Đoạn hội thoại sau đây mô phỏng ngôn ngữ sinh hoạt, nhưng có khác Đoạn hội thoại sau đây mô phỏng ngôn ngữ sinh hoạt, nhưng có khác.. với lời hội thoại hằng ngày.[r]
Trang 1Bộ môn : NGỮ VĂN
Năm học: 2009 - 2010
TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO
Trang 3- Từ ngữ sử dụng khá đa dạng.
Trang 5I ngôn ngữ sinh hoạt
1 Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt a Phân tích ví dụ (Sách giáo khoa):
(Buổi tr a tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn H ơng đi học)
- H ơng ơi! Đi học đi
(Im lặng)
- H ơng ơi! Đi học đi (Lan và Hùng gào lên)
- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa à? (tiếng một ng ời đàn ông nói to)
- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ tr a với! Nhanh lên con, H ơng ! (tiếng mẹ H ơng nhẹ nhàng, ôn tồn)
- Đây rồi, ra đây rồi (tiếng H ơng nhỏ nhẹ) - Gớm chậm nh rùa ấy! Cô phê bình chết thôi (tiếng Lan càu nhàu)
- Hôm nào cũng chậm!
Trang 6- Cuộc hội thoại đó diễn ra trong không gian, thời gian
Trang 7- Không gian: tại khu tập thể X
- Thời gian: buổi tr a
Cuộc hội thoại đó diễn ra trong
không gian, thời gian nào?
Trang 8Các nhân vật giao tiếp:
+ Nhân vật chính: Lan, Hùng, H
ơng -> Quan hệ bạn bè, bình đẳng
về giao tiếp + Nhân vật phụ: Người đàn ụng,
mẹ H ơng -> Quan hệ ruột thịt (Quan hệ xã hội): Vai bề trên lớn tuổi hơn Lan, Hùng, H ơng
giao tiếp giữa họ nh thế nào?
Trang 9Nội dung, hình thức và mục đích
cuộc hội thoại này là gì?
Trang 10
- Sử dụng nhiều từ hô gọi, tình
thái: ơi, à, chứ, với, gớm, ấy, chết
thôi
- Sử dụng những từ ngữ thân mật,
suồng sã, khẩu ngữ: chúng mày,
lạch bà lạch bạch
- Sử dụng câu ngắn, câu tỉnh l ợc:
H ơng ơi! Rồi đây! Hôm nào cũng chậm
Ngôn ngữ trong cuộc hội
thoại có đặc điểm gì?
Trang 11b Định ngĩa
Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn, tiếng nói hằng ngày dùng để thông tin, trao đổi ý nghĩ, tình cảm đáp ứng nhu cầu trong cuộc sống.
Ngụn ngữ sinh hoạt là gỡ?
Trang 122 Các dạng biểu hiện của ngôn ngữ sinh hoạt:
- Dạng nói: Lời độc thoại, đối thoại
Vớ dụ
THƯ CHÚC TẾT XUÂN ĐINH MÙI - 1967
Xuõn về xin cú một bài ca, Gửi chỳc đồng bào cả nước ta:
Chống Mỹ hai miền đều đỏnh giỏi, Tin mừng thắng trận nở như hoa!
(Hồ Chớ Minh)
- Dạng viết: Nhật kớ, hồi kớ cỏ nhõn, thư từ.
Trang 13- Có khối cơm trắng mấy giò đấy! Này, nhà tôi ơi, nói thật hay nói khoác đấy!
Tràng ngoài cổ lại vuốt mồ hôi trên mặt c ời:
-Thật đấy, có đẩy thì ra mau lên!
Thị vùng dậy, ton ton chạy lại đẩy xe cho Tràng.
- Đã thật thì đẩy chứ sợ gì, đằng ấy nhr Đã thật thì đẩy chứ sợ gì, đằng ấy nhr – Thị liếc mắt cười tít– Thị liếc mắt cười tít Thị liếc mắt c ời tít Thị liếc mắt c ời tít .
Trang 143 Ghi nhớ : (SGK)
- Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn, tiếng nói
hằng ngày dùng để thông tin, trao đổi ý nghĩ, tình cảm đáp ứng những nhu cầu trong cuộc sống.
- Ngôn ngữ sinh hoạt chủ yếu thể hiện ở
dạng nói, nh ng cũng có thể ở dạng viết Trong văn bản văn học lời thoại của nhân vật là dạng tái hiện, mô phỏng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày.
