- Giảm phân là hình thức phân bào giảm nhiểm, nghĩa là các tế bào con được tạo thành qua giảm phân đều mang bộ NST với số lượng đã giảm đi một nữa so với ở tế bào mẹ. Củng cố và dặn dò: [r]
Trang 1Giáo án giảng dạy môn Sinh học 10 (nâng cao)
CHƯƠNG 4 PHÂN BÀO Bài 28 CHU KÌ TẾ BÀO VÀ CÁC HÌNH THỨC PHÂN BÀO
o0o
-I Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:
1 Kiến thức
- Trình bày những diễn biến cơ bản trong chu kỳ tế bào, đặc biệt là các pha ở kỳ trung gian
- Hệ thống hóa các hình thức phân bào và những đặc điểm cơ bản của chúng
2 Kỹ năng
- Rèn luyện được năng lực quan sát và phân tích các hình vẽ
- Phát triển các thao tác tư duy: So sánh, tổng hợp và hệ thống hóa
3 Thái độ
- Củng cố niềm tin vào khả năng của khoa học hiện đại trong việc nhận thức cơ chế sinh học diễn ra
ở cấp độ tế bào
Nội dung trọng tâm: Chu kì tế bào – Phân bào ở sinh vật nhân sơ
II Phương pháp và phương tiện dạy học:
- Phương pháp:
o Phương pháp chính: Vấn đáp tái hiện, tìm tòi và quan sát
o Phương pháp xen kẽ: thảo luận nhóm
- Phương tiện dạy học:
o Hình 28.1, hình 28.2 – SGK phóng to
III Nội dung và tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: <5 phút>
Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số, vệ sinh
GV: Mô tả pha tối của quang hợp Tại sao gọi pha tối của quang hợp là chu trình cố định CO2?
HS1: Trả lời
HS2: Nhận xét HS1
GV: Nhận xét chung và đánh giá HS1
2 Vào bài mới:
a Mở bài <1 phút>
GV đặt vấn đề: Chu kỳ tế bào diễn ra như thế nào? Gồm những kỳ nào?
b Tiến trình bài học <37 phút>:
- Dựa vào sơ đồ 28.1 GV
yêu cầu HS nêu khái niệm
về chu kỳ tế bào?
- Về thời gian, chu kỳ tế bào
được hiểu như thế nào?
- Thời gian phân chia, tốc
độ phân chia ở các bộ phận
khác nhau của từng cơ thể
động thực vật có giống nhau
không?
- Khi nào tế bào phân chia?
- HS lần lượt trình bày diển
biến của các pha trong kỳ
trung gian?
I Sơ lược về chu kỳ tế bào:
1 Khái niệm về chu kỳ tế bào:
- Là trình tự nhất định các sự kiện mà tế bào trải qua và lặp lại giữa các lần nguyên phân liên tiếp
- Về thời gian, chu kỳ tế bào là khoảng thời gian giữa 2 lần nguyên phân liên tiếp
+ Chu kỳ tế bào:
Kỳ trung gian: Pha G1, S, G2
Quá trình nguyên phân
+ Chu kỳ tế bào tùy thuộc từng loại tế bào của cơ thể, từng loài – VD
2 Kỳ trung gian:
- Là thời kỳ sinh trưởng của tế bào
- Thời gian kéo dài của kỳ trung gian tùy thuộc vào thời gian của 3 pha: G1 + S + G2, đặc biệt là G1 vì các loại tế bào khác nhau thì thời gian G1 là khác nhau, còn các pha S và G2 tương đối ổn định
- Những diễn biến cơ bản ở kỳ trung gian:
a Pha G1
- Diễn ra sự gia tăng của tế bào chất
- Sự hình thành thêm các bào quan khác nhau
- Sự phân hóa về cấu trúc và chức năng của tế bào (tổng hợp các prôtêin) và
Trang 2-Giáo án giảng dạy môn Sinh học 10 (nâng cao)
- Điểm kiểm soát ở các giai
đoạn có tác dụng gì cho tế
bào và cơ thể?
- Nếu cơ chế điều khiển
phân bào bị hư hỏng hay
trục trặc thì điều gì sẽ xãy
ra?
chuẩn bị các tiền chất, các điều kiện cho sự tổng hợp ADN
- Chính G1 là thời kỳ sinh trưởng chủ yếu của tế bào Pha G1 có độ dài thời gian phụ thuộc vào chức năng sinh lý của tế bào
- Cuối pha G1 có điểm kiểm soát R
b Pha S
- Diễn ra sự sao chép ADN và nhân đôi NST Khi kết thúc pha S, NST từ thể sợi đơn chuyển sang thể sợi kép gồm hai sợi crômatit giống hệt nhau đính với nhau ở tâm động và chứa 2 phân tử ADN giống hệt nhau
- Pha S còn diễn ra sự nhân đôi trung tử có vai trò đối với sự hình thành thoi phân bào sau này
c Pha G2
- Pha G2 tiếp ngay sau pha S, tiếp tục tổng hợp prôtêin có vai trò đối với
sự hình thành thoi phân bào
- NST ở pha này vẫn giữ nguyên trạng thái như ở cuối pha S Sau pha G2, tế bào diễn ra quá trình nguyên phân
- Nêu các hình thức phân
bào ở sinh vật? II Các hình thức phân bào:- Phân đôi: là hình thức phân bào không có tơ hay không có thoi phân bào
- Gián phân: Là hình thức phân bào có tơ hay có thoi phân bào
+ Nguyên phân + Giảm phân
- Điểm khác nhau cơ bản
giữa nguyên phân và giảm
phân?
III Phân bào ở tế bào nhân sơ: Phân đôi (ở vi khuẩn)
IV Phân bào ở tế bào nhân thực: Nguyên phân và giảm phân.
- Nguyên phân là hình thức phân bào nguyên nhiểm, nghĩa là từ một
tế bào mẹ qua nguyên phân cho 2 tế bào con đều có bộ nhiểm sắc thể như ở tế bào mẹ
- Giảm phân là hình thức phân bào giảm nhiểm, nghĩa là các tế bào con được tạo thành qua giảm phân đều mang bộ NST với số lượng đã giảm đi một nữa so với ở tế bào mẹ
3 Củng cố và dặn dò: <2 phút>
Củng cố: GV cho HS trả lời câu hỏi ở cuối bài.
Dặn dò: Về nhà trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa ở cuối bài và học bài.
4 Rút kinh nghiệm
Tuần …… ngày … tháng … năm 2009 Ngày soạn: 06/12/2009 Tổ trưởng ký duyệt Giáo viên soạn PHẠM THU HÀ NGÔ DUY THANH Tuần: 16 Tiết: 28 - Trang 2