slide 1 néi dung «n tëp i truyòn vµ biõn ®æi chuyón ®éng ii vai trß cña ®iön n¨ng trong s¶n xuêt vµ ®êi sèng iii an toµn ®iön truyòn vµ biõn ®æi chuyón ®éng truyòn chuyón ®éng biõn chuyón ®éng quay

3, Thực hiện nối đất các thiết bị, đồ dùng điện 4, Không vi phạm khoảng cách an toàn đối với lưới điện cao áp và trạm biến áp. Mét sè nguyªn t¾c an toµn khi sö dông ®iÖn:.[r]

Nội dung ôn tập:

I/ Truyền và biến đổi chuyển động

II/ Vai trò của điện năng trong sản xuất và đời sống

III/ An toàn điện

Truyền và

biến đổi

chuyển

động

Truyền chuyển động

-Biến chuyển

động quay thành cđ tịnh tiến Biến đổi chuyển động

-Truyền động

ma sát

- Truyền động

ăn khớp

-Biến chuyển

động quay thành cđ lắc

I/ Truyền và biến đổi chuyển động

* Tại sao trong máy và thiết bị cần phải

truyền và biến đổi chuyển động?

Trong máy cần có các bộ truyền chuyển

động là vì:

- Các bộ phận của máy th ờng đặt xa nhau và

đều đ ợc dẫn động từ một chuyển động ban

đầu.

- Các bộ phận của máy th ờng có tốc độ quay không giống nhau.

Các bộ truyền chuyển động có nhiệm vụ

truyền và biến đổi tốc độ cho phù hợp với tốc

độ của các bộ phận trong máy.

* Cần truyền chuyển động quay từ trục 1

với tốc độ là n1(vòng/phút) tới trục 3 có tốc

độ n3 < n1 hãy:

- Chọn ph ơng án và biểu diễn cơ cấu truyền

động.

- Nêu ứng dụng của cơ cấu này trong thực tế Giải: Do hai trục ở xa nhau nên ta chọn ph

ơng án truyền chuyển động xích hoặc ma

sát(bánh đai)

- Cơ cấu này dùng trong xe máy

1/ Truyền động ma sát - truyền động đai

a) Cấu tạo bộ truyền động đai: Bộ truyền động đai gồm: bánh dẫn 1, bánh bị dẫn 2 và dây đai 3 mắc căng trên hai bánh đai

b) Nguyên lí làm việc:

Khi bánh dẫn 1(có đ ờng kính D 1 ) quay với tốc độ n d (n 1 ) (vòng/phút), nhờ lực ma sát giữa dây đai và

bánh đai, bánh bị dẫn 2 (có đ ờng kính D 2 ) sẽ quay với tốc độ n bd (n 2 ) (vòng/phút).

1

2

D

D

 

bd

d

i

c) ứng dụng: Sử dụng trong: máykhâu, máy

khoan, máy tiện, ô tô, xe máy,

2/ Truyền động ăn khớp:

a) Cấu tạo - ứng dụng:

-Bộ truyền động bánh răng gồm: bánh dẫn, bánh

bị dẫn đ ợc dùng trong: đồng hồ, hộp số xe máy,

-Bộ truyền động xích gồm: Đĩa dẫn, đĩa bị dẫn,

xích dùng trong xe đạp, xe máy, máy nâng

chuyển,

b) Tính chất:

*Nếu bánh 1 có số răng Z 1 quay với tốc độ n 1

(vòng/phút), bánh răng 2 có số răng Z 2 quay với tốc

độ n 2 (vòng/phút) thì tỉ số truyền là:

1

2

Z

Z

 

n Z i

n Z

Tay quay 1; Thanh truyền 2; Con tr ợt 3 và giá đỡ 4

a) Cấu tạo

* Khi tay quay 1 quay quanh trục A, đầu B của

thanh truyền chuyển động tròn, làm cho con tr ợt 3 chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá đỡ 4 Nhờ đó chuyển động quay của tay quay đ ợc biến thành

chuyển động tịnh tiến qua lại của con tr ợt.

b) Nguyên lí làm việc

c) ứng dụng:

Cơ cấu tay quay - con tr ợt đ ợc dùng nhiều trong

các loại máy nh máy khâu đạp chân, máy c a gỗ, ô tô,

1.Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến

2/ Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc

* Cấu tạo: Cơ cấu tay quay - thanh lắc gồm:

Tay quay 1; Thanh truyền 2; Thanh lắc 3 và giá

đỡ 4 chúng đ ợc nối với nhau bằng các khớp quay.

* Nguyên lí:

Khi tay quay 1 quay đều quanh trục A, thông qua thanh truyền 2, làm thanh lắc 3 lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó

Cơ cấu tay quay - thanh lắc đ ợc dùng trong

nhiều loại máy nh : Máy dệt, máy khâu đạp

chân, xe tự đẩy,

* ứng dụng

Nhiệt năng

của than

Khí đốt

Hơi n ớc

Đun nóng

n ớc

Tua bin

Làm quay

Làm quay

Máy phát

điện Điện năng

Phát

Nhiệt năng

của than

Khí đốt

a.Nhà máy nhiệt điện

Nhiệt năng

của than

Khí đốt

Làm quay Tua bin

Làm quay

Máy phát

điện Điện năng

Phát

Thuỷ năng

của

dòng n ớc

b.Nhà máy thuỷ điện

-Các chất phóng xạ urani …đun nóng nước đun nóng n ớc Biến

thành hơi Làm quay Tuabinhơi Tua bin hơi quay máy phát điện tạo ra điện năng

c.Nhà máy điện nguyên tử

1/ Điện năng : Năng l ợng của dòng điện đ ợc gọi là

điện năng Điện năng là nguồn động lực, nguồn

năng l ợng cho sản xuất và đời sống.

2/ Sản xuất điện năng

1 Tai nạn điện th ờng xảy ra khi :

- Chạm trực tiếp vào vật có điện.

- Vi phạm khoảng cách an toàn đối với l ới điện cao áp, trạm biến áp.

- Đến gần dây dẫn có điện bị đứt chạm mặt đất

1, Thực hiện tốt cỏch điện dõy dẫn điện

2, Kiểm tra cỏch điện của đồ dựng điện

3, Thực hiện nối đất cỏc thiết bị, đồ dựng điện

4, Khụng vi phạm khoảng cỏch an toàn đối với lưới điện cao ỏp và trạm biến ỏp

2 Một số nguyên tắc an toàn khi sử dụng điện:

3 Một số nguyên tắc an toàn khi sửa chữa điện:

- Trong khi sửa chữa điện phải cắt nguồn điện: rút phích cắm điện, rút nắp cầu chì, cắt cầu dao hoặc aptomat tổng.

- Khi sửa chữa, cần: Sử dụng các vật lót cách

điện, các dụng cụ lao động cách điện, các dụng cụ kiểm tra.

4 Cứu ng ời bị điện giật:

- Nhanh chóng tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện.

- Sơ cứu nạn nhân bằng hô hấp nhân tạo.

- Đ a nạn nhân đến trạm y tế gần nhất hoặc gọi

nhân viên y tế.

Cần phải thận trọng nh ng rất nhanh theo các b ớc sau:

1 Nắm chắc nguyên lí truyền chuyển động.

2 Nắm vừng và tìm hiểu thêm các

nguyên nhân gây ra tai nạn điện và

cách phòng tránh tai nạn điện giật.

3 Đọc tr ớc bài vật liệu kĩ thuật điện;

phân loại và số liệu kĩ thuật của đồ

dùng điện.