- mục đích: Nhấn mạnh vị thế xã hội
của cai lệ, nhấn mạnh thái độ hung hăm
của cai lệ, tạo liên kết câu, nhịp điệu
cho câu văn
H: Hãy thử chọn 1 trật tự khác và nhận
xét về tác dụng của sự thay đổi ấy
* Thảo luận (2 bàn-3p)
Giáo viên treo bảng sơ kết
* Lý do chọn:
+ Lặp lại từ "roi" tạo liên kết với câu trớc + Từ "thét" tạo liên kết với câu sau
+ Cụm từ "gõ đầu roi xuống đất có tác dụng nhấn mạnh vị thế xã hội và thái độ hung hãn của cai lệ
Câu Nhấn mạnh sự hung
hãn
Liên kết chặt với câu
đứng trớc Liên kết chặt với câu đứng sau.
H: Hiệu quả diễn đạt của các cách sắp
xếp trật tự từ có giống nhau không?
H: Vậy thế nào nào trật tự từ?
- Khi nói cũng nh khi viết, các kí hiệu
ngôn ngữ bao giờ cũng xuất hiện tuần tự
trớc sau trình tự sắp xếp các từ trong
chuỗi lời nói đó gọi là trật tự từ
H: Từ đấy, em rút ra đợc kinh nghiệm
gì trong việc đặt câu?
Giáo viên gọi học sinh đọc ghi nhớ 2 Ghi nhớ 1: SGK.
II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ.
Giáo viên gọi học sinh đọc ví dụ SGK
H: Trật tự từ trong những bộ phận câu
in đậm thể hiện điều gì?
1 Bài tập SGK.
* Bài 1:
a -> Thể hiện thứ tự trớc sau của các họat
động
Trang 3- Đồng thời cũng là trình tự quan sát của
vợ chồng anh Dậu khi bọn ngời ấy bớc
vào nhà
b "Cai lệ và ngời nhà lý trởng" -> thể hiện thứ bậc cao thấp của các NV, thứ tự xã hội
- "roi song, thay thớc và dây thờng -> tơng ứng với trật tự của cụm từ đứng trớc,cai lệ mang roi song, ngời nhà lý trởng mang tay
th-ớc và dây thừng
Giáo viên gọi học sinh đọc bài 2- HS
hoạt động nhóm bàn 2'
H: So sánh tác dụng của những cách sắp
xếp trật tự từ trong các bộ phận câu in
đậm?
H: Từ những điều đã phân tích ở trên
hãy rút ra nhận xét về tác dụng của việc
sắp xếp trật tự từ trong câu?
* bài 2:
- Cách viết của tác giả có hiệu quả diễn đạt cao hơn vì nó có nhịp điệu hơn Đảm bảo sự hài hòa về mặt ngữ âm
Giáo viên gọi học sinh đọc ghi nhớ
2 Ghi nhớ 2: SGK.
III Luyện tập
Bài tập 1
H: Giải thích lý do sắp xếp trật tự trong
những bộ phận câu và câu in đậm dới
đây?
Họat động bàn
a Kể tên các vị anh dùng dân tộc theo thứ tự
XH của các vị trí ấy trong lịch sử
b "Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!"
"đẹp vô cùng" đảo lên phía trớc "với" "sông Lô" gợi ra 1 không gian mênh mông sông
n-ớc, đồng thời bắt vần chân "ngạt - hát" để tạo
ra sự hài hòa về mặt ngữ câu cho khổ thơ
c Lặp từ và cụm từ "mật thám" "con gái" để tạo sự liên kết chặt chẽ với câu đứng trớc
4 Củng cố:(1')
H: Thế nào là trật tự từ trong câu?
5 Hớng dẫn học bài:(1')
- Bài cũ: Học ghi nhớ, nắm chắc kiến thức của bài
- Bài mới: Soạn lựa chọn trật tự từ trong câu (tiếp)
Ngày soạn:29-3-09
Ngày giảng:
A Mục tiêu cần đạt.
- Học sinh nhận rõ những u, nhợc điểm trong bài văn của mình về nội dung, hình thức trình bày Củng cố nhận thức và kỹ năng làm bài văn nghị luận về các mặt trình bày diễn đạt, sắp xếp luận điểm, phát triển luận cứ, luận chứng
B Chuẩn bị.
Trang 4- Giáo viên chấm, chữa bài làm của HS.
C Các bớc lên lớp
1 ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra đầu giờ.
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
HĐ1: Gv nêu nội dung tiết học
HĐ2: Trả bài
I Đề bài:
Theo em thế nào là con ngoan trò giỏi
II Tìm hểu đề :
- Kiểu bài : Nghị luận giải thích
- Vấn đề nghị luận:Thế nào là con ngoan trò giỏi
III Dàn bài:
A Mở bài: Nêu vấn đề nghị luận ( con ngoan trò giỏi có vị trí nh thế nào trong mục
đích rèn luyện của ngời học sinh.)
B Thân bài: Làm sáng tỏ các luận điểm bằng các luận cứ
- Thế nào là con ngoan? Những biểu hiện cụ thể của ngời con ngoam?
- Thế nào là ngời trò giỏi? Những biểu hiện cụ thể của ngời trò giỏi?
- Mối quan hệ của hai phẩm chất này trong ngời học sinh?
- muốn trở thành con ngoan trò giỏi em phải phấn đấu ra sao?
C Kết bài: Khẳng định lại giá trị của vấn đề nghị luận
IV Nhận xét:
- Hầu hết HS xác định đúng yêu cầu của đề bài, Biết xây dựng hệ thống luận điểm, các luận điểm chính xác, tập trung để giải quyết vấn đề và đợc sắp xếp theo một trình tự hợp lý Bài viết đủ ba phần ( MB, TB, KB ) diễn đạt lu loát, không sai chính tả
- Song bên cạnh đó vẫn còn nhiều học sinh cha xác định đúng hệ thống luận điểm, luận cứ Các luận điểm sắp xếp cha hợp lí, bài làm sơ sài, còn mắc nhiều lỗi chính tả ( 8A: Mạnh , Tú, Nga, Lê Bắc, Phú Giang ; 8B: Đức, Nguyễn Hoan, Phạm Hoan Hoà, ánh, Diêm)
V Chữa lỗi:
- Chữa lỗi chính tả:
nhà chờng-> nhà trờng
vững trắc-> vững chắc
chò giỏi-> trò giỏi
- Chữa lỗi diễn đạt, dùng từ:
ngời Đảng viên yêu tú -> u tú
là tấm gơng tơi sáng cho đất nớc mai sau.-> Là tấm gơng sáng
Chúng ta là một ngời học sinh đang ngồi trên chiếc bàn và ghế nhà trờng
-> Chúng ta là ngời học sinh đang ngồi trên ghế nhà trờng
* Giáo viên cho HS đọc một số bài viết khá: 8A: Nguyễn Phơng, Yến;
8B: Lan Hơng, Mây)
* GV trả bài , HS trao đổi bài với bạn , đọc và chữa bài cho bạn
4 Hớng dẫn học bài:
Trang 5So¹n bµi: T×m hiÓu c¸c yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ trong v¨n nghÞ luËn.( §äc kÜ bµi vµ tr¶ lêi c©u hái )