TrÎ con ë xãm t«i rÊt ngoan.[r]
Trang 1Kiểm tra bài cũ:
a Chúng tôi có ba ng ời Ba cô gái Chúng tôi ở
trong một cái hang d ới chân cao điểm (Những ngôi sao xa xôi- Lê Minh Khuê)
b - Nhà báo tìm gặp ai trên cao điểm?
- Ba cô gái.
Trả lời các câu hỏi sau:
1 Tìm câu đặc biệt, câu rút gon trong các ví dụ
trên.
2 Thế nào là câu đặc biệt, câu rút gọn?
3 Phân biệt hai loại câu này?
Trang 2KiÓm tra bµi cò:
Cho c¸c vÝ dô sau
a Chóng t«i cã ba ng êi Ba c« g¸i Chóng t«i
ë trong mét c¸i hang d íi ch©n cao ®iÓm
(Nh÷ng ng«i sao xa x«i- Lª Minh Khuª)
b - Nhµ b¸o t×m gÆp ai trªn cao ®iÓm?
- Ba c« g¸i.
C§B
CRG
Trang 3TiÕt 86
Thªm tr¹ng ng÷ cho c©u
Trang 4I Đặc điểm của trạng ngữ
1 Ví dụ
a D ới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, ng ời dân
cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng,
khai hoang Tre ăn ở với ng ời, đời đời, kiếp
kiếp[ …] ]
…] Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay,
xay nắm thóc.(Thép Mới)
b Cậu ta đã tiến bộ rõ rệt, nhờ sự giúp đỡ
của bạn bè
c Để làm tròn nhiệm vụ, chiến sĩ nghệ thuật
cần có lập tr ờng vững, t t ởng đúng.(Hồ Chí
Minh)
d Nhanh nh cắt, rùa há miệng đớp lấy thanh g
ơm và lặn xuống n ớc.(Sự tích Hồ G ơm)
e Bằng chiếc xẻng nhỏ, tôi xúc hết cả đống cát
lớn.
2 Nhận xét
- Nơi chốn
- Thời gian
- Nguyên nhân
- Mục đích
- Cách thức
- Ph ơng tiện
a Về ý nghĩa
b Về hình thức
- Có thể đứng ở đầu câu, cuối câu, giữa câu
Trang 5I Đặc điểm của trạng ngữ
1 Ví dụ
…] từ nghìn đời nay, cối xay tre nặng nề quay,
xay nắm thóc.(Thép Mới)
2 Nhận xét
- Nơi chốn
- Thời gian
- Nguyên nhân
- Mục đích
- Cách thức
- Ph ơng tiện
a Về ý nghĩa
b Về hình thức
- Có thể đứng ở đầu câu, cuối câu, giữa câu
Rất linh hoạt
…]Cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc,
từ nghìn đời nay (Thép Mới)
…] Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay,
xay nắm thóc.(Thép Mới)
- Có một quãng ngắn nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
Trang 6I Đặc điểm của trạng ngữ
1 Ví dụ
a D ới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, ng ời dân
cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng,
khai hoang Tre ăn ở với ng ời, đời đời, kiếp
kiếp[ …] ]
…] Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay,
xay nắm thóc.(Thép Mới)
b Cậu ta đã tiến bộ rõ rệt, nhờ sự giúp đỡ
của bạn bè
c Để làm tròn nhiệm vụ, chiến sĩ nghệ thuật
cần có lập tr ờng vững, t t ởng đúng.(Hồ Chí
Minh)
d Nhanh nh cắt, rùa há miệng đớp lấy thanh g
ơm và lặn xuống n ớc.(Sự tích Hồ G ơm)
e Bằng chiếc xẻng nhỏ, tôi xúc hết cả đống cát
lớn
2 Nhận xét
- Nơi chốn
- Thời gian
- Nguyên nhân
- Mục đích
- Cách thức
- Ph ơng tiện
a Về ý nghĩa
b Về hình thức
- Có thể đứng ở đầu câu, cuối câu, giữa câu
Rất linh hoạt
- Có một quãng ngắn nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
Trang 7Ghi nhớ :
- Về ý nghĩa: trạng ngữ là thành phần phụ của câu, đ ợc thêm vào câu để xác định thời gian, nơi
ra sự việc nêu trong câu.