Trang 154 LuyÖn tËp:
kh«ng mÊt tiÒn mua, ai còng cã thÓ sö dông.
thøc, ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ lêi nãi cña m×nh.
kh«ng a dua theo nh÷ng ®iÒu sai tr¸i.
a Anh (chÞ) h·y ph¸t biÓu ý kiÕn cña m×nh vÒ néi dung cña nh÷ng c©u sau:
Lùa lêi mµ nãi cho võa lßng nhau
Trang 16- “ Vàng ”: là vật chất có thể thử bằng các ph ơng tiện cho kết quả rõ ràng.
các ph ơng tiện cho kết rõ ràng.
thử bằng các ph ơng tiện vật chất nh đo, gõ mà
phải “thử lời” tức là thông qua hoạt động giao tiếp bằng lời nói chúng ta có thể biết trình độ, nhân
cách, quan hệ của ng ời đó -> Đó là căn cứ để đánh
động giao tiếp bằng lời.
Vàng thì thử lửa thử than,
Chuông kêu thử tiếng, ng ời ngoan thử lời.
Trang 17Trong đoạn trích d ới đây, ngôn ngữ sinh hoạt đ ợc biểu hiện ở dạng
nào? Anh (chị) có nhận xét gì về việc dùng từ ngữ ở đoạn trích này
- Sáng mai sớm, đi cũng không muộn Tôi cần một ng ời dẫn đ ờng đến ao cá sấu
đó Có vậy thôi! Chừng một giờ đồng hồ sau là xong chuyện! Sấu ở ao giữa
rừng tôi bắt nhiều lần rồi Bà con cứ tin tôi! X a nay, bị sấu bắt là ng ời đi ghe
xuồng hoặc ngồi rửa chén d ới bến, có bao giờ sấu r ợt ng ời ta giữa rừng mà ăn thịt? Tôi đây không tài giỏi gì hết chẳng qua là biết m u mẹo chút ít, theo nh ng
ời khác thì họ nói đó là bùa phép để kiếm tiền Nghề bắt cá sấu có thể làm giàu
nghe ở miền Rạch Giá, Cà Mau này có nhiều con rạch, ngã ba mang tên Đầu Sấu, L ng Sấu, Bàu Sấu, sau này hỏi lại tôi mới biết đó là nơi ghê gớm, hồi x a lúc
đất còn hoang Rạch Cà Bơ He, đó là chỗ sấu lội nhiêù, ng ời Miên sợ sấu không dám đi qua nên đặt tên nh vậy, cũng nh phá Tam Giang, truông nhà Hồ của
mình ngoài Huế
(Theo Sơn Nam, Bắt sấu rừng U Minh Hạ)
Sinh hoạt nhóm ( Thời gian 5 phút )
Trang 18- Đoạn trích trên thể hiện d ới dạng văn bản Tác giả mô phỏng ngôn ngữ sinh hoạt ở vùng Nam Bộ cụ thể là lời ăn tiếng nói của ng ời
dân chuyên bắt cá sấu Cách mô phỏng này làm cho văn bản mang dấu ấn văn hoá địa ph
ơng đồng thời khắc hoạ những đặc điểm
riêng của nhân vật Năm Hên
- Dùng nhiều từ ngữ địa ph ơng: quới, chén
(bát), ngặt, nghe, r ợt
Trang 19C©u 1 Ng«n ng÷ sinh ho¹t tån t¹i ë d¹ng nµo:
Trang 20Đoạn hội thoại sau đây mô phỏng ngôn ngữ sinh hoạt, nhưng có khác với lời hội thoại hằng ngày Hãy chỉ ra sự khác biệt và giải thích lý do.
Đăm Săn – Ngươi múa một mình, múa kêu lạch xạch như quả mướp khô
Miếng múa ấy, ngươi học ai vậy? Ngươi múa chơi đấy có phải không, diêng?Mtao Mxây – Ta học ai à? Có cậu, ta học cậu Có bác, ta học bác Có thần
Rồng, ta học thần Rồng
Đăm Săn – Thế ư? Ta thì đâu có cậu mà học cậu, đâu có bác mà học bác! Chỉ
có hai ta đây, ngươi múa đi ta xem nào!
Mtao Mxây – Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh thiên
hạ, bắt tù binh, đã quen đi xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?
Đăm Săn – Vậy thì ngươi hãy xem ta đây
Sinh ho¹t nhãm
Trang 22- Häc thuéc phÇn ghi nhí SGK/114