- Về hình thức: Có thể đứng ở đầu câu, cuối câu, giữa câu Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ
th ờng có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết
Trang 8Phụ ngữ
Xác định thành phần trạng ngữ trong các câu sau
a1 ở xóm tôi, trẻ con rất ngoan
a2 Trẻ con ở xóm tôi rất ngoan
TN
*L u ý
- Không đ ợc nhầm lẫn giữa trạng ngữ và phụ ngữ
b1 Vì l ời học, An phải thi lại
mấy môn
b2 Vì An l ời học nên bạn ấy
phải thi lại mấy môn
TN
Một vế câu
- Không đ ợc nhầm lẫn giữa trạng ngữ và vế câu trong câu ghép.
Trang 9II LuyÖn tËp
Trang 10Bài 1 : Bốn câu sau đều có cụm từ mùa xuân Hãy cho biết, trong câu nào, cụm từ mùa xuân là trạng ngữ Trong những câu còn lại, cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì ?
a Mùa xuân của tôi – mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của
( Vũ Bằng )
b Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.
( Vũ Tú Nam )
c Tự nhiên thế : ai cũng chuộng mùa xuân.
( Vũ Bằng )
d Mùa xuân ! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang
lừng, mọi vật nh có sự thay đổi kì diệu.
(Võ Quảng )
Trang 11Bài 1 : Bốn câu sau đều có cụm từ mùa xuân Hãy cho biết,
trong câu nào, cụm từ mùa xuân là trạng ngữ Trong những câu còn lại, cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì ?
a Mùa xuân của tôi – mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của
CN CN CN
Hà Nội – mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của là mùa xuân có m a riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng
VN
nhạn kêu trong đêm xanh [ …] ]
( Vũ Bằng )
b Mùa xuân , cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.
TN ( Vũ Tú Nam )
c Tự nhiên thế : ai cũng chuộng mùa xuân
PN ( Vũ Bằng )
d Mùa xuân ! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng,
CĐB
mọi vật nh có sự thay đổi kì diệu.
Trang 12Bài 2 : Hãy xác định trạng ngữ trong các đoạn trích d ới đây và cho biết chúng thuộc loại trạng ngữ nào ?
a Cơn gió mùa hạ l ớt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái h
ơng thơm của lá, nh báo tr ớc mùa về của một thức quà thanh
nhã và tinh khiết Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh
đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn t ơi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không ? Trong
cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất h ơng
vị ngàn hoa cỏ D ới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của trời
( Thạch Lam )
b Chúng ta có thể khẳng định rằng : cấu tạo của tiếng Việt, với
khả năng thích ứng với hoàn cảnh lịch sử nh chúng ta vừa nói
( Đặng Thai Mai )
Trang 13a Cơn gió mùa hạ l ớt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái h ơng thơm
của lá, nh báo tr ớc mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết Các bạn có
TN chỉ cách thức
ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa
TN chỉ thời gian
còn t ơi , ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không ? Trong cái vỏ xanh kia ,
TN chỉ nơi chốn
có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất h ơng vị ngàn hoa cỏ D ới ánh nắng , giọt sữa
TN chỉ nơi chốn
dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của trời
( Thạch Lam )
b Chúng ta có thể khẳng định rằng :cấu tạo của tiếng Việt, với khả năng thích ứng với
TN chỉ ph ơng tiện
hoàn cảnh lịch sử nh chúng ta vừa nói trên đây, là một chứng cớ khá rõ về sức sống của nó
( Đặng Thai
Trang 14Bài 3 :
Viết một đoạn văn khoảng 5-7 câu,
đề tài tự chọn, trong đoạn có sử dụng ít nhất hai trạng ngữ.